مسابقات بین المللی نوازندگی پیانو شوپن (I)

Fredric Chopin , 1810 - 1849
Fredric Chopin , 1810 - 1849
هنگامی که پروفسور جزری زورالو (Jerzy Zurawlew ۱۸۸۷-۱۹۸۰)، معلم، پیانیست و آهنگساز برجسته لهستانی در سال ۱۹۲۷ اولین دوره مسابقات نوازندگی پیانو را در تالار فیلارمونیک ورشو برگزار کرد، هرگز نمی دانست روزی این مسابقات بعنوان یکی از معتبرترین رقابت های نوازندگی پیانو در دنیا مطرح شود.
The Frederick Chopin International Piano Competition از قدیمی ترین مسابقات نوع خود در جهان است که جذابیت خاصی برای طرفداران موسیقی و نوازندگان پیانو دارد. این مسابقات بیش از هفتاد سال است که برگزار می شود و در طول این مدت تغییرات و پیشرفت های بسیاری را در زمینه برگزاری شاهد بوده، بگونه ای که امروزه برای خود سنت و آداب خاصی دارد.

اولین مسابقه در روزهای ۲۳ تا ۳۰ ژانویه سال ۱۹۲۷ در ورشو برگزار شد که طی آن یک نوازنده از روسیه به مقام اول رسید و نوازندگانی از کشور میزبان مقام های دوم و سوم را از آن خود کردند. جالب آنکه نفر سوم دختر جوانی بنام Róza Etkin-Moszkowska بود.

مدیران برگزار کننده این مسابقات در ابتدا فاصله زمانی پنج سال یکبار را برای برگزاری تعیین کردند به همین علت متعاقب آن در سالهای ۱۹۳۲ و ۱۹۳۷ دوره های دوم و سوم این مسابقات برگزار شد. در این دو دوره حضور نمایندگان کشورهای غرب اروپای مانند فرانسه، انگلیس و آلمان نیز چمشگیر بود هرچند رتبه های اول تا سوم همواره توسط نوازندگان روس و لهستان کسب می شد.

جنگ جهانی مانع از اجرای به موقع دور چهارم این مسابقات شد، اما در سال ۱۹۴۹ اولین دوره مسابقات پس از جنگ برگزار شد. تالار کنسرت رومی (Roma) که محل موقت فیلارمونیک ورشو پس از جنگ بود، پذیرای بهترین پیانیست های زمان خود بود. ۱۹۴۹ مصادف بود با یکصدمین سالگرد مرگ آهنگساز بزرگ پیانو، فردریک شوپن و به همین دلیل این مسابقات با حال و هوای دیگری اجرا شد.

احتمالآ دلیل اصلی آن بروز جنگ جهانی بود که باعث شد در این دوره رده های اول تا سوم توسط نوازندگان زن روس و لهستان تصاحب شوند.

به دلیل مشکلات تالار فیلارمونیک ورشو – پس از جنگ – که محل رسمی اجرای این مسابقات محسوب می شد، دور بعدی این مسابقات به شش سال بعد موکول شد. در سال ۱۹۵۵ (دور پنجم)، دیگر کشور کمونیستی یعنی چین توانست نماینده ای در میان سه نفر اول داشته باشد. در این سال نوازندگانی از لهستان، روسیه و چین مقامهای اول تا سوم را کسب کردند. فرانسه به مقام چهارم دست پیدا کرد و نوازنده ای از کشور ژاپن به مقام دهم رسید، مابقی رده ها بین نوازندگان روس و لهستان تقسیم شد.

پس از بازسازی تالار فیلارمونیک ورشور، از سال ۱۹۵۵ تا کنون، این مسابقات بدون وقفه هر پنج سال یکبار اجار شده است.

تغییر زمان برگزاری
تا مدتها (۱۹۶۵) این مسابقات در زمستان و در مقطعی که به روز تولد فردریک شوپن یعنی ۲۲ فوریه نزدیک باشد برگزار می شد. اما سردی هوا و مشکلاتی که زمستان و نیز آغاز سال نو مسیحی به همراه داشت باعث شد تا تصمیم بر آن گرفته شود که بجای ژانویه یا فوریه، مسابقات در ماه اکتبر – مصادف با زمان مرگ شوپن – برگزار شوند.

هزینه برگزاری
سه مسابقه اول – قبل از جنگ – با هزینه انجمن موسیقی ورشو (Warsaw Music Society) که بعدها به مدرسه موسیقی فردریک شوپن تبدیل شد و جمعی دیگر از علاقمندان به موسیقی در بخش خصوصی برگزار گشت.

مسابقات سری چهارم که مصادف بود با یکصدمین سال درگذشت شوپن، هزینه اجرا با کمیته برگزار کننده این مراسم بود. از آنجایی که شوپن جزو هنرمندان نابغه لهستان محسوب می شود، کلیه هزینه این مراسم از طرف دولت پرداخت شد.

اما از سال ۱۹۶۰ انجمن فردریک شوپن (The Frederick Chopin Society in Warsaw) که از سال ۱۸۹۹ تاسیس شده بود، رسمآ مسئولیت تقبل هزینه های برگزاری این مسابقات را پذیرفت. این انجمن معتبر جهانی با داشتن ارتباطات بین المللی بسادگی توانایی جذب کمک های مالی را داشته و نیز اطلاع رسانی کافی در رابطه با رخ دادهای موسیقی مربوطه را انجام می دهد.

در حال حاضر برگزاری مسابقات بین المللی پیانو فردریک شوپن یکی از مهمترین وظایفی است که انجمن فردریک شوپن آنرا بعهده دارد.

Fryderyka Chopin , chopin.pl

یادداشتی بر آلبوم «موسیقی نظامی دوره‌ی قاجار»

در حالی‌که از بسیاری از موسیقیدانان نیم قرن قبل نیز، امروزه ضبط‌ها و اطلاعات محدودی در دسترس است، تردیدی نمی‌ماند که شنیدن نواخته‌هایی از موسیقی ایران متعلق به بیش از ۱۱۰ سال پیش، چه اندازه هیجان‌انگیز خواهد بود و به لحاظ بررسی‌های موسیقی‌شناختی تا چه حد می‌تواند اطلاعات مفیدی به دست دهد. لذا انتشار چنین آثاری رخدادی ارزشمند و مسرت‌بخش است. اما وقتی اثری منتشر می‌شود که حاوی موسیقی‌ها و اطلاعات تاریخی با ارزش است، ذکر منبع و مأخذ، اعتبار و ارزش آن را مضاعف می‌کند و سبب می‌شود تا مخاطب نیز با اعتماد و دانش بیشتری سراغ آن برود. از این‌رو شایسته بود که مشخص می‌شد ضبط‌های این آلبوم از چه منبع یا منابعی به دست آمده‌اند، تاکنون کجاها بوده‌اند و چگونه کشف شده‌اند. (۱)

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (IV)

دلیل اینکه این کارها را کرده‌ام این است که من اساساً از سال ۲۰۰۰ از سیستم موسیقی اروپا بریده‌ام. از سال ۲۰۰۰ به‌غیراز چند تک قطعه پراکنده که در سیستم موسیقی اروپایی است دیگر از سیستم موسیقی اروپا استفاده نمی‌کنم. و تماماً از سیستم موسیقی ایران در نوشتن قطعات استفاده می‌کنم. اولین کارهایی که در نوشتن آنها از موسیقی ایرانی استفاده کردم همین مجموعه کارهای خوشنویسی بود که اولین سری این مجموعه را برای سازهای زهی نوشتم. چراکه ربع پرده‌ها را به‌خوبی می‌توانند بزنند. بعدها برای سازهای بادی هم شروع به نوشتن کردم. به‌طور مثال «خوشنویسی شماره ۷» برای سه فلوت هست. بعدتر یک نسخه آن را برای فلوت و الکترونیک نوشتم که فلوت ۲ و ۳ را در استودیو ضبط کردیم و فلوت شماره یک زنده اجرا می‌شود و از طریق بلندگوها صدای فلوت ۲ و ۳ پخش می‌گردد. این قطعه در تهران از طریق خانم «فیروزه نوایی» سال گذشته در فستیوال «موسیقی معاصر ایران» اجرا شد. اسم این قطعه هست «کیسمت» یا همان «قسمت».

از روزهای گذشته…

مارتا خادم- میثاق، جوانترین عضو خانواده خادم- میثاق

مارتا خادم- میثاق، جوانترین عضو خانواده خادم- میثاق

نوازنده جوان و چیره دست ویولن – مارتا خادم میثاق – در ماه نوامبر سال ۱۹۷۹ در اتریش متولد شده، نوازندگی را از سه سالگی آغاز نموده و اولین اجرای عمومی اش را در سن نه سالگی به عنوان تک نواز ویولن به همراه ارکستر ارائه نموده است.
گذری بر صفحه گرامافون مرا ببوس (I)

گذری بر صفحه گرامافون مرا ببوس (I)

ترانه مرا ببوس که به دلیل شهرت و استقبال بی نظیر مردم گرفتار افسانه پردازیهای عامیانه و فرصت طلبی کاسب کارانه تا سوء استفاده سیاسی نیز شده است؛ اصل حقیقت ساخت آن در پرده ابهام مانده اما در سالهای اخیر بوسیله برخی نویسندگان مقالاتی به چاپ رسید که تا حد زیادی این پرده ابهام کنار رفت و حقایق روشنتر شد اما تاریخ ضبط صفحات گرامافون بهترین ماخذشناسی تاریخی برای ثبت وقایع موسیقی است.
کاربرد نظریه آشوب در آهنگسازی (I)

کاربرد نظریه آشوب در آهنگسازی (I)

«آشوب عبارت است از تحول نادوره‌ای (غیر تناوبی) پیچیده‌ی یک سیستم دینامیکی غیر خطی در طول زمان که باعث می‌شود سیستم غیر قابل پیش‌بینی و معادل یک فرآیند کتره‌ای (۱) شود. این طرز رفتار نتیجه حساسیتِ نمایی (۲) سیستم‌های دینامیکی نسبت به شرایط اولیه است» (ریگدن ۱۸). واژه‌ی آشوب را در کاربرد امروزینش اولین بار در سال ۱۹۷۵ تییان – ییان لی و جیمز یورکی برای رفتار پیچیده و نادوره‌ای سیستم‌های دینامیکی غیر خطی به کار بردند، ولی اساس این پدیده را هانری پوانکاره در تلاش‌هایی که برای حل مسئله سه جرمی سیاره‌ها به عمل آورد درک کرده بود (۱۸۹۲).
مارش مراسم تشییع جنازه

مارش مراسم تشییع جنازه

داستان چگونگی تصنیف Funeral March توسط شوپن.
نباید نگران بود (II)

نباید نگران بود (II)

این درست همان ایرادی است که معمولا در گام اول بروز می‌کند؛ تصمیم می‌گیریم که موسیقی ایرانی را با یک زمینه‌ی دراماتیک و شاید با متنی که کمتر تاکنون همراه آن بوده به هم بیامیزیم اما نه بیان تکنیکی متحول شده و نه مفاهیم زیباشناختی، موسیقی همان است که بوده. این ایراد عمده‌ای است که در اغلب تلاش‌های اینچنینی دیده‌ایم. در واقع وقتی به قول شما صحبت از تغییر «زیست» نوعی موسیقی است (من واژه‌ی زیست را که شما به کار بردید به عنوان استعاره‌ای برای طیفی از تغییرات فرض می‌کنم) انتظار داریم موسیقی نیز برای هماهنگ شدن با شرایط زیست جدیدش لااقل کمی تغییر کند اما اغلب چنین نمی‌شود.
بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VII)

بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VII)

از میان دانگ‌هایی که در تصویر پیشین نمایش داده شده‌اند، به‌استثنای دانگ M1 و تتراکرد رـ سل بالا‌دسته، سایر دانگ‌ها در گوشه‌های راک مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نکته هنگامی جالب‌تر می‌شود که بدانیم اینها، دارای فواصل متغیری نیز هستند و با لحاظ‌کردن این تغییرات، می‌توان شش دانگ مختلف را در راک شناسایی کرد. این دانگ‌ها عبارت‌اند از:
دختر بچه ای با آوای یک ستاره کهنه کار

دختر بچه ای با آوای یک ستاره کهنه کار

در مطلب قبل به تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا پرداختیم که در این قسمت توجه شما را به ادامه این مطلب جلب می کنیم.
صداسازی در آواز (III)

صداسازی در آواز (III)

در هنگام تنفس شکمی تصور کنید بادکنکی در داخل محوطه شکمی قرار گرفته که هوای درون آن در هنگام عمل دم و بازدم به توسط فشار دیواره های اطراف محوطه شکم، پر و خالی می شود و مجموعه قفسه سینه و مجرای تنفسی را صرفا به عنوان یک کانال برای عبور و هدایت جریان هوا از دهان به سمت شکم و بالعکس تلقی کنید. این بدان معنی است که وقتی در مقابل آینه نفس گیری می کنید نباید درناحیه قفسه سینه حرکت محسوسی دیده شود یا شانه ها به سمت بالا و پایین حرکت کنند. بر عکس در ناحیه شکم شاهد آن خواهید بود که پهلوها به طرف جناحین جابجا شده و قسمت جلوی شکم نیز به سمت بیرون و یا به داخل حرکت می کنند.
کنسرت زمستان؛ اثری فروتر از انتظار (II)

کنسرت زمستان؛ اثری فروتر از انتظار (II)

آنچه که از شهروز شعاعی در این دو نوازی شنیده می شد دو ویژگی مهم داشت. اول اینکه با فرض حذف ایشان از صحنه ی اجرا، برای کلیّتِ اثر هیچ اتفاقی نمی افتاد. به این معنا که در این دو نوازی، ساز کوبه ای صاحب شخصیت مستقلی نبود و حتی در ارائه ی انگاره های ریتمیک، وابسته و تحت سلطه ی سه تار عمل می کرد. و دوم اینکه اجرای شعاعی توجیهی عقل پذیر برای حضور سازی سه قسمتی را به مخاطب ارائه نمی کرد. زیاد شنیده ایم که نوازندگان سازهای کوبه ای از مناطق مختلف پوست یک ساز صداهای به مراتب متنوع تری را تولید می کنند.
زنان و موسیقی (IV)

زنان و موسیقی (IV)

به طرز عجیبی دو خواننده مشهور اُپرا، ماری-لوییز دِمَتَن (Marie-Louise Desmatins)، متولد ۱۶۷۰، و لَ موپَن (La Maupin دوشیزه دُبینی Mlle d’Aubigny) متولد همین دوره، هر دو بسیار جوان، یکی در سن سی و هشت سالگی و دیگری در سن سی و هفت سالگی در سال های ۱۷۰۸ و ۱۷۰۷ فوت کردند.