بررسي نقش جنسيت در انتخاب ساز (II) – گفتگوی هارمونیک Harmony Talk

بررسی نقش جنسیت در انتخاب ساز (II)

جنسیت و انتخاب ساز
نظرات پیرامون نقش تفکر جنس گرا در موسیقی معاصر متفاوت است. به عنوان مثال، “Robert Adams” از اعضای “MENC” با توجه به حضور مردان در بین نوازندگان فلوت و زنان در بین نوازندگان ساز های برنجی و کوبه ای، اعتقادی به این تفکر ندارد. اما “George Rowe” از شهر “Windsor Locks” در ایالت کانکتیکات آمریکا، معتقد است که مسئله ی انتخاب ساز موسیقی به جنبه های اساسی شخصیتی فرد باز می گردد.

حال ببینیم نتیجه ی نظرسنجی های ۳۰ سال گذشته چه می گویند. در سال ۱۹۷۸ و بر اساس آنچه که در مقاله ای تحت عنوان “The Sex-Stereotyping of Musical Instruments” از “Abeles” و “Porter” آمده، در یک نظر سنجی از دانشجویان لیسانس موسیقی و رشته های دیگر خواسته شد، ۸ ساز موسیقی را بر اساس جنسیت زنانه-مردانه تقسیم کنند. نتیجه این چنین شد:
ساز های مردانه= درام، ترمبون، ترمپت
سازهای زنانه= فلوت، ویولون، کلارینت
سازهای دو جنسی= ویولونسل، ساکسیفون

همین نظر سنجی ۳۰ سال بعد در سال ۲۰۰۸ و در بین مدیران موسسه ی “MENC” انجام شد و نشان داد که علیرغم تغییراتی، کلیت نتیجه همچنان پا برجاست:
ساز های مردانه= درام، ترمبون، ترمپت، ساکسیفون
سازهای زنانه= فلوت، ویولون
سازهای دو جنسی= کلارینت، ویولونسل

در ماه مارچ همان سال، نظر سنجی اینترنتی در مورد نقش جنسیت در انتخاب ساز، بین اعضای “MENC” برگزار شد. نتیجه ی این نظر سنجی نشان از بهبود شاخصی در این وضعیت می داد. در طی این نظر سنجی در مورد نقش جنسیت دانشجو در انتخاب ساز موسیقی ۵% جواب مثبت، ۱۸% جواب منفی و ۷۴% جواب دادند تا حدی نقش دارد. از طرفی از آنان سوال شد که چه فاکتورهایی در انتخاب ساز توسط هنرجو نقش دارد. پاسخ آنان چنین بود:
– ۶۶% بر نقش جنسیت تاکید کردند.
– ۷۴% درصد بر خصوصیات فیزیکی اندام تاکید کردند. – ۴۷% بر نقش هوش و استعداد، صحه گذاشتند.
– ۷۸% میزان اطلاعات کسب شده توسط فرد را مهم دانستند.

از طرفی از پاسخ دهندگان سوال شد که طی ۵-۱۰ سال گذشته، میزان نقش جنسیت بر انتخاب ساز چه تغییری کرده است. نتیجه ی پاسخ ها چنین بود:
– ۲۶% تاکید کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، تغییر نکرده است.
– ۵۱% اظهار کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، کمتر شده است.
– ۳% اظهار کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، بیشتر شده است.
– ۸% اظهار کردند که جنسیت، بر انتخاب ساز نقشی ندارد.
– ۶% اظهار کردند که نظری ندارند.

به این ترتیب مشخص می شود که هنوز اعتقاد بر نقش جنسیت در انتخاب ساز پابرجاست. حال باید دید اعضاء “MENC” چه راه حل هایی برای فائق آمدن بر این مسئله، ارائه کرده اند:
– اجازه دادن امتحان تمام سازها به دانش آموزان یا دانشجویان.
– دادن اطلاعات در مورد تمام سازهای موسیقی قبل از انتخاب.
– دادن این فرصت به فرد مبنی بر این که از تمام سازهای بادی می تواند صدا درآورد.
– به فرد بگویید که سازها جنسیت نداشته و آنها می توانند هر کدام را انتخاب کنند.
– افزایش پیش نیازها برای نواختن سازهای محبوب.
– کنترل توانایی جسمانی فرد، برای کمک به وی جهت انتخاب سازی که در آن موفق خواهند شد.
– به نمایش درآوردن عکس هایی از مردان که فلوت می نوازند یا زن هایی که نوازنده ی ترومپت و سازهایی نامتعارفند.

اجازه ندادن به تعویض ساز انتخاب شده. – از شاگردان قدیمی تر جهت معرفی ساز استفاده شود تا نشان دهند چگونه بر نقش جنسیت در انتخاب ساز چیره شده اند.
– به مدرسین باید تاریخچه ی جنسیت در انتخاب ساز را یادآوری کرد تا دیگر بر موضوع جنسیت تاکید نکنند.
– باید راهی را پیدا کرد تا بین انسان ها و گروه سازها، حس برابری و یکدستی ایجاد نمود.

به این ترتیب و با انتخاب راه حل های متنوع، شما خواهید توانست نقش جنسیت در انتخاب ساز را کم رنگ کنید. در این بین معلمین و مدرسین با مباحثه در این مورد می توانند روند این مسئله در جامعه را تغییر دهند.

منابع:
www.menc.org
people.unt.edu
harmonytalk.com

سایت زنان موسیقی

یک دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۱ در ۹:۲۶ ق.ظ

    سلام
    آقای مهاجری بهتر نبود راجع به سازهای ایرانی نیز می نوشتید؟
    اینجا ایران است موسیقی ما ابعاد گوناگونی از حیث تحقیق دارد کارهای نو زیادی می شود انجام داد
    البته کار شما هم به نوبه خود ارزشمند است…

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

امامی: استقبال خوبی از برنامه ما در سوئیس شد

من علاقه زیادی به موسیقی قدیم ایران داشته ام و سعی کرده ام در حد توانم بر روی آن حوزه موسیقی کارکرده و بر روی موسیقی دوره قاجار و هم قبل از آن دوره مطالعات مختصری داشته ام و به طبع در آثارم از آن ها بهره می برده ام در این سال ها آلبوم های تولید کرده ایم با همراهی دوستانم مثل آلبوم برافشان و آلبوم چهار سو که با آهنگسازی دوست خوبم حمید شریفی بوده و همچنین آلبوم بزم ۲ با آهنگسازی دوستانم سعید کورد مافی و علی کاظمی که همه این آلبوم ها توسط انتشارات ماهور منتشر شده است و تمامی این آثار رویکردی که ما داشته ایم استفاده از امکانات بالقوه موسیقی قدیم ایران بوده است و اینکه این امکانات بالفعل کرده و امکاناتی نظیر فرم و دورها و متدهای متفاوتی که در آن موسیقی وجود داشته است و الان کمرنگ شده است و یا کمتر استفاده می شوده است. این امکانات در هر صورت به ما راهی را نشان می دهند که شاید از این طریق بتوان رنگ و بوی تازه از موسیقی ایران رو شنید، البته شاید! در هر صورت راهی است که می شود در بستر تاریخی اصالت ها را حفظ کرد و موسیقی گذشته را به این شکل منتقل کرد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (X)

شورانگیز (چهارمضراب شور): این قطعه با الگوی ساختاری چهارمضراب طراحی و ساخته شده است. وزن اصلی قطعه دو ضربی ترکیبی بوده و از ابتدا تا انتها با سرعت ثابت و بدون تغییر ادامه می یابد. نکتۀ بارز و اصلی این اثر در استفادۀ آهنگساز از ترکیبات متفاوت و متنوع در وزن و ضرباهنگ اثر است و با اینکه وزن اثر تا انتها ثابت است ولی تغییرات درونی در سرضرب ها و استفاده از حالات متنوع آنها فضایی متفاوت به این اثر بخشیده است.

از روزهای گذشته…

عصیان ِ کلیدر (III)

عصیان ِ کلیدر (III)

پژمان طاهری در مورد این ارکستر میگوید:«ارکستر برخلاف نامش سمفونیک نبود بلکه ارکستر زهی بود. مضاف بر اینکه پانزده میکروفونی که بالای سر ارکستر گذاشته بودند با تعریفی که از سازبندی ارکستر زهی شده منافات دارد. چون اصولا سازبندی و صدا دهی ارکستر سمفونیک بدون آن تعداد میکروفون است البته این میکروفونها میتوانست برای ضبط باشد در حالی که شما میتوانید با دومیکروفون که در جای مناسب قرار میدهید کار را ضبط کنید ولی این میکروفونها برای پخش بود و این نمیتواند برای بزرگی سالن باشد زیرا ارکستر برای سالن بزرگتر از این هم جواب میدهد و نکته ی دیگر کم تمرینی بارز ارکستر بود. این در قطعاتی که برای گوش مردم آشنا بود مانند نینوا بسیار مشهود بود. ناهماهنگی بسیارمشخص بود البته این نکاتی که من میگویم ایراد گیری نیست چون اصولا املای نا نوشته غلط ندارد من خودم این کنسرت را دائما پیگیری میکردم که حتما بروم و کسانی مثل آقای علیزاده و درویشی اندیشه ای برای کار دارند»
Thelonious Monk

Thelonious Monk

تلونیوس اسفیر مانک (Thelonious Sphere Monk 1982-1917) یکی از تاثیرگذارترین چهره های تاریخ موسیقی جز و یکی از بنیانگذاران بی باپ (bebop) به شمار میرود. حضور قدرتمند او به عنوان یک آهنگساز و نوازنده پیانو، تاثیر عمیقی بر انواع مختلف موسیقی برجا گذاشته است.
ادگارد وارز :  پدر موسیقی الکترونیک

ادگارد وارز : پدر موسیقی الکترونیک

ادگارد ویکتور چارلز وارز Edgard Victor Charles Varèse ، آهنگساز فرانسوی الاصل، در ۲۲ دسامبر سال ۱۸۸۳ متولد شد و در ششم نوامبر ۱۹۶۵ چشم از جهان فرو بست. وارز مخترع واژه “نوای سازمان یافته” در موسیقی است، بدین معنا که آهنگ ها و طنین های متفاوت می توانند با یکدیگر در یک گروه قرار بگیرند و ترکیب صوتی جدیدی بوجود بیاورند.
مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (I)

مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (I)

کناره‌گیری فخرالدینی از رهبری ارکستر موسیقی ملی ایران در سال ۸۸ فرصت خوبی به او داد تا نوشته‌های پراکنده‌ی خود و از همه مهمتر خاطرات خود و همسرش را سر و سامانی دهد و آثار مکتوب دیگری از خود به جا بگذارد. فخرالدینی در گذشته نیز تنها به آهنگسازی مشغول نبوده و گاه دغدغه‌ها و یافته‌های خود را نیز منتشر کرده است. سلسله مقاله‌های «ریتم در موسیقی ایران» در شماره‌های ۱۱۱ تا ۱۱۷ مجله موسیقی در سال ۱۳۴۶، مقاله‌‌ای در مورد شیوه‌ی ثبت و نگارش الحان موسیقی عبدالقادر مراغه‌ای در جلد سوم کتاب ماهور در سال ۱۳۷۲، مقالات دیگری در شماره‌‌های مختلف فصلنامه‌ی ماهور و موارد دیگر، گواه این مدعا هستند. اما بی‌شک دهه‌ی نود شمسی برای فخرالدینیِ مؤلف جایگاه ویژه‌ای دارد چرا که بین سال های ۹۰ تا ۹۴ چهار کتاب از او به چاپ رسید. یادداشت حاضر مروری است کوتاه بر فحوای این چهار اثر مکتوب از فرهاد فخرالدینی:
تحلیلی بر کتاب‌شناسی‌های موسیقی در ایران (III)

تحلیلی بر کتاب‌شناسی‌های موسیقی در ایران (III)

از آن جا که آثار مکتوب منتشر شده در یک حوزه‌ی خاص شکل‌های متفاوتی دارد بنابراین پرداختن یا نپرداختن به یکی یا چند تا از این شکل‌های مختلف وجه تمایز دیگری میان کتاب‌شناسی‌های متعدد به وجود می‌آورد. مقالات پیایند‌ها، کتاب‌های چاپ شده، پژوهش‌های درسی (پایان‌نامه‌ها) و بروشور برنامه‌های رسمی و غیر رسمی نمونه‌هایی از آثار مکتوب مختلفی است که می‌تواند هدف یک کتاب‌شناسی قرار گیرد. این که یک کتاب‌شناسی کدام‌ گروه از این آثار مکتوب را شامل گردد، برای خواننده تعیین کننده است. برای مثال یک کتاب‌شناسی ممکن است تنها به مقالات چاپ شده در پیایندها بپردازد ، در این میان این که به کدام پیایندها پرداخته و دلایل این انتخاب، برای پژوهش‌گری که می‌خواهد از این کتاب استفاده کند اهمیت می‌یابد. از سوی دیگر کتاب‌شناسی می‌تواند محدود به دوره‌ی زمانی، جغرافیا و/یا زبانی خاص باشد. در این موارد هم محدودیت اعمال شده کار جستجوگران را ساده خواهد کرد.
موسیقی یا مُسکِن؟! (II)

موسیقی یا مُسکِن؟! (II)

بررسی پژوهش های چندگانه ثابت کرد که موسیقی نه تنها احساس درد بیمار را کاهش می دهد بلکه نیاز آن ها به استفاده از مسکن را نیز تضعیف می کند. البته این تحلیل و دیگر بررسی ها اذعان داشته اند که علیرغم نتایج امیدبخشی که وجود دارند پژوهشگران هنوز باید داده های بیشتری برای حمایت از استفاده از انواع خاص مداخله موسیقایی و همچنین استفاده از موسیقی برای تسکین درد با گروه های مختلف مردم استفاده نمایند.
فراخوان مرکز موسیقی نهفت

فراخوان مرکز موسیقی نهفت

گروه نهفت در سال ۱۳۷۵ با اهداف آموزشی و فرهنگی تحت سرپرستی جهانشاه صارمی تأسیس شد. این گروه در مسیر تکاملی خود، طی دو دهه فعالیت، بدون هیچگونه بهره مندی مالی و معنوی از مراکز دولتی و غیر دولتی، با برگزاری بیش از ۷۰ کنسرت و تولید ۸ آلبوم صوتی و تصویری، توانسته است در به وجود آوردن زمینه های فعالیت، رشد و معرفی نسل جوان موسیقی گام های ارزشمندی بردارد. مرکز موسیقی نهفت جهت گسترش و تداوم اهداف فرهنگی، هنری و آموزشی خود و ایجاد زمینه‏ فعالیت‌های جدی و هنری هنرجویان، در حوزه‏ آموزش‌های گروه نوازی و تک نوازی در دو مقطع سنی نوجوان (الف و ب)، اقدام به جذب هنرجو می‌نماید.
چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (XI)

چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (XI)

مسئله ی دیگر که آدرنو آن را در نظر نگرفته است قابلیت بالقوه ی موسیقی عامه پسند از لحاظ اقتصادی است. با تعداد انگشت شماری از نوازنده و یک خواننده، موسیقی عامه پسند این قابلیت را داشت که در مدت زمان محدودی موسیقی تولید کند. طبیعی است که در وهله ی نخست سرمایه گذارانِ صنعت موسیقی به این گروه ها تمایل داشته باشند تا یک ارکستر سمفونیک که مالر آهنگساز آن است! زیرا آنها بیشتر از هر چیز به نفع تجاری خود فکر می کردند. اگر شوئنبرگ و مالر و وبرن و… تبدیل به موسیقی روز می شدند تمامِ شهر را باید سالن های کنسرت و استدیوهایی با جعبه های صد و چند نفره می ساختند اما یک گرامافون برای شنونده و یک استدیوِ زیرزمینی برای تولید موسیقی جَز کافی بود!
کارگاه آشنایی و نوازندگی «هنگ درام» توسط علی رحیمی

کارگاه آشنایی و نوازندگی «هنگ درام» توسط علی رحیمی

موسسه فرهنگی هنری فرزانه کارگاه آشنایی و نوازندگی «هنگ درام» علی رحیمی را برگزار می‌کند. این کلاس ها در شش جلسه سه ساعته برگزار خواهد شد و متقاضیان به دو صورت فعال و غیر فعال می‌توانند در این کلاس‌ها شرکت کنند. تعداد اعضای فعال محدود می‌باشد و پس از جلسه مشاوره رایگان توسط استاد رحیمی انتخاب خواهند شد.
گفتگو با پولینی (I)

گفتگو با پولینی (I)

۵۰ سال از زمانی که پلینی ۱۸ ساله جایزه مسابقه بین المللی پیانو شوپن را در ورشو دریافت کرد می گذرد. ناظران این مسابقه که هر پنج سال یک بار برگزار می شود، هم برندگان و هم بازندگان آنند. برندگانی مانند مارتا آرگریش (Martha Argerich) و کریستین زیمرمن (Krystian Zimerman) که اکنون پلینی نیز یکی از آنهاست و از بازندگان این رقابت موسیقیایی کسانی ولادمیر اشکنازی (Vladimir Ashkenazy) و میتسوکو اوچیدا (Mitsuko Uchida) به عنوان کسانی که به جایگاه دوم دست یافتند حضور دارند.