تکنیک نوازندگی بی مانند

Wes Montgomery , 1923 - 1968
Wes Montgomery , 1923 - 1968
در ادامه مطلب قبل راجع به وس منتگومری (Wes Montgomery) امروز به بررسی سبک کاری او در گیتار می پردازیم. از آنجایی که وس گیتار را بدون معلم و با استعداد خود شروع کرد نوازندگی او نحوه ای کاملا” خاص و یگانه داشت بگونه ای که همواره رقیبان خود در گیتار را شگفت زده میکرد.

او اغلب فقط از انگشت شست برای مرتعش کردن سیم های گیتار استفاده میکرد و با وجود آنکه بسیاری از این روش انتقاد میکردند او می گفت این طرز نواختن دریچه های بزرگی را بروی ساز می گشاید. به قسمتی از یک موسیقی که با همکاری جیمی اسمیت، نوازنده کیبرد Jazz اجرا شده گوش کنید:

audio file Jimmy Smith & Wes Montgomery

چه در مواقعی که قصد نواختن آکورد را داشت یا بعنوان lead قرار بود ملودی اجرا کند هرگز از مضراب استفاده نمی کرد و بجای آن از انگشت شست خود استفاده میکرد، او برای حدود چند هفته از مضراب استفاده کرد اما از صدای ساز خوشش نیامد و آنرا کنار گذاشت.

او حتی ملودی های سریع را با حرکت دادن بالا و پایین شست خود همانند کسانی که مضراب در دست دارند به راحتی اجرا می کرد و جالب آنکه او همواره از گوشت انگشت خود برای اجرای قطعه استفاده میکرد و نه ناخن برای همین صدای گیتار او گرمی خاصی دارد.

او همچنین تکنیک های خاصی برای نواختن آکورد و همراهی داشت مانند این حالت :

audio file Wes Chord Style

که در آن همانند پیانیست ها با موسیقی – ملودی – همراهی می کرد. به این ترتیب که با اجرای آکوردها و معکوس هایشان را بگونه ای استفاده میکرد که نت های بالایی آکورد ملودی را تشکیل دهند – چیزی شبیه به block chords در پیانو – و او توان این را نیز داشت که در سرعت های بالا اینکار را انجام دهد. آکوردهای مورد استفاده او اغلب چهار صدایی بودند و بنابراین چهار حالت می توانست آنها را اجرا کند (پایگی + سه معکوس) که این موضوع به او اجازه میداد تا در کل گام به بداهه نوازی بپردازد.

او در یک تکنیک خاص مهارت فوق العاده ای داشت و آن چیزی نبود جز اجرای اکتاو هنگام ملودی زدن. او مشقت حرکت دادن و حفظ فاصله برای انگشتان سبابه و کوچک دست چپ خود را تحمل کرده بود و به سادگی توان این را داشت که ملودهای پیچیده را بصورت اکتاو اجرا کند. دست چپ او توان این را داشت که بسادگی روی دسته گیتار حرکت کند و ملودی پوزیشن های لازم برای اجرای اکتاو را بخود بگیرد. گوش کنید :

audio file Wes Octave Style

او همواره از گیتارهای گیبسون سری L5 CES استفاده میکرد و معتقد بود که صدای بسیار خوبی دارند اما متاسفانه هرگز از هیچ آمپلی فایری رضایت کامل نداشت و معتقد بود که صدای ساز را خراب می کنند. در عین حال هرگز – حتی در حالت تمرین – حاضر نبود که بصورت unplugged نوازندگی کند و بندرت هم از افکت های الکترونیکی روی ساز خود استفاده میکرد.

توانایی ها و کارهای او در موسیقی Jazz باعث شده که امروزه به او به چشم یک گیتاریست Jazz نگاه نشود بلکه وی را نمونه یک موسیقیدان Jazz می دانند. او در سال ۱۹۶۸ در سن ۴۶ سالگی بر اثر حمله قلب درگذشت.

گفتگوی هارمونیک

پیرگلو: نسبت به گذشته افت داشتیم

در آن زمان من هم ماندم و به هر حال یک سری مسائل خانوادگی هم بود، برادرم فوت شده بود و دختراشان را باید نگه می داشتم، مادرم هم که سرطان گرفته بودند و فوت کردند، این شد که فعلا دیگر ماندگار شدم.

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (VI)

این گواه کوتاه نشان می‌دهد پیش از تولد دولت-ملت مدرن هم تصوری از یک فرهنگ موسیقایی که بتوان آن را «موسیقی ایرانی» خواند در مراکز اصلی شهری، یعنی تجمع‌گاه‌های قدرت و ثروت، وجود داشت. با یک جستجوی سردستی نیز دست‌کم تا میانه‌ی دوره‌ی قاجار می‌توان پیشینه‌ی چنین مفهومی را عقب برد. برخلاف نمونه‌های اروپایی در ایران این زبان موسیقایی نه تنها ممنوع (۲۵) یا گمشده نبود بلکه حمایت‌شده و رسمی هم بود. موسیقی دستگاهی افزون بر تمایز بسیار روشن از موسیقی اروپایی، به قدر کافی از همتایانش، یعنی حوزه‌های موسیقایی عربی و ترکی نیز فاصله گرفته بود.

از روزهای گذشته…

گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (III)

گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (III)

ترادف: دستگاه = مقام = آواز= گام چراکه مقصود از «مقام بزرگ» گام ماژور فرنگی است. «حالت مخصوص» و «فرود خاص» معنی دقیق تعریف شده ای ندارند، از سوی دیگر بجای تعریف، دلیل یا توضیحِ «شباهت عینی»، آمده است که «باید دانست». چرا باید دانست معلوم نیست. (حجیت ظن)
کنسرت ارکستر کوبه ای “نایریکا”

کنسرت ارکستر کوبه ای “نایریکا”

ارکستر کوبه ای نایریکا به رهبری مینو رضایی در تاریخ اول تیرماه در ساعت ۲۱ در تالار وحدت به اجرا میپردازد. این ارکستر از بهمن ماه ۱۳۸۷ آغاز به کار کرد و از مهمترین فعالیت های این ارکستر همکاری در موسیقی متن سریال مختارنامه اشاره کرد که در آن اجرای قطعات ریتمیک را عهده دار بوده است.
تنش و آرامش در موسیقی

تنش و آرامش در موسیقی

هنگام بررسی موسیقی Jazz، روشهای بداهه نوازی یا آهنگسازی با اصطلاح Tension & Release بسیار برخورد می کنیم. سعی داریم در این نوشته بصورت خلاصه به آن بپردازیم.
عصر حماسی کوبیسم و فردیت در حنجره بزرگان(III)

عصر حماسی کوبیسم و فردیت در حنجره بزرگان(III)

ایشان (محمدرضا شجریان) پیش از سالهای پنجاه خود را در چهارچوب وزارت فرهنگ و هنر محبوس کرده بودند، یعنی انتخابشان تحقق نیافته بود. در واقع آن آزادی را که شجریان پس از سالهای پنجاه در اجتماع (نه برای رهایی از چهارچوب ردیف موسیقی ایران) اختیار کرد، عبارت بود از «من»ی خود ساخته، به گونه ی بی پایان .چنین بود که هم انتخاب خود در جهان اهمیت می یافت هم کشف جهان.
گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

پس از این، مدرس به مساله‌ی مرجعیت نقد/ منتقد اشاره کرد و گفت دو نمونه از گفته‌های متفکران درباره‌ی این مرجعیت را می‌خوانیم تا روشن شود که نگاه به این موضوع همیشه و نزد همه کس یکسان نبوده است:
نگاهی به آلبوم From This Moment On

نگاهی به آلبوم From This Moment On

دایانا کرال از ابتدای آغاز فعالیت حرفه ای خود روز به روز پله های ترقی را یکی یکی طی نموده ولحظه ای از پای ننشسته است. در ابتدا با هدف تحصیل در کالج موسیقی برکلی از بریتیش کلمبیای کانادا نقل مکان نمود و به دنبال آن نزد جیمی روولز به لس آنجلس رفت و به فراگیری و بالابردن مهارتهای موسیقی حرفه ای خود ادامه داد.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVII)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVII)

هر ساز سازی (استثنای آنان که ساز های بادی-فلزی می سازند) نجار زبردستی است ولی هر نجار زبر دستی لزوما ساز ساز نیست.
تاکول و شکوه هورن (I)

تاکول و شکوه هورن (I)

بری امانوئل تاکول یک هورن نواز استرالیایی فرانسوی است که بیش تر تجربه حرفه ای خود را در انگلستان و در ایالات متحده آمریکا کسب کرده است. او در پنجم مارس ۱۹۳۱ در شهر ملبورن استرالیا در خانواده ای که همگی اهل موسیقی بودند به دنیا آمد. او قبل از آنکه خواندن و نوشتن بیاموزد نت ها را می شناخت. پس از آموختن پیانو، ارگ و ویولون در گروه کر کلیسای جامع سن اندرو در سن ۱۳ سالگی با هورن آشنا شد و ۶ ماه بعد به طور حرفه ای آن را می نواخت.
موسیقی و کلام

موسیقی و کلام

در طول تاریخ، آواز خواندن از معمولترین روشهای اجرای موسیقی توسط انسان بوده است. در یونان باستان بخصوص در مراسم مذهبی آواز بصورت جمعی اجرا می شد و جالب است که بدانید حتی در آن ایام نیز مردم شیفته خواننده های محبوب می شدند و از آنها الگوهای رفتاری و ظاهری می گرفتند.
موسیقی وزیری (I)

موسیقی وزیری (I)

مطلبی که پیش رو دارید سندی است مربوط به ۸۶ سال پیش که نظر یکی از بینندگان کنسرت وزیری را در اولین سالهای اجرای موسیقی ارکسترال در ایران نشان می دهد. این نوشته در مجله «آینده» در سال ۱۳۰۴ به قلم شخصی به نام دشتی (نام کوچک قید نشده است) نوشته شده است که خواندن آن برای شناخت اوضاع موسیقی در آن دوره خالی از لطف نیست؛ لازم به یاد آوری است که عده زیادی هم خطابه های تندی در رد موسیقی ونگاه وزیری در همان دوره نوشته اند و حتی با صفت هایی مانند «گوش خراش» از اجرای ارکستری او یاد کرده اند؛ هرچند جدا از کیفیت اثر نوشته شده توسط وزیری، نباید فراموش کرد که بیشتر نوازندگان ارکستر اولین تجربیات اجرای صحنه خود را پشت سر میگذاشته اند. (سردبیر)