گفتگو با حسین علیشاپور (I)

حسین علیشاپور
حسین علیشاپور
گفت و گو با حسین علیشاپور ذات آواز ایرانی مغفول مانده است
حسین علیشاپور را یکی از آوازخوانان توانای نسل جدید موسیقی ایران می دانند که در چند سال اخیر حرکتی رو به جلو داشته است. از آنجایی که او یکی از معدود صداهای مستقل و متفاوت نسل جدید آواز است – نسلی که بیش از هر چیز از معضل تک صدایی بودن و تقلید رنج می برد – یکی از بهترین گزینه های بحث پیرامون مسائل و مشکلات آواز این روز ها به شمار می رود. با حسین علیشاپور در گفت و گویی مفصل پیرامون این مسائل و همچنین فعالیت های خود او بحث کردیم.

بر خود لازم می دانیم که ضمن آرزوی موفقیت برای ایشان، از همکاری های این هنرمند با اخلاق عرصه ی موسیقی کمال قدردانی را داشته باشیم.

اگر اجازه بدهید بحث را با مساله آواز در ایران آغاز کنیم. الان مشکل عمده ای که هست – و البته تبدیل به بحثی تکراری هم شده – این است که اگر شما و همکارانتان را – مثل آقایان معتمدی و همایون شجریان – نسل سوم خوانندگان پس از انقلاب بنامیم، معضل عمده ای به نام تقلید هست که این تقلید شوندگان خوانندگان نسل اول پس از انقلاب به خصوص استاد شجریان و تا حد کمتری شهرام ناظری هستند. با توجه به این که شما از معدود خوانندگانی هستید که صدایتان دارای هویت مستقلی است، ریشه این مشکل از را چه سمتی می بینید؟ مقلدین یا خود اساتید؟
بخش عمده ای از مشکل به این برمیگردد که دوستانی که آواز می خوانند خود را در ابعاد محدودی پرورش و رشد می دهند. در وجوه تکنیکال معمول مانند صداسازی، نحوه ی اجرای تحریرهای پیچیده، اجراهای سرعتی و مسائل کیفی یا قدرت صدا و… پیشرفت داشته ایم. اما آن چیزی که مربوط به خود موسیقی ایرانی و ذات این موسیقی و در بحث مورد نظر ما ذات آواز می شود تا حدی مغفول مانده.

مسائلی که همواره در آواز ایرانی دغدغه بوده، مثل شعرخوانی، تاثیر کلام بر شنونده، رعایت بار مفهومی کلمات در شعر و موارد مشابه کمرنگ شده اند. منتهی من این را تقصیر کسی نمی گذارم، بلکه مقصر آن را یک سری شرایط می دانم که بعضی از دوستان ما به آن شرایط تن می دهند. آنها باید به ذات موسیقی ایرانی توجه کنند و در حقیقت این نکته را در نظر داشته باشند که باید در حوزه ی آواز ایرانی دارای گفتمان مستقلی باشند. البته یک بخش آن برمیگردد به تحقیق زیاد. اگر گلها را بشنوید می بینید که جناب استاد شجریان به سبک های مختلفی آواز می خوانند، ما از ایشان کارهایی را شنیده ایم که به سبک ظلی، به سبک قمر، مانند طاهرزاده و غیره خوانده اند تا در نهایت به یک گفتمان مستقل رسیده اند.

ایشان با تمام این ها یک امتزاج به وجود آورده اند و شخصیت خود و دغدغه هایشان را در خصوص آواز در آن قالب وارد کرده اند و به این مرحله رسیده اند. نمی شود که الان شما ایشان را ببینید و صرفا سراغ ایشان بروید. به هر حال بلاشک استاد شجریان قوی ترین آوازخوان تاریخ ایران از جهات مختلف بوده. منتهی تقلید از ایشان به نظر من دو دلیل دارد: اولین دلیل این است که این دوستان بحث بازار و بیزنس را در نظر می گیرند و قاعدتا در این حیطه کسی که مانند استاد شجریان می خواند برد بیشتری دارد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (VIII)

هشترودی در زمانی که هنوز جهان درگیر جنگ سرد بود و مسائل مربوط به جهانی شدن مطرح نشده بود این نکته مهم را عنوان کرد که هویت اصلی یک ملت و قدرت حضور آن در جهان، بیشتر تابعی از زایش هنری و فلسفی اوست تا صرفاً پیوستگی مجرد به علم و مباحث آن. در حقیقت او به درستی روی این نکته دست می گذارد که جریان جهانی شدن جریانی سطحی و مبتذل از فروریزی فرهنگ ها در درون حوزه یی از قدرت علمی – فنی نیست. هر فرهنگی با هویت خود که همان ظرفیت هنری و فلسفی خود است وارد این میدان می شود و حضورش نیز به اندازه همین ظرفیت صاحب ارزش می شود.

مکتب و مکتب داری (IV)

نمونه ای دیگر، کنسرت گروه اساتید (به کوشش فرامرز پایور) در مایه دشتی به سال ۱۳۵۸ همراه صدای محمدرضا شجریان است. در آلبوم «پیغام اهل راز» استاد فرامرز پایور، روایتی دیگر و برداشتی خاص از تصنیف «خون جوانان وطن» اثر عارف را ارائه داده و یکی از زیبا ترین اجراهای استاد اسماعیلی در همین آلبوم است. ارتباط شنونده این آثار باصدای ضرب (تنبک) استاد، ارتباطی ناخودآگاه است. مانند ارتباط شنونده ارکستر سمفونیک با صدای کنترباس ها و ویولونسل ها و دست چپ پیانو.

از روزهای گذشته…

پنج ترانه اول سال نو میلادی

پنج ترانه اول سال نو میلادی

در این هفته با توجه به شروع سال جدید میلادی و عید کریسمس، بازار ترانه های مناسب با این حال و هوا داغ است و تقریبا تمام خوانندگان مطرح جدید و قدیمی به اجرای سرودها یا ترانه هایی با موضوع کریسمس دست زده اند.
رامپال، اسطوره فرانسوی فلوت (I)

رامپال، اسطوره فرانسوی فلوت (I)

ژان پیر رامپال در Marseille متولد شد، او فرزند آندره (Andree née Roggero) و فلوتیست موفق فرانسوی جوزف رامپال بود. ژان-پیر رامپال اولین نماینده عصر مدرن بود که فلوت سلو را در اتحادیه کنسرت بین الملل تثبیت کرد و موجب تحسین و تشویق بسیار زیاد مخاطبان شد، بطوریکه کنسرت های او با برنامه های خواننده های مشهور، پیانیستها و ویولونیستها برابری می کرد.
خلق آهنگ دریا

خلق آهنگ دریا

دبوسی، سیبلیوس و بریت همگی سعی کردند اقیانوس را وارد موسیقی خود کنند. زمان آن رسیده است که به سودمندی این قطعه ها که از آبریزگاه برآمده اند نگاه کنیم. منظره ای بین زمین مسطح ارکنی و صخره های هوی را در نظر بگیرید. ایستاده اید و به یکی از دراماتیک ترین مناظر دریایی انگلستان نگاه می کنید. در این سحرگاه گرگ و میش عجیب، زمانی که هنوز هوا نیمه تاریک و نیمه روشن بود در وسط باد و باران که جزر و مد پرخروش به سرعت در باد می تاخت و طغیان می کرد، مواجه شدن با طبیعت این جزیره حس عجیبی را القا می نمود.
نمایش مستند «هزارداستان امیرجاهد» و نقد «پیمان عشق» در خانه هنرمندان

نمایش مستند «هزارداستان امیرجاهد» و نقد «پیمان عشق» در خانه هنرمندان

فردا (پنجشنبه ۲۶ شهریور ماه) در خانه هنرمندان ساعت ۱۵ تا ۱۷، مستند «هزارداستان امیرجاهد» ساخته منوچهر مشیری به نمایش در می آید و نیز آلبوم موسیقی «پیمان عشق» کاری از سجاد پورقناد با صدای رامین بحیرایی با حضور محمود توسلیان، پیمان سلطانی، سعید یعقوبیان و کامیار صلواتی رونمایی و نقد می‌شود.
سه مرحله آموزش موسیقی ایرانی (II)

سه مرحله آموزش موسیقی ایرانی (II)

حال پرسش اینجاست که چرا ردیف که باید جایگاهی مانند رپرتوار در «موسیقی کلاسیک» را در موسیقی کشور ما داشته باشد، کاربردش به شکل کتاب تئوری و متد تحریر، مضراب و… تغییر یافته است؟
نقد تئوری پردازیِ داریوش طلایی (IV)

نقد تئوری پردازیِ داریوش طلایی (IV)

استناد داریوش طلایی در مورد اهمیت ویژه فاصله چهارم به ساختمان و کوک ساز های تار و عود است که سیم هایشان با فاصله چهارم کوک می شوند:
جایگاه رهبر (I)

جایگاه رهبر (I)

دو سال پیش، وقتی ارکستر سمفونیک تهران هنوز از داشتن رهبر دائم محروم بود و در حالتی مشوش و سردرگم به سر میبرد، مطلبی با عنوان”ارکستر بی رهبر” چاپ شد که این مقاله در مورد ارکستری صحبت میکرد که بدون رهبر کار میکند و در سطح مطلوبی به فعالیت میپردازد.
ریکاردو چایلی

ریکاردو چایلی

رهبر ایتالیایی؛ ریکاردو چایلی (Riccardo Chailly) در خانواده ای مملو از موسیقی در ۲۰ فوریه ۱۹۵۳ در شهر میلان به دنیا آمد. وی آهنگسازی را از پدرش لوچیانو چایلی (Luciano Chailly) آموخت و در کنسرواتوار موسیقی در شهرهای پروجو و میلان به تحصیل پرداخت. پس از آن در کلاسهای تابستانی سیئنا (Siena) از فرانکو فرارا (Franco Ferrara) معلم برجسته رهبری درسهای رهبری آموخت. جالب اینجاست که او در دوران جوانی در گروه ریتم و بلوز (rhythm-and-blues) درام نواز بود.
از چه آکوردی به چه آکوردی برویم؟

از چه آکوردی به چه آکوردی برویم؟

احتمالا خیلی از شما افرادی را دیده اید که توانایی همراهی با هر ترانه ای که یک خواننده می خواند را دارند. اینگونه از افراد با گوشهای دقیق، تجربه و معلوماتی که از دانش هارمونی دارند بسادگی می توانند به چنین قدرتی دست پیدا کنند. اما چگونه؟
نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (III)

نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (III)

اکبرخان از نوازندگانی بود که بیشتر با نعمت اله خان اتابکی همکاری می کرد و با تار او می نواخت و درخواندن آواز و تصنیف مهارت داشت.