شکل گیری آوای سازهای الکترونیک

استیو واندر از جمله فعالان دهه 60
استیو واندر از جمله فعالان دهه 60
در ادامه مباحثی که راجع به موسیقی دهه ۶۰ تهیه شد، توجه شما را به قسمت دیگری از این سری مطالب جلب میکنیم.

موسیقی Soul و R&B
صحنه این نوع موسیقی پر از افراد سیاه پوست با استعداد بود اما به دلیل وجود محدودیتها و تعصبات نژدای که در آن زمان همچنان دیده میشد، این افراد نتوانسته بودند شهرتی مناسب هنرشان به دست بیاورند. در طی سالهای میانه دهه، گروههای انگلیسی با کشف موسیقی Soul و استفاده از آن و همچنین جنبشهای دفاع از حقوق بشر، سیاه پوستان را به ادامه کار تشویق کرد و موجب شد تا مردم آمریکا این هنرمندان را از نو کشف کنند.

با شدت گرفتن تب ورزش موج سواری بخصوص در کالیفورنیا ، گروههای instrumental surf صحنه های موسیقی را اشغال کردند. کار آنها به نوعی ترجمه شور و هیجان این ورزش و طرفداران نوجوان آن به زبان موسیقی بود. گروههایی چون Surfaris, Crossfires, the Del-tones و Dick Dale شهرت فراوانی داشتند.

دیک دیل که سلطان گیتار لقب گرفته بود – و بعدها پدر Heavy Metal شد – نقش بزرگی در معرفی راک با گیتار سولو و نوای بسیار مدرن آن بر عهده داشت. خودش می گفت که بعداز موج سواری حس و حال و نوای دریا و امواج را با گیتار خود بازسازی می کرده است.

گروهی که بعد از دیل در این سبک نوآوری کرد، گروه Beach Boys بود. آنها با افزودن هارمونیهای آوازی که پر از انرژی جوانی و روزهای خوش در زیر آفتاب بود، چنان شور و حالی به این موسیقی دادند که در همه جای آمریکا بسیار محبوب شد و شهرت گروه را تا سالهای بعد تضمین کرد.

اما در این زمان اتفاق بسیار مهمتری در داخل استودیوها به وقوع می پیوست. جایی که شعبده بازان جوان ضبط صدا برایان ویلسون Brian Wilson و فیل اسپکتورphil Spector ، تیم اسلوان و بری Sloan & Barri هال دیویدHal David و برت باکاراک Burt Bacharach ، برای دست یافتن به اصوات تازه ای برای تولید، استودیو را به نوعی ابزار موسیقی تبدیل کردند و به تدریج آواهای الکترونیک سینتی سایزر و شبیه سازی نواها و اصوات را شکل دادند. آنها که عموما آهنگساز نیز بودند توانستند این اصوات و جلوه های صوتی را به کمک آثارشان معرفی کنند و از آنها در کار هنرمندان مشتاق استفاده نمایند.

کمپانی ضبط صفحه موتاون Motown در دیترویت، توسط بری گردی Berry Gordy jr پایه گذاری شد و با وجود اینکه تمام ستاره های اجرا و ضبط آن سیاه پوست بودند اما نمیتوان آنرا موسیقی سیاهان یا Soul نامید. در اصل گردی نحوه اجرا، نوع و مدل لباسها و حتا آرایش موی هنرمندان خود را زیر نظر داشت و آنها را برای رسیدن به موفقیتی بزرگتر برای تماشاگران – سفید پوست – بیشتر آماده میکرد. جمله “نوای آمریکای جوان” که روی صفحه ها نوشته میشد و نام دیگر این تشکیلات، دهکده موسیقی آمریکا HitsVille USA بود که به شبکه گسترده مخاطبینی اشاره میکرد که موتاون به دنبالش بود.

در میان ستارگان موتاون باید به ماروین گی Marvin Gaye اشاره کنیم، او که از مشهورترین چهره های موسیقی شد اولین هنرمندی بود که کنترل کامل ضبط صفحه های خود را بر عهده گرفت و علاوه بر اینکه آهنگساز،ترانه سرا و خواننده بسیار قابلی بود توانست در بخش تولید نیز بسیار عالی عمل کند. بعدها استیوی واندر Stevie Wonder و اسموکی رابینسون Smokey Robinson هم ثابت کردند که تهیه کنندگان موفقی هستند اما نام ماروین گی همچنان به عنوان اولین، جایگاه بالایی دارد.

تعطیلی برنامه های موسیقی به دلیل شیوع کرونا

لغو مجدد کلیه فعالیت های هنری در سراسر کشور، طی اطلاعیه جدیدی از وزارت ارشاد تا یک هفته دیگر اعلام شد. در پی شیوع ویروس کرونا و جهت پیشگیری از گسترش آن، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در توافق و تصمیم مشترک با وزارت بهداشت، طی اطلاعیه ای کلیه کنسرت ها، اجراهای تئاتر، اکران سینمایی و دیگر تجمعات هنری را تا تاریخ جمعه نهم اسفندِ جاری ملغی اعلام و محمد الهیاری، مدیر کل دفتر موسیقی این خبر را رسما ابلاغ کرد.

واکاوی نظری موسیقی امبینت (IX)

او در کتاب خود «موسیقی در گذر از قرنها» داستانی جالب از پادشاه موسیقی شفا بخش استیون هالپرن (۵۲) نقل می کند: «بعد از اتمام یک سمینار در مورد موسیقی نیوایج که در دهه ۷۰ برگزار شده بود من او (استیون هالپرن) را برای صرف شام به خانه ام دعوت کردم و مدت زیادی در باره موسیقی باب روز یعنی نیوایج صحبت کردیم. در آخر من در مورد آلبومش اخیرش (۵۳) از او سوال کردم. یادداشت های او درخلال بروشور آلبوم ادعا می کرد که هر یک از هفت آهنگ این آلبوم برای مدیتیشنی خاص و مخصوص یکی از چاکراهای هفتگانه است. می خواستم بدانم که او از کجا می فهمد که کدام آکورد و چگونه روی چاکرای خاصی تاثیر دارد؟ من او را به این دلیل تحت فشار گذاشتم که فکر می کردم شاید او به معدن طلای اسرار آمیز عرفان (!) دست پیدا کرده است. سرانجام خندید و گفت: همه اینها فقط یک فریب است. نیازی به گفتن نیست که پس از آن، از اینگونه باورها دست برداشتم و رابطه ما همان جا برای همیشه تمام شد.»

از روزهای گذشته…

دخترم، بوی فرار می آید (II)

دخترم، بوی فرار می آید (II)

و اما در ایران پس از گذشت سی سال، زنان آواز ایران، هنوز از رها ساختن آوایشان محروم اند و با آن که بسیاری از آنان در سرزمین خود حضور دارند، به جایی تبعید شده اند که می بایست در آن سکوت اختیار کنند و به همین سبب جامعه بخشی از حافظه خود را رفته رفته از دست داده است چرا که نتوانسته همه آرا و صداها را در متشکل شدن جامعه حضور بدهد. نتیجتاً عده ای اندک اندک در اثر این رانده شدگی و نَفَس بری، چون دیگر به صورت عاطفی و احساسی نتوانسته اند فضای هستی شناسانه ی زبان ناخوداگاهشان را بیان کنند، خود را فراموش شده می پندارد و در این قطع شدن، کل جامعه به تدریج متوجه سرریز شدن احساسات به بن بست رسیده می شود و به سوی بحران و خفقان گام می نهد.
هماهنگی در موسیقی ایران (I)

هماهنگی در موسیقی ایران (I)

مقاله ای که پیش رو دارید به قلم روح الله خالقی، آهنگساز و رهبر ارکستر گلها است. وی در این مقاله به تاریخچه چندصدایی در موسیقی ایران پرداخته است و در حاشیه نقطه نظرات خود را نیز در این زمینه مطرح کرده است.
دانشکده موسیقی منهتن

دانشکده موسیقی منهتن

دانشکده موسیقی منهتن (Manhattan School of Music)، در آموزش موسیقی حرفه ای در سطح ملی و بین المللی جریانی اصلی می باشد که این مرکز در حدود ۹۰ سال پیش به وجود آمده است و امروزه یکی از بزرگترین کنسرواتوآرهای خصوصی دنیا می باشد که موسیقی جاز و کلاسیک در سطح بالا در آنجا تدریس می شود. این دانشکده افراد با استعداد را برای دنبال کردن حرفه خود و پیشرفت و کار در جامعه به عنوان موسیقیدان و مدرس آماده می کند و همواره تماشاچیان بسیاری را برای دیدن اجراهای زنده هنرجویان در دانشکده دعوت می کند. این دانشکده در سال ۱۹۱۸ توسط ژانت د.شنک (Janet D. Schenck) پیانیست و خیر در یکی از ساختمانهای شهر نیویورک تشکیل شد.
احمد جمال پیانیست جز

احمد جمال پیانیست جز

از بزرگترین پیانیست های جز که در سال ۱۹۳۰ در پیتسبورگ، پنسیلوانیا بدنیا آمد. از سن ۳ سالگی شروع به نواختن پیانو کرد و از ۷ سالگی تحصیلات رسمی خود در موسیقی را آغاز کرد.
من صدا هستم (I)

من صدا هستم (I)

در مباحث زیبایی شناسی موسیقی معمولا سوال هایی مطرح است که پاسخ گویی دقیق و صریح به آنها نه میسر و نه الزاما بایسته است. یکی از مهمترین این سوالها جستجو در باره ی اصالت موسیقی است. اصالت صدا، اصالت ریتم و حتی اصالت انسان به عنوان مجری اثر هنری و شاید ده ها پاسخ دیگر که به این سوال داده شده است هر کدام از دیدگاه خود دلایلی را ارائه می دهند که هیچیک را نمی توان به طور قطع قبول یا انکار نمود.
گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

صداقت‌کیش ادامه داد: در امر دراماتیک اما این گونه نیست و درون و بیرون با هم یکی می‌شوند. اگر اجازه دهید مثالی در مورد امر هنری بزنم. کسانی که تئاتر بازی می‌کنند رابطه‌شان با متن نمایشی درونی است. یعنی نمی‌توانیم این رابطه را به درونی و بیرونی تقسیم کنیم و بگوییم این شخصیت واقعا وجود دارد و آن شخصیت فقط روی صحنه وجود دارد، همه‌شان وجود دارند. بنابراین این نظام باید با یکدیگر یکی و ادغام شده باشد. اگر به موضوع دادن پول به فروشنده به عنوان یک کنش برگردم، نمی‌توانیم بگوییم الان بیرون این نظام ارتباطی هستیم و نظام داخلی آن با نظام بیرونی‌اش متفاوت است. اگر کسی هم از بیرون به این رویداد نگاه کند فقط در حال نگاه کردن به یک کنش است و مانند موضوع داستان نیست که نتواند داخل آن شود، او هم می‌تواند وارد این کنش شود و مرزی ندارد.
دومین رسیتال پیانو کلاسیک کیومرث پیرگلو در فرهنگسرای ارسباران

دومین رسیتال پیانو کلاسیک کیومرث پیرگلو در فرهنگسرای ارسباران

رسیتال پیانو کلاسیک کیومرث پیرگلو در تاریخ جمعه ۲۹ آذر ساعت ۲۰ در فرهنگسرای ارسباران برگزار می شود. در این برنامه قطعاتی از یوهان سباستیان باخ: آریوسو شماره ١٠۵۶، قسمت دوم کنسرتو پیانو در فا مینور، پرلود و فوگ شماره ١ در دو ماژور (کتاب اول)، پرلود و فوگ شماره ٢ در دو مینور (کتاب اول)/ لودویک وان بتهوون: سونات شماره ٢١، والد شتاین، آلگرو کان بریو، آداجیو مولتو، روندو: آلگرتو مودراتو/امین الله حسین: پرلود شماره ١، بیاد حکیم عمر خیام، منظره تابستانی شماره ١ اپوس ١٩، سرناد تارتار شماره ٣ اپوس ١٩/کیومرث پیرگلو: خاطره شماره ١، خاطره شماره۲، رایحه عشق و داستان عشق اجرا خواهد شد.
فیلیپ گلس (II)

فیلیپ گلس (II)

گلس به تدریج از حال و هوای مرتاض وار موسیقی خود کاست و با گرایش به سمت ترکیبهای پیچیده تر و نمایشی به جایی رسید که از نظر خود به هیچ وجه مینی مال نبود. قطعاتی چون Music in Similar Motion و Music with Changing Parts از جمله این آثار به شمار می آیند.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (X)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (X)

آقای شجریان گفته اند: «من این سازها را ابداع کردم، شانزده ساز مختلف هست که محدوده ی صدایی موسیقی ایرانی را از سه اکتاو به هفت اکتاو گسترش می دهد ولی تعصب نوازندگان ایرانی مشکل آفرین است در پذیرش این سازها… نوازندگان ایرانی فکر می کنند سازهای ایرانی مثل قرآن از آسمان نازل شده و نباید دست کاری شود!» می دانید همین یک پاراگراف می تواند یک سازگر را در اروپا به درجه ای از بی اعتباری برساند که دیگر کسی او را سازگر نداند؟ آقای شجریان هنوز نمی دانند که موسیقی ایرانی وسعتش سه اکتاو نیست!؟ ساز تخصصی ایشان سنتور است؛ من فرض می کنم تا به حال هیچ ساز دیگری را نشناخته اند، سنتور معمولی حداقل سنتور معمولی و سنتور باس را که می شناسند! سنتور معمولی کمی از ۳ اکتاو بیشتر است و همراه با سنتور باس (که یک اکتاو بم تر از سنتور معمولی است می شود چهار اکتاو!)‌ این فقط سنتور بود! حالا فرض کنید عود و کمانچه به این فهرست افزوده شوند، آن وقت ما ۵ اکتاو خواهیم داشت. آن هم پنج اکتاو با کیفیت، نه کدر مانند «بم ساز» (یکی از سازهای ابداعی آقای شجریان) که نوازندگان از بخش بم آن به عنوان ساز کوبه ای استفاده می کنند (اشاره من به اولین سمپلی است که برای معرفی این ساز ضبط شد و نوازنده در بخشهای بم به خاطر مشکل ارتعاش تنها به اجرای ریتمیک پرداخت.)
درآمدی بر موسیقی درمانی (I)

درآمدی بر موسیقی درمانی (I)

الحان موسیقی، در یک ترکیب و فرم زیبا و با هارمونی و رنگ آمیزی مناسب، سریعتر ازهرچیز دیگری میتواند درعاطفه و ذهن افراد تأثیر بگذارد و احساسات و عواطف خاصی را در آنها برانگیزاند که منشأتحرّک و فعالیت و تداعی و اندیشه ها میگردد. اگر نغمه های موسیقی بطور مستقیم مانند واژه های شعری نتواند فکر خاصی، گزارش واقعه و یا محتوای پیامی را درذهن شنونده القاء نماید، اما به نوعی قویتر از هر هنری صور خیال و فعالیّت بیرونی را تحریک میکند.