شکل گیری آوای سازهای الکترونیک

استیو واندر از جمله فعالان دهه 60
استیو واندر از جمله فعالان دهه 60
در ادامه مباحثی که راجع به موسیقی دهه ۶۰ تهیه شد، توجه شما را به قسمت دیگری از این سری مطالب جلب میکنیم.

موسیقی Soul و R&B
صحنه این نوع موسیقی پر از افراد سیاه پوست با استعداد بود اما به دلیل وجود محدودیتها و تعصبات نژدای که در آن زمان همچنان دیده میشد، این افراد نتوانسته بودند شهرتی مناسب هنرشان به دست بیاورند. در طی سالهای میانه دهه، گروههای انگلیسی با کشف موسیقی Soul و استفاده از آن و همچنین جنبشهای دفاع از حقوق بشر، سیاه پوستان را به ادامه کار تشویق کرد و موجب شد تا مردم آمریکا این هنرمندان را از نو کشف کنند.

با شدت گرفتن تب ورزش موج سواری بخصوص در کالیفورنیا ، گروههای instrumental surf صحنه های موسیقی را اشغال کردند. کار آنها به نوعی ترجمه شور و هیجان این ورزش و طرفداران نوجوان آن به زبان موسیقی بود. گروههایی چون Surfaris, Crossfires, the Del-tones و Dick Dale شهرت فراوانی داشتند.

دیک دیل که سلطان گیتار لقب گرفته بود – و بعدها پدر Heavy Metal شد – نقش بزرگی در معرفی راک با گیتار سولو و نوای بسیار مدرن آن بر عهده داشت. خودش می گفت که بعداز موج سواری حس و حال و نوای دریا و امواج را با گیتار خود بازسازی می کرده است.

گروهی که بعد از دیل در این سبک نوآوری کرد، گروه Beach Boys بود. آنها با افزودن هارمونیهای آوازی که پر از انرژی جوانی و روزهای خوش در زیر آفتاب بود، چنان شور و حالی به این موسیقی دادند که در همه جای آمریکا بسیار محبوب شد و شهرت گروه را تا سالهای بعد تضمین کرد.

اما در این زمان اتفاق بسیار مهمتری در داخل استودیوها به وقوع می پیوست. جایی که شعبده بازان جوان ضبط صدا برایان ویلسون Brian Wilson و فیل اسپکتورphil Spector ، تیم اسلوان و بری Sloan & Barri هال دیویدHal David و برت باکاراک Burt Bacharach ، برای دست یافتن به اصوات تازه ای برای تولید، استودیو را به نوعی ابزار موسیقی تبدیل کردند و به تدریج آواهای الکترونیک سینتی سایزر و شبیه سازی نواها و اصوات را شکل دادند. آنها که عموما آهنگساز نیز بودند توانستند این اصوات و جلوه های صوتی را به کمک آثارشان معرفی کنند و از آنها در کار هنرمندان مشتاق استفاده نمایند.

کمپانی ضبط صفحه موتاون Motown در دیترویت، توسط بری گردی Berry Gordy jr پایه گذاری شد و با وجود اینکه تمام ستاره های اجرا و ضبط آن سیاه پوست بودند اما نمیتوان آنرا موسیقی سیاهان یا Soul نامید. در اصل گردی نحوه اجرا، نوع و مدل لباسها و حتا آرایش موی هنرمندان خود را زیر نظر داشت و آنها را برای رسیدن به موفقیتی بزرگتر برای تماشاگران – سفید پوست – بیشتر آماده میکرد. جمله “نوای آمریکای جوان” که روی صفحه ها نوشته میشد و نام دیگر این تشکیلات، دهکده موسیقی آمریکا HitsVille USA بود که به شبکه گسترده مخاطبینی اشاره میکرد که موتاون به دنبالش بود.

در میان ستارگان موتاون باید به ماروین گی Marvin Gaye اشاره کنیم، او که از مشهورترین چهره های موسیقی شد اولین هنرمندی بود که کنترل کامل ضبط صفحه های خود را بر عهده گرفت و علاوه بر اینکه آهنگساز،ترانه سرا و خواننده بسیار قابلی بود توانست در بخش تولید نیز بسیار عالی عمل کند. بعدها استیوی واندر Stevie Wonder و اسموکی رابینسون Smokey Robinson هم ثابت کردند که تهیه کنندگان موفقی هستند اما نام ماروین گی همچنان به عنوان اولین، جایگاه بالایی دارد.

جان کیج و ذن بودیسم (IV)

گفتگوی بالا بین پروفسور «سوزوکی» – استاد فلسفه شرق دور – و یکی از شاگردانش در دانشگاه کلمبیا صورت گرفته که جان کیج آن را در مقاله ای به نام «شفافیت و ظرافت» آن را نقل می کند. می گویند که «ذن» اولین بار با یک کنایه آغاز شد. بدین گونه که: روزی بودا با شاخه گلی در دست به جایگاه موعظه ی روزانه اش آمد و به جای موعظه های معمول، آن روز فقط گل بود و سکوت. یکی از پیروانش راز پیامِ بی کلام او را دریافت و ذن آغاز شد.

یادداشتی بر آلبوم «نبودی تو»

موسیقیِ «نبودی تو» را می‌توان در این عبارت خلاصه کرد: کنار هم نشاندنِ بی‌ربطِ عناصری بی‌ربط و در عین حال نخ‌نما. شیوه‌ی تنظیم و هارمونیزه کردنِ نُه ترانه‌ای که در این آلبوم گنجانده شده عمده‌ترین عنصرِ تاریخ مصرف گذشته‌ی مجموعه است. صدای خواننده نیز معمولاً بی هیچ ایده‌ی مشخصی، در فواصلی مستعمل، بر فضاسازی‌هایی سوار می‌شود که حاصلِ نازل‌ترین فرمول‌های نیم قرن پیش‌اند.

از روزهای گذشته…

ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (II)

ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (II)

مروری بر تهوع نشان دهنده‌ی نظر آدورنوست که: “موسیقی نوید آشتی است”. این آن چیزی است که ریشه‌هایش در لحظه‌های آیین قربانی و جشن‌هایی موجود است که اعضای یک جامعه انسانی را به محلی که در آنند مقید یا باز متعهد می کند.
چه نوع موسیقی میل دارید؟ (III)

چه نوع موسیقی میل دارید؟ (III)

موسیقی رپ یا هیپ هاپ: موسیقی هیپ هاپ می تواند تأثیرهای متفاوت فراوانی بر نوجوانان بر جای بگذارد. از یک سو این نوع موسیقی احساس های منفی را ترویج داده و از سوی دیگر آن قدر پر انرژی است که شنونده دوست دارد بایستد و با آن برقصد. نتایج پژوهشی درباره چگونگی تأثیرگذاری نماآهنگ های رپ بر سلامت احساسی و جسمی نشان می دهد که نوجوانانی که زمان زیادی را به تماشای مسائل جنسی و خشونت بار به تصویر کشیده شده در نماآهنگ های رپ می گذرانند (مخصوصا گنگستر رپ)، بیشتر در معرض بروز این رفتارها در زندگی واقعی و به ویژه در برابر زنان هستند.
شرمِ آوایِ دوست

شرمِ آوایِ دوست

آیا ما در ارتباط با رؤیتِ مولد هایِ صوتی و تمامی سازهایی که در ایجاد صداها ما را یاری کرده اند از منظر اجتماعی محدود شده ایم؟ آیا نوازندگان ما در به صدا آوردن گونه های مختلف سازی مرتکب اشتباهی شده اند؟ یا ارجاعات بر آمده از تولید صداهای آلات موسیقی، در ذهن عده ای مصداقِ نامتعارفی یافته است؟!
کارایان و سمفونی های موتسارت (I)

کارایان و سمفونی های موتسارت (I)

اولین کار ضبط شده هربرت فون کارایان متعلق به موتسارت بود: اورتور فلوت سحرآمیز که با شرکت اشتاتسکاپل برلین (Staatskapelle Berlin) در سال ۱۹۳۸ ضبط شد (و اخیرا نیز دویچه گرامافون دوباره آن را منتشر نموده است). کارایان سپس سمفونی های سل مینور هافنر و ژوپیتر را در سال ۱۹۴۲ با ارکستر رادیویی تورین ضبط کرد. یکی از اولین اثر های ضبط شده او پس از جنگ جهانی اول یکی دیگر از سمفونی های موتسارت یعنی سمفونی شماره ۳۳ k 319 در سی بمل بود که با ارکستر فیلارمونیک وین و در سال ۱۹۴۶ ضبط شد.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XIII)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XIII)

آقای شجریان گفته اند: «با این سازها اینجا در امریکا چند نوازنده برجسته زیر نظر یک پروفسور موسیقی، صداهای عالی ایجاد کرده اند، این سازها برای اجرای آثار باروک (موسیقی قرن هفدهم اروپا) خیلی عالی هستند. (استاد شجریان قطعاتی را با لپ تاپ خودشان برایم پخش کردند که کوارتت زهی متشکل از همین سازها قطعات باروک میوزیک را مینواختند که صدایی فوق العاده زیبا داشت و کاملا با آن موسیقی همخوانی داشت.» طبیعی است که این ساز برای اجرای موسیقی بدوی تر بهتر صدا می دهد، چراکه سازهای آن دوره نیز مانند امروز تکامل یافته نبوده اند.
نگاه تیز منتقدان و دشواریهای اجرای زنده (III)

نگاه تیز منتقدان و دشواریهای اجرای زنده (III)

در کنسرت ۸۶ ارکستر هنگام، سه قطعه با همراهی گروه کر اجرا شد. قطعه اول، “ستایش”، بافتی کاملا پلی فونیک داشته و با یک شروع کنترپوانتیک چهار صدایی، اشعاری در ستایش پروردگار را ارائه می کند.
نی و قابلیت های آن (III)

نی و قابلیت های آن (III)

در ادامۀ مطالب قبلی در مورد ساز نی و سازهای هم خانوادۀ آن به معرفی و بررسی چند ساز بادی محلی در موسیقی مناطق مختلف ایران می پردازیم. سورنا یا سُرنا به معنی بوق و با لغت “Horn” در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است.
منبری: نگاه شجریان به آواز چند وجهی بود

منبری: نگاه شجریان به آواز چند وجهی بود

جمال الدین منبری در سال ۱۳۳۹ در تهران بدنیا آمد و فراگیری موسیقی را از سال ۱۳۵۵ آغاز کرد. هرچند با آوازخوانی اش شهرت یافت اما آموخته های فراوان او در نوازندگی سازهای مختلف و در آهنگسازی و بهره گیری از دانش نامدارترین اساتید موسیقی ایران،‌ از او موسیقیدانی چندوجهی ساخته است. با این حال در سالهای گذشته، از فعالیتهای اجرایی او نسبت به گذشته کاسته شده و بیشتر به امر آموزش پرداخته است. همچنین به عنوان کارشناس ارشد موسیقی و عضو شورای آموزش و پژوهش در مرکز موسیقی صدا و سیما فعالیت دارد.
نت هایی از حاشیه های موسیقی (I)

نت هایی از حاشیه های موسیقی (I)

مقاله ای که در زیر می خوانید ترجمه ای است از مقاله ای که چند ماه پیش در سایت روزنامه ی گاردین درباره ی نابرابری تعداد آهنگسازان زن و مرد در جامعه ی بریتانیا منتشر شده است. اهمیت ترجمه ی این مطلب از این روست که این نابرابری در جامعه ی موسیقیایی ایران نیز مشاهده می گردد. هرچند بی شک شرایط اجتماعی ایران و بریتانیا متفاوت است، اما شباهت های زیادی می توان در قیاس کمّی تعداد آهنگسازان زن این دو کشور دید.
راه نی: نوازنده در پی شور و حال موسیقی ایرانی

راه نی: نوازنده در پی شور و حال موسیقی ایرانی

بشنو از نی چون حکایت می کند ، از جدایی ها شکایت می کند
از نیستان چون مرا ببریده اند ، از نفیرم مرد و زن نالیده اند