بررسی نقش جنسیت در انتخاب ساز (II)

جنسیت و انتخاب ساز
نظرات پیرامون نقش تفکر جنس گرا در موسیقی معاصر متفاوت است. به عنوان مثال، “Robert Adams” از اعضای “MENC” با توجه به حضور مردان در بین نوازندگان فلوت و زنان در بین نوازندگان ساز های برنجی و کوبه ای، اعتقادی به این تفکر ندارد. اما “George Rowe” از شهر “Windsor Locks” در ایالت کانکتیکات آمریکا، معتقد است که مسئله ی انتخاب ساز موسیقی به جنبه های اساسی شخصیتی فرد باز می گردد.

حال ببینیم نتیجه ی نظرسنجی های ۳۰ سال گذشته چه می گویند. در سال ۱۹۷۸ و بر اساس آنچه که در مقاله ای تحت عنوان “The Sex-Stereotyping of Musical Instruments” از “Abeles” و “Porter” آمده، در یک نظر سنجی از دانشجویان لیسانس موسیقی و رشته های دیگر خواسته شد، ۸ ساز موسیقی را بر اساس جنسیت زنانه-مردانه تقسیم کنند. نتیجه این چنین شد:
ساز های مردانه= درام، ترمبون، ترمپت
سازهای زنانه= فلوت، ویولون، کلارینت
سازهای دو جنسی= ویولونسل، ساکسیفون

همین نظر سنجی ۳۰ سال بعد در سال ۲۰۰۸ و در بین مدیران موسسه ی “MENC” انجام شد و نشان داد که علیرغم تغییراتی، کلیت نتیجه همچنان پا برجاست:
ساز های مردانه= درام، ترمبون، ترمپت، ساکسیفون
سازهای زنانه= فلوت، ویولون
سازهای دو جنسی= کلارینت، ویولونسل

در ماه مارچ همان سال، نظر سنجی اینترنتی در مورد نقش جنسیت در انتخاب ساز، بین اعضای “MENC” برگزار شد. نتیجه ی این نظر سنجی نشان از بهبود شاخصی در این وضعیت می داد. در طی این نظر سنجی در مورد نقش جنسیت دانشجو در انتخاب ساز موسیقی ۵% جواب مثبت، ۱۸% جواب منفی و ۷۴% جواب دادند تا حدی نقش دارد. از طرفی از آنان سوال شد که چه فاکتورهایی در انتخاب ساز توسط هنرجو نقش دارد. پاسخ آنان چنین بود:
– ۶۶% بر نقش جنسیت تاکید کردند.
– ۷۴% درصد بر خصوصیات فیزیکی اندام تاکید کردند. – ۴۷% بر نقش هوش و استعداد، صحه گذاشتند.
– ۷۸% میزان اطلاعات کسب شده توسط فرد را مهم دانستند.

از طرفی از پاسخ دهندگان سوال شد که طی ۵-۱۰ سال گذشته، میزان نقش جنسیت بر انتخاب ساز چه تغییری کرده است. نتیجه ی پاسخ ها چنین بود:
– ۲۶% تاکید کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، تغییر نکرده است.
– ۵۱% اظهار کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، کمتر شده است.
– ۳% اظهار کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، بیشتر شده است.
– ۸% اظهار کردند که جنسیت، بر انتخاب ساز نقشی ندارد.
– ۶% اظهار کردند که نظری ندارند.

به این ترتیب مشخص می شود که هنوز اعتقاد بر نقش جنسیت در انتخاب ساز پابرجاست. حال باید دید اعضاء “MENC” چه راه حل هایی برای فائق آمدن بر این مسئله، ارائه کرده اند:
– اجازه دادن امتحان تمام سازها به دانش آموزان یا دانشجویان.
– دادن اطلاعات در مورد تمام سازهای موسیقی قبل از انتخاب.
– دادن این فرصت به فرد مبنی بر این که از تمام سازهای بادی می تواند صدا درآورد.
– به فرد بگویید که سازها جنسیت نداشته و آنها می توانند هر کدام را انتخاب کنند.
– افزایش پیش نیازها برای نواختن سازهای محبوب.
– کنترل توانایی جسمانی فرد، برای کمک به وی جهت انتخاب سازی که در آن موفق خواهند شد.
– به نمایش درآوردن عکس هایی از مردان که فلوت می نوازند یا زن هایی که نوازنده ی ترومپت و سازهایی نامتعارفند.

اجازه ندادن به تعویض ساز انتخاب شده. – از شاگردان قدیمی تر جهت معرفی ساز استفاده شود تا نشان دهند چگونه بر نقش جنسیت در انتخاب ساز چیره شده اند.
– به مدرسین باید تاریخچه ی جنسیت در انتخاب ساز را یادآوری کرد تا دیگر بر موضوع جنسیت تاکید نکنند.
– باید راهی را پیدا کرد تا بین انسان ها و گروه سازها، حس برابری و یکدستی ایجاد نمود.

به این ترتیب و با انتخاب راه حل های متنوع، شما خواهید توانست نقش جنسیت در انتخاب ساز را کم رنگ کنید. در این بین معلمین و مدرسین با مباحثه در این مورد می توانند روند این مسئله در جامعه را تغییر دهند.

منابع:
www.menc.org
people.unt.edu
harmonytalk.com

سایت زنان موسیقی

یک دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۱ در ۹:۲۶ ق.ظ

    سلام
    آقای مهاجری بهتر نبود راجع به سازهای ایرانی نیز می نوشتید؟
    اینجا ایران است موسیقی ما ابعاد گوناگونی از حیث تحقیق دارد کارهای نو زیادی می شود انجام داد
    البته کار شما هم به نوبه خود ارزشمند است…

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VII)

نخچیرگان به مجموع الحان سی گانه ی باربد شامل می شد. باربد آفریننده ترانه های نوروزی نیز به شمار می رود. از این ترانه ها می توان به فرخ روز، سروستان، ارغنون، لبینا اشاره کرد. آثار باربد را موسیقیدانان قرون بعدی چون شعبه، جنس، آوازه، و شاخه های مهم مقام ها توضیح و توصیف کرده اند، عبدالقادر مراغه ای در مقاصد الالحان ماهیت تاریخی و موسیقی لحن و آثار باربد را خاطرنشان نموده و آن را زمینه دوره اول تشکیل مقام ها شمرده است.

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

صداقت‌کیش ادامه داد: در امر دراماتیک اما این گونه نیست و درون و بیرون با هم یکی می‌شوند. اگر اجازه دهید مثالی در مورد امر هنری بزنم. کسانی که تئاتر بازی می‌کنند رابطه‌شان با متن نمایشی درونی است. یعنی نمی‌توانیم این رابطه را به درونی و بیرونی تقسیم کنیم و بگوییم این شخصیت واقعا وجود دارد و آن شخصیت فقط روی صحنه وجود دارد، همه‌شان وجود دارند. بنابراین این نظام باید با یکدیگر یکی و ادغام شده باشد. اگر به موضوع دادن پول به فروشنده به عنوان یک کنش برگردم، نمی‌توانیم بگوییم الان بیرون این نظام ارتباطی هستیم و نظام داخلی آن با نظام بیرونی‌اش متفاوت است. اگر کسی هم از بیرون به این رویداد نگاه کند فقط در حال نگاه کردن به یک کنش است و مانند موضوع داستان نیست که نتواند داخل آن شود، او هم می‌تواند وارد این کنش شود و مرزی ندارد.

از روزهای گذشته…

گفتگو با علی صمدپور (II)

گفتگو با علی صمدپور (II)

افراد لیست می‌توانستند بدون مجوز بروند و ضبط کنند و بعد از ضبط بروند مجوز بگیرند؛ یعنی یک مانع را از جلوی پای عده‌ای برداشتند.تازه این محدودیت برای کنسرت چند برابر بود و البته شاید هم شأن بالاتری برای کنسرت دادن قائل بودند. موضوع دیگر این است که نسل قبل از ما موزیسین‌های شناخته‌شده‌ای بودند و از طرف جامعه‌ی محدود موسیقی‌ایرانی دوستان هم پذیرفته شده بودند. جامعه پذیرای آدم جدید نبود. از طرفی بزرگان آن نسل هم ایران نبودند. فقط مشکاتیان ایران بودکه او هم آن کارهای عالی با شجریان را منتشر می‌کرد. دیگران نبودند. تا می‌رسیم به سال ۶۷ که آقای علیزاده برگشتند و کنسرت شورانگیز را گذاشتند که نقطه‌ی عطفی بود و یک پتانسیل همه‌جانبه بعد از آن دوباره به راه افتاد.
آکوستیک اتاق – ۲

آکوستیک اتاق – ۲

در نوشته قبل ملاحظه کردیم که امواج صوتی منتشر شده از یک منبع صوتی در یک اتاق علاوه بر آنکه بصورت مستقیم به گوش ما می رسند، بصورت غیر مستقیم و از طریق دیواره ها نیز می توانند انعکاسهایی داشته باشند که مستقیمآ به همان محلی که ما ایستاده ایم هدایت شوند.
کارلا بلی

کارلا بلی

کارلا بلی نی بورگ (Carla Bley, née Borg)، متولد یازدهم ماه می سال ۱۹۳۸ آمریکا، آهنگساز جز، پیانیست، نوازنده ارگ و یکی از رهبران بزرگ ارکسترهای جز است.
به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژنده ی خود را (II)

به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژنده ی خود را (II)

مگر می شود برای ارتقاء ذائقه ی جسم، دیزی را در مایکرویو بپزیم، پیتزا را در زود پز؟! و به جهت رسیدن به طعمی جهانی، قرمه سبزی را با بیف استروگانف ترکیب کنیم و بگوییم به به! چه طعم جهانی و بکری؟! حال چگونه است که برای ارتقاء بخشیدن به ذائقه ی روح که بسیار حساس تر و مهم تر از جسم است، رو آورده ایم به نواختن آثار پاگانی نی با تار، گوشه ی لیلی و مجنون با پیانو و ترکیب اشعار شمس با موسیقی باخ و…؟
آرام خاچاطوریان، موسیقی ارمنی برای تمام دنیا

آرام خاچاطوریان، موسیقی ارمنی برای تمام دنیا

آرام خاچاطوریان (Aram Khachaturian) آهنگساز برجسته که بخش عمده ای از موسیقی کلاسیک قرن بیستم به آثار او تعلق دارد، نامی آشنا در عرصه موسیقی جهان است که امروزه آثارش را به کرات از رادیو، تلویزیون و سینما می شنویم. یونسکو نام این هنرمند بزرگ را در زمره سرشناس ترین آهنگ سازان قرن بیستم ثبت نموده و اثر “رقص شمشیر Sabre Dance” از باله معروف ” Gayaneh” او در ابتدای لیست محبوب ترین قطعات هنری عصر ما قرار دارد.
مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (II)

مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (II)

دو کتاب دیگر هر دو به موضوعاتی تخصصی می‌پردازند. کتاب «تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران»، کتابی است که برخلاف عنوان‌اش تجزیه و تحلیلی در مورد ردیف و بنیان‌ها و خاستگاه‌هایش نمی‌دهد و با رویکردی قدیمی و رد شده صرفاً برداشت‌های دوره‌ی جوانی مؤلف نسبت به ردیف را بازمی‌نمایاند و نشانی از یافته‌های اخیر در حوزه‌ی ردیف و موسیقی کلاسیک ایرانی ندارد. موسیقی‌شناسان ایرانی در گذشته، هرچند رسالات قدیمی را مدنظر قرار می‌دادند اما به جز برخی شباهت‌های اسمی، معمولاً در کارهایشان چیزی که متن رسالات را به عمل موسیقایی امروز وصل کند وجود نداشت. چنین ارتباطی شاید با مدنظر قرار دادن موسیقی کشورهای همجوار که در آنها سنت موسیقایی، همچون جفرافیای امروز ایران منقطع نبوده، می‌توانست محقق گردد که در دو دهه‌ی گذشته پژوهش‌های ارزشمندی در این خصوص صورت گرفته است.
گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (II)

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (II)

او ادامه داد: در مقابل وقتی از موسیقی صحبت می‌کنیم به طور عام تجربه موسیقایی را مدنظر قرار می‌دهیم و من می‌توانم مطمئن باشم که همه ما تجربه موسیقایی داشته‌ایم؛ یا به عنوان نوازنده یا به عنوان آهنگساز و در مجموع خالق اثر یا به عنوان شنونده آن. تجربه موسیقایی از آن جایی شکل می‌گیرد که به زبان پشت می‌کند. بر اثر شنیدن یا نواختن موسیقی اتفاقی کیفی در ما شکل می‌گیرد که ساحتش با ساحت زبان، چه مکتوب و چه شفاهی کاملا متفاوت است. اگر به همان جمله آشنای هایدگر نگاه کنیم که «زبان خانه ماست»؛ به خاطر آن که زبان است که تفکر و جهت فکری ما را به وجود می‌آورد، اتفاقا آن زمان که در حال تجربه موسیقایی هستیم تفکرمان را کنار می‌گذاریم و با یک احساس کیفی سر و کار داریم و آن احساس کیفی قابل تبدیل مستقیم به زبانِ «زبان» نیست چون با آن سنخیت ندارد. مثالی در مورد این تجربه کیفی می‌زنم؛ من هر حجمی از درد را که از سر گذرانده باشم، احساسی کیفی را از سر گذرانده‌ام که اگر بخواهم در متنی در موردش صحبت کنم نمی‌توانم عینِ آن احساس را در شمای خواننده به وجود بیاورم.
کنترباس (II)

کنترباس (II)

اگر بخواهیم یکی از بزرگترین نوازندگان دوبل باس کلاسیک را نام ببریم بدون شک باید از جیووانی بوتسینی نوازنده مشهور ایتالیایی (۱۸۲۱-۱۸۸۹) نام برد. او که نزد بسیاری از منتقدین موسیقی به پاگانینی کنترباس مشهور است قطعات بسیار زیبایی را از جمله چندین کنسرتو برای این ساز نوشته است. زیبایی کارهای او به قدری است که به هیچوجه نمی توان آنها را با سایر کارهای سولو برای این ساز مقایسه کرد.
ضیائی: در اروپا سازگران با اصول آکوستیک آشنا هستند

ضیائی: در اروپا سازگران با اصول آکوستیک آشنا هستند

رضا ضیایی احتمالا تنها ایرانی مستر لوتیر دنیاست. او سازسازی را از سال ۱۳۷۰در ایران آغاز کرده و پس از گذراندن دوره هایی در پایتخت سازسازی دنیا یعنی شهر کرمونای ایتالیا و سایر کشورهای اروپایی؛ از سال ۲۰۰۷ دارای عنوان مستر لوتیر شده است. ضیایی در سفرهایی که به تهران دارد، به آموزش، تحقیق و ساخت سازهای گروه خانواده ویولون و همینطور تحقیق در زمینه تکامل سازهای ایرانی می پردازد. رضا ضیایی دارای مطالب فراوانی در زمینه سازسازی، فیزیک آکوستیک مربوط به سازها، مطالبی مربوط به استیل نوازندگی، چوب شناسی، تاریخ سازسازی ایتالیا و … است که بیشتر آنها در مجله های الکترونیکی به انتشار رسیده است. ضیایی هم اکنون مشغول به آموزش تخصصی سازهای خانواده ویولون در تهران می باشد. با او به گفتگو مینشینیم در باره وضعیت سازسازی در ایران و اروپا
«خُرده‌روایت‌های صوتی» (I)

«خُرده‌روایت‌های صوتی» (I)

بیش از نیم قرن از ظهور موسیقی اوانگارد گذشته است. در طول دهه‌های گذشته موسیقیدانان بسیاری در گوشه و کنار جهان و از جمله در ایران آثار بیشماری در این نوع از موسیقی خلق کرده‌ اند. مقالات و نوشته‌های فراوانی نیز در شرح و بسط این آثار نوشته ‌شده‌اند. اما به رغم تثبیت جایگاه این نوع از آثار موسیقی، نیک می دانیم چه در بین شنوندگان عام و چه در بین جامعه‌ی موسیقیدانان، شمار افرادیکه با بیان دلایل مختلف، این گونه آثار را فاقد ارزش موسیقایی و هنری می‌دانند اندک نیستند.