ظرایف ویولن (I)

گاهی سال ها با ویولنی مشغول به تمرین و نواختن هستیم، اما از توجه به نکات حیاتی مرتبط با حفظ سلامتی بدن و جلوگیری از بروز بیماری و نیز نگهداری سالم ساز و همچنین عواملی که باعث کمک به صحیح تر نواختن ساز می گردد و باید بدان ها توجه داشته باشیم، غافل هستیم که معمولا این غفلت به دلیل عدم اطلاع و آگاهی ماست.

در این زمینه نگارنده در جایگاه یک “نوازنده و نویسنده ویولن” در جهت ارتقای آگاهی و دانش عمومی سعی دارم تا دانش و تجربیات و آموخته هایم در این زمینه را به علاقه مندان ارائه نمایم و امیدوارم تا در صورتی که متخصصین ساز سازی نقصانی علمی در این سری نوشته احساس نمودند، آنرا گوشزد نمایند.

در این زمینه باید توجه داشت، هر چند ورود به این مقوله پیچیده در حیطه تخصص سازندگان خانواده سازهای زهی بوده و با مطالب و نکات تخصصی دنیای نوازندگی ویولن دارای تفاوت های ساختاری بسیار است، اما از آنجا که لازم است تا هر نوازنده ویولن برخوردار از یکسری از اطلاعات پایه ای در رابطه با ساز خود باشد و نیز فقدان اطلاعات کاربردی در این زمینه احساس می گردد، بر آن شدم تا اقدام به نگارش این سری مطلب نمایم.

امیدوارم ارائه نوشته هایی از این دست، باعث آفرینش مطالبی پایه ای، کاربردی و مفید از طرف اساتید سازسازی برای هنرجویان سازگری و نیز نوازندگان گردد.

اولین نکته جنس و فرم زیر چانه قرار گرفته بر روی ساز است. اینکه این زیرچانه از لحاظ عواملی چون اندازه و شکل محیطی، زوایای داخلی شکل دهنده، عمق و فرم کلی تا چه حد با آناتومی فک نوازنده در توازن و تعامل است، نکته ای است که باید به آن توجه نمود.

نیز باید به جنس ماده ای که زیرچانه از آن تهیه شده، توجه داشت. بسیاری از زیرچانه های مصرفی امروزی از مواد بی کیفیت و مصنوعی و گاه آلوده غیر چوبی ساخته می شوند. این مواد بر خلاف چوب که دارای ساختاری آوندی و با قابلیت عبور دهندگی و نفوذپذیری است، به دلیل تراکم بالای موجود در ساختار و نداشتن منافذ با اندازه مناسب، دارای قدرت جذب و عبور به شکل مناسب ترشحات ناحیه چانه و گردن نوازنده نبوده و در نتیجه با تجمیع لایه ای شکل ترشحات بر روی خود، به مرور زمان به منبعی از آلودگی بدل می گردند که مرتبا در تماس با پوست نوازنده بوده و غالبا عدم نظافت مرتب از طرف نوازندگان باعث تشدید این موضوع می گردد.

در این رابطه لازم است حتی در صورت استفاده از زیر چانه های چوبی نیز، نوازنده اقدام به نظافت مرتب زیرچانه با موادی مانند الکل نماید.

عوامل فوق به همراه ناسازگاری فرم زیرچانه با آناتومی فک که گاه باعث فشار دائمی و اضافه بر پوست ناحیه زیرچانه می گردد، می تواند باعث بروز بیماری پوستی در نوازندگان گردد که گاه بهبودی از این بیماری سالها بطول می انجامد. شایان به ذکر است که در صورت استفاده از پارچه بر روی زیرچانه، شستشوی مرتب، خشک کردن در زیر آفتاب و در جریان آزاد هوا و اتو کشیدن باعث می شود تا به سطح قابل قبول تری در بهداشت دست یابیم.

لزوم استفاده از پارچه در حالتی که از زیرچانه های غیرچوبی استفاده می گردد و یا پوست دچار حساسیت گردیده است، بیشتر احساس شده و حتی الامکان باید از پارچه های با قدرت جذب بالا و نفوذپذیری مناسب بهره گرفت.

در اینجا پرسشی که به ذهن می رسد ایناست که آیا فرم و شکل فک تمامی نوازندگان همانند بوده و تنها پیرو چند الگوی ساده کلی است که شکل زیرچانه ها تنها در چند دسته بندی کلی خلاصه می گردد و آیا نیاز به ارائه و ساخت زیرچانه هایی متناسب و هماهنگ با شکل فک و مشخصات آناتومی فردی هر نوازنده از طرف سازندگان ویولن احساس نمی گردد؟

هر چند امروز در ایران و غرب تلاش هایی در این زمینه صورت می پذیرد، اما به هیچ وجه تلاش های انجام یافته متناسب با حجم انبوه نیاز شخصی نوازندگان در این رابطه نیست.

Viol.ir

یک دیدگاه

  • محمد مولوی
    ارسال شده در مرداد ۱۵, ۱۳۹۱ در ۱۱:۳۸ ق.ظ

    با سلام
    اطلاعات بسیار عالی است .
    مرسی از لطفتون

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XXIII)

مقارن با این تحولات نوار کاست به عنوان یک وسیله ارتباط جمعی جدید و مستقل از تشکیلات دولتی در ایران رایج شد. دو گروه شیدا و عارف نیز خود نوارهای موسیقی خودشان را با کیفیت بسیار خوب به بازار عرضه کردند. گروه های شیدا و عارف همگام با انقلاب کنسرت هایی با مایه های سیاسی و اجتماعی ترتیب دادند که با استقبال مردم به خصوص گروه های دانشجویی روبرو شد. در این میان کنسرت های گروه شیدا با آهنگ های محمد رضا لطفی (بشارت و سپیده) و پرویز مشکاتیان (ایرانی) همراه با اشعار هوشنگ ابتهاج (ه. ا. سایه) و آواز محمد رضا شجریان، خاطره درویش خان، ملک الشعرا بهار و حسین طاهرزاده را زنده می کرد.

نگاهی به کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی (II)

پیش از انتشار این کتاب، استادانی بودند که موسیقی ایرانی را اول با گوشه‌های مدال ردیف درس می‌دادند؛ کسی که مجدانه در این زمینه تا امروز فعال بوده، حسین عمومی نوازنده و مدرس موسیقی دستگاهی است. عمومی در کلاس‌هایش قبل از آموزش کل ردیف، درسی به نام «پیش‌ردیف» را تدریس می‌کند که در زمانی حدود ۲۰ دقیقه، کل گوشه‌های مدال ردیف را پشت هم می‌خواند. (۵)

از روزهای گذشته…

باکت هد

باکت هد

موسیقی این گیتاریست همانقدر شگفت و تازه است که کاراکتر وی… در این نوشته بیشتر سعی بر این است که به جای بیوگرافی و شرح احوال به خصوصیات مهم و جالب توجه موسیقی این گیتاریست معروف پرداخته شود لذا فقط مختصری جهت آشنایی نوشته می شود. باکت هد (Buckethead) در سال ۱۹۶۹ در امریکا متولد شد و در ۱۷ سالگی شروع به نواختن گیتار نمود و در ابتدا به صورت خود آموز و بعدا با استفاده از نوازندگانی چون شاون لین و پل گیلبرت به یادگیری ادامه داد و تقریبا همزمان با شروع کار هنری از یک ماسک بر روی صورت و پاکت های زباله ی معروف کنتاکی به جای کلاه بر سر استفاده میکند و این ظاهر به علاوه ی حرکات روبوتیک، رقص های ترنس و بریک و بعضا اجرای نمایش های رزمی بر روی استیج از وی شخصیتی کاریزماتیک ساخته است.
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (V)

به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (V)

این نظریه که ” قضاوت فرد کاملاٌ وابسته به اول، سواد و دوم اطلاعات و سوم دید کاملاٌ بی تعصبانه نسبت به یک موضوع است ” به صورت کلی مصداقی تجربه شده دارد. طبیعی است اگر ما به نوازندگی نوازنده ای گوش می کنیم صریحاٌ نظر به اینکه ما این سبک را می پسندیم یا خیر قضاوت می کنیم بدون اینکه به پیشینه و چرایی بوجود آمدن آن سبک دقت کافی به خرج دهیم.
سپهری: مدیوم های دیگری هم غیر از شنیدار در موسیقی اهمیت دارد

سپهری: مدیوم های دیگری هم غیر از شنیدار در موسیقی اهمیت دارد

اگر بخواهیم انواع موسیقی را تقسیم بندی کنیم یکی موسیقی کلاسیک است و یکی موسیقی غیر کلاسیک یا به شاید نیمه کلاسیک، مثل موسیقی فیلم، موسیقی درمانی، موسیقی آئینی و … یا می توان بطور کلی گفت موسیقی محض هنری و موسیقی های کاربردی. در موسیقی کاربردی موسیقی و ابزار های آن در خدمت چیز دیگری مثلا آیین و یا درمان قرار دارد و دیگر موسیقی و سازها و ابزارهای آن تحت الشعاع کاربرد قرار می گیرند ولی در موسیقی کلاسیک و یا محض، ما بخاطر اینکه روی موسیقی صرف بحث می کنیم یک دستگاه مشخص نقد داریم.
موسیقی‌ فیلم در خدمت سینما یا نظام ستاره‌سازی؟ (II)

موسیقی‌ فیلم در خدمت سینما یا نظام ستاره‌سازی؟ (II)

از موسیقی فیلم‌های ماندگار علیقلی در این دسته باید به نمونه عالی مدرسه موشها به کارگردانی محمدعلی طالبی و مرضیه برومند در سال ۱۳۶۴ اشاره کرد. با اینکه این فیلم بطور کامل موزیکال نبود. اما، ترانه‌ها جلوه و جذابیت خاصی به آن می‌داد. البته این خود به عنوان آغاز یک راه برای جذب مخاطب بود. مردم علاقه‌مند به شنیدن ترانه‌های شاد و موسیقی ریتمیک و ساده بودند و علیقلی به خوبی از پس این کار برآمده بود. شایان توجه است که ترانه‌های فیلم هیچ کدام نتوانستند شهرت و محبوبیت ترانه تیتراژ سریال تلویزیونی را تکرار کنند، اما در یک ساختار کلی مناسب کلیت فیلم بود.
روش سوزوکی (قسمت بیست و هشتم)

روش سوزوکی (قسمت بیست و هشتم)

در سفر بعدی که همسرم به دیدار من آمد بسیار خشمگین و عصبانی شد و می‌خواست که هر چه زودتر از کارش استعفا کند که پیش من بماند. خواهرم به او قول داد که از مواظبت کند و از همسرم خواست که کارش را در صلیب سرخ رها نکند. والترود (Walltroud) تنها عضو خانواده ما بود که می‌توانست کار کند و درآمدی داشته باشد، اگر او کار نمی‌کرد همه ما دسته جمعی از گرسنگی می‌مردیم.
رموز ویولن (I)

رموز ویولن (I)

صحبت و بحث در رابطه با ساختار و پدیده ای به نام ویولن کار ساده ای نیست، هرچند که در دوره های مختلف به طریقی آنرا مطرح کرده اند و میل عمومی بر این بوده است که ویولون را در معیار و قالبی تقریبا مشخص تعریف و تعیین کنند، اما این موضوع همچون سایر پدیده های هستی فقط در حد و حدود چهار چوبهایی که ما خود آنها را قانون و اصل نامیده ایم قابل توضیح است.
دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (IX)

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (IX)

«یادداشتی در مورد استفاده از کلمه ی هم طول در این مقاله: واضح است که در اجرا، زمان بندی های متریک به ندرت هم طولند و هدف تغییرات بیانی قرار می گیرند برای مثال می توانید نوشته های گبریلسون، سلوبودا، کلارک، شافر و تاد را ببینید. از طرف دیگر، این موضوع حائز اهمیت است که تفاوت های بین الگوهای زمانی که داری مدت زمان های مساوی هستند و اقسام دیگر که مدت زمان های متفاوتی دارند را باز شناخت. بنابراین، وقتی من کلمه ی هم طول را به کار می برم، منظور من این است: “بازنمود بنیادین یک سری مدت زمان هم طول که در اجرا می توانند هدف تغییر بیانی قرار بگیرند.»
چارلی پارکر، اسطوره جاودان جز

چارلی پارکر، اسطوره جاودان جز

در دنیای موسیقی جز وقتی صحبت از اسطوره های فراموش نشدنی این سبک میشود بی هیچ اغراقی باید از چارلی پارکر یاد نمود. نوازنده ای که در زندگیش فراز و نشیب های زیادی را بخود دیده اما همگان وی را بعنوان یکی از شخصیت های بنیادین این موسیقی می شناسند. چارلی پارکر (Charles Parker)در ۲۹ آگوست سال ۱۹۲۰ در شهر کانزاس آمریکا بدنیا آمد. در خانواده ای نه چندان با ثبات. وی لقب “Bird” را برای خود انتخاب نمود عنوانی که بر روی بسیاری از کارهایش میتوان مشاهده کرد مانند : Yardbird Suite
پدیده های دنیای جز (II)

پدیده های دنیای جز (II)

دوک الینگتون آهنگسازی برجسته با نبوغی خاص و متفاوت، جزء اولین پیشگامان استفاده از نت در موسیقی Jazz بود. او با وجود آنکه یک پیانیست تمام عیار بود، شهرت خود را با ارکستر Big Band بدست آورد.الینگتون از جمله معدود آهنگسازان زمان خود بود که بخوبی می دانست بخشهای مختلف یک موسیقی باید چگونه در کنار یکدیگر قرار بگیرند. اما مهمتر از این او قادر بود این بخش ها را بصورت جداگانه برای هر ساز را روی کاغذ بیارود، به همین علت کارهای ارکسترال او متمایز از دیگران و شهرتش بیشتر بود.
راجع به فاصله میان بخش های صدایی

راجع به فاصله میان بخش های صدایی

در مطالعه هارمونی معمولا” چهار قسمت صدایی مورد استفاده قرار میگیرد، بنام های سوپرانو، آلتو، تنور و باس. شکل مقابل تقسیم بندی تقریبی این چهار بخش را نمایش میدهد. اگرچه می توان در تقسیم بندی و استفاده این بخشها از رنج کامل صوتی هر قسمت استفاده کرد اما بهتر آن است که از نتهای مرزی خیلی استفاده نکنیم و در صورت لزوم، فقط برای زیبایی ملودی حرکت های کوچکی روی آنها داشته باشیم و هرگز این نت های مرزی را به تاخیر یا پدال نیندازیم.