مسابقات بین المللی نوازندگی پیانو شوپن (I)

Fredric Chopin , 1810 - 1849
Fredric Chopin , 1810 - 1849
هنگامی که پروفسور جزری زورالو (Jerzy Zurawlew ۱۸۸۷-۱۹۸۰)، معلم، پیانیست و آهنگساز برجسته لهستانی در سال ۱۹۲۷ اولین دوره مسابقات نوازندگی پیانو را در تالار فیلارمونیک ورشو برگزار کرد، هرگز نمی دانست روزی این مسابقات بعنوان یکی از معتبرترین رقابت های نوازندگی پیانو در دنیا مطرح شود.
The Frederick Chopin International Piano Competition از قدیمی ترین مسابقات نوع خود در جهان است که جذابیت خاصی برای طرفداران موسیقی و نوازندگان پیانو دارد. این مسابقات بیش از هفتاد سال است که برگزار می شود و در طول این مدت تغییرات و پیشرفت های بسیاری را در زمینه برگزاری شاهد بوده، بگونه ای که امروزه برای خود سنت و آداب خاصی دارد.

اولین مسابقه در روزهای ۲۳ تا ۳۰ ژانویه سال ۱۹۲۷ در ورشو برگزار شد که طی آن یک نوازنده از روسیه به مقام اول رسید و نوازندگانی از کشور میزبان مقام های دوم و سوم را از آن خود کردند. جالب آنکه نفر سوم دختر جوانی بنام Róza Etkin-Moszkowska بود.

مدیران برگزار کننده این مسابقات در ابتدا فاصله زمانی پنج سال یکبار را برای برگزاری تعیین کردند به همین علت متعاقب آن در سالهای ۱۹۳۲ و ۱۹۳۷ دوره های دوم و سوم این مسابقات برگزار شد. در این دو دوره حضور نمایندگان کشورهای غرب اروپای مانند فرانسه، انگلیس و آلمان نیز چمشگیر بود هرچند رتبه های اول تا سوم همواره توسط نوازندگان روس و لهستان کسب می شد.

جنگ جهانی مانع از اجرای به موقع دور چهارم این مسابقات شد، اما در سال ۱۹۴۹ اولین دوره مسابقات پس از جنگ برگزار شد. تالار کنسرت رومی (Roma) که محل موقت فیلارمونیک ورشو پس از جنگ بود، پذیرای بهترین پیانیست های زمان خود بود. ۱۹۴۹ مصادف بود با یکصدمین سالگرد مرگ آهنگساز بزرگ پیانو، فردریک شوپن و به همین دلیل این مسابقات با حال و هوای دیگری اجرا شد.

احتمالآ دلیل اصلی آن بروز جنگ جهانی بود که باعث شد در این دوره رده های اول تا سوم توسط نوازندگان زن روس و لهستان تصاحب شوند.

به دلیل مشکلات تالار فیلارمونیک ورشو – پس از جنگ – که محل رسمی اجرای این مسابقات محسوب می شد، دور بعدی این مسابقات به شش سال بعد موکول شد. در سال ۱۹۵۵ (دور پنجم)، دیگر کشور کمونیستی یعنی چین توانست نماینده ای در میان سه نفر اول داشته باشد. در این سال نوازندگانی از لهستان، روسیه و چین مقامهای اول تا سوم را کسب کردند. فرانسه به مقام چهارم دست پیدا کرد و نوازنده ای از کشور ژاپن به مقام دهم رسید، مابقی رده ها بین نوازندگان روس و لهستان تقسیم شد.

پس از بازسازی تالار فیلارمونیک ورشور، از سال ۱۹۵۵ تا کنون، این مسابقات بدون وقفه هر پنج سال یکبار اجار شده است.

تغییر زمان برگزاری
تا مدتها (۱۹۶۵) این مسابقات در زمستان و در مقطعی که به روز تولد فردریک شوپن یعنی ۲۲ فوریه نزدیک باشد برگزار می شد. اما سردی هوا و مشکلاتی که زمستان و نیز آغاز سال نو مسیحی به همراه داشت باعث شد تا تصمیم بر آن گرفته شود که بجای ژانویه یا فوریه، مسابقات در ماه اکتبر – مصادف با زمان مرگ شوپن – برگزار شوند.

هزینه برگزاری
سه مسابقه اول – قبل از جنگ – با هزینه انجمن موسیقی ورشو (Warsaw Music Society) که بعدها به مدرسه موسیقی فردریک شوپن تبدیل شد و جمعی دیگر از علاقمندان به موسیقی در بخش خصوصی برگزار گشت.

مسابقات سری چهارم که مصادف بود با یکصدمین سال درگذشت شوپن، هزینه اجرا با کمیته برگزار کننده این مراسم بود. از آنجایی که شوپن جزو هنرمندان نابغه لهستان محسوب می شود، کلیه هزینه این مراسم از طرف دولت پرداخت شد.

اما از سال ۱۹۶۰ انجمن فردریک شوپن (The Frederick Chopin Society in Warsaw) که از سال ۱۸۹۹ تاسیس شده بود، رسمآ مسئولیت تقبل هزینه های برگزاری این مسابقات را پذیرفت. این انجمن معتبر جهانی با داشتن ارتباطات بین المللی بسادگی توانایی جذب کمک های مالی را داشته و نیز اطلاع رسانی کافی در رابطه با رخ دادهای موسیقی مربوطه را انجام می دهد.

در حال حاضر برگزاری مسابقات بین المللی پیانو فردریک شوپن یکی از مهمترین وظایفی است که انجمن فردریک شوپن آنرا بعهده دارد.

Fryderyka Chopin , chopin.pl

احمد نونهال: گروه های کر با چالش روبرو هستند

گروه کُر «شانته» به‌ رهبری احمد نونهال با همکاری جشنواره موسیقی صبا در دومین رویداد تابستانه پنج قطعه موسیقی کرال را در موزه نگارخانه کاخ گلستان اجرا کرد. احمد نونهال رهبری جوان و پر انگیزه است و توانسته با وجود مشکلات مختلف این گروه جوان را به روی صحنه ببرد. امروز گفتگوی محمدهادی مجیدی را با او می خوانید:

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (VIII)

در پایان این مراسم که معمولا تا پاسی از شب به طول می‌کشد، افراد گروه نذورات جمع آوری شده را بین خود و یا مستمندان تقسیم می‌کنند. همچنانکه در بالا ذکر شد، شکل اجرا در بین تمامی مناطق ترکمن نشین یکسان است. مفهوم ابیاتی که از سوی سرخوان قرائت می شود نیز یکسان است اما آن ابیات در هر منطقه با هم متفاوت است. به طور مثال، در ترکمنستان ابیاتی که سرخوان دسته می خواند، چنین است (با این توضیح که بعد از هر بند از ترانه ـ که از سوی سرخوان گفته می‌شود ـ تمام اعضای گروه، همصدا «یارمضان» می‌گویند.):

از روزهای گذشته…

Ghost Note

Ghost Note

بهترین تعریف برای Ghost Note آن است که نوازنده آنرا بگونه ای اجرا کند که توسط شنونده احساس شود اما شنیده نشود! این نتها معمولآ بسیار آرام و بدون هیچ گونه تاکید خاصی توسط نوازنده اجرا می شوند، این نتها در نوشتار موسیقی همانند نتهای اختیاری در میان دو پرانتز نوشته می شوند. برای آشنایی بیشتر با این نت های موسیقی، بیایید راجع به آن صحبت کنیم.
این آب‌های اهلیِ وحشت… (III)

این آب‌های اهلیِ وحشت… (III)

هکتور برلیوز (۱۸۶۹ – ۱۸۰۳) آهنگساز رمانتیک فرانسوی و از نخستین رهبران بزرگ ارکستر، اثر مشهور خود سمفونی فانتاستیک را در ۲۷ سالگی‌اش تصنیف کرد. زمانی که همه‌ی نامه‌های عاشقانه‌اش به هاریِت اسمیتسون -بازیگر تیاتری که او را نخستین بار در نقش افلیا در نماشنامه‌ی هملت دیده و به او دل‌ باخته بود- بی پاسخ ماند و اسمیتسون نیز از پاریس به شهری دیگر رفت. اسمیتسون -منبع الهام سمفونی فانتاستیک- بالاخره این اثر را دو سال بعد شنید و نبوغ برلیوز او را تحت تأثیر قرار داد. آن دو باهم ازدواج کردند که این وصلت فرجام خوشی نداشت و چند سال بعد به جدایی انجامید. سمفونی فانتاستیک آنگونه که برلیوز نیز توضیح داده‌است، ماجرای آهنگسازی جوان است که ناکام از عشق، خود را با تریاک مسموم می‌کند. در خوابی سنگین فرو می‌رود و دلهره‌ و درد، کابوس‌وار در ایده‌هایی موسیقایی جانش را تسخیر می‌کنند.
شهرت پس از مرگ

شهرت پس از مرگ

این قطعه را گوش کنید به احتمال زیاد این موسیقی را در یکی از فیلمهای سینمایی یا رادیو و … شنیده اید، نام این قطعه “The Entertainer” است. سبک این قطعه موسیقی رگتایم (Ragtime) نامیده میشود که از جمله سبکهای موسیقی جز است. در موسیقی جز اصطلاح رگتایم عمومآ معادل با نام اسکات جوپلین (Scott Joplin) آهنگساز بزرگ اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ است که زیباترین قطعات رگتایم را آفریده است.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه دهم (II)

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه دهم (II)

از موضوعات اصلی در زمینۀ موسیقی و بدن، «رقص» است. رقص مانند دیگر هنرها، شیوه‌ای است در بیان احساس انسانی که در اشکال بی‌شماری در نزد اقوام مختلف بروز می‌کند. رقص به بیان ساده، ارضاء کنندۀ قوۀ احساس موتورال آدمی و از نوزادی تا کهن‌سالی، همراه انسان است. رقص‌ها طیف وسیعی از بازی‌های کودکانه و ساده تا حرکات برنامه‌ریزی شدۀ گروهی بر روی صحنه را شامل می‌شود. رقص‌ گاه به صورت بداهه‌پردازانه نمود می‌کند و گاه هریک از حرکات آن‌، سمبلی برای معنا در بستر فلسفی، مذهبی، عاطفی یا غریزی است.
موسیقی نواحی، تحول آری یا خیر؟ (II)

موسیقی نواحی، تحول آری یا خیر؟ (II)

گفتیم که انتخاب حوزه کاری و عنوان مناسب به چه میزانی اهمیت دارد؛ حالا سئوال اینجاست که آیا یک نوازنده دوتار حق ندارد وارد حیطه موسیقی کلاسیک شده و دست به نوآوری هایی بزند؟
ویولون گوارنری ویوتام (I)

ویولون گوارنری ویوتام (I)

قیمت درخواستی، ویولون گوارنری ویوتام را به گران ترین ویولون دنیا تبدیل می کند. این ویولون که در سال ۱۷۴۱ توسط گوارنری دل جزو ساخته شده است اکنون توسط شرکت بین و فوشی در شیکاگو، به این امید که قیمت آن تا ۱۸ میلیون دلار (۱۲ میلیون پوند) برسد، به فروش می رود. در دنیای ویولون های قدیمی، ویولون های استرادیواری به بهترین معروفند. اما بسیاری از ویولون شناسان و نوازندگان، اوج ویولون سازی را در ویولون های ساخته شده در شهر کرمونای ایتالیا به دست گوارنری دل جزو می دانند.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (X)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (X)

اولین جنگ جهانی، الگار را به شدت تحت تأثیر خود قرار داد. به غیر از چند اثر میهن پرستانه و آثاری همچون “نور روشن ستارگان” (The Starlight Express op. 78)، که برای یک نمایش کودکانه نوشته شده بود، “روح انگلستان” (Spirit of England op. 80) که بر اساس اشعار “لارنس بینیون” نوشته شده و اکنون به عنوان یکی از شاهکارهای الگار در نظر گرفته می شود و به غیر از باله “طرفدار سرخ روی” در ۱۹۱۷ هیچ اثر مهمتری از او به اجرا در نیآمد.
با هیلاری هان، ویولونیست، درباره تمرین و تفسیر

با هیلاری هان، ویولونیست، درباره تمرین و تفسیر

در جونِ ۲۰۱۲ هیلاری هان ویولونیست میهمان ویژه گفتگوهای استراد بود. پنج نقل قولی که در ادامه درباره اجرا و تفسیر می‌آید، از آن بحث استخراج شده‌ است.
چه آتش‌ها

چه آتش‌ها

کنسرتی که گروه همنوازان حصار در پاییز ۱۳۹۰ در تالار وحدت تهران اجرا کرد، پاییز امسال در قالب آلبومی به نام «چه آتش ها» به بازار آمد. انتشار آلبوم نیز همانند اجرا، واکنش های ضد و نقیضی در پی داشت. روهی آن را فاقد اصالت و قوام موسیقایی دانستند و گروهی نیز آن را خلاقیتی جسورانه خواندند. اما به زعم نگارنده، این نگاه های سیاه و سفید، ریشه در خود آلبوم و محتوای آن دارند و خود این چیدمان ۹۰ دقیقه یی نیز کشکولی از عناصر سیاه و سفید است؛ به این معنی که از سویی نگاه شنونده را با درخشش و شکوه خود در لحظاتی خیره می کند و از دیگر سو نه تنها با کنش هایی دیگرآزارانه، مخاطب را گیج و منگ رها می کند بلکه وجود مخاطب را در لحظاتی نادیده می گیرد و راه خود را می رود.
یادداشتی بر آلبوم «صوفی»

یادداشتی بر آلبوم «صوفی»

«صوفی» از دقیق‌ترین نام‌هایی‌ست که تاکنون برای یک آلبوم موسیقی انتخاب شده است. برای شرح این مدعا باید کمی به عقب برگردیم. سال ۱۳۷۹ آلبومی منتشر شد با نام «مستانه» به خوانندگی علیرضا افتخاری و سه‌تار جلال ذوالفنون که تا امروز به لطف رسانه‌ی ملی زیاد شنیده شده است. همه‌ی تصنیف‌های آلبوم -به جز یک مورد- شش‌‌وهشت‌های مستانه‌ای بودند، هر کدام روی غزلی. هر تصنیف از درآمد یک دستگاه شروع و با دم دستی‌ترین ملودی‌ها بالا و پایین می‌شد و با چاشنیِ الحان و اطوار آشنای خواننده‌ی آلبوم نیز همراه بود. چه ایرادی دارد؟