حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (II)

اولین ارکستر غیر مدرسه ای ایران با رعایت استانداردهای بین المللی، ارکستر سمفونیک بلدیه به رهبری غلامحسین مین باشیان است که بعضی از افراد به اشتباه، این ارکستر را ارکستر سمفونیک تهران می خوانند؛ فعالیت این ارکستر به شکل مستقل کوتاه بوده و به سرعت این ارکستر به هنرستان عالی موسیقی منتقل می شود.

در واقع سال ۱۳۱۳ سال افتتاح ارکستر است و ۱۳۱۴ سال انتقال آن به هنرستان است که با توجه به مطالبی که پیشتر گفته شد، در این مطلب چنین ارکسترهایی جزو آمار محسوب نمی شوند؛ هرچند جهت اطلاع خوب است که بدانیم در این ارکستر ۴۰ نفره هم، حدود سه نوازنده ی زن حضور داشته است!

ارکستر سمفونیک تهران به رهبری پرویز محمود که بیشتر اعضای آن هنرجویان هنرستان او بودند، از تاریخ ۱۳۲۰ به طور رسمی وارد کار حرفه ای و اجرایی شد. این ارکستر در دوران فعالیت مداوم و دراز مدت خود و همکاری با رهبران مختلف در پیش از انقلاب ۵۷، به طور میانگین حدود ۴% نوازندگانش را بانوان تشکیل می داده اند. تصاویر و نوشته هایی که در مورد فعالیت ارکستر سمفونیک تهران پیش از انقلاب وجود دارد، نشان از رشد حضور بانوان با گذشت سال های فعالیت ارکستر دارد.

پس از انقلاب تا مدت زیادی تعداد بانوان نوازنده ی ارکستر به تعداد انگشتان یک دست هم نمی رسید تا اینکه در اواخر دهه ی ۷۰ حضور بانوان به بیشترین حد خود در طول سال های فعالیت ارکستر رسید. با وجود حضور پر رنگ بانوان در سال های اخیر، کمبود بانوان نوازنده در اوایل انقلاب در آمار به چشم نمی آید و ما در محاسبات، به درصدی نزدیک به ۱۸% می رسیم.

ارکستر صبا در ادامه ی فعالیت ارکستر شماره ی یک هنرهای زیبای کشور (وزارت فرهنگ و هنر) که به رهبری ابوالحسن صبا و همکاری شاگردش حسین دهلوی بود، هم زمان با درگذشت صبا در سال ۱۳۳۶ تشکیل شد. این ارکستر، چند بار از فعالیت باز ایستاد و نوازندگانش نیز تغییر کردند؛ ارکستر صبا پس از انقلاب نیز به شکل ارکستر بزرگی تا سال ۵۸ با همکاری مهرداد کاظمی به عنوان خواننده، فعالیت داشت.

تصاویری از ارکستر صبا پیش از انقلاب موجود است که نشان از حضور ۱۰% نوازنده ی زن در ارکستر را دارد (متاسفانه خانواده ی دهلوی تصویری از ارکستر بزرگی که تا سال ۵۸ فعال بود نداشتند. لازم به ذکر است، از کنسرت های این ارکستر فیلم هم تهیه شده است و احتمالا در اختیار سازمان صدا و سیما است.)

ارکستر ژونس موزیکال ایران به رهبری علی رهبری، با همکاری جوانانی با میانگین سنی ۲۰ تا ۲۵ سال، در سال ۱۳۵۲ افتتاح و تا زمان انقلاب ۵۷ به فعالیت می پرداخت. ۵% نوازندگان این ارکستر را بانوان تشکیل می دادند.

ارکستر مجلسی رادیو تلویزیون که یکی از بهترین ارکسترهای تاریخ موسیقی ایران بوده است و حضور جدی و بین المللی داشته، از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۷ فعالیت داشته است. تا جایی که نگارنده به تصاویر اجرا و تمرین این ارکستر دسترسی داشته است، چهره ی بانویی در تصاویر دیده نمی شود و این ارکستر احتمالا نوازنده ی خانم نداشته است.

ارکستر اپرای تهران که بیشتر از نود درصد اعضای آن خارجی بودند از سال ۱۳۵۱ وارد اجرای صحنه ای موسیقی شد. در این ارکستر منهای بانوان خواننده، ۱۰% نوازندگان را بانوان تشکیل می دادند. ارکستر اپرای تهران تا زمان وقوع انقلاب به فعالیت مشغول بود و پس از متلاشی شدن، بخشی از نوازندگان این ارکستر وارد ارکستر سمفونیک تهران شدند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

خسرو جعفرزاده درگذشت!

متاسفانه با خبر شدیم، خسرو جعفرزاده، موسیقی شناس و معمار و از نویسندگان ثابت سایت گفتگوی هارمونیک، بدورد حیات گفت و جامعه نویسندگان موسیقی ایران را در اندوه و درد باقی گذاشت. ژورنال گفتگوی هارمونیک، این واقعه دردناک را به همسر هنرمند او پروفسور فروغ کریمی و علاقمندان نوشته های او تسلیت گفته و امیدوار است به زودی انتشار آثار منتشر نشده او را از سر بگیرد. در ادامه نوشته ای از علیرضا میرعلی نقی نویسنده نام آشنای عرصه موسیقی و محقق تاریخ معاصر موسیقی ایران را در این باره می خوانید:

دنبال ساز دست دوم می‌گردید؟

گاه از زبانِ آنها که تصمیم گرفته‌اند به دنیای موسیقی گام بگذارند می‌شنویم که دنبال یک «ساز دست دوم» هستند؛ احتمالاً با این ذهنیت که قیمت‌اش ارزانتر باشد یا اینکه اگر از ادامه‌ی راه منصرف شدند، زیاد متضرر نشوند.

از روزهای گذشته…

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (IV)

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (IV)

از دیدگاه انتقادی، در حالیکه در مناطق محروم جهان، بسیاری از مردم تنها کنترل محدودی بر زندگی خود دارند، در بخش های توسعه یافته تر جهان محدوده های انتخاب ها و فرصت ها به صورت قابل توجهی متنوع تر است. در جهان غرب می توانید انتخاب کنید که در چه فضای موسیقایی ای می خواهید شرکت کنید، و اغلب، انتخاب ها وابسته به چنین دسته بندی های ظاهراً منسوخی مانند موسیقی مردمی، هنری و مردم پسند، صورت می گیرد. در واقع بسیاری از مردم به فهم فضایِ موسیقی هنری (و هنرهای والا به صورت کلی) به صورتی نخبه گرایانه ادامه می دهند. اعتبار آنها قطعاً به واسطه حمایت نهادی قوی با بودجه های قابل توجه برای حمایت از ارکسترهای دولتی، کنسرواتورها، سالن های کنسرت، موزه ها و…، تأمین می شود. دولتی که چنین نقشی را بر عهده دارد، هنرهای والا را به عنوان ابزاری برای پیشبرد “فرآیند متمدن سازی”، با افزایش تدرجی سطح “فرهنگ” مردم به عنوان یک کل، قلمداد می کند.
نی و دندان (III)

نی و دندان (III)

اگر تصمیم به ایمپلنت چند دندان دارید مشکلی نیست، به این شرط که اکثر دندانهایتان سالم و تعداد ایمپلنت ها کم باشد. این قضیه با ایمپلنت کلی دندانها متفاوت است؛ در ایمپلنت کلی معمولا چهار پایه ایمپلنت وزن شانزده یا چهارده دندان را تحمل می کند و در مابین این پایه ها پزشک برای اینکه طراز پستی و بلندی های لثه را رعایت کند، بناچار، (به اصطلاح) زیرکاری می کند و در اغلب موارد لایه ای پروتزی در زیر دندان ها قرار گرفته و گاهی در امتداد لثه به سمت کام کشیده می شود که در این حالت نوازندگی شما کاملا مختل خواهد شد.
«به آهستگی» (I)

«به آهستگی» (I)

از چندی پیش خبری مبنی بر اجرای ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره فجر که برای نخستین بار کل رپرتوار آن اختصاص به آثار خانواده کامکار داشت، از طریق رسانه های گروهی و نیز به صورت سینه به سینه در جامعه ی موسیقایی انتشار یافت. از این رو چهارشنبه هفته گذشته به همراه تنی چند از دوستان عازم تالار وحدت شدیم تا نخستین شب از اجرای ارکستر را شاهد باشیم.
لورین مازل (II)

لورین مازل (II)

اولین کنسرت مازل با ارکستر فیلارمونیک نیویورک در سال ۱۹۴۲ بود زمانی که تنها ۱۲ سال داشت! در سن ۱۷ سالگی به دانشگاه پیتزبورگ (University of Pittsburgh) برای تحصیل زبان، ریاضیات و فلسفه وارد شد. در طی تحصیلش ویولونیست ارکستر سمفونیک دانشگاه پیتزبورگ بود که در آنجا رهبر جوان فصلهای ۱۹۵۰ تا ۱۹۴۹ بود و همچنین در آنزمان Fine Arts Quartet دانشگاه را سازماندهی نمود.
خواننده ای که شناخته نشد (I)

خواننده ای که شناخته نشد (I)

جمال صفوی اهل اصفهان بوده که در تهران صدایش با کمپانی کلمبیا به ضبط رسیده است و آثار بسیار با ارزشی را از خود به یادگار گذاشته وی در زمان ضبط صفحات ۲۰ ساله بوده. در سال ۱۳۰۷ ش که ملک الشعرای بهار راهبری هنرمندان موسیقی را به عهده داشته است جمال صفوی را انتخاب کرده و آثاری از ساخته های درویش خان، نی داود و آثار خودش را به ضبط رسانده است؛ کلیه آثاری جمال صفوی در پاییز ۱۳۰۷ ش در تهران با صدابرداری فرانک آرتور فلوید برای کمپانی کلمبیا بوده است. وی اولین هنرمندی است که در اولین سری ضبط صفحات کمپانی کلمبیا می خواند همچنین جزو جوانترین خواننده های موسیقی زمان خود است که آثارش به ضبط می رسد.
نقد تئوری «دودانگی» در مقام شناسی موسیقی ایرانی (II)

نقد تئوری «دودانگی» در مقام شناسی موسیقی ایرانی (II)

علینقی وزیری مطابق با تصورش از هم مرتبگی یا یکسان بودن نقش «شاهد» در مقام و «تونیک» در گام، با صدای شاهد شور گام را شروع می کند. اما این گام با مشکل متغیر بودنِ فاصله پنجم، (دمینانت یا نمایان) خواص یک گام دیاتونیکِ هفت صدایی را ندارد.
Secret Garden

Secret Garden

“Secret Garden” گروهی ایرلندی-نروژی هستند که پایه و شیوه کار آنها بر اساس موسیقی سازی میباشد و آنرا برخی موسیقی Neo-classical music وعده ای دیگر New Ages مینامند. آلبومهای این گروه در سراسر دنیا مورد توجه و استقبال عموم مردم قرار گرفته است بالاخص با آلبوم Secret Garden که در ایران نیز این گروه با همین آلبوم محبوبیت خاصی در میان عموم علاقمندان به موسیقی پیدا کرده است.
اطلاعیه چهارمین دوره مسابقه  گیتار کلاسیک تهران مرداد و شهریور ۸۷

اطلاعیه چهارمین دوره مسابقه گیتار کلاسیک تهران مرداد و شهریور ۸۷

مسابقات گیتار کلاسیک تهران مرداد و شهریور ماه ۱۳۸۷ برگزار میشود. این چهارمین دوره مسابقات گیتار کلاسیک تهران می باشد. متن اطلاعیه این مسابقه به شرح زیر است:
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XII)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XII)

یک اوراتوریو برای متزوسوپرانو، تنور، باس، گروه کر و ارکستر بر پایه ی شعری از کاردینال نیومن. اوراتوریو از دو قسمت تشکیل شده اما غالباً بدون وقفه در وسط دو بخش نواخته می شود.
گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VIII)

گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VIII)

چهارشنبه ۹ اسفند ۱۳۹۱ هفتمین جلسه‌ی کارگاه نقد موسیقی با تصمیم‌گیری درباره‌ی تداوم فعالیت کارگاه برای ۸ جلسه‌ی دیگر، و مروری بر چند نکته در تکمیل بحث هفته‌ی گذشته، آغاز شد و با درسی با عنوان «مسایل عملی نقد موسیقی (۲)» ادامه یافت.