بررسی نقش جنسیت در انتخاب ساز (II)

جنسیت و انتخاب ساز
نظرات پیرامون نقش تفکر جنس گرا در موسیقی معاصر متفاوت است. به عنوان مثال، “Robert Adams” از اعضای “MENC” با توجه به حضور مردان در بین نوازندگان فلوت و زنان در بین نوازندگان ساز های برنجی و کوبه ای، اعتقادی به این تفکر ندارد. اما “George Rowe” از شهر “Windsor Locks” در ایالت کانکتیکات آمریکا، معتقد است که مسئله ی انتخاب ساز موسیقی به جنبه های اساسی شخصیتی فرد باز می گردد.

حال ببینیم نتیجه ی نظرسنجی های ۳۰ سال گذشته چه می گویند. در سال ۱۹۷۸ و بر اساس آنچه که در مقاله ای تحت عنوان “The Sex-Stereotyping of Musical Instruments” از “Abeles” و “Porter” آمده، در یک نظر سنجی از دانشجویان لیسانس موسیقی و رشته های دیگر خواسته شد، ۸ ساز موسیقی را بر اساس جنسیت زنانه-مردانه تقسیم کنند. نتیجه این چنین شد:
ساز های مردانه= درام، ترمبون، ترمپت
سازهای زنانه= فلوت، ویولون، کلارینت
سازهای دو جنسی= ویولونسل، ساکسیفون

همین نظر سنجی ۳۰ سال بعد در سال ۲۰۰۸ و در بین مدیران موسسه ی “MENC” انجام شد و نشان داد که علیرغم تغییراتی، کلیت نتیجه همچنان پا برجاست:
ساز های مردانه= درام، ترمبون، ترمپت، ساکسیفون
سازهای زنانه= فلوت، ویولون
سازهای دو جنسی= کلارینت، ویولونسل

در ماه مارچ همان سال، نظر سنجی اینترنتی در مورد نقش جنسیت در انتخاب ساز، بین اعضای “MENC” برگزار شد. نتیجه ی این نظر سنجی نشان از بهبود شاخصی در این وضعیت می داد. در طی این نظر سنجی در مورد نقش جنسیت دانشجو در انتخاب ساز موسیقی ۵% جواب مثبت، ۱۸% جواب منفی و ۷۴% جواب دادند تا حدی نقش دارد. از طرفی از آنان سوال شد که چه فاکتورهایی در انتخاب ساز توسط هنرجو نقش دارد. پاسخ آنان چنین بود:
– ۶۶% بر نقش جنسیت تاکید کردند.
– ۷۴% درصد بر خصوصیات فیزیکی اندام تاکید کردند. – ۴۷% بر نقش هوش و استعداد، صحه گذاشتند.
– ۷۸% میزان اطلاعات کسب شده توسط فرد را مهم دانستند.

از طرفی از پاسخ دهندگان سوال شد که طی ۵-۱۰ سال گذشته، میزان نقش جنسیت بر انتخاب ساز چه تغییری کرده است. نتیجه ی پاسخ ها چنین بود:
– ۲۶% تاکید کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، تغییر نکرده است.
– ۵۱% اظهار کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، کمتر شده است.
– ۳% اظهار کردند که نقش جنسیت بر انتخاب ساز طی این مدت، بیشتر شده است.
– ۸% اظهار کردند که جنسیت، بر انتخاب ساز نقشی ندارد.
– ۶% اظهار کردند که نظری ندارند.

به این ترتیب مشخص می شود که هنوز اعتقاد بر نقش جنسیت در انتخاب ساز پابرجاست. حال باید دید اعضاء “MENC” چه راه حل هایی برای فائق آمدن بر این مسئله، ارائه کرده اند:
– اجازه دادن امتحان تمام سازها به دانش آموزان یا دانشجویان.
– دادن اطلاعات در مورد تمام سازهای موسیقی قبل از انتخاب.
– دادن این فرصت به فرد مبنی بر این که از تمام سازهای بادی می تواند صدا درآورد.
– به فرد بگویید که سازها جنسیت نداشته و آنها می توانند هر کدام را انتخاب کنند.
– افزایش پیش نیازها برای نواختن سازهای محبوب.
– کنترل توانایی جسمانی فرد، برای کمک به وی جهت انتخاب سازی که در آن موفق خواهند شد.
– به نمایش درآوردن عکس هایی از مردان که فلوت می نوازند یا زن هایی که نوازنده ی ترومپت و سازهایی نامتعارفند.

اجازه ندادن به تعویض ساز انتخاب شده. – از شاگردان قدیمی تر جهت معرفی ساز استفاده شود تا نشان دهند چگونه بر نقش جنسیت در انتخاب ساز چیره شده اند.
– به مدرسین باید تاریخچه ی جنسیت در انتخاب ساز را یادآوری کرد تا دیگر بر موضوع جنسیت تاکید نکنند.
– باید راهی را پیدا کرد تا بین انسان ها و گروه سازها، حس برابری و یکدستی ایجاد نمود.

به این ترتیب و با انتخاب راه حل های متنوع، شما خواهید توانست نقش جنسیت در انتخاب ساز را کم رنگ کنید. در این بین معلمین و مدرسین با مباحثه در این مورد می توانند روند این مسئله در جامعه را تغییر دهند.

منابع:
www.menc.org
people.unt.edu
harmonytalk.com

سایت زنان موسیقی

یک دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۱ در ۹:۲۶ ق.ظ

    سلام
    آقای مهاجری بهتر نبود راجع به سازهای ایرانی نیز می نوشتید؟
    اینجا ایران است موسیقی ما ابعاد گوناگونی از حیث تحقیق دارد کارهای نو زیادی می شود انجام داد
    البته کار شما هم به نوبه خود ارزشمند است…

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (VI)

پیروزی (چهارگاه): قطعه ای است در دستگاه چهارگاه با الگوی ساختاری چهارمضراب و با وزنی لنگ و دور ده تایی با ترکیب منظم و دائمی ۳+۴+۳، با اینکه وزن اجرایی این اثر پیچیده است و اجرا و حفظ آن برای نوازندگان کاری مشکل، ولی از لحاظ نغمات و جمله بندی ترکیبی است بسیار شنیدنی و گوش آشنا، این قطعه از مشهور ترین آثار ساخته شدۀ بی کلام در مجموعه آثار چاووش است که برای ترکیب ساز های سنتور، تار، بمتار و کمانچه به عنوان بخش ساز های نغمه پرداز و تنبک به عنوان بخش کوبه ای گروه، طراحی و تنظیم شده است. در قسمتی از اثر نیز شاهد همنوازی دو تنبک بدون همراهی ساز های نغمه پرداز هستیم. در ساخت این قطعه به گوشه هایی چون درآمد، زابل، مخالف چهارگاه، حصار و فرود به چهارگاه اشاره شده است. همانطور که ذکر شد وزن ده تایی این اثر از ابتدا تا انتها ثابت است و در حین اجرای قطعه تغییری نمی کند. ابتدا به پایۀ اثر توجه کنید؛ بعد اجرای هر یک جملات مجددا به این پایه در فواصل مختلف دستگاه چهارگاه می رسیم:

غلامرضا مین باشیان، مرد اولین ها (II)

غلامرضا خان از روی کتابهایی که با کمک مزین الدوله از فرانسه به فارسی ترجمه شده بود به هنرجویان سازشناسی و ارکستراسیون موسیقی نظامی و هارمونی درس می داد. جزوه هایی نیز از او نوشته شد در باب سلفژ و تعلیم سازهای بادی که منتشر نشده است.

از روزهای گذشته…

قضیه از این قرار است (I)

قضیه از این قرار است (I)

اگر رادیو با آن قدمت هشتاد ساله اش در ایران و تلویزیون با آن قدمت شصت و اندی ساله اش ادعای نجابت، پاکی و صداقت می کنند و می بینیم که گاه جور دیگری از آب در می آید، چه معامله ای با آن خواهیم کرد؟ دشنامش می دهیم یا پوزخند می زنیم و می گذریم؟ قبل از این که به پاسخ این پرسش ها پی برده باشم، فقط این را می دانم که هر دو (رادیو و تلویزیون) به برخی از ما نارو زده اند و البته این سرگذشت آن نارویی است که من پس از ماه ها سکوت می نویسمش. می نویسم و اگر علاج نکند، حداقل روشن خواهد کرد.
وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (II)

وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (II)

اگر چه گستردگی جغرافیایی وام‌گیری موسیقایی آهنگساز کم‌نظیر است و نمونه‌های اصلی نیز ترانه‌های سر زبان افتاده در محیط شهری نیستند، اما خود روش استفاده در ظاهر تا این حد کمیاب نیست؛ او یک تم کوتاه، یک «وام‌آوا» را برمی‌گزیند و در قطعه‌اش –به ترتیبی که خواهیم دید- استفاده می‌کند. به این معنا او علاوه بر وسعت جغرافیایی با مصالح برخوردی کارگانی دارد (۶). امکان دسترسی به کارگانی وسیع‌تر از تنها چند ده ترانه‌ی مشهور را می‌توان تاثیر توجه به فرهنگ‌های موسیقی قومی در چند دهه‌ی گذشته و بر پایه‌ی آن، پژوهیدن، ضبط و منتشر شدن نمونه‌هایی نفیس (یا حتا معمولی) از این کارگان‌ها دانست. یعنی فرآیند ژرف‌تر شدن آشنایی موسیقی‌دان سمفونیک با موسیقی‌هایی که پیش از این اگر کسی رغبتی هم به آن داشت امکان دسترسی به آن برایش به قدر امروز فراهم نبود.
وینتان مارسالیس، تکنیک درخشان ترمپت (II)

وینتان مارسالیس، تکنیک درخشان ترمپت (II)

وی کنسرتو تروپت های هایدن، هامل و لئوپولد موتسارت را در سن ۲۱ سالگی ضبط کرده است و در ادامه، ضبط ۱۰ اثر کلاسیک دیگر را نیز به آنان اضافه نمود. همچنین به همراه ارکسترهای بزرگی همچون: فیلارمونیک نیویورک، فیلارمونیک لس انجلس، فیلارمونیک برلین و ارکستر ملی چک نیز کنسرت داشته است. در عین حال آهنگسازی برای مارسالیس امری جدایی ناپذیر است.
کتابی تازه از پدر اتنوموزیکولوژی ایران

کتابی تازه از پدر اتنوموزیکولوژی ایران

از محمد تقی مسعودیه (۱۳۷۷-۱۳۰۶) که به حق پدر اتنوموزیکولوژی ایران لقب گرفته، کتاب ها و مقاله های بسیاری به زبان های انگلیسی، آلمانی، فرانسوی و پارسی در زمان حیات خود او انتشار یافته است.
گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (VI)

گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (VI)

جاهایی رویکرد انقلابی لازم است؛ برخی از عناصر باید تغییر کنند و در مجموع، کارهای آنالیتیک و عقلانی می‌تواند بسیار کمک کند حتی به فرایند هنری. من فکر می‌کنم در ایران سوء‌تفاهمی وجود دارد. هرجا اسم از عقل و آنالیز می‌آید، یک برچسب غرب و غرب‌زده به‌اش زده می‌شود و خود من‌هم که بیست‌ویک سال پیش شروع به تدریس کردم گاهی این برچسب به کارم زده می‌شد و می‌گفتند کار عقلانی در سنّت نیست و کار غربی است ولی چنین چیزی صحت ندارد برای اینکه اجداد ما ابن‌سینا و فارابی هستند و برخورد عقلانی کاملاً دقیقی هم کرده‌اند و به‌مرور زمان ایران به وضعیت خاصی دچار شد که شاید کارهای عقلانی و تحلیلی کمرنگ‌تر شده و نتیجه‌اش هم در سطح کلان‌تر، در حیات فرهنگی و اجتماعی ایران، کاملاً دیده می‌شود.
آموزش گیتار به کودکان (III)

آموزش گیتار به کودکان (III)

در تئاتر اصطلاحی فرانسوی به نام “میزانسن” وجود دارد که به عناصری همچون طراحی صحنه، نور، دکور و … اطلاق می‌شود. در واقع مناسب‌ترین بستری که بازیگران برای ایفای نقش بر أساس نمایشنامه در آن قرار می‌گیرند تا بهترین بازی و نمایش را از خود ارائه دهند. این موضوع در تمامی أمور حرفه‌ای قابلیت تعمیم دارد. هر چیزی وقتی در جای مناسب قرار بگیرد رشد و شکوفا می‌شود. بنابراین ایجاد یک محیط مناسب برای تمرین موسیقی شاید مهمترین کاری باشد که می‌بایست والدین انجام دهند. قسمتی از اتاق را برای تمرین موسیقی آماده کنید. حتا می‌توانید گوشه‌ای از دیوار را با طرح‌ها و گیتاریست‌های مطرح مزُین کنید. از اشکال فانتزی ِموسیقایی استفاده کنید. در نهایت یک میزانسن “موسیقایی” را ایجاد کرده‌اید.
بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (VI)

بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (VI)

اما تئوری پردازان نسل معاصر (کیانی، طلایی، علیزاده) اصرار دارند که از لفظ – در واقع عامیانه – «دانگ» استفاده کنند و بدون استدلال این فاصله را شاخص اصلی مقام شناسی معرفی می کنند. (۱)
بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (XII)

بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (XII)

علاوه بر اینها در نگارش منا دقت بیشتری در نوشتن فواصل رعایت شده که در نغمه‌نگاری ردیف با اهداف اجرایی کمتر به چشم می‌خورد؛ وی با آوردن علامت (-) در کنار علائم تغییر دهنده مثلا در دستگاه چهارگاه (منا ۱۳۸۴: ۱۷۳) سعی در ثبت نزدیک‌تر به حقیقت نغمات و فواصل اجرا شده داشته است.
صنعت فرهنگ (قسمت دوم)

صنعت فرهنگ (قسمت دوم)

یکی دیگر از مهمترین ابزارهای صنعت فرهنگ در تمام دنیا تلویزیون است که ابزاری قدرتمند برای همانند سازی و پایین آوردن سطح درک عمومی از هنر وهمچنین حذف موفق هرگونه مخالفت فرهنگ ورانه‌ای. این رسانه در کشور ما تابع همان وضعیت دو پاره جغرافیایی است اما حتا نگاهی بسیار سطحی به آثار هنری ارائه شده در این رسانه نشانگر عدم تفاوت عمده در روند هر دو بخش با وجود ظاهر بسیار متفاوتشان است.
جامعه، موسیقی، در منشور رادیو (II)

جامعه، موسیقی، در منشور رادیو (II)

در یک مدل ساده شده موسیقی و سرگذشتش در ایران را به درستی حاصل کنش و واکنش جامعه ی مخاطبان، نهادهای حکومتی و ساز و کارهای درونی جامعه ی موسیقی و در متن کتاب به ویژگیها و پویایی هریک و نوع اثری که بر هم می گذاشته اند، پرداخته اند. در این راه طبیعتا سهم کمتر از آن جامعه شناسی مخاطبان است زیرا در فقدان یک جامعه شناسی موسیقی پیشرفته داده های قابل اطمینان جامعه شناختی اندکی از آنها درست باقی می ماند. آنها حاضران خاموش اند، البته نه کاملا، چون از راه ابراز رضایت و نارضایی با شمار زیادشان برفرآیندها تاثیر می گذارند.