موسیقی آفریقای جنوبی (VIII)

پیشرفت
سنت پاپ/راک هنوز هم در آفریقای جنوبی رایج است اما با پیشرفت و تنوعی بیشتر. گروه هایی مانند “Springbok Nude Girls”، که شاید بتوان گفت یکی از بهترین گروه های راک آفریقای جنوبی در دهه ۹۰ است، به موسیقی گیتار محور و سخت تر روی آوردند. با این حال گروه های تحسین شده ای مانند “Fetish” نیز به تجربه گرایی با صداهای الکترونیکی با استفاده از کامپیوتر ها و سمپل ها روی آوردند.

audio file بشنوید قسمتی از ترانه «دوو بی دوو» را

موسیقی متقاطع (Crossover music) در هزاره جدید هنوز سر پا و زنده است و شاید بهترین مثال برای آن گروه “Freshlyground” است که در سال ۲۰۰۲ وارد این عرصه شد. این گروه فلوت و گیتار را نیز به ساز های آشنای گروه یعنی باس، درامز، کیبورد و گیتار افزود. همچنین، گاهی، مبیرا (mbira)، پیانو سنتی (thumb piano) آفریقای جنوبی و ساکسیفون نیز در ترکیب سازهای این گروه دیده می شد. قطعه “Doo Bee Doo” از آلبوم نامولا (Nomvula) که در سال ۲۰۰۵ منتشر شد به سرود با نشاطی برای آفریقای جنوبی جدید و رها یافته از مشکلات گذشته تبدیل گشته است. تنها از همین آلبوم ۱۵۰ هزار نسخه به فروش رفت.

امروز همچنین با حضور گروه هایی مانند: Prime Circle ،Wonderboom ،the Parlotones ،the Narrow ،Bell Jar عرصه هیجان انگیز پاپ-راک-الکترونیک در آفریقای جنوبی فعال است. تنها گروه “Prime Circle” به عنوان یکی از بزرگترین گروه های راک آفریقای جنوبی توانست بیش از ۲۵۰۰۰ نسخه از نخستین آلبوم خود را به نام “Hello Crazy World” به فروش برساند. همچنین گروه های بسیار دیگری نیز عرصه قوی موسیقی راک و آلترناتیو را پایه گذاری نموده اند که اغلب توسط رسانه های اصلی نادیده گرفته می شود.

بابلگام (Bubblegum)، کویتو (kwaito) و آلترناتیو آفریکانرز (alternative Afrikaners) در حالیکه راکر های سفید پوست نگرانی خود از سفید پوست بودن تقریبی کل مخاطبان خود را در دهه ۸۰ بیان می کردند، قسمت های سیاهپوست نشین شهرها شدیدا تحت تأثیر آنچه بعدها بابلگام (bubblegum) نامیده شد قرار داشتند.

بابلگام در واقع عبارت بود از موسیقی پاپ سرزنده، سبک و رقص آور که به یک اندازه از دیسکوی آمریکا و میراث ماباکانگا تـأثیر گرفته بود.

از پدران این سبک می توان به چند گروه اشاره کرد: سول برادرز (Soul Brothers) که با موسیقی پاپ پر احساس خود به موفقیت چشمگیری رسیدند؛ هنرمندانی مانند برندا فاسی (Brenda Fassie)، چیکو توالا (Chicco Twala) و ایوان چاکا چاکا (Yvonne Chaka Chaka) نیز مخاطبان زیادی برای برندِ موسیقی رقص سیاهپوست نشین ها یافتند.

برندا فاسی (Brenda Fassie)
برندا فاسی تا زمان در گذشتش در سال ،۲۰۰۴ شاید بحث برانگیزترین و شناخته شده ترین شخصیت در موسیقی پاپ محله های سیاهپوست نشین بود. انگار که از همان بدو تولدش در سال ۱۹۶۴ مأموریتش شگفت زده کردن اطرافیانش بود. مادرش منتظر فرزندی پسر بود اما صاحب دختری شد که نامش را از برندا لی (Brenda Lee) خواننده آمریکایی وام گرفت.

فاسی در سال ۱۹۸۵ با “Weekend Special” به موفقیت بزرگی دست یافت و یک دهه پس از آنرا در چنان بریز و بپاشی زندگی کرد که می توانست مایه شرمساریِ گروهی مانند «Rolling Stones» باشد. او که مثل همیشه رک بود، به اعتیاد، مشکلات زندگی زناشویی و دیگر مشکلاتش اعتراف کرد اما با این وجود تقریبا هیچ گاه طرفدارانش را از دست نداد.

audio file بشنوید قسمتی از ترانه “Weekend Special” را در آلبوم ۱۹۹۱ فاسی آهنگ پرطرفداری به نام رییس جمهور سیاهپوست (Black President) وجود داشت که به نلسون ماندلا تقدیم شده بود که سال پیش از زندان آزاد شده بود. در سال ۱۹۹۴ ماندلا به عنوان اولین رییس جمهور سیاه پوست آفریقای جنوبی انتخاب شد.

او در سال ۱۹۹۷ با انتشار آلبوم “Memeza” (به معنی فریاد) دوباره به عرصه موسیقی برگشت و موفقیت “Vulindlela” را رقم زد که هنوز هم در لیست پرطرفدارترین آهنگ های آفریقای جنوبی قرار دارد. آلبوم “ممزا” نخستین آلبوم آفریقای جنوبی بود که در اولین روز انتشارش توانست ۵۰ هزار نسخه بفروشد. ازاین آلبوم بیش از پانصد هزار نسخه فروخته شد. آخرین آلبوم او به نام “Amadlozi” سیصد هزار نسخه فروش داشته است. در آفریقای جنوبی او را مدونای مناطق سیاهپوست نشین می نامند.

علیرغم بحث هایی که مانع فعالیت های حرفه ای او بودند، فاسی به شخصیت مهمی در پیشرفت موسیقی پاپ مناطق سیاهپوست نشین تبدیل شد. او در روز بیست و ششم آوریل سال ۲۰۰۴ در اثر سو مصرف مواد در منزلش بیهوش شد و بیمارستان منتقل شد و پس از حمله آسم به کما رفت. نلسون مندلا، وینی ماندلا و ثابو مبکی (Thabo Mbeki)، رییس جمهور وقت آفریقای جنوبی، فاسی را ملاقات کردند. او در نهم ماه می سال ۲۰۰۴ در سی و نه سالگی درگذشت.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (IX)

در اینجا هشترودی به موضوع تمایز میان هنر غرب و شرق پرداخته و به درستی این تمایز را در نوع پیام اثر هنری جست‌وجو می کند، این موضوع نیز از مباحث مهم جهان معاصر بوده و نقش هنر شرق را در آینده جهان نیز روشن می کند. بد نیست که عین جملاتش را بیاوریم. وی در بحثی که با یک دانشمند باستان شناس داشته می گوید؛ «او مدعی بود که هنر شرق در برابر هنر یونانیان قدیم بی ارزش بوده و فی المثل مانند آثار طفلی که تازه با کاغذ و قلم آشنا شده باشد مجسمه های هندی و چینی در برابر زیبایی مجسمه های یونانی مانند هیاکلی ناموزون و نفرت انگیز جلوه گر می شود.

درباره قطعه سمفونیک خلیج فارس اثر شهرداد روحانی

این اولین بار نیست که موسیقی ای به اصطلاح نادقیق «مناسبتی» (یا به اصطلاح غلط تر: سفارشی) برای مایملک ملی این مرز و بوم ساخته می شود. گفته قدما- یعنی الفضل للمتقدم- لااقل برای حیطه هنرها و به خصوص موسیقی، مصداق چندانی ندارد. به بیانی رسانه ای تر: اینجا امتیاز آوردن بر حسب شایسته سالاری است و نه پیش افتادن های غالبا تصادفی و رابطه ای در جریانی که اصلا معلوم نیست «مسابقه» باشد.

از روزهای گذشته…

مروری بر کتاب «بنیان های آموزش موسیقی» اثر ادگار ویلمز (III)

مروری بر کتاب «بنیان های آموزش موسیقی» اثر ادگار ویلمز (III)

پدیده صدا در قالب آواز می تواند ریتم درونی کودک را بیدار کند و در شکل حرکات بدنی صورت بپذیرد. یعنی عامل ریتم در آواز نهفته است. آوازها یک فرآیند موسیقایی ناخودآگاه هستند که در آموزش موسیقی بیشترین اهمیت را دارند. آواز استعدادهای موسیقایی کودک (ذاتی یا گاهی ارثی) مانند حس ریتم، سرعت، تقسیمات دوتایی، سه تایی، فواصل ملودیگ و گام ها و آکوردها، حس تنال و مدال وارزش نهفه در کلام و حس شعری را بیدار می سازد.
نگاهی گذرا به جریان بندی های موسیقی ایران؛ به بهانه سالروز درگذشت پرویز مشکاتیان (I)

نگاهی گذرا به جریان بندی های موسیقی ایران؛ به بهانه سالروز درگذشت پرویز مشکاتیان (I)

شاید تنها یک جمله باشد؛ ولی نه تنها یک جمله نیست. نهان‌های بسیاری از کنار این جمله بر خواهند گذشت:«مشکاتیان دیگر از خواب بر نخواست.» اگر دنیای مردگان تشریفاتی همچون دنیای زندگان داشته باشد، بسیاری به پیشوازش خواهند آمد. تمام رفتگان موسیقی و بسیاری از مشاهیر ادبیات به احترامش از جا بلند می‌شوند و کلاه از سر بر می‌دارند که کارهای او جزو طلایی‌ترین آثار موسیقی ایران بود. از حافظ و آقا علی اکبر خان فراهانی بگیر تا روح الله خالقی و حتی نورعلی برومند…
پرآرایش و رامش و خواسته (III)

پرآرایش و رامش و خواسته (III)

سابقه ی گروه نوازی در موسیقی ایرانی، با رعایت و توجه به قواعد مرسوم آن به گروه مرحوم فرامرز پایور بازمیگردد. سازبندی این گروه به استانداردی برای گروه نوازی در موسیقی ایرانی بدل شد: یک کمانچه و یک قیچک (به عنوان سازهای زهی کششی، و قیچک به عنوان قسمتی از صدای آلتوی گروه)، نی، تار، عود، سنتور، رباب و بالاخره تنبک که تکنیکی ترین ساز کوبه ای در موسیقی ایرانیست. به دلیل سابقه ی کم گروه نوازی، سازهای موسیقی ایرانی بی توجه به چنین نیازی ساخته شده اند؛ به گونه ای که با دقت در سازهای ارکستر سمفونیک درمی یابیم که در هیچ یک از سه گروه سازهای آن سازی مضرابی (به عبارت بهتر، سازی با صدای غیر ممتد) وجود ندارد و حتی پیانو نیز جزو سازهای ارکستر نیست.
تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VII)

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VII)

نخچیرگان به مجموع الحان سی گانه ی باربد شامل می شد. باربد آفریننده ترانه های نوروزی نیز به شمار می رود. از این ترانه ها می توان به فرخ روز، سروستان، ارغنون، لبینا اشاره کرد. آثار باربد را موسیقیدانان قرون بعدی چون شعبه، جنس، آوازه، و شاخه های مهم مقام ها توضیح و توصیف کرده اند، عبدالقادر مراغه ای در مقاصد الالحان ماهیت تاریخی و موسیقی لحن و آثار باربد را خاطرنشان نموده و آن را زمینه دوره اول تشکیل مقام ها شمرده است.
یادداشتی بر آلبوم «صوفی»

یادداشتی بر آلبوم «صوفی»

«صوفی» از دقیق‌ترین نام‌هایی‌ست که تاکنون برای یک آلبوم موسیقی انتخاب شده است. برای شرح این مدعا باید کمی به عقب برگردیم. سال ۱۳۷۹ آلبومی منتشر شد با نام «مستانه» به خوانندگی علیرضا افتخاری و سه‌تار جلال ذوالفنون که تا امروز به لطف رسانه‌ی ملی زیاد شنیده شده است. همه‌ی تصنیف‌های آلبوم -به جز یک مورد- شش‌‌وهشت‌های مستانه‌ای بودند، هر کدام روی غزلی. هر تصنیف از درآمد یک دستگاه شروع و با دم دستی‌ترین ملودی‌ها بالا و پایین می‌شد و با چاشنیِ الحان و اطوار آشنای خواننده‌ی آلبوم نیز همراه بود. چه ایرادی دارد؟
بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VIII)

بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VIII)

راک هندی در ردیف میرزاعبدالله اولین گوشه از سلسله گوشه‌های راک است که در دستگاه ماهور با آن برخورد می‌کنیم. واقع‌شدن راک هندی پیش از گوشه‌های دیگر، چنان‌که در ادامه شرح داده خواهد شد، به‌هیچ‌وجه اتفاقی نیست.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (II)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (II)

بیش از همه در تاریخ نگاری ها برای شناسایی «ایرانی» بودن موسیقی به عامل «نژاد» متوسل شده اند. تاریخ نگاران در وهله نخست مدلل نموده اند که به عنوان مثال «نژاد» عامل موسیقی دانی مانند فارابی یا ابراهیم و اسحاق موصلی ایرانی بوده اند و بعد چنین پنداشته اند که تحقیقات و تألیفات ایشان ناگزیر در حیطه ی موسیقی ایرانی و در نتیجه بخشی از تاریخ موسیقی ایرانی بوده است. چند نمونه: حسن مشحون در تاریخ موسیقی ایران: «ابراهیم پسر ماهان پسر بهمن پسر پشنک بود و (و در پاورقی توضیح داده که) ابن خردادبه می گوید چون ابراهیم در موقع مستی شعری را زیاد تکرار می کرده که در آن کلمه ی موصل بوده از این جهت به موصلی معرف شده» (جلد ۱، ص ۱۱۹)
کوارتت سبو در فرهنگسرای نیاوران به روی صحنه می رود

کوارتت سبو در فرهنگسرای نیاوران به روی صحنه می رود

کوارتت سبو (Saboo Quartet) متشکل از سهیل شایسته نوازنده ویولون، ادیب قربانی نوازنده پیانو، جو برگر میره (Jo Berger Myhre) نوازنده کنترباس و آندریاس نادسراد (Andreas LønmoKnudsrød) نوازنده درام، یکم اردیبهشت ماه سال جاری در فرهنگسرای نیاوران به روی صحنه می رود. این کوارتت قرار است اجرایی بر اساس قطعاتی پیش ساخته و نیز بداهه نوازی جز را به روی صحنه ببرد. سبک قطعات این برنامه جز، الکترونیک جز، مینیمال جز است و مدهای موسیقی ایرانی در آن بسیار شنیده خواهد شد، به علاوه سولوهای کنترباس که بعضا از ملودی های ایرانی گرفته شده است.
چه مقدار تمرین، چه مقدار پیشرفت (IX)

چه مقدار تمرین، چه مقدار پیشرفت (IX)

در اولین پنج دقیقه اى که فرصت دارید، مى توانید تمرین را شروع کنید. در هر بار تمرین، بنا به میزانِ حوصله و خستگى، یک یا دو میزان یا حتا یک خط از درسِ مورد نظر را انتخاب و تمرین کنید. شما باید از آن پنج دقیقه اى که براى تمرین در دسترس دارید نهایت استفاده را ببرید؛ بدین گونه که از آن پنج دقیقه تنها و فقط یک یا دو دقیقه فرصت دارید که به نت ها نگاه کنید (پس مقدارى را انتخاب کنید که بتوانید در یکى دو دقیقه آن قسمت را بنوازید) در دو سه دقیقه ى باقیمانده، همان مقدارى که از روى نت نگاه کردید را از حفظ تکرار کنید تا خوب به آن تکه از قطعه مسلط شوید.
محمدرضا لطفی درگذشت!

محمدرضا لطفی درگذشت!

ساعت ۳ بامداد امروز، هنرمند برجسته ایران، محمدرضا لطفی پس از تحمل یک دوره بیماری درگذشت. وی به دلیل تشخیص بیماری سرطان تورهای کنسرت خود را در آمریکا متوقف کرده بود و در سوئیس تحت عمل جراحی قرار گرفت.