موسیقی آفریقای جنوبی (I)

موسیقی آفریقای جنوبی
موسیقی آفریقای جنوبی، از اوایل دوره مستعمرگی این کشور، از ترکیب ایده ها و فرم های محلی با ایده ها و فرم هایی که از کشورهای دیگر به این کشور منتقل شدند، شکل گرفته است که باعث شده رنگ و بویی به خود بگیرد که خاص آفریقای جنوبی است.

آغاز
در دوره استعمارگری هلند بر آفریقای جنوبی، از قرن هفدهم میلادی به بعد، مردم و برده های آفریقای جنوبی که از شرق به این کشور وارد می شدند سازها و ایده های موسیقی غربی را نیز با خود به همراه می آوردند. به عنوان مثال، قبیله خوی-خوی (Khoi-Khoi)، رامکیه (ramkie) که گیتاری است با سه یا چهار زه را پیشرفته تر ساخت و از آن برای تلفیق آهنگهای خوی و فولکلور غربی استفاده نمود. آنها همچنین از مموخورنگ (mamokhorong) که ویولونی است بومی و تک زهی، در ساختن آهنگ های خود و در برنامه های رقص مرکز مستعمره، یعنی کیپ تاون، استفاده می کردند.

موسیقی غربی توسط ارکسترهای بردگان و نوازندگانی که با نژادهای مختلف به این سرزمین سفر می کردند، در برنامه های رقص و جشن های دیگر، اجرا می شد. در واقع، این سنت تا دوره تسلط انگلیس بر این کشور، از سال ۱۸۰۶ به بعد، همچنان پا بر جا بود.

باند های موسیقی رنگین پوستان از اوایل دهه بیست قرن نوزدهم به اجراهای خیابانی در شهر کیپ تاون پرداختند. این سنت با آغاز اجراهای موزیسین های سیار در دهه ۸۰ قرن نوزده، اهمیت بیشتری یافت و تا امروز نیز در قالب کارناوال های موزیسین ها در جشن سال نو ادامه یافته است.

مبلغان مذهبی و گروه های کر
نفوذ مبلغان مذهبی به داخل کشور در قرن های متوالی تأثیر فراوانی بر سبک های موسیقی آفریقای جنوبی داشته است. در اوایل قرن نوزدهم، آهنگ سازانی مانند جان ناکس (John Knox Bokwe) به ساختن سرودهایی پرداختند که بر اساس الگوهای هارمونی خوسا (Xhosa) شکل گرفته بود. در سال ۱۸۹۷، اینوخ سونتونگا (Enoch Sontonga) که هنوز معلم بود، سرود «خداوند آفریقا را حفظ کند» (Nkosi Sikelel’ iAfrika) را ساخت که بعدها سرود جنبش آزادی شد و پس از سال ۱۹۹۴ این سرود به بخشی از سرود ملی آفریقای جنوبی دموکراتیک تبدیل شد.

audio file بشنوید قسمتی از سرود «خداوند آفریقا را حفظ کند» برای کر آکاپلا

تأثیر موسیقی مبلغان و سرودهای مذهبی آمریکایی جنبش گاسپل (gospel movement) را به گونه ای تغذیه و تشویق کردند که هنوز هم قوی و پا بر جاست. این جنبش که از سنت های ادیان بومی مانند کلیسای مسیحی صـهیونیست (Zion Christian Church) بهره می گیرد، پیشگامانی دارد که سبک های آنان گستره ای از صدای خوانندگان گاسپل را رقم زده است که از سنتی تا خوانندگان گاسپل پاپ کنونی مانند ربکا ملوپ (Rebecca Malope) و لاندی تیامارا (Lundi Tyamara) را در بر می گیرد. ژانر گاسپل، با فرم های گوناگون، یکی از پر فروش ترین ژانرهای موسیقی آفریقای جنوبی است که هنرمندان آن مرتبا به رتبه فروش گلد و تیتانیوم می رسند.

تأکید مبلغان بر گروه های کر و ترکیب آن با موسیقی وکال سنتی آفریقای جنوبی و عناصر دیگر، همچنین باعث پیدایش نوعی از آکاپلا (خواندن بدون آلات موسیقی) شد که در اصل ترکیبی بود از سرودهای مذهبی غربی و هارمونی های بومی آفریقای جنوبی. این سنت در قدیمی ترین موسیقی سنتی آفریقای جنوبی، یعنی ایسیکاتامیا (isicathamiya)، مورد استفاده قرار می گیرد که از هنرمندان برجسته و شناخته شده آن می توان به لیدی اسمیت بلک مامبازو (Ladysmith Black Mambazo) اشاره کرد.

سازهای آفریقایی مانند “کمان دهنی” (mouth bow) و بعدها اومبیرا (mbira) از زیمبابوه و درامز و زیلوفون (xylophones) از موزامبیک کم کم جایگاهی در سنت های موسیقی آفریقای جنوبی یافتند. حتی بعدها، سازهای غربی مانند کنسرتینا و گیتار وارد سبک های موسیقی بومی شدند و به عنوان مثال در موسیقی ماسخند (maskhand) قبیله زولو (Zulu) مورد استفاده قرار گرفتند.

افزایش طبقه کارگر شهری سیاهپوست و انتقال تعداد زیادی از کارگران سیاهپوست به معدن ها در آغاز قرن بیستم باعث شد که موسیقی فولکلور سنتی مناطق مختلف با یکدیگر تلاقی نمایند و بر یکدیگر تأثیر بگذارند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «روز ششم»

اگر اهمیت یک آلبوم را تنها در انتشار یک قطعه‌ی مهم تاریخی هم بدانیم، باید اهمیتی چشم‌گیر برای «روز ششم» قائل شویم. زیرا بالاخره پس از هفت دهه ضبطی شایسته از قطعه‌ی پروانه (نسخه‌ی ارکستری) امانوئل ملیک اصلانیان به دست می‌دهد. نسخه‌ی پیانویی پروانه را اصلانیان در سال ۱۳۳۳ نوشت. دانستن همین نکته کافی است تا پس از دقیق شنیدن آن دریابیم چه اندازه رویکردش به استفاده از مصالح موسیقی ایرانی نو و جسورانه بوده است.

مسعود نجفی: از چهار بخش صدای انسان استفاده کردم

در خصوص ترکیب گروه باید عرض کنم به جای ساز های دیگر، در کنار سنتور، از چهار بخش صدای انسان استفاده شده است که خواننده اصلی با صدای تنور خط ملودی را اجرا می کند و از خواننده های سوپرانو، آلتو و باس به منظور اجرای خط های کنترپوان، نت های پدال و بافت هارمونیک، رنگ دهی و حجم دهی استفاده شده است.

از روزهای گذشته…

پیپا

پیپا

پیپا که معروف به گیتار چینی میباشد دارای سابقه ای به بیش از دو هزار سال می باشد. برخی اوقات آنرا لوت چینی نیز نام میبرند که بسیاری از سازهای آسیا بالاخص سازهای جنوب آسیا از این ساز بوجود آمده است و شاید بتوان آنرا مادر سازهای زهی جنوب آسیا دانست. از جمله biwa یک ساز چینی و ساز محلی کشور ویتنام đàn tỳ bà و همچنین پیپای کره ای، اما برخلاف پیپای چینی همتای کره ای این ساز مدتهاست که دیگر نواخته نمیشود و باید آنرا درون موزه ها دید؛ سعی و تلاش در جهت احیای دوباره آن بی ثمره مانده است.
کتاب «گردشگری موسیقی: توسعه پایدار شهری و روستایی در ایران» منتشر شد

کتاب «گردشگری موسیقی: توسعه پایدار شهری و روستایی در ایران» منتشر شد

کتاب «گردشگری موسیقی: توسعه پایدار شهری و روستایی در ایران» نوشته دکتر محمدرضا آزاده فر در مهرماه ۱۳۹۸ وارد بازار کتاب ایران شد. محتوای این کتاب با بهره‌گیری از یک سلسله مطالعات بین‌رشته‌ای در حوزه‌های «اقتصاد موسیقی»، «صنعت گردشگری» و «معماری و مدیریت شهری» همراه با نمونه‌های میدانی در چهار اقلیم اصلی ایران ارائه می‌شود که قابل استفاده برای طیف وسیعی از مخاطبان از حوزه‌های موسیقی، گردشگری، شهرسازی، معماری و مدیریت فرهنگی است.
میشل کامیلو

میشل کامیلو

میشل کامیلو (Michel Camilo) را میتوان یکی از فعالترین نوازندگان پیانو در سبک جز دانست. نوازنده ای که همواره به دنبال کسب تجربیات جدید در دنیای موسیقی و همکاری با نوازندگان دیگر سبک ها میباشد. وی در ۴ آوریل سال ۱۹۵۴ درSanto Domingo،Dominican Republic بدنیا آمد. او را به عنوان یک نوازنده پیانو در سبکهای لاتین، جز، کلاسیک می شناسند و همچنین تکنیک فوق العاده او نیز به کارهایش را متمایز از سایرین نموده است و این جز با دانش بالا در زمینه موسیقی و سبکهای مختلف بدست نیامده است.
«سودای ناتمام» منتشر شد

«سودای ناتمام» منتشر شد

آلبوم «سودای ناتمام» با صدای علیرضا مَهدیزاده و آهنگسازی فواد سمیعی، از سوی نشر و پخش جوان راهی بازار شد. «سودای ناتمام»، تازه ترین اثر به آهنگسازی فؤاد سمیعی و آواز علیرضا مهدیزاده است که در فضایی از موسیقی کلاسیک ایرانی و در قالب ۱۱ قطعه به عناوین «تصنیف شبگیر»، «تصنیف بگذر ز وفا»، «چهار مضراب شهنواز»، «ساز و آواز قاب اشک»، «تصنیف سودای ناتمام»، «فاصله»، «آواز فاصله»، «تصنیف در آینه»، «تکنوازی سنتور»، «تصنیف هنوز» و «تصنیف طلوع خاموش» به اجرا در آمده است.
جلیل شهناز و چهارمضراب (VII)

جلیل شهناز و چهارمضراب (VII)

از لحاظ جمله‌بندی تقسیم این قطعات به چند فراز جداگانه ممکن است. گاهی اوقات ارتباط جملات پیاپی در یک قطعه زیاد برقرار نیست. این موضوع نباید تعجب زیادی برانگیزد چرا که شرایط بداهه گاه استفاده از چنین تضادهایی را ایجاب می‌کند. علاوه بر این تضادها، گاه به نظر می‌رسد سکوت‌های میان جملات نیز کاربردی دوگانه می‌یابد؛ اولی که در جملات پیش مشخص شد اما دیگری ممکن است فراهم کردن فرصتی برای لختی اندیشیدن و آفریدن جمله‌ی بعدی باشد.
بررسی کوتاه در باب سنت و نوآوری در موسیقی ایرانی (III)

بررسی کوتاه در باب سنت و نوآوری در موسیقی ایرانی (III)

حال در میان اساتید مخالف این موضوع، مخالفت خود را این طور اذعان می کنند که موسیقی ما از ایرانی بودن خارج می شود و اصالتش از بین می رود، سئوال اینجاست که مگر ما ایرانی بودن را تعریف کرده ایم؟ حال در نظر بگیرید که تاثیر پذیری از فرهنگ دیگری باشد. مگر غیر از این بوده است که در طول تاریخ فرهنگ ها از دیگری تاثیر خواهند گرفت و یا آیا سعی کرده ایم معیار ایرانی آن را طرح بریزیم؟
یویو ما از جاده ابریشم می گوید

یویو ما از جاده ابریشم می گوید

از آلبوم های Appalachian Journey و Soul of the Tango گرفته تا Simply Baroque یویو ما همواره به عنوان یکی از مطرح ترین نوازندگان ویولن سل معاصر از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده و در تلاش بی وقفه اش جهت عبور از حد و مرزها یک لحظه نیز از پای ننشسته است. در حال حاضر او رهبری پروژه جاده ابریشم را عهده دار است، پروژه ای فرهنگی – تحقیقاتی که اهالی موسیقی کشورهایی را که این مسیر کهن تجاری از آنها عبور می کند، گرد هم آورده است.
چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (V)

چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (V)

تا حدودی مشاهده می شود که عقیده ی تکامل گرایی در هارمونی و عناصر ساختاری موسیقی، در اندیشه ی تکامل گرایی قومی ـ فرهنگیِ آدرنو هم رسوخ کرده است هر چند که رابرت ویتکین نسبت دادنِ اینگونه نقد های نژادپرستی و اروپا محوری را به آدرنو، برچسب زنی می داند و معتقد است که آدرنو در نقد پیرو فلسفه است و کاملا از نژاد پرستی به دور است (ویتیکن۵۳:۱۳۸۲ ).
چند کلام در رابطه با مصاحبه احمدرضا احمدی (IV)

چند کلام در رابطه با مصاحبه احمدرضا احمدی (IV)

«ردیف» غایت نیست که بخواهیم با دو ساعت نواختنش آفرینش انجام دهیم و ادعا کنیم که موسیقی دستگاهی یعنی همین و لاغیر. ردیف نمونه و نمودی به فعلیت آمده است از نظام ساختاری موسیقی دستگاهی، که آهنگسازان و نوازندگان با شناخت آن نظام ها از طریق نواختن ردیف یا مطالعه ی آن، خود دست به آفرینش می زنند. همانطور که از دل همین ردیف «علی اکبر شهنازی» بیرون آمده، «صبا» هم بیرون آمده، «مشکاتیان» و «علیزاده» و «کلهر» و «محجوبی» و حتی انواع گونه های موسیقی عامه پسند هم همینطور؛ بی آنکه ویژگی آثار آنها شباهت چندانی به یک دیگر داشته باشد.
ماجرای غم انگیز نقد لطفی

ماجرای غم انگیز نقد لطفی

چندیست که ماجرای کمانچه نوازی محمدرضا لطفی نوازنده و آهنگساز صاحب نام ایران، پس از چند سال بازار نقد و نقادی را در نشریات گرم کرده است. نقدها با کیفیت های مختلف و از زاویه های متفاوت بر نوازندگی و گفته های لطفی در خبرگزاری ها و مجلات هنری به چاپ رسیده و تقریبا این ماجرا بدون نتیجه ای خاص به پایان رسیده است.