ضیائی: سازسازان ایرانی بیشتر تجربه گرا بوده اند

رضا ضیائی
رضا ضیائی
به عنوان کسی که در پایتخت سازسازی جهان یعنی کرمونا زندگی و دانش اندوزی کرده است، وضعیت سازسازی علمی با استانداردهای بین المللی در ایران را چگونه می بینید؟
از نگاه من با توجه به هوش و استعدادهای بسیار ارزشمند و همچنین اساتید محترم این رشته، بیشتر به سمت تکرار و تجربه با طعم تشخیص شخصی و بومی متمایل بوده ایم… و اما در نگاهی ساده تر باید پرسید استاندارد از ما در جایگاه اجتماعی خود چه می خواهد و چرا اینگونه به نظر می رسد که در بسیاری از بخش های مختلف که بازو های حرکتی حیات هنری یک جامعه را در بر می گیرد، پوشش استاندارد های علمی و عملی امری اجتناب ناپذیر و ضروریست؟

و آیا با محوریت افزوده بر احساسات شخصی و نهایتا استانداردهای بومی در قیاس با علوم و دانش اثبات شده در کنار تجربیات مکرر و به روز، آیا بهتر نیست کمی بیشتر به این مقوله بپردازیم؟

و آیا حیطه خلاقیت ما با دسترسی به علوم و شعور به جا مانده در تاریخ هنرو علم راه خود را از بیراهه تشخیص نخواهد داد؟

و سوالات بسیار زیادی درباره این موضوع که جدای از نظر کارشناسی می توان به آن اشاره نمود…

از نگاه من پیش از هر چیز باید مفهوم علم – دانش و تجربه مورد بازبینی قرار گرفته و پیامد های آن، در اثری که هنرمند خلق می کند بررسی شود، آنگاه استاندارد به عنوان پدیده ای پویا موجب هماهنگی بیشتر و ارتباط حرفه ایی خواهد شد، در نتیجه استاندارد بین المللی مفهوم خواهد یافت و هر آنچه در مغایرت با آن باشد کیفیت و کمیت آن از نگاه صاحب اثر و مخاطب، پوشیده نخواهد ماند.

آیا شواهدی از سازسازی علمی در ایران در تاریخ موسیقی کشورمان وجود دارد؟
بله، به طور حتم این چنین است اما باید مقدار آن، اثر گذاری، توسعه و ماندگاری آن را نیز تحلیل نمود و همچنین دلایلی که نقاط قدرت و ضعف آن را موجب شده است را بررسی و در پایان نتیجه آن را به خوبی مورد سنجش قرار داد. از نظر من می توان آن را به سه دوره تقسیم نمود، در دوره اول این شواهد در بخشهایی، علمی و آشکار بوده است اما چندان مورد توجه قرار نمی گرفت و بیشتر به تجربه کردن های عینی متمایل بود، در دوره دوم تجربه و شکوفایی آن با رگه هایی نا کافی از علم به اوج می رسد و علوم گسترده بیشتر به ورطه عدم نیاز تبعید می شود و دوره سوم همچنان علوم وجود داشته و هر لحظه گسترده تر شده است و تمایلات بیشتری به واسطه آگاهی و پیشرفت تکنولوژیک در دنیا به وجود آمده است اما دو عامل زمان و انرژی (توان) دچار اختلال می باشد.

عامل اول زمانی که بیشتر به تجربه کردن سپری شده است و ذخیره ارزشمندی که تجربیات را در خود محفوظ نگه داشته و کمتر سر سازگاری با علم دارد و عامل دوم انرژی و توان مصرف شده ایی که در راه تجربیات و مجموعه عملیات هنر ساز سازی راهی سترگ را پیموده است که دیگر شاید کمتر حاضر به پذیرش تغییرات بر مبنای دانش، آگاهی و تخصص باشد.

حرکت ساختارمند قسمت سازسازی اداره فرهنگ و هنر سابق را در چه سطحی از معیارهای بین المللی سازسازی می بینید؟
در مورد ساختار، تصمیمات و همچنین از معیارهای بین المللی ساز سازی در آن اداره اطلاعات کافی ندارم اما می دانم چنین مجموعه هایی در دنیا دارای چه استانداردهایی باید باشند.

این همان استانداردهایی است که بصورت یک روند زنجیر وار فرهنگ دانش و تجربه را در کنار یکدیگر پذیرفتنی و اجرایی می سازد و می دانم که در این مجموعه افراد با استعدادی به شکوفایی و شهرت رسیدند، افرادی که وزن تجربیاتشان اگر چه گران سنگ و بسیار است و در توسعه این هنر کوشا بودند، اما همچنان این پرسش وجود دارد که چرا حرکتی آکادمیک در محدوده علم و ارتقاء سطح دانش در هنر سازسازی بوسیله این افراد به یادگار نماند…

یک دیدگاه

  • رامین رنجبر
    ارسال شده در فروردین ۴, ۱۳۹۱ در ۷:۴۵ ب.ظ

    توضیحات عالی وعلمی بود. متشکرم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

اولین دکتر موسیقی (I)

حســین ناصحی در سال ۱۳۰۴ در خانواده ای هنردوست به دنیا آمد. مادرش از شاگردان استاد درویش خان بود و تار می نواخت. به همین جهت ذوق موسیقی او از اوان کودکی پرورش یافت. وی از ســن ۱۴ سالگی با ورود به هنرستان عالی موسیقی و انتخاب ساز ترومبون زیر نظر اســتاد چک «ژوزف اسالدک» مشغول تحصیل گردیــد و پس از مــدت کوتاهی به همکاری با ارکســتر رادیو به سرپرستی پرویز محمود پرداخت. او جزو شاگردان ممتازی بود که به دعوت دولت ترکیه و با بورســیه هنرستان برای ادامه تحصیل روانــه آنکارا گردید و در آنجا زیر نظر اســتاد «کاظم آکســس» از شاگردان برجســته «بلا بارتوک» آهنگساز شهیر مجارستان به همراه دوست دیرینه اش ثمین باغچه بان به فراگیری آهنگسازی پرداخــت.

دوازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران (مگتان ۱۲- بهمن ماه ۹۶) برگزار می شود

دوازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران در روز ششم بهمن ماه ۱۳۹۶ به صورت اینترنتی برگزار خواهد شد. ای دومین دوره مسابقات مگتان است که به صورت اینترنتی به صورت ترکیب اجرای زنده و اینترنتی برگزار می شود و طبق معمول به برنده این مسابقه یک گیتار با ارزش اهدا خواهد شد.

از روزهای گذشته…

جان فیلیپ سوزا «شاه مارش» (I)

جان فیلیپ سوزا «شاه مارش» (I)

جان فیلیپ سوزا (John Philip Sousa) روز ششم نوامبر سال ۱۸۵۴ در واشنگتن دی سی به دنیا آمد. او آهنگساز و رهبر ارکستر آمریکایی اواخر دوره رمانتیک و سومین فرزند از ده فرزند جان آنتونیو سوزا (متولد اسپانیا از والدین پرتغالی) و ماریا الیزابت ترینخاوس (متولد باواریا، آلمان) بود. پدر جان فیلیپ در ارکستر نیروی دریایی آمریکا نوازنده ترومبون بود؛ به این دلیل سوسادر فضای موسیقی ارکستر های نظامی بزرگ شد.
جو ستریانی

جو ستریانی

در بین نوازندگان گیتار راک (Rock) دهه های ۸۰ و ۹۰ جو ستریانی یکی از حرفه ای ترین و قدرتمند ترین گیتاریست ها می باشد.
رنگین چون هزار دستان (II)

رنگین چون هزار دستان (II)

خود حنانه در جایی اشاره می‌کند که نادرستی این موضوع را با برداشتن ملودی از روی بخش همراه آثار دیگر آهنگسازان هم‌دوره‌اش (و حتا استادش محمود) کشف کرده: «همراهی تفاوتی با کرساکف یا نمونه‌های مشابه نداشت». او در موسیقی ایرانی اصالتی می‌دید شایسته‌ی توجه و البته نه شایسته‌ی نگهبانی به مفهوم جلوگیری از هر گونه تغییر. این موضوع را می‌توان در این یاداشت‌ها دید:
متبسم: گروه نوازی در موسیقی ایران پدیده ای جوان است

متبسم: گروه نوازی در موسیقی ایران پدیده ای جوان است

کار گروهی بر اساس تفکر و جهان بینی شخصی صورت می گیرد که تفکر گروهی داشته باشد؛ یعنی زمانی که آهنگساز یا نوازنده یا سرپرست یک گروه، اقدامی در زمینه راه اندازی گروه انجام می دهند، باید علاوه بر شخص خود نوازنده ها نیز تفکر و جهان بینی و دانش آنسامبل داشته باشند تا اینکه پایه و اساس یک گروه درست گذاشته شود.
خلق متحد هرگز مغلوب نخواهد شد

خلق متحد هرگز مغلوب نخواهد شد

قطعه “خلق متحد هرگز مغلوب نخواهد شد” یا “The People United Will Never Be Defeated”، در سال ۱۹۷۵ توسط فردریک ژوسکی (خوانده می شود “Zhev-skee Frederic Rzewski”) آهنگساز آمریکایی، برای پیانو تنظیم شد. ژوسکی یک مجموعه از ۳۶ واریاسیون برای این ترانه مشهور شیلیایی با نام “El pueblo unido jamás será vencido” اثر سرجیو اورتگا (Sergio Ortega) آهنگساز و پیانیست شیلیایی (۲۰۰۳-۱۹۳۸) و گروه کویلاپایون (Quilapayún)، تنظیم کرد.
بارکارول

بارکارول

بارکارول که در زبان ایتالیایی به آن Barcarola یا Barcarole هم گفته می شود نوعی از موسیقی – معمولآ با کلام – است که توسط ملوانان و قایقرانان زمزمه یا خوانده می شود. این نوع موسیقی معمولآ کوتاه است و علاوه بر مردم عادی آهنگسازان دوره های مختلف – باروک تا رمانتیک و مدرن – از این فرم برای ساخت موسیقی استفاده کرده اند. بسیاری معتقد هستند که ریشه این فرم موسیقی به ایتالیا و شهر ونیز باز می گردد. قایقرانان هنگامی که مردم را برای بردن از جایی به جایی دیگر سوار قایق خود می کردند اینگونه ترانه ها را زمزمه می کردند.
سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (VIII)

سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (VIII)

بامشاد، خارکش، رامتین، کاسه‌گر، سرکب، نکیسا، آزاده، آرزو، آزادوار چنگی، مشک‌دانه، که مهم‌ترین آن‌ها: بامشاد موسیقی‌دان شهیر زمان خود که او راهم رده با باربد ذکر کرده‌اند.
کارگاه گیتارکلاسیک به مناسبت سالگرد تولد هیتور ویلا لوبوس

کارگاه گیتارکلاسیک به مناسبت سالگرد تولد هیتور ویلا لوبوس

آموزشگاه موسیقی آریا به مدیریت آریا عظیمی نژاد با همکاری شرکت آرشه (موسس استاد بزرگ لشگری) – تنها نمایندگی رسمی کمپانی یاماها از سال ۱۹۹۲ در ایران – در تاریخ ۶ لغایت ۱۳ اسفند ماه ۱۳۸۹ اقدام به برگزاری کارگاه گیتار کلاسیک زیر نظر فرزین طهرانیان – نوازنده گیتار و استاد دانشگاه – می نماید.
گفتگویی با هنک جونز (II)

گفتگویی با هنک جونز (II)

همراهی با الا، افتخار بزرگی بود. در واقع کمی بعد از اجرا در JATP، با وی کار کردم که هر دوی ما از آن راضی بودیم. وقتی شما یک خواننده را همراهی می کنید انگار که این خود شمایید که از آن تکنیک استفاده میکنید همینطور با یک نوازنده. شما سعی می کنید خواننده را با نواختن هر چه با احساس تر حمایت کنید، اجازه می دهید که او شما را هدایت کند. هنگامی که به همراه یک خواننده یا نوازنده می نوازید نتها را نمی نوازید، شما به نوعی “کوردال” (chordal) و هماهنگی با آنان می رسید.
نگاهی به قوانین تولید و نشر موسیقی در آمریکا

نگاهی به قوانین تولید و نشر موسیقی در آمریکا

موسیقی صنعتی است با قوانین مختص به خود و به نظر می رسد هر یک از ما به نوعی با جنبه های مختلف آن درگیرهستیم. از یک شخص حقیقی گرفته تا اتحادیه ها و شرکت های معروف، از ناشرین گرفته تا صادر کنندگان پروانه کار، از آژانس های مسئول گردآوری قطعات موسیقی گرفته تا دفاتر کپی رایت و ثبت علائم تجاری، همه و همه درگیر این صنعت هستند.