بهترین های جَز در این هفته

Tony Bennett
Tony Bennett
این هفته به معرفی پنج ترانه اول جاز و بلوز و اجرا کنندگان آن می پردازیم.

۱) Stone Groove – Boney James & Joe Sample
۲) Dance Me To The End Of Love – Madeleine Peyroux
۳) Where To Start – Tony Bennett
۴) Walk On By – Seal
۵) You Don’t Know Me – Ray Charles & Diana Krall


۱- اولین موسیقی بدون کلام Stone Groove از آلبوم Pure، اثر بونی جیمز Boney James ساکسوفونیست آمریکایی است. بونی جیمز متولد اول سپتامبر ۱۹۶۱ ماساچوست است. او نواختن کلارینت را از دوران مدرسه آغاز کرد و پس از آن به نواختن ساکسوفون تنور و کمی بعد به آلتو و سوپرانو پرداخت. گرایش اولیه او به سمت موسیقی پاپ روز، فیوژن و راک بود. اما تاثیر موسیقی گروور واشینگتن جونیور (Grover Washington Jnr) بر او شدیدتر بود و جیمز در نهایت به سمت موسیقی Jazz با مایه های R&B و پاپ گرایش پیدا کرد.

در حال حاضر آثار بونی جیمز جزو پرفروشترین آلبومها و اجراهای زنده او نیز بسیار متفاوت و پرشور هستند. تعدادی از نامهای معتبر Jazz در این آلبوم با بونی جیمز هم نوازی کرده اند. در این ترانه جو سمپل (Joe Sample) با او همراهی کرده است. سمپل نوازنده پر سابقه کیبورد جاز است که با تشکیل گروه Jazz Crusaders، یکی از چهره های بسیار موثر در حفظ منزلت موسیقی جاز در دوران معاصر شناخته شده است.

audio file Stone Groove

۲- دومین ترانه به نام Dance Me To The End Of Love از آلبوم Careless Love با صدای مادلین پرو Madeleine Peyroux (نام فامیل او مانند کشور پرو تلفظ میشود) خواننده جوان آمریکایی است، مادلین پرو را بیلی هالیدی سالهای نود نامیده اند. البته با وجود شباهتهایی که عده ای بین صدای این دو می بینند، نمیتوان منکر تفاوتهای آنها شد. پرو دارای حسی کاملا شخصی در بیان و شیوه اجرا است.

مادلین پرو متولد جورجیا آمریکا و رشد یافته کالیفرنیا و پاریس است. او در پاریس به موسیقی خیابانی جذب شد و در سال ۱۹۸۹ با یکی از این گروهها به نام باسکرز (buskers) برنامه اجرا میکرد. سپس به گروه Lost Wandering Blues پیوست و چند سال با آنها به سفر و اجرای برنامه پرداخت. در حال حاضر او یکی از پر طرفدار ترین خوانندگان جاز و بلوز آمریکایی در اروپا است.

audio file Dance Me To The End Of Love

۳- ترانه سوم از تونی بنت (Tony Bennett) یکی از خوانندگان اسطوره ای دهه ۵۰ است که همچنان با موسیقی شیرین و دل انگیز خود شنوندگان علاقمند را غافلگیر میکند. دوران کار تونی بنت به سه قسمت متفاوت و موفق تقسیم شده است. در دهه ۵۰ او با تعدادی ترانه بسیار موفق مبدل به یکی از محبوبترین هنرمندان دوره شد. در اوایل دهه ۶۰ با آلبوم جدیدی به صحنه موسیقی بازگشت و از میانه دهه ۸۰ برای نسلی محبوب شد که در دوران شهرت اولیه او هنوز به دنیا نیامده بودند.

در اوایل دهه ۹۰ بنت بیش از هر زمانی در دوران کاریش محبوب بود. آلبوم Perfectly Frank به یاد فرانک سیناترا و Steppin’ Out به یاد فرد آستر(رقصنده دوران طلایی سوئینگ) برنده صفحه طلایی شدند و جایزه گرمی (Grammy) بهترین آلبوم آوازی پاپ سنتی را از آن خود کرد. آلبوم The Art of Romanceجدیدترین اثر او است و ترانه Where To Start از این آلبوم مقام سوم فهرست را به دست آورده است.

۴- ترانه چهارم Walk On By از آلبوم بهترین های Seal است. سیل خواننده انگلیسی الاصل که در دهه ۹۰ محبوبترین خواننده موسیقی Soul است در انگلستان می باشد. البته او در ابتدا به سبک acid house گرایش بیشتری داشت اما در میانه دهه نود با پرداختن به موسیقی soul, folk, pop, dance و rock شهرتی جهانی کسب کرد زیرا کمتر کسی است که توانایی او را در ترکیب این سبکها و تبدیل آن به چیزی جادویی را دارا می باشد. او خواننده ایست که کمی بیش از دیگران حساس و درگیر مسایل اجتماعی است. اشعار سیل طیف وسیعی را از داستانهای عاشقانه گرفته تا مشکلات مواد مخدر و ایدز را در بر میگیرد و همراه با صدای پرقدرتش تاثیری قوی بر شنونده میگذارد.

۵- ترانه پنجم یک ترانه دوصدایی از ری چارلز (Ray Charles) و دایانا کرال (Diana Krall) به نام You Don’t Know Me از آلبوم Genius Loves Company است. درباره ری چارلز بسیار صحبت کرده ایم و در این فرصت به معرفی کوتاه دایانا کرال میپردازیم. این خواننده / پیانیست متولد بریتیش کلمبیا است. او نواختن پیانو را از سن ۴ سالگی آغاز کرد و بعد نواختن را در گروه جاز دبیرستان ادامه داد. اما موثرترین فرد در شکل گیری استعداد دایانا، پدرش بود که پیانیستی چیره دست و کلکسیونر صفحه های جاز بود. ” فکر میکنم پدرم تمام صفحه های فتس والر را داشت و من هم سعی میکردم از همه آنها چیزی یاد بگیرم.”

دایانا کرال یکی از پدیده های موسیقی امروز است و در مراسم جوایز گرمی، به خاطر شیوه اجرای بی نظیر خود با تمام ستارگان بزرگ سبکهای مختلف مقایسه شد. آل اشمیت (Al Schmitt) از کمپانی Verve Records درباره او گفته است “خصیصه دایانا کرال شیوه کار حرفه ای او در موسیقی است. او بیشتر از هر خواننده ای میداند که چه چیزی برایش مناسب است و میداند که چگونه کاری کند که این اتفاق موسیقایی به وقوع بپیوندد.”

audio file You Don’t Know Me

گفتگوی هارمونیک

برنامه گردشگری موسیقی نواحی ایران همزمان با کنگره مشاهیر کُرد در سنندج

موزه موسیقی ایران همزمان با کنگره مشاهیر کرد در سنندج، سفری تخصصی در زمینه موسیقی به این شهر برگزار می کند. این سفر با همکاری موزه موسیقی ایران و انجمن موسیقی سنندج برگزار می­گردد و هدف از آن، دیدار و همنشینی با اساتید گرانقدر موسیقی غنی کُردی، بهره ­گیری از دانش موسیقایی و اجرای زنده اساتید برجسته، آشنایی با فرهنگ موسیقی کُردی شامل سازها، موسیقی­ های آیینی و گروه­های موسیقی، دیدار از کارگاه­های کهن و منحصر به فرد ساخت سازهایی چون دف، دیوان، تنبور و سنتور به منظور آشنایی با سازهای بومی و تکنیک­های خاص ساخت آن­ها در منطقه، حضور در خانقاه و آشنایی با موسیقی عمیق خانقاهی، شرکت در برنامه گروه نوازی دف، تماشای حرکات موزون کردی، دیدار از موزه ­ها و ابنیه­ تاریخی شهر سنندج می ­باشد.

آثار مرتضی محجوبی به انتشار رسید

ردیف و قطعاتی از مرتضی محجوبی به انتشار رسید. این کتاب، حاصل اندیشه و انگیزه شهرام محذوف در تبدیل دست‌نوشته‌های مرتضی محجوبی به خط نت بین‌المللی است که با همکاری فخری ملک‌پور، در طول مدت ۳سال به انجام رسیده است که دارای ۱۲ مقام (شامل ۷ دستگاه و ۵ آواز) است. تنظیم تمامی پیش‌درآمدها، قطعات ضربی، تصنیف‌ها و رِنگ‌ها توسط شهرام محذوف صورت گرفته است.

از روزهای گذشته…

لطفی، نظریه پرداز-پژوهشگر (II)

لطفی، نظریه پرداز-پژوهشگر (II)

آثاری که تحت عنوان نظریه‌پردازی و پژوهش از وی در کتاب سال شیدا منتشر شده حول دو محور اصلی متمرکز است. این دومحور که هر دو به گفته‌ی خودش در سال‌های دهه‌ی ۱۳۵۰ (۲) شکل گرفته نوشته‌های وی را به دو قسمت تقسیم کردهاست هر چند که جهان‌بینی لطفی در هر دوی آن‌ها به یک شکل خودنمایی می‌کند. یکی از دو محور اصلی توصیف-تشریح متفکرانه‌ی بخش‌هایی از موسیقی دستگاهی است که پیش از نوشته شدن مقالاتش در فرهنگ شفاهی در مورد آن‌ها نکاتی وجود داشته اما به دقت مورد بررسی قرار نگرفته بود (۳) و دیگری پرداخت نظریه‌ای برای توضیح روابط موسیقی دستگاهی است.
«نیاز به کمالگرایی داریم» (VII)

«نیاز به کمالگرایی داریم» (VII)

تقریبا همیشه! ولی متخصص ها هم سطح بندی دارند، اینطور نیست که کسی که متخصص شد در تمام زمینه ها سرآمد باشد، غیر از این مورد، در عرصه هنر ممکن است یک هنرمند خلاق بعد از مدتی افت کند، نمونه هایش را در موسیقی ایرانی زیاد دیده اید. پس نمی توانیم بگوییم متخصصان همیشه در کمال هستند، هر چند کمتر از غیر متخصصی اثر قابل توجهی می بینیم یا می شنویم.
درباره مشکل «شیش هشت» و «میزان های لَنگ» در وزن شناسیِ موسیقی ایرانی (V)

درباره مشکل «شیش هشت» و «میزان های لَنگ» در وزن شناسیِ موسیقی ایرانی (V)

در «تئوری موسیقی» (پورتراب ص ۳۴- ۳۵) در مورد انواع «میزان های مختلط ساده» می بینیم که ۵، ۷، ۸، ۹، ۱۱ و ۱۲، ضربی، نشان داده شده است اما جای ۶ ضربی خالی است. (احتمالا چون در این تئوری ۶ ضربی باید ۲ ضربی باشد (نک به پورتراب ص ۳۱ که در آنجا، ۹ ضربی و ۱۲ ضربی هم ۳و ۴ ضربی ترکیبی شناسایی شده اند.) در حالیکه بویژه در موسیقی ایرانی بسیاری از وزن هایِ ۶ ضربی، ترکیب ۴+۲ دارند، (که مطابق با این تئوری پردازی باید «دوضربی مختلط» بوده باشند) که در ادامه نشان خواهم داد.
ارکستر سمفونیک شیکاگو (CSO)

ارکستر سمفونیک شیکاگو (CSO)

در ۱۹۸۱ Charles Norman Fay، یک بازرگان اهل شیکاگو، تئودور توماس (Theodore Thomas) را دعوت کرد تا در شیکاگو یک ارکستر تاسیس کند. ارکستر به رهبری تئودور توماس تحت عنوان «ارکستر شیکاگو» اولین کنسرت خود را در ۱۶ اکتبر ۱۸۹۱ اجرا کرد. این ارکستر، همراه با فیلارمونیک نیویورک، ارکستر سمفونیک بوستون و ارکستر سمفونیک لوییس مقدس یکی از قدیمی ترین ارکسترهای آمریکاست.
جوزپه وردی، اپراساز محبوب (I)

جوزپه وردی، اپراساز محبوب (I)

جوزپه فورتونینو فرانچسکو وردی (Giuseppe Fortunino Francesco Verdi) آهنگساز ایتالیای سبک رومانتیک است که بیشتر کارهایش در زمینه اپرا بوده و قطعات او از محبوب ‌ترین آثاری است که در اغلب سالن‌های اپراهای جهان اجرا می‌شوند. وی یکی از تاثیرگذارترین آهنگسازان قرن نوزدهم بود. آثارش بارها در تالارهای اپرا در سرتاسر جهان اجرا شده و بندهای نسلها را نیز در هم شکسته، بسیاری از موضوعات وی در فرهنگ عموم ریشه دوانده اند، در قطعه ها و موضوعاتی همچون: “خانم دمدمی” در اپرای ریگولتو (Rigoletto)، “آوازهای کر از بردگان عبری” در اپرای نابوکا (Nabucco)، “آهنگ مستی” در اپرای لاتراویاتا (La traviata) و “پیروزی” در اپرای آیدا (Aida).
موسیقی وزیری (I)

موسیقی وزیری (I)

مطلبی که پیش رو دارید سندی است مربوط به ۸۶ سال پیش که نظر یکی از بینندگان کنسرت وزیری را در اولین سالهای اجرای موسیقی ارکسترال در ایران نشان می دهد. این نوشته در مجله «آینده» در سال ۱۳۰۴ به قلم شخصی به نام دشتی (نام کوچک قید نشده است) نوشته شده است که خواندن آن برای شناخت اوضاع موسیقی در آن دوره خالی از لطف نیست؛ لازم به یاد آوری است که عده زیادی هم خطابه های تندی در رد موسیقی ونگاه وزیری در همان دوره نوشته اند و حتی با صفت هایی مانند «گوش خراش» از اجرای ارکستری او یاد کرده اند؛ هرچند جدا از کیفیت اثر نوشته شده توسط وزیری، نباید فراموش کرد که بیشتر نوازندگان ارکستر اولین تجربیات اجرای صحنه خود را پشت سر میگذاشته اند. (سردبیر)
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (II)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (II)

از طرفی، طی چند دهه اخیر شاهد هجوم مشتاقان و گرایش جوانان به فعالیت های هنری بوده ایم که بعضاً با روحیه کاسب کارانه و برخوردهای بازاری به سمت و سویی ناروا کشیده می شود؛ خصوصاً در جنبه نوازندگی باید گفت که آشفتگی عمیقی بین روش ها و متدهای گوناگون وجود دارد. با توجه به نبودِ استانداردهای آموزشی در زمینه های مختلف موسیقی از جمله نوازندگی، اغلب روش هایی، با حداقل آشنایی با مبانی موسیقی و به دور از اصول اولیه و شروط لازم برای نوازندگی در کلاس ها به کار گرفته می شود و هر کس با اندکی ساز نواختن، خود را نوازنده و یا آهنگساز فرض می کند.
تقلای یافتن راهی نو (II)

تقلای یافتن راهی نو (II)

“چه”، که متشکل است از یک مصوت کوتاه و یک صامت، برخلاف خوانش درست وزنی شعر (با توجه به اینکه “سخنی نیست” از اشعار موزون شاملوست)، بیش از “بِ” (که مشابه هجای اول است) و “گو” (که کشیده‌تر از دو هجای پیشین است) کشیده می‌شود و عملاً تناسبات وزنی شعر به هم می‌ریزد. به عبارت دیگر، اگر فرض کنیم که این شعر، با نگاه ریتمیک علی قمصری، بدون هر گونه ملودی خوانده شود، شعر از روانی و وزن خود به حالتی معوج تغییر می‌کند. این بی‌دقتی‌ها باز هم به چشم می‌خورند: خواننده (هاله سیفی‌زاده)، بی‌جهت بر روی کلمهٔ “دراند” در مصرع “جز ز موشی که دراند کفنی نیست”، تشدیدی می‌گذارد که وزن شعر را به هم می‌ریزد. در قطعاتی چون “آنکه مست…” نیز این مساله در اجرای مصرعی چون “دل تنگش سر گل چیدن از این باغ نداشت” ا (با کشش غیر عادی “دلِ”) مشاهده می‌شود.
مستر کلاس گیتار لیلی افشار

مستر کلاس گیتار لیلی افشار

مستر کلاس گیتار دکتر لیلی افشار در روز های ۲۵ و ۲۶ شهریور در آموزشگاه موسیقی پارت برگزار می شود. شرکت کنندگان در دو گروه فعال (نوازندگانی که قطعه اجرا می کنند) و غیر فعال (علاقمندانی که در کلاس حضور دارند و بیننده هستند) می توانند حضور یابند. همه افراد میتوانند در طی دو روز از تمامی ساعات کلاس استفاده نمایند. افراد فعال میبایست از اثر مورد اجرا سه نسخه تهیه نمایند و بهمراه خود داشته باشند.
وان موریسون، نوری در تاریکی (VIII)

وان موریسون، نوری در تاریکی (VIII)

در سال ۱۹۷۲ بعد از اجرا برای نزدیک به ۱۰ سال موریسون آغاز به اجراهای بزرگ زنده نمود. وی بر روی سن بسیار عصبی میشد و از نگاه چشم در چشم با حضار اجتناب می کرد. یک بار در مصاحبه ای درباره اجرای زنده گفت: “من با تمام وجودم آهنگی را اجرا می کنم اما گاه تاب آوردن روی سن رنج آور می شود.”