بانوی بزرگ بلوز

اتا جیمز ، اوایل دهه 60
اتا جیمز ، اوایل دهه 60
اتا جیمز (Etta James) با نام جمیستا هاوکینز (Jamesetta Hawkins) در تاریخ ۲۵ ژانویه ۱۹۳۸ در لوس آنجلس به دنیا آمد. منتقدین و بزرگان موسیقی از او اینگونه یاد می کنند، یکی از عظیم ترین قدرتها در موسیقی آمریکا، بزرگترین خواننده پس از بیلی هالیدی، اتا جیمز قلب و روح موسیقی R&B، پر احساس ترین خواننده ایست که خداوند آفریده، بزرگترین خواننده بلوز مدرن که تا به حال به وجود آمده که شکی در آن نیست و …

هر چه در توصیف اتا جیمز گفته شده است مبالغه نیست بلکه عین واقعیت است و حاصل تلاشش طی نیم قرن پر فراز و نشیب زندگی در عرصه موسیقی است. به قسمتی از یکی از کارهای معروف او گوش کنید :

audio file At Last My Love has Come Along

جمیستا نوجوان در سال ۱۹۵۰ با خانواده اش به سان فرانسیسکو نقل مکان کرد و مانند بسیاری از خوانندگان بلوز، اولین درسهای خود را با خواندن آوازهای انجیل در گروه کر کلیسا فرا گرفت. در سالهای بعد، او گروه سه نفری زنانه “The Creolettes” را به وجود آورد که موسیقی ریتمیک و بلوز اجرا میکردند. در این دوران او با جانی اوتیس (Johnny Otis) ترانه سرا، نوازنده و تهیه کننده شهیر و کاشف بسیاری از ستارگان موسیقی ملاقات کرد و با نام “اتا جیمز” در برنامه های او شرکت نمود.

اتا همراه با جانی اوتیس ترانه ای به نام Roll With Me Henry را در جواب به ترانه معروف Work With Me Annie که توسط هنک بالارد (Hank Ballard) اجرا شده بود نوشت. ولی با توجه به اینکه عنوان آن بیش از حد دو پهلو بود، هنگام ضبط آنرا به The Wallflower تغییر دادند. پخش این ترانه تا زمانی که اتا آنرا دوباره در سال ۱۹۵۵ و با نام Dance With Me Henry اجرا کرد، ممنوع اعلام شده بود و پس از اجرای مجدد به مدت ۴ هفته در صدر جدول موسیقی R&B قرار گرفت.

ترانه های بعدی او W-O-M-A-N و Tough Lover بود که قابلیتهای اتا را بیش از پیش به نمایش گذاشت و این موفقیتها منجر به ملاقاتی با هاروی فوکوا (Harvey Fuqua) جذاب و خوش چهره، خواننده گروه The Moonglows شد. فوکوا توانست با کمک جذابیت خود اتا را راضی به کار با کمپانی آرگو (Argo) زیرمجموعه شرکت ضبط صفحه (Chess) کند. دوران طلایی اتا در سال ۱۹۶۰ با امضای قرارداد با آرگو آغاز شد و توانست بلافاصله در دنیای حرفه ای ضبط صفحه به چهره ای شاخص بدل شود.

با همکارانش در استودیو او ترانه ای دوصدایی با مرد رویایی اش فوکوا اجرا کرد If I Can’t Have You و تمام شیفتگی و دل شکستگی خود را با اجرای پر حرارت خود از ترانه All I Could Do Was Cry به نمایش گذاشت. در این دوران اتا تورهای زیادی اجرا می کرد و تنهایی جاده های بی انتها را می پیمود. شکست عاطفی بزرگ او پس از ازدواج فوکوا رخ داد که او را به سمت آرامش موقت مواد مخدر سوق داد. علی رغم موفقیت اجراها و همچنین ضبط دو ترانه تکان دهنده Tell Mama و I’d Rather Go Blind که یکی از شاخصه های سبک بلوز شد، اتا در سراشیب خطرناکی افتاده بود.

Leonard Chess ، با توجه به قابلیتهای بالقوه اتا جیمز، با یک ارکستراسیون ویولون عالی ترتیب اجرای یک کار جدید را داد و اتا یکی از بهترین و ماندگارترین تک ترانه های دوران موسیقی پاپ را اجرا کرد، یعنی At Last My Love has Come Along.

اتا با گذراندن دوره بازپروری توانست بر اعتیاد خود غلبه کند و به عالم هوشیاری بازگردد، هرچند این بار احساسات دردناکی نیز به صدایش افزوده شده بود. او در سال ۱۹۷۳ به Chess Records بازگشت و کار حرفه ای خود را ازسر گرفت. اتا جیمز در سال ۱۹۹۳ به عضویت The Rock and Roll Hall of Fame درآمد. او همچنان- با دو پسرش Donto و Sametto یکی در گروه نوازندگان و دیگری در استودیو – به کار اجرا و ضبط ترانه های خودمشغول است. جدیدترین آلبومش Blues to the Bone در سال ۲۰۰۴ به بازار آمده است.

او هنوز هم آوایی شنیدنی دارد و میتواند با صدایی نرم و گرفته یا تند و تیز و آتشین، ملتمسانه و از غم و اندوه پنهانی با دریای خروشان احساسات رها شده اش … بخواند. به قسمتی از یکی دیگر از کارهای او گوش کنید :

audio file I Just Want To Make Love To You

گفتگوی هارمونیک

آموزش ساز، کاری دانشگاهی نیست (V)

در این مدتی که در دانشگاه این تغییرات را به وجود آوردید و به مدت ۸ سال بود ریس دانشکده موسیقی بودید فکر می‌کنم زمان کافی برای فارغ‌التحصیلی دانشجویان برای حداقل پنج دوره فراهم بود. چه کسانی در آن دوره به‌عنوان موسیقی‌شناس فارغ‌التحصیل شدند. لطفاً نام ببرید. به‌یقین بیش از چند اسم به خاطر نخواهم آورد. موضوع مربوط به چهل‌ و چند سال پیش است. به‌طور مثال آقای لطفی.

گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (VIII)

نوع دیگر از دسته بندی، تقسیم موسیقی به موسیقی هنری و انواع دیگر موسیقی است که از این دیدگاه، فاقد ارزش های هنری هستند، با این ویژگی که اولی محصول خلاقیت و نبوغ است و در درجه اول شامل موسیقی های تصنیف شده توسط آهنگسازان نامدار است که به عنوان هنر غیر وابسته (autonome Kunst) یا هنری که فقط به خلاقیت و نبوغ سازنده اش متکی است، شناسایی می شوند. البته در مورد شناسایی موسیقی های غیر هنری بین ناظرین و منتقدین و تئوری پردازان توافقی وجود ندارد. در این گروه بنا به دیدگاه های متفاوت، انواع مختلف موسیقی ها مانند موسیقی بازاری (Musik Kommerz) برای مصرف در حیطه تجارت و اغلب محصول تقلید و کپی برداری یا موسیقی های محلی و فلکلور های شهری و روستایی و موسیقی های سنتی و آئینی که بدون «خلاقیت هنری» وجود داشته و دارند، شناسایی می شوند که برنامه کاری اتنوموزیکولوژی است.

از روزهای گذشته…

U2 ، موفق ترین برنده گرمی

U2 ، موفق ترین برنده گرمی

با وجود آنکه ماریا کری (Mariah Cary) بیشتر توجه قبل از مراسم اهدای جوایز گرمی (Grammy) را بخود اختصاص داده بود، اما این گروه U2 بود که توانست شب چهارشنبه پنج جایزه از جمله دو جایزه برای بهترین آلبوم سال یک جایزه برای بهترین آهنگ سال را نصیب خود کند.
تکنیک های هارمونی در موسیقی های امپرسیونیسم و رومانتیسم (IV)

تکنیک های هارمونی در موسیقی های امپرسیونیسم و رومانتیسم (IV)

آکورد های مرکب حاصل ترکیب دو آکورد متفاوت هستند و می توان شماره هر کدام از آکورد های ترکیب شده را بر روی آکورد مرکب نوشت. مانند ترکیب آکورد I و VI (میزان اول). یک مورد ویژه از این نوع ترکیب را می توان از ترکیب دو آکورد پایه گی بدست آورد به طوری که یکی از آنها در گام ماژور و دیگری در گام مینور باشد. در این نوع از ترکیب که فواصل سوم بزرگ و کوچک همزمان شنیده می شوند معمولا یک فاصله اکتاو دو آکورد را از هم مجزا میکند (میزان دوم و سوم).
دنیای نوازنده و حقیقت درک صدا (III)

دنیای نوازنده و حقیقت درک صدا (III)

دوم، جنبه فیزیکی و جسمی شخص است که طبیعتا به اعضای درگیر با این موضوع منتهی می شود، به طور مشخص عضو تعیین کننده ای که بیشترین حساسیت در مورد آن اعمال می گردد، گوش و سیستم شنوایی است که به عنوان ورودی اطلاعات صوتی، انتقال وتبدیل ایفای نقش می کند و قسمت نهایی، سلسله اعصاب و مغزمی باشد و کیفیت، تحلیل و پاسخ را به عهده دارد.
نی و قابلیت های آن (IX)

نی و قابلیت های آن (IX)

در قسمت قبل به معرفی انواع نی در موسیقی نواحی و مناطق مختلف ایران پرداختیم که به طور کلی به سه دسته تقسیم می شدند:
گفتگوی من و خودم در آینه (III)

گفتگوی من و خودم در آینه (III)

شعرنوازی‌ها را که می‌توان چندنوازی‌هایی در فضای غیرضربی دانست به تلاش‌هایی برای بیرون آمدن از زیر سایه‌ی فنون چندنوازی غربی تصور کرده‌اند بگذار من هم همین‌طور کنم. اینبار حافظه‌ام یاری می‌کند و دو نمونه‌اش را به یاد می‌آورم که قبلا شنیده‌ام و حکم هم نمی‌دهم که تنها همین دو تا است و اولین بوده است. دونوازی‌ای که علیزاده و کلهر در «فریاد» در ابوعطا نواخته‌اند نوع وفادارنه‌اش است و مقدمه‌ای که در «ساز خاموش» بر ترکمن نواخته‌اند نوع کمی آزادترش. حالا راه باز شده است و کسی که از راه می‌رسد مجبور نیست همه‌ی راه را از نو برود می‌تواند ادامه دهد و چیزی هم از خودش باقی بگذارد تا بتواند بگوید ما کاشتیم برای آیندگان. هنوز برایم شکل نگرفته و روشن نیست اما چیزی که می‌شنوم ممکن است در آینده به ادامه این راه منجر شود.
موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (X)

موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (X)

تا اینجا با روشی تدریجا گسترش یابنده، گام به گام نشان داده شد که حتا اگر آن دید باریک و سخت‌گیرانه را نسبت به کتاب نداشته باشیم و تنها از منظر تنگ یک کتاب دیگر -که احتمالا مدل اولیه‌ی این فرهنگ یا نخستین محرک ذهنی مولف بوده است- بدان ننگریم و از رهگذر آن مستبدانه حق اندیشیدن یک مولف را هر چند از دیگران تاثیر پذیرفته باشد، سلب نکنیم، اشکالات کتاب برسرجای خود باقی می‌ماند و گاه حتا شدیدتر هم می‌شود.
شیوه ای نوین در نوازندگی گیتار کلاسیک (II)

شیوه ای نوین در نوازندگی گیتار کلاسیک (II)

قطعاً تفکر وی امکان اجرای آن برای همه ی نوازندگان نبوده. اینکه چه نوازندگانی قادر به اجرای آن باشند گویی برای وی اهمیتی نداشته، چرا که تمام باورهای ما برای استاندارد فاصله ی بین انگشتان دست چپ را نادیده گرفته است. به هر حال شما در مسیر چنین تفکری و با داشتن دستانی منعطف و قدرتمند نیز، امکان گرفتن فاصله ای بیش از ۶ یا ۷ فرت (Fret) را در قسمت سر دسته ی ساز ندارید.
بهترین های جَز در این هفته

بهترین های جَز در این هفته

دومین ترانه به نام Dance Me To The End Of Love از آلبوم Careless Love با صدای مادلین پرو Madeleine Peyroux (نام فامیل او مانند کشور پرو تلفظ میشود) خواننده جوان آمریکایی است، مادلین پرو را بیلی هالیدی سالهای نود نامیده اند.
آکوردهای هفتم ساده شده

آکوردهای هفتم ساده شده

تا سال ۱۹۴۰ اغلب پیانیست های Jazz از متدی که بنام oom-pah معروف بود برای همرای ملودی دست راست یا موسیقی استفاده میکردند. اما در این زمان Bud Powell (از پیانیست های مشهور Jazz) روش دیگری برای همراهی بکار برد که بتدریج موسیقی Jazz را متحول ساخت.
سعیدی: در ابتدا سبک نوازندگی ایرانی ها عربی بود

سعیدی: در ابتدا سبک نوازندگی ایرانی ها عربی بود

نوازندگان ایرانی قانون تحت تاثیر شیوه نوازندگی اعراب دوباره نواختن قانون را در ایران از سر گرفتند مانند رحیم قانونی و جلال قانونی و بعد از آن استاد خودم زنده یاد مهدی مفتاح و خانم سیمین آقارضی همه اینها به همان سبک و شیوه‌ی تکنیک موسیقی عربی با نوای موسیقی ایرانی می نواختند. یکی از این اساتید هم که هنوز هستند ولی به دلیل کهولت سن نوازندگی نمی کنند آقای اکبر صدیف هستند که الآن در تگزاس زندگی می کنند. از نواخته های آقای صدیف هم فایل شنیداری دارم.