کارمینا بورانا

از تصاویر نسخه خطی Carmina Burana
از تصاویر نسخه خطی Carmina Burana
کارمینا بورانا مجموعه ای از آوازهای قرن سیزدهم میلادی است که پایه و اساس کارهای موسیقی کارل ارف ، آهنگساز و مدرس موسیقی آلمانی برای ساخت آوازهای کرال قرار گرفت.

مجموعه کارهای کرالی که کارل ارف از روی این سرود ها تهیه کرد برای اولین بار در در سال ۱۹۳۷ اجرا شد و پس از آن بعنوان متداول ترین و محبوبترین کارهای کرال در قرن بیستم مطرح شد. این آوازها بصورت جدا و یا در فیلم های تلویزیونی و سینمایی – از جمله قسمت اول ارباب حلقه ها – به کررات اجرا شده است.

کارمینا بورانا مجموعه ای از دست خط هایی است که هم اکنون در کتابخانه ایالتی باواریا در مونیخ (زادگاه کارل اورف) نگهداری می شود. این مجموعه شامل بیش از ۱۰۰۰ شعر و سرود است که در اوایل قرن سیزدهم میلادی تهیه شده است.

اصطلاح کارمینا بورانا – به معنی سرودهای بورانا – برای اولین بار توسط موسیقی شناسی بنام یوهان آندریاس اشملر (Johann Andreas Schmeller) بکاربرده شد.

اشملر این مجموعه از سرود ها را از روی دست نوشته هایی تهیه کرد که در سال ۱۸۴۷ از یک صومعه در جنوب مونیخ پیدا شده بود؛ آنها متعلق به یک راهب بندیک در همان صومعه بودند. بررسی های اخیر نشان می دهد که ریشه اصلی این سرودها متعلق به این قسمت از مونیخ نبوده و به احتمال زیاد بعدها از اتریش به آنجا آورده شده است.

audio.gif از قسمتهای بسیار زیبای کارمینا بورانا

اغلب این سروده ها به زبان لاتین هستند اما برخی از آنها نیز به گونه های قدیمی تر زبان آلمانی نوشته شده اند. قسمت اعظم این سرودها دارای مضامین مذهبی، سیاسی، اخلاقی، عشقی و عرفانی هستند.

با این وجود اگر در یک جمله بخواهیم ایده ای از جمع معانی این سروده ها داشته باشیم باید به اصطلاحی که برای مردم قرن سیزدهم بکار برده می شد اشاره کنیم، یعنی : “بخور، بنوش، ازدواج کن؛ چرا که فردا ممکن است بمیری.”

از نوشته های تاریخی نیز چنین بر می آید که مردم اروپا در قرن سیزدهم بیشتر به مسائل دنیوی توجه داشتند تا مسائل مذهبی.

اشملر این سروده ها را منتشر کرد تا اینکه در سال ۱۹۳۵ کارل ارف بطور کاملآ اتفاقی با این سروده ها آشنا شد و با خواندن آنها گویی به او وحی شد که باید برای آنها موسیقی تهیه کند. لذا تصمیم گرفت تا کار بزرگی را بر اساس این سروده ها برای ارکستر و گروه کر تهیه کند.

نسخه های خط های موجود این نوشته ها خود حاوی ملودی هایی قرون وسطایی بودند، اما ارف تصمیم گرفت تا ملودیهای خود را جایگزین آنها کند تا تطبیق بهتری با کلام داشته باشند. اولین اجرا شامل حرکات نمایشی مانند رقص هم بود، اما امروزه کمتر مشاهده می شود که با اجرای این قطعات حرکات نمایشی هم اجرا شود.

کارل ارف در زیرنویس پارتیتور تهیه شده برای این سرودهای قرون وسطایی از این عبارت استفاده کرد :

“سرودهای روحانی برای خواننده و کر که بصورت گروهی با ارکستر و تصاویر جادویی باید اجرا شوند.”

کارمینا بورانا را می توان از جمله مشهورترین کارهایی که در زمان حکومت نازی ها در آلمان سروده شده است، نامید. اجرای اول این سرودها به هشتم جون سال ۱۹۳۷ در سالن اپرای فرانکفورت باز می گردد. هر چند در ابتدا منتقدین موسیقی محلی برخورد خوبی با این کار ارف نداشتند اما با علاقه و حمایتی که حزب نازی از این موسیقی نشان داد، کارل ارف به یکباره به شهرت بسیاری دست پیدا کرد و از او خواسته شد تا موسیقی های بیشتری در این فضا برای فرهنگ و تمدن “آریایی” تهیه کند.

denison.edu , wikipedia.com, bbc.co.uk

نگاهی به کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی (II)

پیش از انتشار این کتاب، استادانی بودند که موسیقی ایرانی را اول با گوشه‌های مدال ردیف درس می‌دادند؛ کسی که مجدانه در این زمینه تا امروز فعال بوده، حسین عمومی نوازنده و مدرس موسیقی دستگاهی است. عمومی در کلاس‌هایش قبل از آموزش کل ردیف، درسی به نام «پیش‌ردیف» را تدریس می‌کند که در زمانی حدود ۲۰ دقیقه، کل گوشه‌های مدال ردیف را پشت هم می‌خواند. (۵)

فراخوان سیزدهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان منتشر شد

در بخش «موسیقی دستگاهی ایرانی تار، تنبک، دف، سنتور، سه‌تار، عود، قانون، کمانچه، نی؛ در بخش «موسیقی کلاسیک» نوازندگان سازهای ابوا، پیانو، ترومبون، ترومپت، فلوت، کلارینت، کنترباس، گیتار، ویلن، ویلنسل، ویولا، هورن؛ و در بخش «موسیقی نواحی ایران» خوانندگان و نوازندگان سازهای زهی، بادی و کوبه‌ای از مناطق مختلف کشور به رقابت خواهند پرداخت.

از روزهای گذشته…

دیدگاه افلاطون و فیثاغورث در باب موسیقی (I)

دیدگاه افلاطون و فیثاغورث در باب موسیقی (I)

موسیقی در تمام جنبه های زندگی مردمان یونان باستان نقش بسیار مهمی ایفا می کرد و سامانه ی سیاسی و اجتماعی کاملا” با آن عجین بود. موسیقی آن دوره آهنگ های آیینی، مذهبی، رزمی، بزمی، آمرانه و اندرزگویانه را شامل می شد. سازهای اصلی کیثارا(نوعی لیر)، آئولوس (نوعی ساز بادی) و سازهای کوبه ای بودند.
آلبوم «جان مایه» منتشر شد

آلبوم «جان مایه» منتشر شد

آلبوم «جان مایه» با نوازندگی تار امین میراحمدی و تنبک حامد زندکریم خانی توسط انتشارات «آوای دلگشای شهرود» منتشر شد. میراحمدی در این آلبوم با تاثیر پذیری از مکتب تارنوازی استاد علی اکبرخان شهنازی به اجرایی در دستگاه نوا پرداخته است، دستگاهی که علی اکبر خان در ردیف اش به اجرای آن نپرداخته است. میراحمدی در جلد این آلبوم می نویسد:
راک کلاسیک-قسمت اول

راک کلاسیک-قسمت اول

راک کلاسیک Classic rock در اصل به عنوان یک قالب برای برنامه ریزی ایستگاههای رادیویی به وجود آمد که از قالب موسیقی راک آلبومی یا AOR- قالبی دیگر برای انتخاب و دسته بندی موسیقی در رادیو بر اساس انتخاب موسیقی از آلبومهای استودیویی راک در اوایل دهه ۸۰- گرفته شده بود. این قالب موسیقی راک در ایالات متحده شامل مجموعه ترانه های بسیار اما محدودی است که از سالهای ۶۰ تا بیشتر دهه ۸۰ را دربر میگیرد و بیشترین تاکید آن بر ترانه های بسیار موفق قدیمی تر از هنرمندانی است که به طور کلی به “دوران راک کلاسیک” مربوط هستند.
شجریان در آینه زمان

شجریان در آینه زمان

به مناسبت یکم مهرماه زادروز تولد محمدرضا شجریان مناسب دیدم در حد توانم و در مجال این مقاله، در مورد این هنرمند بنویسم. برای درک کامل تر و بهتر تاثیرات شجریان بر آواز ایرانی باید مکاتب آوازی را به خوبی شناخت. صحبت از مکاتب آوازی در حوصله ی این مطلب نمی گنجد و در زمانی دیگر از آن سخن خواهیم گفت. نورعلی خان برومند در دهه ۴۰ و ۵۰، شایسته ترین راوی و مدرس مکتب آوازی طاهرزاده است. محمدرضا شجریان، نورالدین رضوی سروستانی، اکبر گلپایگانی (گلپا) و فاطمه واعظی (پریسا) آواز خوانان مطرح و نام آشنایی هستند که در محضر برومند به فراگیری این ردیف پرداختند که از این میان شجریان سرآمد دوران شد.
کادانس ها (II)

کادانس ها (II)

این کادانس بیشتر در آخر جملات دیده می شود اما آخرین آکورد به جای تونیک V می باشد و احساسی بی نهایت و نا تمام را ایجاد می کند.
نخستین «کارشناس موسیقی» در دادگستری

نخستین «کارشناس موسیقی» در دادگستری

در میان هنرمندان دنیای موسیقی هم مانند رشته‌های دیگر که به ویژه با قشر گسترده‌ای از مردم سرو کار دارند اختلاف‌ها و جر و بحث‌ها بر سر مسایل گوناگون کم نبوده است. در همین ایران خودمان یا در بین هنرمندان ایرانی در خارج، شاید بارها شنیده باشید که گفته شود شعر یا موسیقی فلان اثر از شخص دیگری بوده و به نام شخص دیگری معرفی شده؛ یا پروژه‌هایی که در میانه‌ی راه به خاطر اختلاف هنرمندان به پایان نرسیده‌اند.
نگاهی به آلبوم “طغیان” (II)

نگاهی به آلبوم “طغیان” (II)

در آلبوم “طغیان”، غیر از ساختار غیر معمولی که در ابتدا سخن گفته شد، تاکید زیادی نیز بر نقش شاعر شده، به طوری که در تصویر داخل آلبوم هر چهار هنرمند در کنار هم دیده می شوند. امیر مرزبان شاعر جوانی است که همراه و مهمتر از آن همدل این گروه بوده و شعری از خود را به نام “طغیان” می خواند که کلید فهم جلد این آلبوم و مانیفست این اثر نیز هست.
رئیسیان: چاووش علاقه شخصی ام بود

رئیسیان: چاووش علاقه شخصی ام بود

شاید جالب باشد که بگویم، علی رغم اینکه تمام فیلم های من تا به امروز، با موضوعی به غیر از موسیقی بوده اما در میان تمام هنرها پیوند من با موسیقی بسیار عمیق تر است و فهم و درک من از موسیقی بسیار بیشتر از دیگر هنرهاست و همین هم البته در آثارم اثرگذار بوده است، بهره گیری از این درک نسبت به موسیقی. اما علت اینکه تا به حال به موضوع موسیقی نپرداخته ام این است که اصولاً موضوع موسیقی از مهجورترین موضوعاتی است که یک سفارش دهنده به آن بپردازد و من به عنوان مستندساز، مسلماً باید تهیه کننده ای داشته باشم که بتوانم مستندی بسازم
آشنایی با موسیقی فیلم – ۱

آشنایی با موسیقی فیلم – ۱

Film Score موسیقی ای است که هنگام پخش فیلم به همراه دیالوگ های آن پخش می شود. این موسیقی که مخصوص فیلم تهیه یا تنظیم می شود به منظور کمک به دیگر عوامل بصری و شنوایی – افکتهای صوتی – برای بالا بردن توان بیان احساسات مختلف در فیلم استفاده می شود.
استقبال پرشور دزفولی‌ها از سه‌ شب کنسرتِ سه‌ساعته گروه وزیری

استقبال پرشور دزفولی‌ها از سه‌ شب کنسرتِ سه‌ساعته گروه وزیری

کنسرت گروه وزیری به سرپرستی و آهنگسازی کیوان ساکت و خوانندگی وحید تاج، شانزدهم تا هجدهم دی‌ماه سال جاری در حالی در سالن سینمایی شهر دزفول برگزار شد که این اجرا به دلیل استقبال مخاطبان در هر شب، سه ساعت به طول انجامید. مریم رفیعی گزارشی را درباره این برنامه برای مجله «گفتگوی هارمونیک» کرده است: