موسیقی و جنسیت (II)

نگاه کنید در همین ایران فعلی خودمان چگونه خوانندگان (روضه خوانان) صاحب نفوذ و مقامات شده اند و در مقابل، نوازندگان هنوز هم مجبورند در پس پرده، ساز خود را کوک کرده و هنر خود را عرضه نمایند. به هر صورت اگر موسیقی دچار نفوذ جریانی جنسیتی در خود گردید، باید توجه داشت که دلیل اصلی آن به دین و شریعت مربوط نمی شود، دلیل اصلی آن به قدرتی در موسیقی مربوط می شود که خواننده ی پدرسالار هیچ گاه حاضر نمی شد آن را با نوازنده تقسیم کند.

چنین بود که خواننده برای مبارزه با نوازنده، دست به دامن شریعت شد تا شریعت برایش اسباب های لازم برای ضدارزش کردن نوازندگی را فراهم آورد؛ نیروی اصلی که خواننده به مدد آن توانست بر نوازنده غالب شود، شعر بود، نیرویی که نوازنده از آن محروم بود.

مهم ترین اثر این جدال ها خروج گروه های صاحب فرهنگ از موسیقی و نفوذ حوزه های عامیانه و لومپنی به این عرصه بود. رویدادهایی که بهانه ی بیشتری برای ضدارزش کردن موسیقی فراهم کردند. بی دلیل نیست که موسیقی در ایران در دو قلمرو خوانندگی (روضه خوانی) و قلمرو فولکلور حفظ گردید. نوازندگان همواره ناچار بودند در اتاق های دربسته فعالیت کنند.

برای آنکه بتوانیم تبعات ضدارزش شدن موسیقی و خروج زنان را از این عرصه مورد بررسی قرار دهیم، لازم است به اثر بسیار مهم موسیقی بر امنیت ملی توجه کنیم اما پیش از آن بهتر است نگاهی دقیق تر به تاثیرات متقابل عقل و اخلاق بر موسیقی بپردازیم: چراکه بدون تحلیل این روابط، موضوع رابطه ی جنسیت با هنر و به ویژه موسیقی آشکار نمی شود.

جنسیت در هنر را می توان در میدان های مختلفی مورد بررسی قرار داد که عمدتا شامل سه بخش می شود:
اول – جنسیت در مقام خالق اثر هنری.

دوم – جنسیت در قلمرو استفاده از هنر در مقام به کارگیرنده ی آن.
و سوم – جنسیت در عرصه ی مخاطبین هنر.

موضوع دیگر آن است که این سه میدان از فعالیت را در چه بسترهایی می توان مورد بررسی قرار داد. در یک تحلیل کلی می توان دو قلمرو ارزشی – اخلاقی و عقلایی را قلمروهای تحلیلی این موضوعات دانست و سرانجام باید به این پرسش پاسخ دهیم که حوزه های سه گانه ی اجتماعی یعنی سیاست و اقتصاد و فرهنگ چه تاثیرات خاص و عامی بر این روابط می گذارند.

هر هنری دارای سه قلمرو است؛ اینان عبارتند از خالق اثر، قلمرو انتقالی اثر و سرانجام مخاطب اثر. در ایران موضوع مهم که دغدغه ی قلمرو سیاست فعلی است، به قلمرو انتقالی اثر باز می گردد. در این قلمرو است که نه تنها موضوع رابطه با سخت افزارهای انتقالی یعنی سازها، دارای محدودیت می شود، بلکه زنان نیز به ویژه آنگاه که تقش انتقالی خود را به صورت خواننده اجرا می نمایند، حساسیت سیاست را برمی انگیزند.

جالب آنست که در میان دیگر هنرها، این موسیقی است که در چنین شرایطی حساسیت برانگیز شده است. اینکه چرا از میان قلمروهای سه گانه ی هنر موسیقی، این حوزه های اجرایی اثر موسیقی است که دارای حساسیت شده، شاید به این دلیل باشد که حوزه های میانی نوازندگی، نقشی بسیار مهم میان خالق اثر و شنوندگان بازی می کنند.

برای بررسی دقیق این نکته باید توجه داشته باشیم که موسیقی دارای سه دوران مهم است، اینان عبارتند از: دوران خوانندگی، دوران نوازندگی و سرانجام دوران آهنگسازی.

هنگامی که انتقال از دوره ی خوانندگی به نوازندگی آغاز می شود، معمولا جنگ شدیدی میان خوانندگان صاحب نفوذ و نوازندگان تازه تولد یافته، پدید می آید که شامل مراحل زیر است:
۱- حذف به ویژه ارزشی نوازندگی
۲- دور کردن نوازنده از قلمرو حضور مخاطب
۳- و سرانجام به قول حسین تهرانی به مجلس بردن نوازنده، اما در پشت پرده و یا پایین مجلس نشاندن وی.

در همین دوره است که تاکتیک های بی ارزش کردن نوازندگی از طریق جنسیت نیز آغاز می شود. بنابراین موضوع ارتباط این رویدادها به شریعت توجه به معلول است نه علت. علت اصلی و مهم آن است که به دلیل تاثیرات جذاب موسیقی، حتی در امنیت ملی، خواننده نمی خواهد از این قلمرو قدرت خارج شده و سهمی برای نوازنده قائل شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره اتصالات چسبی ویولن (I)

زمانی که در یک وسیله چوبی تغییراتی رخ می دهد، دامنه این تغییرات می تواند منجر به واکنش هایی متفاوت از سمت چوب گردد. همان طور که می دانیم چوب ماده ای پویا و تغییرکننده می باشد و تغییرات آن بر اثر دگرگونی های دما، رطوبت، فشارهای فیزیکی و مکانیکی درونی و بیرونی به وجود می آید.

مروری بر آلبوم «زمین»

«زمین» یک دونوازی است؛ دوئت برای پیانو و خوانش شعر، هوشیار خیام و احمد پوری. و نتیجه‌اش شش قطعه‌ی موسیقی است و راهی دیگر برای همنشینی خوانش و موسیقی. نام موسیقایی قطعه‌ها، پرلودیوم، سرناد، آریوزو و … هم به تمثیل همین را می‌گوید. حتا اگر ندانیم که روش ساخته شدن این آثار، اجرای همزمان بوده است، سرشت دونوازانه‌ی این خوانش خود را نخست در نسبت حضور صدای گوینده و صدای پیانو می‌یابد؛ در سکوت‌ها و مکث‌ها. آنجا که شاعر خاموشی اختیار می‌کند تا جایی به حضور همنوازش بدهد. و چه هوشمندانه و با ظرافت چنین می‌کند. می‌شنود. می‌اندیشد و در لحظه تصمیم می‌گیرد و ناگهان بافت ساخته شده از صدای پیانو/انسان دگرگون می‌شود.

از روزهای گذشته…

بادی گای، سمبل شیکاگو بلوز (III)

بادی گای، سمبل شیکاگو بلوز (III)

تکنیک های بادی گای بر موسیقی راک اند رول نیز بی تاثیر نبود ، او معمولا گیتار را با صدای بلند و خشن می نواخت، تکنیک های تحریفی را به کار می گرفت و تک نوازی های طولانی را با ترکیبی از انگیزه و احساس اجرا می کرد. نوازندگان موج نوی دهه ۶۰ انگلستان مشتاقانه دنباله روی سبک گای بودند، همان سبکی که بعدها تبدیل به ویژگی بنیادین موسیقی راک – بلوز و مشتقات آن هارد راک و متال شد.
درباره کتاب «شورانگیز» (II)

درباره کتاب «شورانگیز» (II)

به‌منظور سهولت در نت‌نوازی و ارتباط‌برقرارکردن بیشتر مخاطبْ تمام محتوای کتاب در لوح فشردۀ همراه کتاب به‌طور آموزشی توسط نگارنده نواخته‌‌ شده است. ضربی‌ها برای جلوۀ بیشتر با تنبک همنوازی شده‌اند و علاوه‌بر‌این هر ضربی با تنبک و صدای آهستۀ سنتور نیز درج شده است تا هنرجو پس از تسلطْ هر قطعه را با همراهی تنبک نیز تمرین‌کند. در تصنیف‌ها از نوشتن هجا به هجای اشعار زیر نت‌ها صرف‌نظر، و به‌جای آن در لوح فشردۀ همراه کتاب یکایک تصنیف‌هابه‌صورت باکلام اجرا شده تا نحوۀ تطابق شعر و موسیقی برای هنرجو گویا شود و علاوه‌بر‌این هر تصنیف به‌صورت بی‌کلام (با سنتور و تنبک) نیز همنوازی شده است.
آریاهای تازه کشف شده ویوالدی

آریاهای تازه کشف شده ویوالدی

هفته گذشته خبر جالبی در محافل موسیقی کلاسیک دنیا منتشر شد که لازم دیدیم آنرا به اطلاع علاقمندان به موسیقی برسانیم، به ترجمه این خبر توجه کنید.
انتخاب رپرتوار برای کنسرت

انتخاب رپرتوار برای کنسرت

در ایام تحصیل در مدرسه‌ی موسیقی برای فارغ‌التحصیلی و دریافت مدرک مجبوریم رپرتوار ویژه‌ای را کار کنیم. این رپرتوار می‌تواند از سوی معلمهایمان به ما محول شود یا اینکه برنامه‌ی آموزشی آن را به ما تحمیل کند.
نگاهی به زندگی جادوگر Hammond  B3

نگاهی به زندگی جادوگر Hammond B3

جیمی اسمیت (Jimmy Smith) در ۱۹۲۵ در Norris Town ایالت پنسیلوانیا از پدر و مادری هنرمند متولد شد. پدر او که خود نوازنده پیانوی جاز بود، اولین معلم موسیقی جیمی بود. او از پدرش پیانو را آموخت و رفته رفته استعداد خود در موسیقی جاز را نشان داد و در رادیوی ایالتی به نوازندگی مشغول شد و شبها در کنار پدرش در کلوبهای شبانه می نواخت.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXII)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXII)

ادوارد الگار گفت: او در بهار با من رقصید. من احساس می کردم که او رو به راه نیست اما در نگاه اول متوجه نشدم که اوضاع از چه قرار است. او همیشه صبر می کرد تا من وارد قفس شوم و سپس کف آن می نشست انگار که می خواهد برای خود لانه ای بسازد. من با خودم گفتم: خب چرا این کار را نکند؟ روز بعد او را بر روی شاخه ای دیدم در حالی که با تکه ای از شاخه در جنگ بود. او شاخه را با خود حمل کرده و سعی می کرد از در قفس آن را داخل کند. در آخر، موفق به داخل کردن شاخه در قفس شد و از خستگی روی زمین افتاد و نگاهش را به من دوخت. مانده بودم که چه می خواهد بکند.
اختتامیه سومین جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی برگزار می شود

اختتامیه سومین جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی برگزار می شود

مراسم اختتامیه سومین جشنواره سایت ها و وبلاگهای موسیقی روز پنجشنبه، بیست و دوم اسفند ماه ۱۳۹۲ ساعت ۱۹ در فرهنگسرای ارسباران برگزار می شود. در این نشست برگزیدگان شاخه های مختلف سومین دوره جشنواره معرفی می گردند و جوایزی نیز به رسم یادبود به آنها اهدا می گردد. از دیگر برنامه های اختتامیه جشنواره می توان به اجرای آثاری توسط دو گروه موسیقی نیز اشاره نمود.
بانوی بزرگ بلوز

بانوی بزرگ بلوز

اتا جیمز (Etta James) با نام جمیستا هاوکینز (Jamesetta Hawkins) در تاریخ ۲۵ ژانویه ۱۹۳۸ در لوس آنجلس به دنیا آمد. منتقدین و بزرگان موسیقی از او اینگونه یاد می کنند، یکی از عظیم ترین قدرتها در موسیقی آمریکا، بزرگترین خواننده پس از بیلی هالیدی، اتا جیمز قلب و روح موسیقی R&B، پر احساس ترین خواننده ایست که خداوند آفریده، بزرگترین خواننده بلوز مدرن که تا به حال به وجود آمده که شکی در آن نیست و …
بنان، هنرمند زمان

بنان، هنرمند زمان

غلامحسین بنان در سال ۱۲۹۰ در تهران متولد شد. او در خانواده هنردوست و اعیان خود که نسبت نزدیکی با ناصرالدین شاه داشتند (مادرش برادرزاده ناصرالدین شاه بود) با آوازهای پدراولین درسهای موسیقی را آغاز کرد و پس از مدتی همراه با خواهرانش به مکتب مرتضی نی داوود نوازنده و آهنگساز نامدار ایران راه یافت که اولین معلم رسمی او در واقع نی داوود بود. او آواز را بعدها نزد ضیاء الذاکرین و ناصر صیف به روش سینه به سینه ادامه داد، او آنزمان شناختی از تئوری موسیقی و نت نداشت و آواز را به شیوه قدما و بدون توجه به جایگاه صدایش می خواند.
بیلی جول

بیلی جول

از آهنگسازان، نوازنده های بزرگ پیانو Rock، Jazz، Soul و Blues است که طی دو نوشته راجع به او صحبت خواهیم کرد. قبل از ادامه صحبت به قسمتهایی از کار مشترک وی با ری چارلز (Ray Charles) گوش کنید: