بررسی نقش جنسیت در انتخاب ساز (II)

جنسیت و انتخاب ساز
نظرات پیرامون نقش تفکر جنس گرا در موسیقی معاصر متفاوت است. به عنوان مثال، “Robert Adams” از اعضای “MENC” با توجه به حضور مردان در بین نوازندگان فلوت و زنان در بین نوازندگان ساز های برنجی و کوبه ای، اعتقادی به این تفکر ندارد. اما “George Rowe” از شهر “Windsor Locks” در ایالت کانکتیکات آمریکا، معتقد است که مسئله ی انتخاب ساز موسیقی به جنبه های اساسی شخصیتی فرد باز می گردد.

حال ببینیم نتیجه ی نظرسنجی های ۳۰ سال گذشته چه می گویند. در سال ۱۹۷۸ و بر اساس آنچه که در مقاله ای تحت عنوان “The Sex-Stereotyping of Musical Instruments” از “Abeles” و “Porter” آمده، در یک نظر سنجی از دانشجویان لیسانس موسیقی و رشته های دیگر خواسته شد، ۸ ساز موسیقی را بر اساس جنسیت زنانه-مردانه تقسیم کنند. نتیجه این چنین شد:
ساز های مردانه= درام، ترمبون، ترمپت
سازهای زنانه= فلوت، ویولون، کلارینت
سازهای دو جنسی= ویولونسل، ساکسیفون

همین نظر سنجی ۳۰ سال بعد در سال ۲۰۰۸ و در بین مدیران موسسه ی “MENC” انجام شد و نشان داد که علیرغم تغییراتی، کلیت نتیجه همچنان پا برجاست:
ساز های مردانه= درام، ترمبون، ترمپت، ساکسیفون
سازهای زنانه= فلوت، ویولون
سازهای دو جنسی= کلارینت، ویولونسل

در ماه مارچ همان سال، نظر سنجی اینترنتی در مورد نقش جنسیت در انتخاب ساز، بین اعضای “MENC” برگزار شد. نتیجه ی این نظر سنجی نشان از بهبود شاخصی در این وضعیت می داد. در طی این نظر سنجی در مورد نقش جنسیت دانشجو در انتخاب ساز موسیقی ۵% جواب مثبت، ۱۸% جواب منفی و ۷۴% جواب دادند تا حدی نقش دارد. از طرفی از آنان سوال شد که چه فاکتورهایی در انتخاب ساز توسط هنرجو نقش دارد. پاسخ آنان چنین بود:
– ۶۶% بر نقش جنسیت تاکید کردند.
– ۷۴% درصد بر خصوصیات فیزیکی اندام تاکید کردند. – ۴۷% بر نقش هوش و استعداد، صحه گذاشتند.
– ۷۸% میزان اطلاعات کسب شده توسط فرد را مهم دانستند.

از طرفی از پاسخ دهندگان سوال شد که طی ۵-۱۰ سال گذشته، میزان نقش جنسیت بر انتخاب ساز چه تغییری کرده است. نتیجه ی پاسخ ها چنین بود:
– ۲۶% تاکید کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، تغییر نکرده است.
– ۵۱% اظهار کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، کمتر شده است.
– ۳% اظهار کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، بیشتر شده است.
– ۸% اظهار کردند که جنسیت، بر انتخاب ساز نقشی ندارد.
– ۶% اظهار کردند که نظری ندارند.

به این ترتیب مشخص می شود که هنوز اعتقاد بر نقش جنسیت در انتخاب ساز پابرجاست. حال باید دید اعضاء “MENC” چه راه حل هایی برای فائق آمدن بر این مسئله، ارائه کرده اند:
– اجازه دادن امتحان تمام سازها به دانش آموزان یا دانشجویان.
– دادن اطلاعات در مورد تمام سازهای موسیقی قبل از انتخاب.
– دادن این فرصت به فرد مبنی بر این که از تمام سازهای بادی می تواند صدا درآورد.
– به فرد بگویید که سازها جنسیت نداشته و آنها می توانند هر کدام را انتخاب کنند.
– افزایش پیش نیازها برای نواختن سازهای محبوب.
– کنترل توانایی جسمانی فرد، برای کمک به وی جهت انتخاب سازی که در آن موفق خواهند شد.
– به نمایش درآوردن عکس هایی از مردان که فلوت می نوازند یا زن هایی که نوازنده ی ترومپت و سازهایی نامتعارفند.

اجازه ندادن به تعویض ساز انتخاب شده. – از شاگردان قدیمی تر جهت معرفی ساز استفاده شود تا نشان دهند چگونه بر نقش جنسیت در انتخاب ساز چیره شده اند.
– به مدرسین باید تاریخچه ی جنسیت در انتخاب ساز را یادآوری کرد تا دیگر بر موضوع جنسیت تاکید نکنند.
– باید راهی را پیدا کرد تا بین انسان ها و گروه سازها، حس برابری و یکدستی ایجاد نمود.

به این ترتیب و با انتخاب راه حل های متنوع، شما خواهید توانست نقش جنسیت در انتخاب ساز را کم رنگ کنید. در این بین معلمین و مدرسین با مباحثه در این مورد می توانند روند این مسئله در جامعه را تغییر دهند.

منابع:
www.menc.org
people.unt.edu
harmonytalk.com

سایت زنان موسیقی

یک دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۱ در ۹:۲۶ ق.ظ

    سلام
    آقای مهاجری بهتر نبود راجع به سازهای ایرانی نیز می نوشتید؟
    اینجا ایران است موسیقی ما ابعاد گوناگونی از حیث تحقیق دارد کارهای نو زیادی می شود انجام داد
    البته کار شما هم به نوبه خود ارزشمند است…

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (I)

باربد، موسیقیدان و هنرمند بزرگ ایرانی، مربوط به دوره طلایی ساسانی. کسی که پایه های موسیقی ایرانی و شعر عروضی عرب را بنیان نهاد. شخصیتی جادویی که برای هر روز ماه و سال، جنگ ها، پادشاهان و غیرت و عظمت ایرانی آهنگ و شعر ساخت و سروده های زرتشت را در قلب ایرانیان حک کرد. نوازنده چیره دست بربط و شاه رامشگران ایران. در این مقاله هر چند کوتاه، به دوران زندگی پر افتخار این مرد بزرگ می پردازیم. سفر او از شهری کوچک در خراسان تا تیسفون پایتخت امپراطوری ساسانی و شروع دوران رشد و شوفایی او و هنر ایران. سپس اولین شکست خسرو پرویز از اعراب و شروع دوران افول فرهنگ و عظمت و هنر ایران. در هر مجالی که فرصت داد اشعاری که بزرگان در باب وی سرودند را آوردیم و در سروده های فردوسی که به مدح و ستایش باربد پرداخته به جستجو و بررسی پرداختیم. با وجود بیش از پانصد کتاب در زمینه باربد یا مرتبط با ایشان سعی بر آن نمودیم که با استفاده از منابع دقیقتر و جامع، اصل و چکیده زندگی این اسطوره ایرانی را به تصویر و نگارش بکشیم. باشد که مورد توجه علاقمندان به فرهنگ و هنر ایرانی مخصوصا موسیقی ایرانی قرار گیرد.

مروری بر آلبوم «تصنیف‌های عارف قزوینی»

اجرایِ مقبولِ همه‌ی تصنیف‌های عارف در یک مجموعه، درباره‌ی شخصیت او و تصنیف‌سازی‌اش و در مورد تصنیفِ قاجاری به طور عام، فرصتِ تأملی دیگر می‌دهد. ازاین رو هر چند تصریح شده که هدف، گردآوریِ نمونه‌ای آرشیوی یا آموزشی نبوده اما می‌توان چنین کارکردی نیز برای این مجموعه قائل شد وگرنه با تمام تلاشی که در شنیدنی‌شدنِ اجرای همه‌ی بندهای تصانیف شده، هنوز شنیدن سیزده دقیقه تکرارِ تضرعِ عارف برای ماندنِ مورگان شوستر در ایران، در مقامِ یک اثر موسیقی چندان توجیهی ندارد*.

از روزهای گذشته…

صدابردار طلایی

صدابردار طلایی

آلن پارسونز (Alan Parsons) در ۲۰ دسامبر ۱۹۴۸ در بریتانیا متولد شد. نواختن پیانو و فلوت را از همان کودکی آغاز کرد و خیلی زود متوجه علاقه وافر خود به موسیقی گشت. هرچند همانند اغلب کودکان پسر، خود را با وسایل کوچک مکانیکی سرگرم می کرد اما علاقه او به موسیقی بگونه ای دیگر بود. در اوایل نوجوانی گیتار به دست گرفت و در گروه موسیقی مدرسه تک نوازی گیتار می کرد.
تا که فردا همچو شیران بشکنند…

تا که فردا همچو شیران بشکنند…

دکتر علی شریعتی پیش از انقلاب یکی از مهمترین رهبران ایدوئولوژیک طبقه روشنفکران مذهبی محسوب میشد که با مرگ مشکوکش در ۲۹ خرداد ۱۳۵۶ به اسطوره جمعیت نام برده تبدیل شد. شخصیت خستگی ناپذیر و مبارز شریعت همراه با چاشنی ذوق ادبی او، سخنرانی ها و اشعارش را شور خاصی می بخشید که مخصوصا” در حال و هوای اوایل انقلاب مورد توجه انقلابیون بود.
به قلم یک بانوی رهبر (II)

به قلم یک بانوی رهبر (II)

زنان تا قرن بیستم، در واقع یعنی تا سال ۱۹۳۰، وارد عرصه رهبری نشدند. در آن سال، آنتونیا بریکو (Antonia Brico) برای نخستین بار با ارکستر فیلارمونیک برلین به اجرا پرداخت و البته خشم منتقدین را برانگیخت. سپس به کشورش یعنی ایالات متحده آمریکا بازگشت و هیچ پیشنهاد رهبری به او نشد.
کریمی: ویبراسیون سونوریته ساز را بهتر نمیکند!

کریمی: ویبراسیون سونوریته ساز را بهتر نمیکند!

طبق معمول مثل سال گذشته قطعات مختلفی داریم از دوره های مختلف؛ مثل سال گذشته با یک قطعه باروک شروع می کنیم، من هم این قطعه را با سر فلوت چوبی اجرا می کنم تا صدای گرم موسیقی باروک با ویبراتوی کم تولید شود. سوناتی اجرا می کنیم از تلمان در فا مینور که خیلی زیباست و بعد از جولیانی میزنیم و بعد قطعات کلاسیک داریم، امپرسیونیسم و اسپانیش داریم، موزیک مثل یک باغ است که شنوندگان باید وارد این باغ بشوند و از عطرهای مختلف لذت ببرند.
کتابی در اقتصاد موسیقی (IV)

کتابی در اقتصاد موسیقی (IV)

نشانه‌ها حاکی از آن‌اند که در بیشتر موارد موسیقی مردم‌پسند یا هر نوع موسیقی‌ای که ویژگی‌های موسیقی مردم‌پسند را به خود گرفته باشد، موسیقی مورد نظرِ متن بوده است. (۴) دقیق‌تر آنکه نکات مندرج در متن عموماً اهالی موسیقی مردم‌پسند را راهنمایی کرده است و آنان را به سمت درآمد و سود هدایت می‌کند:
یادی از نوازنده کلیمی، یحیی زرپنجه (II)

یادی از نوازنده کلیمی، یحیی زرپنجه (II)

«روزی به کارگاه یحیی تارساز (آوانس آبکاریان) می رود و تاری را به قصد امتحان کردن برمی دارد اما استاد تارساز که همنام او بود دستش را می گیرد و می گوید: آخر چنان مضراب به سیم می زنی که پوست را پاره می کنی. اما زرپنجه هنگام نواختن با سازهای لطیف و ظریف و خوش صدا این گونه نبود، هیچگاه به ساز فشار نمی آورد بلکه قدرت و ورزیدگی خود را در سریع نوازی و به خصوص ریزهای آبشار مانندش به کار می گرفت».
موسیقی دهه پنجاه (I)

موسیقی دهه پنجاه (I)

چه دو ماه تلخی بود از اوایل تیرماه تا اوایل شهریور برای هنردوستان. مرداد که به آخرین روزها نزدیک می‌شد، غصه تعطیلی هنری به آخر می‌رسید. فصل هنری جدید شروع می‌شد. برنامه‌های ماه بعد تالار رودکی در اطلاعات و کیهان چاپ می‌شد، مثل همه ماههای دیگر. برنامه‌هایی که دوست داشتی انتخاب می‌کردی و روز بعد اول صبح می‌رفتی تالار، همه بلیتهای ماه بعد را می‌گرفتی. دیگر خیالت راحت بود تا یک ماه بعد.
ارکستر فیلارمونیک نیویورک (III)

ارکستر فیلارمونیک نیویورک (III)

در سال ۱۹۲۱ ارکستر فیلارمونیک با ارکستر سمفونی ملی نیویورک یکی شدند. با ترکیب این دو ارکستر، فیلارمونیک رهبری هلندی به نام ویلم منگل برخ (Willem Mengelberg) را منسوب کرد. برای فصلهای ۱۹۲۲ تا ۱۹۲۳ استرانسکی و منگل برخ رهبری ارکستر را به طور مشترک بر عهده داشتند، اما استرانسکی بعد از پایان یک فصل مشترک آنجا را ترک کرد و منگل برخ برای مدت نه سال رهبری اصلی ارکستر را در میان دیگر رهبران بر عهده داشت از جمله؛ برونو والتر (Bruno Walter)، ویلهم فورت وانگلر (Wilhelm Furtwängler)، ایگور استراوینسکی (Igor Stravinsky) و آرتور توسکانینی (Arturo Toscanini). در این دوره، فیلارمونیک اولین ارکستر آمریکا بود که سری سمفونیهایی را در کنسرتهای تابستانی با قیمت پائین در استادیوم لویسون، منتهتن، برگزار کرد.
نقش گم شده‌ی ویراستار (II)

نقش گم شده‌ی ویراستار (II)

در کتاب هیچ کجا اشاره‌ای به منابعی که مورد استفاده‌ی مولف قرار گرفته نیست. از قرائن چنین بر می‌آید که دست‌کم بخش‌هایی از کتاب از یک منبع خارجی برداشت شده است. جا به جای متن مثال‌هایی از پارتیتور آثار آهنگسازان قرن بیستم (و غیراز آن) وجود دارد که نشان می‌دهد این اطلاعات از منبع دیگری عینا نقل شده (۵). گاهی هم ساختمان جملات و روال متن شبیه برگردان از یک زبان دیگر است؛ البته هر تلاشی برای یافتن منابع اصلی بی‌نتیجه می‌ماند. نام حسن زندباف روی جلد و حتا در فهرست نویسی فیپا به عنوان مولف آمده است.
گزارش جلسه دوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه دوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

«شرح»، فن دیگری بود که پس از توصیف معرفی شد. به نظر مدرس کلاس (آروین صداقت کیش): «در زبان فارسی شرح و توصیف ممکن است بسیار نزدیک به هم به شمار آیند (یا چنین به نظر برسند)، اما شرح به معنایی که در اینجا به کار رفته شامل گستراندن و واضح‌تر بیان کردن چیزی است.» به بیان دیگر شرح توصیفی گسترده است که با توانایی فنی ژرف‌تر به وضوح نکاتی می‌انجامد که دیگر هر شنونده‌ای، بی آموزش، نمی‌تواند بدان دست یابد.