بهترین های جَز در این هفته

Tony Bennett
Tony Bennett
این هفته به معرفی پنج ترانه اول جاز و بلوز و اجرا کنندگان آن می پردازیم.

۱) Stone Groove – Boney James & Joe Sample
۲) Dance Me To The End Of Love – Madeleine Peyroux
۳) Where To Start – Tony Bennett
۴) Walk On By – Seal
۵) You Don’t Know Me – Ray Charles & Diana Krall


۱- اولین موسیقی بدون کلام Stone Groove از آلبوم Pure، اثر بونی جیمز Boney James ساکسوفونیست آمریکایی است. بونی جیمز متولد اول سپتامبر ۱۹۶۱ ماساچوست است. او نواختن کلارینت را از دوران مدرسه آغاز کرد و پس از آن به نواختن ساکسوفون تنور و کمی بعد به آلتو و سوپرانو پرداخت. گرایش اولیه او به سمت موسیقی پاپ روز، فیوژن و راک بود. اما تاثیر موسیقی گروور واشینگتن جونیور (Grover Washington Jnr) بر او شدیدتر بود و جیمز در نهایت به سمت موسیقی Jazz با مایه های R&B و پاپ گرایش پیدا کرد.

در حال حاضر آثار بونی جیمز جزو پرفروشترین آلبومها و اجراهای زنده او نیز بسیار متفاوت و پرشور هستند. تعدادی از نامهای معتبر Jazz در این آلبوم با بونی جیمز هم نوازی کرده اند. در این ترانه جو سمپل (Joe Sample) با او همراهی کرده است. سمپل نوازنده پر سابقه کیبورد جاز است که با تشکیل گروه Jazz Crusaders، یکی از چهره های بسیار موثر در حفظ منزلت موسیقی جاز در دوران معاصر شناخته شده است.

audio file Stone Groove

۲- دومین ترانه به نام Dance Me To The End Of Love از آلبوم Careless Love با صدای مادلین پرو Madeleine Peyroux (نام فامیل او مانند کشور پرو تلفظ میشود) خواننده جوان آمریکایی است، مادلین پرو را بیلی هالیدی سالهای نود نامیده اند. البته با وجود شباهتهایی که عده ای بین صدای این دو می بینند، نمیتوان منکر تفاوتهای آنها شد. پرو دارای حسی کاملا شخصی در بیان و شیوه اجرا است.

مادلین پرو متولد جورجیا آمریکا و رشد یافته کالیفرنیا و پاریس است. او در پاریس به موسیقی خیابانی جذب شد و در سال ۱۹۸۹ با یکی از این گروهها به نام باسکرز (buskers) برنامه اجرا میکرد. سپس به گروه Lost Wandering Blues پیوست و چند سال با آنها به سفر و اجرای برنامه پرداخت. در حال حاضر او یکی از پر طرفدار ترین خوانندگان جاز و بلوز آمریکایی در اروپا است.

audio file Dance Me To The End Of Love

۳- ترانه سوم از تونی بنت (Tony Bennett) یکی از خوانندگان اسطوره ای دهه ۵۰ است که همچنان با موسیقی شیرین و دل انگیز خود شنوندگان علاقمند را غافلگیر میکند. دوران کار تونی بنت به سه قسمت متفاوت و موفق تقسیم شده است. در دهه ۵۰ او با تعدادی ترانه بسیار موفق مبدل به یکی از محبوبترین هنرمندان دوره شد. در اوایل دهه ۶۰ با آلبوم جدیدی به صحنه موسیقی بازگشت و از میانه دهه ۸۰ برای نسلی محبوب شد که در دوران شهرت اولیه او هنوز به دنیا نیامده بودند.

در اوایل دهه ۹۰ بنت بیش از هر زمانی در دوران کاریش محبوب بود. آلبوم Perfectly Frank به یاد فرانک سیناترا و Steppin’ Out به یاد فرد آستر(رقصنده دوران طلایی سوئینگ) برنده صفحه طلایی شدند و جایزه گرمی (Grammy) بهترین آلبوم آوازی پاپ سنتی را از آن خود کرد. آلبوم The Art of Romanceجدیدترین اثر او است و ترانه Where To Start از این آلبوم مقام سوم فهرست را به دست آورده است.

۴- ترانه چهارم Walk On By از آلبوم بهترین های Seal است. سیل خواننده انگلیسی الاصل که در دهه ۹۰ محبوبترین خواننده موسیقی Soul است در انگلستان می باشد. البته او در ابتدا به سبک acid house گرایش بیشتری داشت اما در میانه دهه نود با پرداختن به موسیقی soul, folk, pop, dance و rock شهرتی جهانی کسب کرد زیرا کمتر کسی است که توانایی او را در ترکیب این سبکها و تبدیل آن به چیزی جادویی را دارا می باشد. او خواننده ایست که کمی بیش از دیگران حساس و درگیر مسایل اجتماعی است. اشعار سیل طیف وسیعی را از داستانهای عاشقانه گرفته تا مشکلات مواد مخدر و ایدز را در بر میگیرد و همراه با صدای پرقدرتش تاثیری قوی بر شنونده میگذارد.

۵- ترانه پنجم یک ترانه دوصدایی از ری چارلز (Ray Charles) و دایانا کرال (Diana Krall) به نام You Don’t Know Me از آلبوم Genius Loves Company است. درباره ری چارلز بسیار صحبت کرده ایم و در این فرصت به معرفی کوتاه دایانا کرال میپردازیم. این خواننده / پیانیست متولد بریتیش کلمبیا است. او نواختن پیانو را از سن ۴ سالگی آغاز کرد و بعد نواختن را در گروه جاز دبیرستان ادامه داد. اما موثرترین فرد در شکل گیری استعداد دایانا، پدرش بود که پیانیستی چیره دست و کلکسیونر صفحه های جاز بود. ” فکر میکنم پدرم تمام صفحه های فتس والر را داشت و من هم سعی میکردم از همه آنها چیزی یاد بگیرم.”

دایانا کرال یکی از پدیده های موسیقی امروز است و در مراسم جوایز گرمی، به خاطر شیوه اجرای بی نظیر خود با تمام ستارگان بزرگ سبکهای مختلف مقایسه شد. آل اشمیت (Al Schmitt) از کمپانی Verve Records درباره او گفته است “خصیصه دایانا کرال شیوه کار حرفه ای او در موسیقی است. او بیشتر از هر خواننده ای میداند که چه چیزی برایش مناسب است و میداند که چگونه کاری کند که این اتفاق موسیقایی به وقوع بپیوندد.”

audio file You Don’t Know Me

گفتگوی هارمونیک

کتاب سازشناسی کاربردی (سازهای موسیقی کلاسیک ایران) از مجید کولیوند منتشر شد

کتاب سازشناسی کاربردی )سازهای موسیقی کلاسیک ایران( با نویسندگی مجید کولیوند، نوازنده سنتور، آهنگساز و مدرس دانشگاه هنر تهران، با همکاری نشر نای و نی منتشر شد. کتاب در سه بخش نگارش شده است. بخش نخست هوا صداها (سازهای بادی) که ساز نی را در بر می گیرد. بخش دوم، زه صداها که خود به دو بخش زهی مضرابی شامل سازهای سنتور، قانون، تار، سه تار و عود و زهی آرشه ای شامل کمانچه، قیچک سوپرانو، قیچک آلتو، قیچک باس می باشد. در نهایت بخش سوم به پوست صداها (سازهای کوبه ای) اختصاص داده شده که شامل ساز تنبک و دف است.

در اندیشه برداشت های دیگر از موسیقی دفاع مقدس (I)

پیش از شروع به نوشتن این مطلب، یکی از دوستان نویسنده در تاریخ دفاع ۸ ساله، به آرامی و با تاکید، یادآور شد که ما «موسیقی جنگ» نداریم بلکه موسیقی دفاع مقدس داریم؛ در واقع، تاکیدش بر پرهیز از واژه «جنگ» بود. دوست ما بار سیاسی و حتی تاریخی این واژه را در نظر داشت. درست می گفت که ما مردمی جنگ طلب نیستیم. ولی نمی شد انکار کرد که همین واژه منحوس که به قول ملک الشعرای بهار «فغان ز جغد جنگ و مرغوای او که تا ابد بریده باد نای او در تمام ۸ سالی که ایران درگیر آن بود، میلیون ها بار از طریق رسانه های نوشتاری و شنیداری و دیداری، پخش شد.

از روزهای گذشته…

شکل گیری آوای سازهای الکترونیک

شکل گیری آوای سازهای الکترونیک

در ادامه مباحثی که راجع به موسیقی دهه ۶۰ تهیه شد، توجه شما را به قسمت دیگری از این سری مطالب جلب میکنیم.
اعجاز پاگانینی (I)

اعجاز پاگانینی (I)

زمین ارتعاش گام‌های یکی از بزرگترین نوابغ تاریخ بشری را در ذهن خاکی‌اش ذخیره می‌کند. شاید از زمان پیدایش موسیقی نام هیچ نوازنده‌ای به اندازۀ او با تقدیر یک ساز گره نخورده باشد؛ چندان که تا همین امروز هم اجرای کامل و بی‌نقص کاپریس‌های او یکی از مهلک‌ترین ملاک‌ها و دشوارترین آزمون‌های ویرتوئوزیته برای ویولنیست‌ها در سرتاسر دنیاست. در موردش گفته‌اند و بس نیکو هم گفته‌اند که «پاگانینی ویولن را از جایی شروع کرد که دیگران تمام کرده بودند!» این جمله به وفادارترین شکل ممکن و بهتر از هر جملۀ ستایش‌آمیز دیگر، وصف حال اعجوبه‌ای‌ست که تکنیک‌های این ساز را به دوردستی دهها سال جلوتر از عصر خودش پرتاب کرد.
علی رحیمیان: دوست دارم آثارم زنده اجرا شود

علی رحیمیان: دوست دارم آثارم زنده اجرا شود

در ادامه مصاحبه با آقای علی رحیمیان راجع به فعالیت های هنری ایشان، در این مطلب قسمت سوم این مصاحبه را می خوانیم.
اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (III)

اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (III)

رویکرد اشتوکهاوزن مانند ستاره شناسی بطلیموسی، شدیدا با امور انتزاعیِ ایده آل پیوند خورده بود و در نتیجه، این رویکرد، نمی توانست بدون اینکه صدمه ببیند با دنیای واقعی درگیر شود. همچنین وقتی شنونده به موسیقی او گوش می دهد باید پیوسته از خود دفاع کند که این مسئله در نتیجه گیری حکایت شفر مجسم شده است: «او به چسباندن نوار ها مشغول شد و با خوشحالی نزد ما برگشت. ما هم گفتیم خب حالا بیایید به این اثر گوش دهیم و نوار را به عقب برگردادندیم و تنها چیزی که شنیدیم صدای سوووت بود. این بود مطالعه اشتوکهاوزن بر روی صدا: نوعی سووووت! البته او از نتیجه کار بسیار خرسند بود…»
بررسی موسیقایی زوزه گرگ (III)

بررسی موسیقایی زوزه گرگ (III)

آنچه که از تحلیل یک نمونه زوزه ی گرگ به دست آمد، دقیقا نشان دهنده ساختاری ملودیک با فواصل میکروتونال است. این ساختار همچنین نشان دهنده الگوی زمانی خاصی است که احتمالا در زوزه ی نوع “Flat” مشترک باشد. ساختاری با یک فاصله زمانی آغازین کوتاه و فاصله زمانی بلند و چند فاصله زمانی کوتاه در انتها. تولید اصوات موسیقایی توسط موجودات، مسئله ی پیچیده ای است. اگر با توجه به معیارهای خلق موسیقی نتوان این رفتار دنیای جانوری را موسیقایی دانست، در عین حال باید چنین رفتاری را نوعی آوانمایی یا نشانه گذاری آوایی (Phonocoding) بدانیم (۵۹,۱۸). نشانه گذاری آوایی در واقع توانایی خلق اصوات برای ایجاد پیام و ارسال آن، یا به نوعی پی ریزی یک زبان ارتباطی است (۲۲) (۵۹,۱۸).
فروغ بی پایان

فروغ بی پایان

او موسیقی را با نواختن drums شروع کرد با یافتن استعداد خوانندگی در خود شروع به نواختن گیتار و به تدریج سازهای دیگر مانند پیانو نمود. روایات حاکی از اینست که نواختن ساز را بدون استاد آموخته و شعر گفتن را از پدرش به ارث برده بود. از سال ۴۶ با ایجاد گروه های کوچک موسیقی با خواندن موزیکهای غربی بخصوص بلوز وارد عرصه هنر شد (او از مریدان ری چالرز بود).
نوازنده و تمرین (II)

نوازنده و تمرین (II)

در مطلب قبل به پنج مورد از نکاتی که برای تمرین کردن باید به آنها توجه کرد اشاره کردیم، در این قسمت توجه شما را به ادامه نکات جلب می کنیم.
ادای احترامی به یازدهمین و آخرین ترک آلبوم «مرثیه پرندگان»

ادای احترامی به یازدهمین و آخرین ترک آلبوم «مرثیه پرندگان»

سهم دانش و تخصص و کارآزمودگی در استفهام اعماق و کرانه‌های یک قطعۀ موسیقی تا چه حد است؟ و سهم تاریخ و تبار و ریشه‌های آدمی چقدر؟ آیا یک ژرمن، به فرض که سال‌ها روی عناصر موسیقی دستگاهی ما کار و تحقیق کرده باشد، می‌تواند دیلمانِ دشتی و عراقِ افشاری را بهتر از یک ایرانی بفهمد؟ یا یک موسیقی‌پژوهِ ایرانی جاز و بلوز را بهتر از یک موزیسینِ سیاهپوست آمریکایی؟ همان جازیست آمریکایی رازِ زخمه‌های راوی شانکار را بهتر از یک هندو خواهد فهمید؟ یا همان هندو ارتعاشاتِ شامیسن و کوتو را بهتر از یک ژاپنی؟ یک موزیسینِ ژاپنی، هزاری هم که کاردرست، می‌تواند ادعا کند که کلزمر را بهتر از اشکنازی‌ها درک می‌کند؟
عصر حماسی کوبیسم و فردیت در حنجره بزرگان (II)

عصر حماسی کوبیسم و فردیت در حنجره بزرگان (II)

آوازخوان باید هنگام آوازخواندن یک اتوبیوگرافی ِ اعتراضی، اندیشگی و درون گرا از خود ارائه دهد.درواقع آوازخوان با بیان موسیقی آوازی و در قالبی غیرمعمول، سطری از دفتر زندگی خود را به صورت یک تاریخچه ی شخصی رقم می زند که در آن حقایقی نهفته از پرده می افتد، چونان آرش کمانگیر که بطالت و عبث بودن محیط بی رحم خود را ثبت کرد. آوازخوان باید مخاطب خود را وادارد تا حکمت، تشخیص و جذابیت اجراهای او را تحسین کند. از این رو آنچه ارائه می شود نباید به سمت شعار هنری بگرود(منظورم وجود اندیشه ی خام و عریان در اثر است).
منتشری: از طرف پدرم یک رضایت نامه نوشتم!

منتشری: از طرف پدرم یک رضایت نامه نوشتم!

به نام خداوند جان و خرد / کزین برتر اندیشه برنگذرد. اول اجازه بدهید که خدمت همه خوانندگان این مجله درودی عرض‌کنم. من اهل شمال هستم و در سال ۱۳۲۱ در شهرستان لنگرود متولد شدم. موسیقی از ابتدا در خانواده ما وجود داشت چون پدرم از صدای خوشی برخوردار بود. در آن زمان یادم می آید که تازه گرمافونی موسوم به بوقی باب شده بود و روی صفحه ضبط می شد، پدرم صفحات مربوط به صدای مرحوم بدیع زاده و ادیب خوانساری و تاج اصفهانی و طاهرزاده را می خرید و روی گرامافون پخش می کرد. ما از سن ۵-۶ سالگی در فضای موسیقیایی بزرگ شدیم.