نگاهی به آثار و توانایی های حسین خواجه امیری (IV)

حسین خواجه امیری (ایرج)
حسین خواجه امیری (ایرج)
آهنگسازان به نامی که ایرج قطعات آنها را اجرا کرده، در ذیل نام برده شده اند، همچنین آهنگسازان دیگری نیز با ایرج همکاری داشته اند که بدلیل نداشتن اطلاعات کافی فعلا” نام آنها را نمی بریم، البته از هر آهنگساز تعداد محدودی تصنیف که منابع و اطلاعات موجود اجازه میداده ذکر شده است و مسلما” کل آثار بسیار بیشتر از موارد ذکر شده میباشد.

پیشاپیش از آقای بهداد احمدخانی نیز که برای تکمیل دانسته های خود از اطلاعات ایشان استفاده کرده ام، تشکر و قدر دانی میکنم.

۱- دکتر رضا ناروند
شمع شب افروز (اصفهان با شعری از حافظ)، کبک و چشمه (ماهور که در اواسط ترانه ایرج آوازی در ر اک عبدالله اجرا میکند)، گلریزان (با شعری از عبدالله الفت)، زمزمه چوپان (دشتی با مدولاسیون بسیار زیبا و با آوازی بسیار قوی در اواسط تصنیف در گوشه چوپانی) دختر صحرا نشین (۲ اجرا سولو و یک اجرا به صورت دو صدایی با بهشته در دشتی با مدولاسیون بسیار زیبا که مهارت آهنگساز را نشان می دهد)، صبح دهکده (با شعری از اصغر واحدی)، صید دلها (با شعری از پرویز افشار پور)، اثری در یک فیلم در سال ۱۳۳۴ به همراه ارکستر دانشجویان، هیزم شکن (اصفهان)، افسون ساز (با شعری از کریم فکور)، محو تماشا (با شعری از بیژن ترقی)

۲- عبدالله جهان پناه
گل خود رو (اصفهان با شعری از عبدالله الفت)، فتنه (اصفهان با شعری از پرویز خطیبی)، بازگشت (اصفهان با شعری از پرویز وکیلی) (اصفهان)، دشت جنون (سه گاه با شعری از نظام فاطمی)، غارتگر دلها (ابوعطاء با شعری از دکتر نیر سینا) اگر یادم نکنی، دام دل (دشتی با شعری از شهر آشوب)، پیام عاشق (دشتی با شعری از نظام فاطمی)، پیام عاشق (دشتی با شعری از شهر آشوب)، سفری با تو (دشتی با شعری از شاه زیدی)، نهال شکسته (شور با شعری از پرویز وکیلی)، نقشی زیبا (بیات ترک با شعری از شهر آشوب) بیگانه (شور با شعری از شهر آشوب)، برای من (شور با شعری از شهر آشوب)، جهان جان (شور با شعری از شهر آشوب)، تنها مرو (شور با شعری از کریم فکور)، گذری به چمن (شور با شعری از حسین سرور)، خزان عاشق (شوشتری با شعری از تیمور تاش)، خزان من (همایون)، چمن آرا (همایون با شعری از شهر آشوب)، آواز ارکسترال “حکایت از دست رفته” (سه گاه با شعری از نواب صفا که باارکستر شماره هفت به رهبری عبدالله جهان پناه اجرا شده است. در این آواز خود جهان پناه آواز ایرج را همراهی میکند و جواب آواز را میدهد)، بلای من (شور با شعری از نواب صفا)

۳- ابراهیم خان منصوری*
تصنیف و آوازی در همایون همراه با ارکستر در سال ۱۳۲۸ (از اولین اجراهای ایرج)

۴- عبدالعلی وزیری
بر اشکم خندیدی (همایون با ارکستر خالقی و تنظیم استاد جواد معروفی با شعری از معینی کرمانشاهی، این تصنیف به دلیل اوج هایی که دارد به جای بنان آهنگساز ایرج را برای اجرا انتخاب میکند)

۵- سید جواد بدیع زاده
ابر نوبهار (نوا با شعری از بیژن ترقی)، اثری ارکسترال (بر دیباچه گلستان سعدی با نثر مسجع «منت خدای را عز و وجل…» در مایه دشتی)، میکده (با شعری از حافظ)، دختر کوهستان (افشاری)، حیرانم اثر ارکسترال (اصفهان)، باز آمدی (بر روی غزلی از مولانا به همراهی گروه کر)، چشم بد دور (شور با شعری از شاه زیدی)

۶- ابراهیم سرخوش
هوس های بهاری (اصفهان با شعری از تیمور تاش)، یادگار (شور با شعری از ابوالقاسم حالت)

۷- علی تجویدی
کوچه باغی (با شعری از مهدی سهیلی)، چه شود (سه گاه در برنامه موسیقی ایرانی)

۸- محمد میرنقیبی
رسوا (بیات ترک)، بی ماه رویت (مخالف سه گاه)، بی ماه رویت (چهارگاه)، غزل نگاه (سه گاه)، عروس شب (ابوعطاء با شعری از دکتر نیر سینا)، نقش گناه (شور با شعری از ابوالفاسم حالت)، فسونکار (دشتی)، شب دیدار (با شعری از سیمین بهبهانی)

۹- همایون خرم
دوستی (دشتی)، میگریزم (دشستانی با شعری از شیرازی)، خدایا (دشستانی با شعری از شیراز)، غم دوست (با شعری از حافظ)، یوسف گم گشته (با شعری از حافظ)، دلم را مسوزان (اثر ارکسترال در همایون) کوه بلند (ماهور-اصفهان)، زاهد خلوت نشین (با شعری از حافظ)

۱۰- نصرالله زرین پنجه
در برنامه موسیقی ایرانی اثر مژده بخت (شور)، چون به چمن میگذری (بیات ترک)

۱۱- اکبر محسنی
عطر یاس (اصفهان با شعری از کریم فکور)

۱۲- رضا گلشن راد
بزم شبها (با شعری از رضا جنتی عطایی)

۱۳- سلیم فرزان (حسین سلیمی تبار)
نازک دل (با شعری از پژمان بختیاری)

۱۴- فرهنگ شریف
چوپان، قصر زرین (دشتی)

۱۵- عطا الله خرم
دل غمگین، گل و لاله (با شعری از بهادر یگانه)، عشق آموختنی نیست

۱۶- حسین صمدی
ستاره (نوا با شعری از منزوی)، پرنده (شور)، مرغ دل، ستاره های شب من (شور با شعری از بهمنی)، گلدون بی گل، خاتون، گله، دل شکسته

۱۷- ناصر تبریزی
دست تقدیر (با شعری از بامداد جویباری)، آهوی گریزان ( اجرا شده با ارکستر رادیو)، طلیعه جدایی (با ارکستر عطا الله خرم با شعری از بامداد جویباری)

۱۸- عبدالحسین خان برازنده
دیدی آخر دل ما را شکستی (تصنیفی در ماهور با شعری از سالک که به همراه آثاری از درویش خان، شامل پیش درآمد ماهور و رنگ ماهور (دوم) به سرپرستی فریدون ناصری با گروه سماعی با تکنوازی جلیل شهناز و حضور هنرمندانی چون شهریار فریوسفی، امیر ناصر افتتاح، حسن ناهید، کامران داروغه و… ضبط تلویزیونی شده است)، آتش دل ( ابوعطاء همراه با تار فرهنگ شریف با شعری از حسن سالک)

۱۹- اسفندیار منفرد زاده
شمع و گل و پروانه (چهارگاه با شعری از کریم فکور)، تو شمع محفل آرایی (چهارگاه)، قایقران، سپیده دم (سه گاه با شعری از منفرد)، خطا مکن (با شعری از پرویز افشار پور)، دختر دریا (دشتی با شعری از عبدالله الفت)، نفرین (با شعری از بامداد جویباری)، نازآفرین (چهارگاه با شعری از عبدالله الفت)، خنده می (با شعری از عبدالله الفت)

۲۰- انوشیروان روحانی
عاشقم بی طاقتم (با شعری از پور هاشمی)، لبخند دنیا (ماهور و آوازی در اواسط تصنیف در گوشه عراق با شعری از بهادر یگانه)، دور از تو دارم (ماهور و آوازی در اواسط تصنیف در گوشه عراق اجرایی دیگر با شعری از پور هاشمی)، تنها شدم (دشتی)، سوز دل (همایون با شعری از بهادر یگانه)، تا کی، دیوانه دل (همایون دو صدایی)، بلایت به جانم، عشق و مستی، دیگر طی شد انتظارم (دشتی)

۲۱- اسدالله ملک
بهار جاودان، وصل تو، ای بهار لاله رویم، جدایی، ترانه من، دل دیوانه، ساقی، یادگاری

۲۲- علی اکبر پور
عزیزی مثل جان

۲۳- جعفر پور هاشمی
خرابم امشب (همایون)، خلوت دل (سه گاه)

۲۴- حسین واثقی تبریزی
گل ناز (اصفهان با شعری از رضا شمسا)، مگه میشه (شور)، آلاله های صحرا (سه گاه)، دست خوش (اصفهان)

۲۵- عباس شاپوری
گریلی

۲۶- عباس زندی
کارون (بیات ترک با شعری از تورج نگهبان)

۲۷- جواد لشگری
کاروان دل (با شعری از مینو صابری)، بیگانه از عشق (دشتی)، غزل ستارگان

ایرج تصانیف بسیاری را نیز با آهنگسازانی چون: فضل الله توکل، مجید واصفی، حسن کسایی، جلیل شهناز، پرویز مقصدی، حسن لشگری، منوچهر لشگری، بزرگ لشگری، بابک افشار، امیر پازوکی، غیاثیان، اتابکی، گودرزی، هنر جو، مهر افشان و… اجرا کرده است که امید است در آینده نزدیک به این اطلاعات دستیابیم.

پی نوشت
ابراهیم منصوری آثار بسیاری را برای ایرج ساخته که در کتابی که به تازگی در مورد آثار وی به زیور طبع آراسته شده، تعدادی از آنها نقل شده است. منبع

6 دیدگاه

  • حسين
    ارسال شده در دی ۲۳, ۱۳۹۱ در ۸:۳۴ ب.ظ

    اگر ترانه ها وآوازهای درج شده در بالا را برای دانلود میزاشتید خیلی بهتر بود

  • فخیم نیا
    ارسال شده در مرداد ۱, ۱۳۹۲ در ۲:۴۶ ب.ظ

    سلام خسته نباشی اگر غزل بیمار ایرج خواجه امیری را می گذاشتید حرفی نداشت تشکر

  • امینی
    ارسال شده در تیر ۱۷, ۱۳۹۳ در ۱۱:۲۷ ق.ظ

    درود و سپاس از شما.
    میشه مطلع تصنیف های “غزل ستارگان” و “گل خودرو” را بنویسید برای من؟
    ممنون

  • فرشاد خالصی
    ارسال شده در تیر ۲۶, ۱۳۹۳ در ۸:۰۷ ق.ظ

    با سلام ، اقای امینی تصنیف گل خودرو کاریست از جهان پناه با شعری از عبدالله الفت در مایه اصفهان با مطلع:
    به کنار جویی دیدم گل خودرویی
    زده دستی بر دامان گل خوشبویی
    گل خودرو گویی زچنان خودرویی نکند پروا….

    ولی در مورد غزل ستارگان از جواد لشگری اطلاعی ندارم ، شاید هم شنیده باشم ولی نمیتوان نام تصنیف را با اشعار آن تطبیق داد چون همانطور که میدانید شاید انتخان نام تصانیف بر اساس سلیقه شخصی افراد بوده باشد چون شناسنامه بسیاری از تصانیف در دست نیست…
    با تشکر از شما

  • حامد
    ارسال شده در تیر ۲۶, ۱۳۹۳ در ۶:۰۵ ب.ظ

    سلام میشه تصنیف چشمه نور ایرج رو در سایت بزارید یا برام بفرستید. این تصنیف مدتی در فیسبوک استاد قرار داده شده بود

  • محمد
    ارسال شده در آذر ۱۹, ۱۳۹۵ در ۵:۳۵ ب.ظ

    ممنون از نوشته و مطالبی که در خصوص ایرج نوشته اید
    لطفا اگر کتابی را میدانیذ که تصنف های ایرج را با ذکر دستگاه و شعر و شاعر و آهنگساز نام برده معرفی کنید ….. متشکر م

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

حنانه: هارمونی زوج بر اساس موسیقی ۱۲ نیم پرده طراحی شده است

اگر کسانی مدعی هستند توانایی آنالیز قطعات پدرم را دارند، می توانم میزگردی برگزار کنیم و در این مورد بحث کنیم شاید بر اساس نوشته های من روی سایت شما به نتایجی رسیده باشند و یا از زوایای دیگری مسایل را مورد بحث قرار می دهند. برای رسیدن به چیزی شبیه به هارمونی زوج حتی اگر موزیسینی دارای هوش و استعداد کافی و گوش قوی باشد و چیزی بی آفریند که شبیه آن صدا بدهد، گواه بر دانستن منطق این زبان ویژه که با زبانهای دیگر بسیار متفاوت است نیست و اینکه ادعا کند، هارمونی زوج را آنالیز کرده است. ادعاییست که باید دید و شنید.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (IV)

شکل و هیئت معماری مدرن، بیادآوردنده هیچ فرمی از گذشته و تاریخ یا خاطره ای قومی یا ملی نیست، بلکه نشان دهنده دیدگاه و تفکر «مدرن» ی است که با واقعیت گرایی در پی شناخت حقیقتِ فرم و مصالح است. جمله معروف «کمتر، بیشتر است» معرف برنامه معماری مدرن شد.

از روزهای گذشته…

گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

-در مورد نخست، موسیقی‌دان کارگر (اگر چه احتمالاً یقه سفید) محسوب شده و همان از خود بیگانگی که برای کارگران تحت سلطه‌ی سرمایه‌داری روی می‌دهد برای آنان نیز متصور است. مناسبات تولیدی موسیقی می‌تواند در پرتو چنین سازوکارهایی توصیف، یا تحلیل شود. در این هنگام «قاسم آفرین» پرسید این چه ارتباطی با مساله‌ی از خودبیگانگی روان‌شناختی دارد؟ مدرس پاسخ داد به نظر نمی‌رسد از دیدگاه مارکسیست‌ها این دو ارتباطی داشته باشند. «سعید یعقوبیان» هم اشاره کرد که علاوه بر مارکسیست‌ها لیبرال‌ها هم مفهوم از خودبیگانگی (البته به معنایی دیگر) را در کارهای نظری خود لحاظ می‌کنند و به نظر می‌رسد همه به نوعی با از خودبیگانگی دست به گریبان‌اند.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVII)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XVII)

هر ساز سازی (استثنای آنان که ساز های بادی-فلزی می سازند) نجار زبردستی است ولی هر نجار زبر دستی لزوما ساز ساز نیست.
گفتگو با ویولونیست هلندی، جانین جانسون (I)

گفتگو با ویولونیست هلندی، جانین جانسون (I)

جانین جانسون (Janine Jansen) ویولن نوازی هلندی، متولد ۷ ژانویه ۱۹۷۸ در شهر اوترخت است. او در سن ۶ سالگی به یادگیری ویولن پرداخت. جانین همیشه دوست دارد کارها را به شیوه و جهت شخصی خود انجام دهد، بنابراین ما هم مجبور به قبول تاخیر یک ماهه مصاحبه با وی شدیم تا بتوانیم مصاحبه ای از طریق تلفن و نه با ایمیل انجام دهیم. شاید به همین علت است که او آنچنان عاشق ذات صمیمی و صریح موسیقی گروهی است، موسیقی ای که با آن بزرگ شده است. اگرچه همواره تاکید دارد که اجرا در ارکسترهای بزرگ به قلب وی نزدیک است، اما ارتباط سریع و صمیمانه ای که بین موسیقیدانان در گروههای کوچکتر به وجود می آید به طبیعتش بسیار نزدیک به نظر می رسد.
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (I)

استفاده از تیونر برای کوک سنتور (I)

یکی از مشکلات ساز سنتور همواره کوکِ این ساز به طور دقیق و مراقبت از خالی نکردن آن و تغییر کوک برای اجرا در دستگاه های دیگر بوده است. تعداد زیادِ سیمها تا مدتها اغلب مانع پرداختن به مسئله ی کوک هم از طرف معلم و هم از طرف شاگرد می شود و بیشتر باعث عدم تمایل هنرجویان به کوک این ساز می شود (نا گفته نماند که تا حدی نیز محق هستند)
شناخت کالبد گوشه‌ها (II)

شناخت کالبد گوشه‌ها (II)

کتاب تحلیل ردیف یک بخش نوشتاری دارد که مباحث نظری در آن مطرح و خواننده برای ورورد به بخش دوم که بدنهی اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد آماده شده و یک بخش نغمه‌نگاری تحلیلی که کار خاص این پژوهش در آن انجام گرفته است. بخش نوشتاری -که علاوه بر ارتباطش با مطالب بعدی کتاب، خود یک رساله‌ی کوچک یا یک مقاله‌ی نسبتا بزرگ در باب نظریه‌ی موسیقی دستگاهی است (۷)- از یک پیشگفتار و دو بخش زبان موسیقی ایرانی و معرفی علائم و توضیحاتی چند درمورد شیوه‌ی نت‌نویسی تشکیل شده است و از دیدگاه تاریخی دگرگونی در نگاه نظری طلایی و اصطلاح‌شناسی(ترمینولوژی)ای را که در فاصله‌ی میان قدیمی‌ترین و جدیدترین نوشته نظری‌اش به کار گرفته نشان می‌دهد.
مغالطات ایرانی – آکوردهای ایرانی

مغالطات ایرانی – آکوردهای ایرانی

ایجاد روشی برای هارمونیزه کردن موسیقی ایرانی، از دیرباز مورد منازعه اهالی موسیقی ایرانی بوده است؛ بعضی به ایجاد هارمونی برای موسیقی ایرانی بر اساس شیوه ای نزدیک به هارمونی تیرس اعتقاد دارند، بعضی شیوه های دیگری را برگزیده یا ابداع کرده اند و عده ای دیگر به کلی با هارمونیزه کردن موسیقی ایرانی موافق نیستند.
راک کلاسیک-قسمت اول

راک کلاسیک-قسمت اول

راک کلاسیک Classic rock در اصل به عنوان یک قالب برای برنامه ریزی ایستگاههای رادیویی به وجود آمد که از قالب موسیقی راک آلبومی یا AOR- قالبی دیگر برای انتخاب و دسته بندی موسیقی در رادیو بر اساس انتخاب موسیقی از آلبومهای استودیویی راک در اوایل دهه ۸۰- گرفته شده بود. این قالب موسیقی راک در ایالات متحده شامل مجموعه ترانه های بسیار اما محدودی است که از سالهای ۶۰ تا بیشتر دهه ۸۰ را دربر میگیرد و بیشترین تاکید آن بر ترانه های بسیار موفق قدیمی تر از هنرمندانی است که به طور کلی به “دوران راک کلاسیک” مربوط هستند.
دلاور سهند (IV)

دلاور سهند (IV)

پیشاپیش باید گفت که موضوعی قهرمانی را به این شکل گزاف، «سانتی مانتالیزه» کردن و در پیچ‌ و خم کلیشه‌های تآتری گردانیدن نوعی‌ نقض غرض است. پرداختن بخش اعظم لیبرتو به عشق پنهان بابک به رخسانه، به حسد زنانه‌ی آذر به رخسانه، به هوس شهوی ماهیار به رخسانه و بالاخره‌ به انتقام خصوصی ماهیار از بابک، دیگر مجالی برای برجسته ساختن نقش‌ انقلابی و مبارزاتی بابک -که در چنین ایرانی باید هدف اصلی باشد- بجای‌ نمیگذارد و از همین جا است که روابط غیرمنطقی میان پرسوناژها جان‌ میگیرد.
سیستم فواصل تقسیم مساوی طول (I)

سیستم فواصل تقسیم مساوی طول (I)

سیستم تقسیم مساوی طول یا “Equal divisions of length EDL” روش تعیین فواصل موسیقی است که در آن به جای به کارگیری نسبت های فرکانسی فواصل از روابط طولی و تقسیم طول سیم به فواصل مساوی و سپس برآورد نسبت های فرکانسی استفاده می شود. در این سیستم مفروضات زیر را داریم:
بابک ولی پور

بابک ولی پور

متولد ۱۳۶۵ تهران نوازنده گیتار کلاسیک [email protected]