فراهانی: فرهنگ نقد پذیری را بیاموزیم

هوشنگ فراهانی، نوازنده تار و سه تار و آهنگساز و از معدود موسیقیدانان وبلاگ نویس است. به بهانه نزدیک شدن به زمان برگزاری جشنواره سایت ها و وبلاگ ها، با او به گفتگو نشسته ایم که می خوانیم.

تاثیر اینترنت در نقد موسیقی را چگونه می بینید؟
بحث نقد و نقادی یکی از شاخه های بسیار مهم و جدی است که می تواند در عرصه هنر موسیقی راهگشایی برای تعامل بین هنرمندان و مخاطبین قرار گیرد. بر هیچکس پوشیده نیست که نقد سازنده می تواند هر هنرمندی را به فکر وادارد و اینکه سخت گیری مردم و منتقدین بر هنرمندان سبب خواهد شد که هنرمندان با دقت و تفکر و گاه با احتیاط بیشتری آثار خویش را عرضه کنند. زیرا هر ضعف و کاستی از سوی هنرمندان از نگاه تیزبین منقدین و شنوندگان آشنا دور نخواهد ماند. جامعه آگاه به استانداردهای هنری توقعات بیشتری از هنرمندان خواهند داشت و هنرمندان را موظف خواهند کرد که نسبت به کار خویش سختگیرتر باشند.

دیگر اینکه هر هنرمندی می تواند بازخورد اندیشه و تکاپوی خویش در هنر موسیقی را چون آئینه ای در مقابل خویش ببیند. هنرمندی که در انزوا و تنهایی خویش در اندیشه آفرینش اثری جدید می باشد، بی گمان به شنوندگان و مخاطبین این اثر اندیشه میکند. به عبارتی هر چند که یک اثر هنری در خلوت و تنهایی یک هنرمند آفریده میشود، ولی با انتشار آن اثر تولد واقعی یافته و حیات آن آغاز می شود.

آنگاه این اثر از آن شنوندگان و مردمی خواهد بود که می خواهند این اثر هنری را با نگاهی تازه و اشتیاق بشوند و طبیعی است که هر شنونده ای با توجه به نگاه خاص خود این اثر را ارزیابی کند. البته حوزه نقد سابقه چندانی در موسیقی ایران نداشته است و متأسفانه در آشفته بازار کنونی گاه شاهد برخی اظهار نظرهای مغرض انه و غیر حرفه ای در نقد یک اثر موسیقی هستیم که بجای نقد سازنده، آسیب جدی بر صاحب اثر و بعد بر ذهن خوانندگان این نقد و یا شنوندگان می گذارد.

در این میان وجود اینترنت، فضای بازتر و قابل دسترستری را اختیار میگذارد که در این فضای مجازی نقادان و یا شنوندگان یک اثر به راحتی می توانند نظرات خود را در مورد یک اثر بیان کنند و این رو در رو نبودن مخاطبین با صاحبان آثار، اندکی از تکلف در بیان ایده و عقیده میکاهد. به هر حال اینترنت و دسترسی سریع به آن و تعداد خوانندگانی که در سراسر دنیا می توانند اخبار و یا مقالات و نقدهای موسیقی را بخوانند، امکاناتی است که در دو دهه اخیر در جامعه کنونی ایران وارد شده است و تأثیر شگرفی در جامعه موسیقی داشته است.

از دیگر ویژگیهای این فناوری، فراگیر بودن آن است که باعث می شود دیدگاههای همه اقشار جامعه بطور ملموس بیان شود و این نکته باعث میشود که از بسیاری از تصورات و توهمات برخی افراد، در مورد خویش و آثارشان کاسته شود.

وضعیت نقد موسیقی را در حال حاضر خوب می بینید؟
نقد موسیقی می بایست از سوی افراد صاحب صلاحیت صورت پذیرد. بیان برخی از دیدگاههای شخصی افراد، تأثیر چندانی در روند نقد و نقد پذیری نخواهد داشت و پر واضح است که هر پدیده تازه ای مانند نقد در حوزه موسیقی، بیان و فرهنگ خاص خود را طلب میکند. تا آنجا که منتقد بتواند نقدی صمیمانه و نه مغرضانه داشته باشد و صاحب اثر نیز بتواند به نقاط ضعف و قوت کار خویش پی ببرد.

نقد موسیقی د ر حال حاضر چه در فضای مجازی و چه در انجمن ها و جلسات موسیقی هنوز به ثبات و شاخص های واقعی خویش نرسیده است زیرا بسیاری از منتقدین از دانش کافی برخوردار نبوده و مخصوصاً گاه در فضای مجازی هویت واقعی برخی از این افراد مشخص نیست و بیشتر نقدهای هنری، گاه انتقادی یک طرفانه و یکسو نگر می باشد.

مهمتر از همه این است که فرهنگ نقادی و نقد پذیری در جامعه موسیقی نهادینه شود تا بتوانیم گفتار مخالف را تاب بیاوریم و به اصطلاح عام فرهنگ را بیاموزیم. «یکی گفتن و یکی شنفتن»

به نظر شما موسیقی در سال گذشته در اینترنت رشد داشته؟
در سالهای گذشته وبلاگها و سایت های مرتبط با موسیقی با افزایش بسیار چشمگیری روبرو بوده است. برخی از این وبلاگ ها توانسته اند صفحات بسیار ارزنده ای در معرض دید خوانندگان خود قرار دهند و این رشد هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی جنبه های گوناگونی را در بر داشته است. زیرا برخی از مطالب این سایتها و وبلاگها بسیار ارزشمند و درخور تعمق می باشد و بنظر من اینترنت در زمینه خبررسانی بیشترین اثر را دارا بوده است.

برگزاری مسابقه در زمینه مقالات موسیقی و خبر می تواند تاثیر مثبتی داشته باشد؟
یکی از بزرگترین ویژگیهای چنین همایش ها و مسابقاتی، می تواند ایجاد انگیزه ای تازه در بین فعالان این حوزه باشد و همچنین در رشد کیفی نوشته ها و آثار، تأثیر چشمگیری داشته باشد.

ارتباط نویسندگان وبلاگ ها و گردانندگان سایتهای خبری و تعامل ایشان در ارتباط با موضوعات روز نیز می تواند، منجر به ایجاد طرحها و راهکارهای تازه در زمینه موسیقی شود زیرا برخورد اندیشه ها همواره منشاء حرکتی تازه در جامعه و رشد و درک مفاهیم اصلی فرهنگی بوده است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

روش سوزوکی (قسمت شصت و دوم)

در سال ۱۹۶۱ هشت سال بعد از ماجرای دوهام، در جرائد اعلام شد که در ۱۶ آبریل در ساعت ۱۰ صبح، چهارصد بچه بین سنین پنج تا دوازده سال با ویولن‌های کوچک در دست بر روی صحنه سالن اجرای جشن ‌های بونکیو (Bunkyo) در توکیو به روی صحنه رفتند و همگی مرتب و در صف منتظر پابلو کازالس (Pablo Casals) بودند که یکی از بزرگترین نوازندگان ویولنسل قرن بیستم بود. ماشین استاد دو دقیقه قبل از اجرا به سالن جشن رسید و او دقیقاً در سرِ ساعت ده با همسرش وارد سالن شد، با تشویق ‌های تحسین برانگیز از طرف مادران و پدران، بچه‌ها و معلم ‌های پرورشِ استعداد ها روبرو شدند، به محض دیدنِ چهارصد کودک بر روی صحنه کازالز گفت: اوه… اوه… و او و همسرش به کودکان دست تکان دادند و برجایشان قرار گرفتند. در همان لحظه بچه ‌ها بر روی واریاسیونهای «ما می‌خواهیم جوها را درو کنیم» بطور اونیسون شروع به نواختن کردند و این یک ارائه فوق العاده تکان دهنده شد. مایستر کازالس اجراهای آنها را با هیجان دنبال می‌کرد و دوباره گفت: اوه… اوه… وقتی که بچه ‌ها کنسرتو ویولن ویوالدی و دوبل کنسرتوی باخ را به اجرا در آوردند، هیجان فوق‌العاده‌ای بوجود آمده بود.

اسعدی: ۴۸ ساعت پس از داوری هر شاخه، نام برگزیدگان اعلام می شود

به نقل از روابط عمومی چهاردهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان، هومان اسعدی، دبیر چهاردهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان در خصوص نحوۀ داوری آثار شرکت‌کنندگان این دوره گفت: مکانیزم داوری جشنوارۀ امسال در مرحلۀ اول تقریباً شبیه روال سال‌های گذشته است. اگرچه آثار به‌صورت ویدئویی به جشنواره ارسال شده اما ستاد جشنواره پس از احراز هویتِ ارسال‌کنندگان، فقط فایل‌های صوتی را برای داوران پخش می‌کند. تمامی فرم‌های امتیازدهی به‌صورت بی‌نام و کُدگذاری‌شده است.

از روزهای گذشته…

نقدی بر مصاحبه رابعه زند درباره ساز ارجان

نقدی بر مصاحبه رابعه زند درباره ساز ارجان

مدتی پیش رابعه زند در فضای مجازی اعلام نمود که قرار است در سمینار جهانی تدکس (۳۰ فروردین ۹۷) درباره ساز بازسازی شده ارجان سخنرانی نمایند و ظاهرا «لیر ارجان» کماکان موضوع بحث او و وسیله ای برای مانورهای تبلیغاتی اش می باشد.
جایگاه موسیقی در چین باستان

جایگاه موسیقی در چین باستان

تاریخ موسیقی – ثبت شده – در چین به بیش از ده هزار سال پیش از میلاد مسیح (ع) می رسد، شکل مقابل نمونه هایی از فلوت را نشان می دهد که باستان شناسان قدمت آنها را به حدود نه هزار سال قبل از میلاد نسبت می دهند، این فلوت ها از استخوان بدن پرنده ها و ماهی ها ساخته شده است و هم اکنون نیز قابل نواختن می باشند.
استنلی جردن، معرف تکنیک تاچ بر گیتار

استنلی جردن، معرف تکنیک تاچ بر گیتار

استنلی جردن (Stanley Jordan) نوازنده آمریکایی و صاحب نام در سبکهای jazz و jazz fusion میباشد و شناخته شده ترین نوازنده در جهان بدلیل داشتن تکنیک مخصوص بخود و آنهم نوازندگی با انگشتان دست راست بدون استفاده از مضراب (تکنیکی که باید وی را بنیانگذارش در این سبک دانست) این تکنیک معروف به touch technique میباشد.
آکوردهای هفتم ساده شده

آکوردهای هفتم ساده شده

تا سال ۱۹۴۰ اغلب پیانیست های Jazz از متدی که بنام oom-pah معروف بود برای همرای ملودی دست راست یا موسیقی استفاده میکردند. اما در این زمان Bud Powell (از پیانیست های مشهور Jazz) روش دیگری برای همراهی بکار برد که بتدریج موسیقی Jazz را متحول ساخت.
شجریان؛ پدیده‌ی اجتماعی (II)

شجریان؛ پدیده‌ی اجتماعی (II)

در تاریخ معاصر ما به‌ندرت پدیده‌ای موسیقایی می‌توان یافت که جریان‌های اجتماعی موجود تا این حد در کامور شدنش نقش داشته باشند و نیز به‌ندرت پدیده‌ای موسیقایی می‌توان جست که چنین هم‌نوای دگرگونی و در همان حال بازیگر آن شده باشد (۳).
چارلز براون

چارلز براون

اگر بخواهیم در دنیای پیانو – بلوز تنها نام یک موسیقیدان را ببریم، بدون هیچ شک و تردیدی، ناخودآگاه نام چارلز براون را خواهیم آورد. چراکه توانایی غیر قابل تصور او در نواختن پیانو به همراه صدای باز، گرم و نحوه خواندنش که آمیخته با نغمه های Jazz-Blues بود، به اتفاق هم موسیقی ای را پدید می آورد که تا به امروز کسی نتوانسته همانند آن را بیافریند.
صنعت فرهنگ (قسمت دوم)

صنعت فرهنگ (قسمت دوم)

یکی دیگر از مهمترین ابزارهای صنعت فرهنگ در تمام دنیا تلویزیون است که ابزاری قدرتمند برای همانند سازی و پایین آوردن سطح درک عمومی از هنر وهمچنین حذف موفق هرگونه مخالفت فرهنگ ورانه‌ای. این رسانه در کشور ما تابع همان وضعیت دو پاره جغرافیایی است اما حتا نگاهی بسیار سطحی به آثار هنری ارائه شده در این رسانه نشانگر عدم تفاوت عمده در روند هر دو بخش با وجود ظاهر بسیار متفاوتشان است.
درباره انتشار دو کتاب از علینقی وزیری

درباره انتشار دو کتاب از علینقی وزیری

به تازگی جعفر صالحی موسیقیدان و نت نگار، دست به انتشار کتابی از علینقی وزیری زده است؛ نوشته ای که پیش رو دارید، به قلم جعفر صالحی و درباره این کتاب است.
سکانسی به نام موسیقی فیلم (I)

سکانسی به نام موسیقی فیلم (I)

موسیقی عنصری است که در تفهیم بیان به کمک سایر هنرها می رود ولی به تنهایی در انتقال مفهوم خود عاجز است. دور از ذهن به نظر می رسد که قطعه ی بی کلام و بدون نامی را بشنویم و درک و دریافتمان از آن با خواسته و منظور آهنگساز یا نوازنده یکسان باشد. اگر برای کسی ” مرثیه ای برای قربانیان هیروشیما ” اثر آهنگساز لهستانی، پندرسکی را پخش کنیم که تا کنون آن رانشنیده باشد و نامی هم از عنوان اثر نبریم، هرچند او به موسیقی اشراف داشته باشد بسیار بعید به نظر می رسد که بتواند به گوید یادش به قربانیان هیروشیما افتاده است. هرچند که در این اثر پنجاه و دو ساز زهی سعی در انتقال سوژه ی ذهنی آهنگساز کرده باشند و شاید به این مطلب بسنده کند که موسیقی مدرن است.
رگه، پدیده ای جهانی از اقلیم کاراییب (II)

رگه، پدیده ای جهانی از اقلیم کاراییب (II)

مانند بسیاری از دیگر کشورهای کاراییبی، برده داری و استعمار بخشی از تاریخ معاصر جامایکا را تشکیل می دهد. کشوری که پس از حمله اسپانیایی ها دراواخر قرن پانزدهم وقتی معلوم شد معادن طلا ندارد برای اسپانیایی ها بی اهمیت شد. برده های آفریقایی که برای استخراج از معدن طلا به جامایکا برده شده بود در آن جزیره رها شدند و اسپانیایی ها هم با دست نیافتن به اهداف اقتصادیشان از جامایکا کم کم در مورد این جزیره رسست شدند. صد و پنجاه سال بعد، با سست شدن استعمارگران اسپانیایی، انگلستان جامایکا را تصرف و به مجموعه کشورهخای مستعمره خود اضافه کرد. به این ترتیب و با گذشت زمان این جزیره بومی نشین علاوه بر آن چه خود داشت، سه فرهنگ مختلف اسپانیایی، آفریقایی و بریتانیایی را نیز دریافت کرد.