سخنرانی پورقناد در نقد نغمه (II)

مشکلی بزرگ در همنوازی سازهای مضرابی وجود دارد که باعث شده حتی عده ای از منتقدان، موافق گروه نوازی سازهای مضرابی نباشند و آن ایجاد نویزی است که هنگام همنوازی ایجاد می شود. وقتی ما گرافی که مربوط به ثبت سازهای کششی است را می بینیم متوجه می شویم یک فرکانس همراه با هارمونیک هایش به شکل موازی و نامیرا از ابتدا تا انتهای نت اجرا شده دیده می شود، در حالی که در سازهای مضرابی یک پیک قوی همراه با نویز و نوفه و فرکانسهای بالا بوجود می آید و پس از آن طنینی از فرکانس اصلی را به صورت میرا داریم.

البته این فرکانس بالا و نویز اولیه، در ساز سولو تا حدی جذابیت هم ایجاد می کند ولی همزمانی این زخمه ها در گروهی از سازهای مضرابی، ایجاد یک نویز بزرگ می کند که چندان شنیدنی نیست.

این مشکل را هم می توان با تغییراتی در سیم و مضراب تا حدی کاهش داد و به صدایی مطلوب برسیم.

اگر این مشکل حل شود، تشکیل ارکستر مضرابی نمی تواند غیر منطقی باشد چنانکه از همنوازی هارپ و چند نوازی پیانو احساس بدی نداریم.






موج ثبت شده از تار

موج ثبت شده از کمانچه

فرکانس های ثبت شده از تار

فرکانس های ثبت شده از کمانچه


یکی از مشکلات دیگر ارکستر مضرابی، سونوریته بم تار است.

بم تار فقط از نظر شکل شبیه به تار است و ادامه ای برای ساز تار از نظر سونوریته، چنانکه در کرانگله و ابوا یا ویولا و ویولون می بینیم، نیست.

به تازگی سازی توسط ابراهیم قنبری مهر ساخته شده است که با سیمهای زخیم تری از جنس سیمهای تار سازی بزرگ تر از تار ساخته شده که احتمالا این ساز می تواند جای بم تار های فعلی را بگیرد که بیشتر صدایی شبیه به عود دارند تا تار!

سه تار با کاسه رزونانسی کوچکش به احتمال قوی هیچوقت نمی تواند برای کنسرت از حالت الکترو آکوستیک خارج شود و باید قبول کنیم که سازی الکتروآکوستیک است.

اگر تلاشهای ابراهیم قنبری مهر در همکاری با ارکستر های دهلوی و پایور در محدوده ای متوقف شد به این خاطر بود که سازنده صرف بودن بدون دانش آکوستیک، کار را بسیار سخت می کند و از راه دشوار تجربه می گذراند.

سازنده ساز بدون دانش آکوستیک در واقع یک مونتاژ کار است که نمی تواند تا حد محدودی سازی را در مسیر مطلوب تغییر دهد و این ارکستر برای ادامه حیات ناچار است به تشکیل یک تیم محقق و سازنده ساز.

* با تشکر از شاهین مهاجری برای تهیه گراف ها

4 دیدگاه

  • مرتضی
    ارسال شده در مهر ۲۷, ۱۳۹۱ در ۱:۱۴ ب.ظ

    سلام و صد درود بر تو
    کامیاب باشید که شیرین کام شدم

  • سینا حسینی
    ارسال شده در مهر ۲۸, ۱۳۹۱ در ۴:۱۱ ب.ظ

    با سلام
    آیا این گراف ها مربوط به تحقیق خاصی است یا برای این سخنرانی و برای نمونه تهیه شده؟
    اگر برای تحقیق خاصی هست تقاضا می کنم که کارهای انجام گرفته و نتایج اون تحقیق رو به طور کامل روی سایت بگذارید.
    با تشکر

  • سینا حسینی
    ارسال شده در مهر ۲۸, ۱۳۹۱ در ۴:۲۳ ب.ظ

    با عرض پوزش در نظربالا باید به جای تحقیق خاص از ترکیب تحقیق جامع استفاده می کردم. چون اگر کار شما فقط مربوط به این سخرانی و ارکستر سیمرغ باشد می شود تحقیق خاص ، اما من منظورم کاری کلی روی سازها و موسیقی ایرانی بود!!
    با تشکر

  • ارسال شده در مهر ۲۹, ۱۳۹۱ در ۱۱:۱۲ ب.ظ

    دوست گرامی، قصد داریم تحقیقی مفصل روی سازهای ایرانی با همکاری آقای ضیائی و مهاجری منتشر کنیم که امیدوارم به زودی وقت پی گیری این پروژه را به دست بیاوریم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«توانایی یا دانایی»

از روزگار سرودن مولانا تا امروز این مصرع از دفتر چهارم مثنوی گزین‌گویه‌ای مشهور شده است. آن را همراه ضرب‌المثل دیگر، «کنار گود نشسته می‌گوید لنگش کن»، برای رد نقد به کار می‌برند (گرچه تنها کاربردشان این نیست). با آوردن این مصرع تلویحا از منتقد می‌خواهند تنها به شرطی نقد کند که بتواند کاری بهتر یا همسنگ اثری که نقدش می‌کند، انجام دهد (و اینجا هم مقصود از «نقد» اغلب داوری منفی است). در حقیقت گوینده‌ی این جمله می‌خواهد «مرجعیت» نقد و منتقد را برای خرده‌گرفتن بر این یا آن اثر زیر سوال ببرد.

اجرا و تحلیل سه اثر پیانویی در دانشگاه هنرهای زیبا

روز یکشنبه ساعت ۱۲ روز سی ام اردیبهشت ماه سال جاری دانشکده موسیقی پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران میزبان آروین صداقت کیش و سینا صدقی از نویسندگان و منتقدین موسیقی اکادمیک در ایران است. در این برنامه کارن سلاجقه، مطهر حسینی و افشین مطلق فرد به ترتیب آثار پیانوییِ شروین عباسی، فرنود حقانی پور و نیما عطرکار روشن را خواهند نواخت. شایان ذکر است این برنامه با محوریت موسیقی معاصر از نگاه تکنیک آهنگسازی و ساختارهای زیبایی شناسانه معاصر به تحلیل آثار فوق خواهند پرداخت.

از روزهای گذشته…

گفتگو با جیمز دپریست (I)

گفتگو با جیمز دپریست (I)

جیمز دپریست مدیر ارکستر مدرسه جولیارد (The Juilliard) و مدیر اُرگون سمفونی (Oregon Symphony)و از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸ رهبر دائم ارکستر سمفونیک متروپولیشن توکیو بوده است. به عنوان رهبر میهمان در تمام ارکسترهای بزرگ آمریکای شمالی حضور داشته و کارهای بین المللی او رهبری در آمستردام، برلین، پراگ، روم، رتردام، سئول، استوکهلم، بوداپست، کپنهاگ، هلسینکی، منچستر، ملبرن، مونیخ، اشتوتگارت، سیدنی، تلاویو، توکیو و وین می باشد. کنسرت لندن او به همراه ارکستر سمفونیک لندن در باربیکن در آپریل ۲۰۰۵ بود.
ساز حنجره و چالش‌های تولید صوت منتشر شد

ساز حنجره و چالش‌های تولید صوت منتشر شد

کتاب «ساز حنجره و چالش‌های تولید صوت»، که به‌تازگی توسط نشر سوره‌ی مهر در ۲۵۰۰ نسخه با قیمت ۱۰۰ هزار تومان منتشر شده است، ثمره‌ی سال‌ها پژوهش فریبا (فرنگیس) یاوری در زمینه‌ی صدای انسانی- چه گفتار و چه آواز- است. فریبا یاوری تحصیلکرده‌ دو رشته‌ی به‌ظاهر نامرتبط بیهوشی و موسیقی است.
موسیقی شعر حافظ

موسیقی شعر حافظ

بیست مهر، یادروز شاعر پر آوازه ی پارسی زبان، خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی، جسارت را به قلمم داد تا بر نازکای این ورق در حد بضاعت ناچیزم ادای دینی کنم به این سرو سرفراز ادبیات کهن پارسی. پرداختن به مقوله ی موسیقی در اشعار حافظ، درایتی سرشار را می طلبد، چراکه اگر غیر از این باشد حق مطلب ادا نخواهد شد اما سعی می کنم در دل این چند خط، مجال را مغتنم شمارم و به صورتی بسیار اجمالی در مورد موسیقی در اشعار حافظ به سخن بپردازم.
EMI

EMI

گروه ای.‌ام.‌آی (EMI Group) صنعت موسیقی و الکتریک، نام یک شرکت موسیقی بریتانیایی مشتمل بر شرکت بزرگ موسیقی ای.‌ام‌.ای میوزیک – که هدایتگر چندین ناشر است و واقع در کنزینگتون لندن می‌باشد و یکی از چهار شرکت نشر بزرگ موسیقی دنیا است – و خود ای.‌ام‌.آی میوزیک پابلیکیشن واقع در نیویورک است.
خاچاطوریان در مقام رهبر ارکستر

خاچاطوریان در مقام رهبر ارکستر

زمانی که خاچاطوریان به تمرین با ارکسترهای کوچک در تئاترهای مختلف مشغول بود، این آرزو که زمانی خود قادر به اجرای آثار ارکستری اش باشد، در نظرش محال می نمود و در حقیقت در حکم یک رویای دست نیافتنی به شمار می رفت. اما دیری نپایید که این آرزوی دیرینه تحقق یافت و او در سال ۱۹۵۰ رهبری اجرای آثارش را در کشورهای مختلف آغاز نمود.
صدا گذاری در انیمیشن (II)

صدا گذاری در انیمیشن (II)

در نوشته قبل راجع به رابطه صوت و تصویر، نحوه انطباق آنها، وابستگی بین انیمیشن و موسیقی، اصوات غلو شده یا کنایه آمیز، جلوه های صوتی و … صحبت کردیم. در ادامه مبحث “صدا گذاری در انیمیشن” توجه شما را به روشهای مختلف صداگذاری جلب می کنیم.
هم‌صدایی لحظه‌ها (III)

هم‌صدایی لحظه‌ها (III)

از میان دیوارهایی که جان کیج سرش را به آن می‌کوبید یکی هست که اهمیتی ویژه در تاریخ موسیقی کلاسیک دارد و در جریان تغییرات موسیقی در قرن بیستم هم مورد توجه ویژه‌ی نوگرایان قرار داشت. هارمونی، یا اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم مجموعه‌ی فنون گسترش بافت عمودی و سازماندهی مصالح صوتی.
ضرابی: کسی که در دوره عالی پایور است باید بتواند قطعات اردوان کامکار را بنوازد

ضرابی: کسی که در دوره عالی پایور است باید بتواند قطعات اردوان کامکار را بنوازد

سونوریته ها فرق زیادی دارند، به نظر من بیش از ۵۰درصد! اگر دقت کنیم تفاوت زیاد است. سنتور شباهت زیادی به پیانو دارد از نظر مکانیسم؛ اگر دو نوازنده سطح بالای پیانو یک قطعه را بنوازند یکی با ظرافت بیشتر و یکی کمتر بنوازد با گوش دقیق اختلاف مشخص است ولی در سنتور به این خاطر که ارتباط نوازنده و ساز نزدیکتر است و مستقیم تر است، این تفاوت بیشتر شنیده میشود.
آوه ماریا از شوبرت

آوه ماریا از شوبرت

شوبرت علاقه بسیاری به آواز داشت و بسیاری از کارهای زیبای آوازی خود را در نوجوانی تصنیف کرد. او عاشق اشعار گوته بود و اولین کار آوازی خود را در هفده سالگی بنام «Gretchen am sponnarade» ساخت.
عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (I)

عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (I)

برنامه چهارم از مجموعه برنامه های در مکتب هنرمندان که به همت فرهنگستان هنر برگزار می گردد، به بزرگداشت داریوش طلایی نوازنده چیره دست تار و سه تار، ردیف دان، محقق و مولف موسیقی اختصاص داشت.