توماس فتس والر، اسطوره جز (II)

Fats Waller 1904 – 1943
Fats Waller 1904 – 1943
در همین دوران (۱۹۲۰) والر اولین صفحه خود را ضبط کرد که در آن با یکی از خوانندگان طراز اول بلوز، سارا مارتین (Sara Martin) همراهی میکرد.

او همچنین با بسی اسمیت (Bessie Smith)، خواننده افسانه ای هم صفحه ای ضبط کرد و بعد در سال ۱۹۲۶ در تور بین ایالتی این خواننده هم شرکت کرد. اولین صفحه پیانو سولو والر Muscle Shoals Blues بود.

audio fileThat old feeling

در طی سالهای ۲۹-۱۹۲۶ او در یک کلیسای متروک واقع در کمدن (Camden) نیو جرسی (New Jersey) به نواختن ارگ بادی و ضبط این موسیقی مشغول بود. والر که از سنین نوجوانی آهنگسازی را با معلمین مختلف از جمله لئوپولد گودووسکی (Leopold Godowski) و کارل بوهم (Carl Bohm) آموخته بود، در ۱۹۲۸ برای ساختن موسیقی یک برنامه برادوی به نام Keep Shuffling با جیمز پی. جانسون (James P. Johnson) و کلارنس تاد (Clarence Todd) همراهی کرد. اینکار که در حقیقت دنباله اثر پرطرفدار Shuffle Along ساخته نوبل سیزل (Noble Sissle) و یوبی بلیک (Eubie Blake) در سال ۱۹۲۱ بود که در آن ستاره سیاه پوست برادوی جوزفین بیکر (Joséphine Baker) شرکت داشت و گفته میشود برنامه ای بود که با آن، تماشاگران – سفید پوست – برادوی ، موسیقی سیاه پوستان را در این مرکز هنری به رسمیت شناختند.

با وجود اینکه والر در اجرای برنامه Keep Shufflin روی صحنه برنامه اجرا نمی کرد و همراه بقیه اعضای ارکستر در محل مخصوص زیر سن قرار داشت، اما با شیوه خاص اجرایش تاثیر قابل توجهی بر بینندگان گذاشت. اندی رزاف (Andy Razaf) که شاعر بیشتر ترانه های برنامه از جمله ترانه شاخص “Willow Tree” بود، تبدیل به همکار دائمی و نزدیکترین دوست فتس والر شد.

یک سال بعد در ژوئن ۱۹۲۹ والر و رزاف برای اثر بعدی برادوی خود، “Hot Chocolates” که یک برنامه دیگر از گروه تمام سیاه پوست برادوی بود را آماده کردند. این بار در محل مخصوص ارکستر نوازنده ترومپت لویی آرمسترانگ (Louis Armstrong) بود که نقشش در طول اجرای برنامه روز به روز بیشتر میشد. از امتیازات دیگر “Hot Chocolates” ترانه غم انگیز “What Did I Do To”، “Be So Black And Blue” و یکی از ماندگارترین آثار این گروه یعنی “Ain’t Misbehavin” بود که نسخه بدون کلام آن اولین کار بسیار موفق والر بود. این کار سالها بعد برای ثبت در تالار شهرت “NARAS Hall of Fame” انتخاب شد.

گوش کنید : audio fileAin’t Misbehavin

هردو برنامه “Keep Shufflin” و “Hot Chocolates” برای اولین بار در “Connie’s Inn” هارلم، یعنی یکی از بزرگترین انجمنهای سیاه پوستان در جهان، اجرا شد. والر تا زمانی که بسیار موفق و مشهور شد در مرکز هارلم زندگی می کرد و بعد به سنت آلبانس (St. Albans) لانگ آیلند، نقل مکان کرد.

در اواخر دهه ۲۰ و اوایل دهه ۳۰ والر هنوز در آستانه شهرت واقعی قرار داشت. او علی رغم دوران سختی که در زمان رکود اقتصادی برایش به وجود آمده بود توانست تعدادی از تاثیر گذارترین ترانه هایش را بنویسد، از جمله “Blue”، “Honeysuckle Rose”، “Turning Grey Over You” و “Keeping Out Of Mischief Now” (همه با همکاری رزاف) و “I’ve Got A”، “Feeling I’m”، “Falling” همراه با بیلی رز (Billy Rose) و هری لینک (Harry Link) و “I’m Crazy ‘Bout My Baby” همراه با الکساندر هیل (Alexander Hill). در ۱۹۳۲ او همراه با دوست آهنگسازش اسپنسر ویلیامز (Spencer Williams) به یک تور اروپا رفت و روی صحنه های معتبری چون کیت کت کلاب لندن و مولن روژ پاریس برنامه اجرا کرد.

شهرت جهانی با تشکیل گروه (Fats Waller And His Rhythm) در ۱۹۳۴ نصیب او شد. این گروه که تماما از ستاره های موسیقی تشکیل شده بود شامل ال کیسی (Al Casey) نوازنده گیتار، هرمن اوتری (Herman Autrey) نوازنده ترومپت، بیلی تیلور (Billy Taylor) نوازنده بیس، درام نوازان هری دایل (Harry Dial) و ینک پورتر (Yank Porter) و نوازنده کلارینت رودی پاول (Rudy Powell) بود.

گفتگوی هارمونیک

خسرو جعفرزاده درگذشت!

متاسفانه با خبر شدیم، خسرو جعفرزاده، موسیقی شناس و معمار و از نویسندگان ثابت سایت گفتگوی هارمونیک، بدورد حیات گفت و جامعه نویسندگان موسیقی ایران را در اندوه و درد باقی گذاشت. ژورنال گفتگوی هارمونیک، این واقعه دردناک را به همسر هنرمند او پروفسور فروغ کریمی و علاقمندان نوشته های او تسلیت گفته و امیدوار است به زودی انتشار آثار منتشر نشده او را از سر بگیرد. در ادامه نوشته ای از علیرضا میرعلی نقی نویسنده نام آشنای عرصه موسیقی و محقق تاریخ معاصر موسیقی ایران را در این باره می خوانید:

دنبال ساز دست دوم می‌گردید؟

گاه از زبانِ آنها که تصمیم گرفته‌اند به دنیای موسیقی گام بگذارند می‌شنویم که دنبال یک «ساز دست دوم» هستند؛ احتمالاً با این ذهنیت که قیمت‌اش ارزانتر باشد یا اینکه اگر از ادامه‌ی راه منصرف شدند، زیاد متضرر نشوند.

از روزهای گذشته…

الا فیتزجرالد، بانوی اول آواز (I)

الا فیتزجرالد، بانوی اول آواز (I)

عده بسیار زیادی و شاید اکثریت قریب به اتفاق کارشناسان و علاقمندان موسیقی جز، الا فیتزجرالد (Ella Fitzgerald) را بهترین خواننده زنی که تا کنون در عرصه موسیقی جز فعالیت داشته میدانند.
معرفی یک اپلیکیشن میکروتونال تحت سیستم عامل اندروید (I)

معرفی یک اپلیکیشن میکروتونال تحت سیستم عامل اندروید (I)

زمانی که صحبت از موسیقی میکروتونال به میان می آید ممکن است علاقه مند شویم تا دراین فضای صوتی جدید و گامهای مختلف آن تجربه شنیداری داشته و خودمان ملودی بسازیم. در این نوشتار قصد داریم به سراغ اپلیکیشن ۱۶۳ کیلوبایتی “Microtonal eXplorer” رفته و با امکانات آن آشنا شویم. با این اپلیکیشن می توان وارد دنیای موسیقی میکروتونال شد و از آن لذت برد.
مروری بر «کنسرت آنسامبل کانتوس»

مروری بر «کنسرت آنسامبل کانتوس»

اکنون در خلال هر کنسرتی که نام و رنگی از «موسیقی معاصر» بر خود دارد صدایی طنین‌انداز است، صدایی نه موسیقایی که پرسشگری پرسان از نسبت ما با آن زبانِ به میراث رسیده‌ی رهایش و نوگرایی سده‌ی پیشین. صدا به آواز بلند می‌پرسد انسان امروز را با این زبان چه‌کار؟ هر کنش موسیقایی، هر آفرینش، هر قطعه، هر آلبوم که گفته و ناگفته با برچسب‌های «نو»، «معاصر»، «آوانگارد» و … نشان‌دار شده باید متضمن مکاشفه‌ی چنین پرسشی باشد. و چنانچه صدای بلند پرسش از دل آثار به گوش نرسد و هر اثر پاسخی یگانه به آن فراهم نیاورد آنگاه نوبت از آنِ دیگری خواهد بود. ناگزیر همان صدای پرسنده، رساتر از قلمرو نقد برمی‌آید. هر چه رویدادها پرشمارتر، پرهیاهوتر و فراگیرتر این صدا نیز از هر دو سو بلندتر و کوبنده‌تر باید تا آنگاه که پاسخی بیابد و بر لکنت امروزین غالب بر این گستره چیره شود.
ارسلان کامکار: کار کردن با یک رهبر خسته کننده است

ارسلان کامکار: کار کردن با یک رهبر خسته کننده است


متاسفانه در زمان فریدون ناصری که تا ده سال به عنوان رهبر ارکستر فعالیت می‌کرد، خیلی خسته شده بودیم؛ چرا که کار کردن با یک نفر برای انسان خسته کننده می‌شود. همچنین در آن زمان برنامه‌ریزی سالانه نداشته‌ایم و بدون برنامه‌ریزی کنسرت برگزار می‌کردیم و بی‌هدف تمرین می‌کردیم. همچنین کیفیت نوازنده‌ها و کمیت نوازنده‌ها نیز زیاد جالب نبود؛ به گونه‌ای که در آن زمان پنج نفر ویلن یک داشتیم اما الان ۱۶ نفر ویلن یک!همچنین شاید آن زمان ویلن آلتو سه نفر بودند اما اکنون این روند مانند چشمه جوشان است نوازنده‌ها می‌آیند و می‌روند.
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XVII)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XVII)

اغلب ضعف های نگارندگان نت و اجراکنندگان از روی نت مشترک است. تقویت شناخت نظری و در نهایت تسلط عملی به مواردی که به عنوان ضعف های مشترک نوازندگان و نگارندگان مطرح می گردد، به ارتقاء کیفیتِ نتِ نگارش یافته و اجرای مطلوب تر و نزدیکتر به اصل قطعه از روی نت می انجامد. حال به صورت تیتروار، و نه به شکل مرتب بر اساس اولویت، مواردی را معرفی میکنم(بدیهی است فهرست زیر بسیار ناقص است و حالت کامل تر آن در کتابی که در دست نگارش دارم، آمده):
سالشمار زنان موسیقیدان ایران

سالشمار زنان موسیقیدان ایران

نیکو یوسفی نوازنده تار و سه تار و محقق موسیقی قرار است در ماه های آینده سالشماری مختص زنان موسیقیدان ایران به انتشار برساند. این سالنامه پس از گذشتن از مراحل بازبینی و مراحل قانونی نشر، در زمستان آینده به بازار می آید.
آموزش مدون ساخت ویلن بر اساس علوم و تجربیات (II)

آموزش مدون ساخت ویلن بر اساس علوم و تجربیات (II)

هدف از طرح و ارائه مطلب مورد نظر ایجاد فضا و شرایط لازم به جهت ایجاد ساختاری کلاسیک در زمینه موضوع مطرح شده می باشد که با توجه به وجود پشتوانه لازم در راستای هدف مربوطه و همچنین امکان استفاده از محیط مناسب تخصصی برای آموزش و دسترسی غنی به مکتوبات و اطلاعات و همچنین بهره برداری از موارد دیگر، امید است که این مهم به اجرا رسیده و شروعی باشد برای شناخت بیشتر.
گزارشی از یک کنسرت چهارساعته (II)

گزارشی از یک کنسرت چهارساعته (II)

موسیقی قرن پانزده ایران در مرزهای کنونی ایران قابل دسترس نیست اما در ترکیه‌ی کنونی می‌توان آثاری را که منسوب است به بزرگترین آهنگساز-نوازنده و نظریه‌پرداز موسیقیِ ایرانی (عبدالقادر مراغه‌ای) یافت. حکایت این پراکنده‌شدن‌ها تا دوره‌ی صفویه، تاریخ ایران را همراهی می‌کند: صفویان در ابتدا هنر را راندند، سپس همانند دوره‌ی چیرگی کلیسا در اروپا، در خدمت دین‌اش گرفتند و سر آخر خیلی دیر شاید از آن لذت هنری بردند؛ پس ما ایرانی‌ها همچنان برای یافتن شعر آن دوره‌مان ناچاریم سری به هندوستان و برای شنیدن موسیقی‌اش ناگزیریم سری دوباره به موسیقی‌دانان ایرانی رانده‌شده یا برده شده از ایران از- به دربار عثمانی بزنیم.
مغالطات ایرانی – حس در موسیقی

مغالطات ایرانی – حس در موسیقی

یکی از رایج ترین اصطلاحاتی که در جامعه نوازندگان ایران، بویژه برای نوازندگان سازهای ایرانی بسیار مورد استفاده قرار می گیرد، وجود یا عدم وجود صفت «حس» است؛ چه اهل موسیقی چه عامه علاقمندان این رشته، داشتن «حس» را در نوازندگی یک اصل مهم می دانند و گاهی این اصطلاح را در مقابل اصطلاح «تکنیک» بکار میبرند و بعضی هم دارا بودن هر دوی این صفات را برای یک نوازنده ایده آل، لازم می دانند.
نگاهى به زندگى و آثار یوهان سباستین باخ

نگاهى به زندگى و آثار یوهان سباستین باخ

جان بوت با بررسى زندگى باخ و ارائه دلایل متعدد، معتقد است باخ نه صرفاً آهنگسازى مذهبى بلکه بیشتر یک «مدرنیست» است. عکس روى جلد CDهاى جدید آثار باخ از همان نگاه اول، بسیار تعجب برانگیزند؛ به جاى طرح هاى همیشگى که معمولاً پیکره اى از آهنگساز باکلاه گیس را نشان مى داد و دست نوشته هایش و ارگ کلیسا و صلیب، به تازگى دوکانتات (فرم مرکب آوازى متعلق به دوره باروک) از باخ منتشر شد که طرح جلد یکى از آنها کودکانى با نگاهى پرشور و ظاهرى غیرغربى بود و دیگرى تصویرى از آبشارى با عظمت؛ اما در این میان از همه عجیب تر، عکس آهویى است که روى جلد کنسرتو براندنبورگ کار شده است.