کارگاه «آشنایی با نقد موسیقی» در خانه موسیقی

آروین صداقت کیش
آروین صداقت کیش
کارگاه «آشنایی با نقد موسیقی» با حضور و تدریس آروین صداقت کیش، منتقد و پژوهشگر موسیقی در ۸ جلسه در دی و بهمن ماه در ساختمان فاطمی برگزار می‌شود .خبرنگاران، منتقدان و کلیه علاقمندان به شرکت در این کلاس‌ها می‌توانند برای ثبت نام با شماره تلفن خانه موسیقی: ۶۶۹۱۷۷۱۱ تماس بگیرند. یا به نشانی: خیابان فاطمی غربی، نرسیده به جمالزاده، پلاک ۲۷۰، بروند.

علاقه‌مندان می‌توانند با تماس با خانه موسیقی از میزان شهریه و همچنین تخفیف‌های آن آگاه شوند.

نقد موسیقی از جمله مسایلی است که در جامعه‌ی موسیقی درباره‌ی آن هم‌رای نیستند. گاهی گفته می‌شود که نقد موسیقی در ایران وجود ندارد و گاهی نیز درباره‌ی نمونه‌های منتشر شده‌ی آن به طور جدی بحث و گفتگو می‌شود. یک نگاه بی‌طرفانه و به دور از آرمان‌گراییِ تندرو نشان می‌دهد که اکنون شمار نوشته‌هایی که به عنوان نقد موسیقی منتشر می‌شوند به علاوه‌ سخنرانی‌هایی که در نشست‌های نقد صورت می‌گیرد، در مقایسه با تعداد عنوان‌ آلبوم‌های منتشر شده، چندان کم نیست، به ویژه اگر شبکه‌ی جهانگیر اینترنت هم در نظر گرفته شود. با وجود این، بررسی بیشتر کیفیت آنچه را که نوشته می‌شود در بیشتر موارد اندک می‌نماید.

با در نظر گرفتن دو حقیقت یاد شده و برای آن که جریان نقد موسیقی گامی به پیش بردارد، کارگاهی طراحی شده است با عنوان آشنایی با نقد موسیقی. در این کارگاه پس از یادگیری تعاریف اولیه‌ی نقد موسیقی و جدا کردن نوشتارهایی که سمت و سوی انتقادی دارند اما نقد موسیقی نیستند (مانند نقد کردار موسیقی‌دانان، گزارش حاشیه‌های یک روی‌داد و…)، سعی بر آن است تا برخی توانایی‌های پایه که نبودن آنها می‌تواند کیفیت نقدها را پایین نگاه دارد، آموزش داده شود.

برای ژرف‌تر شدن آموخته‌ها، در طول دوره، علاقه‌مندان و روزنامه‌نگاران موسیقی، کار کارگاهی انفرادی و گروهی انجام می‌دهند و از رهگذر تمرین نقدنویسی با گوشه‌های دیگری از آنچه در ایران و جهان نقد موسیقی خوانده شده، آشنا می‌شوند و توانایی آن را می‌یابند که ویژگی‌های نقدشان تشخیص داده و آن را خودآگاهانه در اختیار داشته باشند.

همچنین تمرین‌های این کارگاه به شرکت‌کنندگان کمک می‌کند تا درکشان از توانایی‌های نقدگرانه واقع‌گرایانه‌‌تر از پیش شود و نیاز به آموزش گسترده‌ مباحث مرتبط با موسیقی و همچنین لزوم پرهیز از ورود به مباحثی که بر آن اشراف ندارند، به خوبی لمس کنند. تمرین‌های عملی یاد شده شامل شنیدن و نقد کردن نمونه‌های موسیقی، ارائه‌ی مثال‌هایی از نقدهای منتشر شده‌ی منتقدان، بازخوانی بعضی از آنها، در کلاس و بیرون از آن خواهد بود.

در کنار این دوره‌ی آموزشی امکاناتی در نظر گرفته شده تا نتایج کار شرکت‌کنندگان پس از بررسی در اختیار جامعه‌ی موسیقی نیز قرار گیرد. این کار دو سود دارد، نخست جریان دگرگونی‌ نوشتارها به دست پژوهندگان و علاقه‌مندان به موضوع نقد موسیقی در ایران می‌رسد و مستند‌سازی می‌شود تا روزی به عنوان پایه برای حرکت‌های بعدی به کار آید و دوم این کار تاثیری تشویقی نیز بر روند آموزش شرکت‌کنندگان خواهد داشت.

کارگاه آشنایی با نقد موسیقی در ۸ جلسه و با موضوعاتی همچون تکنیک‌های عمومی نقد، زبان و واژگان، مباحث مقدماتی در زیباشناسی و فلسفه ورود به نقدگری ژرف‌تر، مسائل عملی نقد موسیقی، نقد موسیقی در ایران و… برگزار می شود.

ورود به این کارگاه برای عموم علاقه‌مندان آزاد است اما گروه‌هایی که بیش از بقیه هدف آن را تشکیل می‌دهند؛ روزنامه‌نگاران حوزه‌ی موسیقی (اعم از حوزه‌ی مجازی و نشر سنتی) و دانشجویان رشته‌ی موسیقی یا روزنامه‌نگاری هستند.

شرکت در کارگاه نیازمند آشنایی اولیه با موسیقی عملی و نظری است. به بیان دیگر دست‌کم آشنایی با نواختن یک ساز یا خواندن آواز و آشنایی با تئوری موسیقی، مرتبط با گونه‌ موسیقایی که در آن مشغول فعالیت هستند، پیش‌ نیازهای نخستینِ کارگاه هستند. بااین‌ همه، نویسندگان حوزه‌ موسیقی فعال در یکی از روزنامه‌ها، خبرگزاری‌ها، مجلات، وب‌سایت‌ها یا وبلاگ‌های موسیقی از این پیش‌شرط مستثنا هستند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگاهی گذرا به جریان بندی های موسیقی ایران؛ به بهانه سالروز درگذشت پرویز مشکاتیان (I)

شاید تنها یک جمله باشد؛ ولی نه تنها یک جمله نیست. نهان‌های بسیاری از کنار این جمله بر خواهند گذشت:«مشکاتیان دیگر از خواب بر نخواست.» اگر دنیای مردگان تشریفاتی همچون دنیای زندگان داشته باشد، بسیاری به پیشوازش خواهند آمد. تمام رفتگان موسیقی و بسیاری از مشاهیر ادبیات به احترامش از جا بلند می‌شوند و کلاه از سر بر می‌دارند که کارهای او جزو طلایی‌ترین آثار موسیقی ایران بود. از حافظ و آقا علی اکبر خان فراهانی بگیر تا روح الله خالقی و حتی نورعلی برومند…

ریتم و ترادیسی (IX)

با این حال، حتی مفیدتر از فهرست های رویدادها، تجسم داده های MIDI به صورت پیانو-رُل مطابق شکل ۱۲ است. در این نوع ارائه، محور عمودی نشان گر شماره های نت MIDI است (مانند F2=53) و نت های متناظرِ شستی های پیانو به صورت گرافیکی بر هر دو طرف شکل نشان داده شده اند. زمان در طول محور افقی حرکت می کند، و با ضرب ها و میزان ها مشخص شده است. هنگام نمایش سازهای کوبه ای، هر سطرْ متناظر با یک ساز متفاوت (به جای یک نت متفاوت) است. برای مثال، در مشخصات کلی MIDI برای طبل، سطر متناظر با C1 طبل بزرگ با شماره ی نت MIDI برابر ۳۶ است، D1=38 طبل کوچک است و ۴۲=۱♯F و ۴۴=۱♯G و ۴۶=۱♯A انواع مختلف سِنج پایی هستند. این موارد در شکل همراه با شماره ی نت MIDI متناظرْ برچسب گذاری شده اند.

از روزهای گذشته…

داوودیان: اثرم در حصار آرشیو استاد شجریان محبوس است!

داوودیان: اثرم در حصار آرشیو استاد شجریان محبوس است!

زندگی هنری من در امریکا بسیار سخت و در تنهائی و عدم امکانات انجام میگیرد، این وضیت برای هنرمندی که بخواهد با عشق و خلوص و عمق به هنرش بدور از شارلاتان بازی و بیزینس کردن در کارش بپردازد، بسیار سنگین و آزاردهنده است و در واقع هنرمند به مانند پرنده ای در قفس زندگی میکند. هنرمند برای کار خلاقه و کلا پرداختن به موسیقی و ساز زدن و غرق شدن در کارش، نیاز به شادابی در جهت کارش و احساس درک و حمایت و قدر دانی و احترام مردم دارد.
گفتگو با مائوریزو پُلینی (I)

گفتگو با مائوریزو پُلینی (I)

باعث افتخار من (بورووس دُفی) است که نوازنده پیانو مائوریزو پلینی (Maurizio Pollini) را در مجموعه گفتگوی خود معرفی کنم. این پیانیست ایتالیایی از طریق تمرینات فراوان، آثار ضبط شده غیر قابل شمارش و کنسرتهای زنده ای که با دقت آنها را انتخاب کرده، خود را از دیگران متمایز داشته. او در سال ۱۹۴۲ در ایتالیا متولد شد. بعد از دریافت جایزه اول در مسابقات Warsaw Chopin در سال ۱۹۶۰، تصمیم گرفت به جای اجراهای بیشتر بپردازد و تحصیلات خود را ادامه دهد البته قبل از اینکه هنوز حرفه بین المللی خود را برنامه ریزی کند!
گفتگو با عبد الحمید اشراق (II)

گفتگو با عبد الحمید اشراق (II)

من در آن زمان در رادیو با دو ارکستر همکاری کردم یکی ارکستر امیریی و اسکوئی و دیگری همایون خرم بود و با خوانندگانی چون ملوک ضرابی و دردشتی و دیگران‏ نوازندگی می‏کردم. در آن دروان هارمونی را نزد آقایان حسین دهلوی و حسین ناصحی‏ می‏آموختم و درعین‏ حال در خیابان نادری و چهار راه حسن‏ آباد کلاس موسیقی داشتم‏ و درس می‏دادم و رشتهء معماری را هم در دانشگاه تهران ادامه می‏دادم.
به یاد و احترام نواب صفا

به یاد و احترام نواب صفا

حکایت هشتاد سال زندگی در میان غزل و ترانه های ناب، در مجالی این چنین در چند صفحه و چند سطر نمی گنجد. چه می توان گفت در نگاهی گذرا از نسلی که به یکباره در شعر وادب و موسیقی خوش درخشید؟ چه می توان گفت از نسلی که درخشانترین چهره های شعر و موسیقی را در خود داشته و هر چه می نگری نغمه است و ترانه و ترّنم. نغمه هائی که در روح و جان مردم این سامان جای گرفته و سالیانی است بس دراز و دورکه عاشقانه این نغمه ها را واژگویه میکنند و می خوانند.
گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

-در مورد نخست، موسیقی‌دان کارگر (اگر چه احتمالاً یقه سفید) محسوب شده و همان از خود بیگانگی که برای کارگران تحت سلطه‌ی سرمایه‌داری روی می‌دهد برای آنان نیز متصور است. مناسبات تولیدی موسیقی می‌تواند در پرتو چنین سازوکارهایی توصیف، یا تحلیل شود. در این هنگام «قاسم آفرین» پرسید این چه ارتباطی با مساله‌ی از خودبیگانگی روان‌شناختی دارد؟ مدرس پاسخ داد به نظر نمی‌رسد از دیدگاه مارکسیست‌ها این دو ارتباطی داشته باشند. «سعید یعقوبیان» هم اشاره کرد که علاوه بر مارکسیست‌ها لیبرال‌ها هم مفهوم از خودبیگانگی (البته به معنایی دیگر) را در کارهای نظری خود لحاظ می‌کنند و به نظر می‌رسد همه به نوعی با از خودبیگانگی دست به گریبان‌اند.
صفحه های علی اکبر شهنازی؛ سیمرغ قله تارنوازی (I)

صفحه های علی اکبر شهنازی؛ سیمرغ قله تارنوازی (I)

علی اکبر خان شهنازی فرزند جناب میرزا حسینقلی و بهره مند از تعلیم پدر نسل سوم از خاندان فراهانی در نوازندگی تار است. در مقام اســتادی علی اکبر خان همین بس که در سن ۱۴ سالگی شاگردان پدر را درس می داده و اولین آثار ضبط شده ایشان در سال ۱۳۹۱ ش در سن ۱۵ سالگی بوده که در مصاحبه روز اول اسفندماه ۱۳۵۶ در برنامه گلچین هفته شماره ۱۰۲ به شرح آن پرداخته است. از استاد علی اکبرخان شهنازی مجموعا ۸۱ روی صفحه به ضبط رسیده است.
منبری: اهالی هنر نیاز به دیده شدن دارند

منبری: اهالی هنر نیاز به دیده شدن دارند

صحبتهایی بود که سروش به صورت یک سری و در چند آلبوم آثار تولید شده در سه سال فعالیت انجمن را منتشر کند. من و دکتر ریاحی و مزدا انصاری و امیر بکان و کاظم داوودیان هیأت موسس آن انجمن بودیم. آقایان دهلوی و روشن روان و مرحوم بیگلری پور و بنده و دکتر ریاحی هم شورای آموزش و پژوهش بودیم که به کارها نظارت داشتیم. زمانی هم گروه موسیقی دانشکده صدا و سیما را تأسیس کردیم که بنده هم جزء هیأت ژوری بودم و در تدوین اساسنامه اش هم بودم و خلاصه چه عرض کنم… رسیدیم به اینجایی که مشاهده می کنید. در مورد انتشار آلبوم هم پروسه سختی شده که سراغش نرفتم.
بوطیقای ریتم (III)

بوطیقای ریتم (III)

حال ببینیم وقتی شنونده‌ی اجرای حقیقی موسیقی هستیم –و نه بیننده‌ی تصویر گرافیکی موسیقی حبس شده در کاغذ-چه چیز به ما می‌گوید کدام‌یک از این دوسیستم مختصاتی درست است؟ چگونه می‌فهمیم به ازاء هر سه نت یک بار دست بزنیم یا به ازاء هر دو تا؟ روشن است، تاکیدگذاری (Accentuation) موجود در متن قطعه این موضوع را به ما دیکته می‌کند. پیش از آن باید بپرسیم چه چیزی چنین تاکیدگذاری‌ای را می‌سازد؟ ساختار تاکیدی یک خط ملودی از کجا می‌آید؟ پاسخ به این پرسش را نیز به پیروی از کامبوروپولوس (Combouropoulos) به مشخص شدن محدوده‌ی یک ملودی از طریق هویت و مشابهت واگذار می‌کنیم. به این معنی که ساختار تاکیدی به طور خودکار برآمده از گروه‌بندی است.
سمفونی شماره ۹ گوستاو مالر

سمفونی شماره ۹ گوستاو مالر

آثار گوستاو مالر آهنگساز برجسته دوره رمانتیک را نمونه هایی کمال یافته در این مکتب میدانند . موسیقی رمانتیک که مهمترین شعار آن بیان احساسات و عواطف انسانی بود با آثار انقلابی بتهون آغاز شد . به دنبال او بزرگانی چون برلیوز شوپن مندلسون برامس و … این مکتب را پی گرفته و ادامه دادند . به علت هدف رمانتیزم در بیان عواطف و افکار بشری آهنگسازان این دوره سعی در آزاد ساختن موسیقی از قید و بندهای دوره کلاسیک از جمله قواعد کم وبیش ثابت نظم های کم استثنا و … کردند و توجه خود را بیشتر معطوف به محتوای موسیقی کردند .
مرور آلبوم «هشت آهنگ»

مرور آلبوم «هشت آهنگ»

تنظیم با اصولی که «فرامرز پایور»، مهم‌ترین و موفق‌ترین شخصیت در گروه‌نوازی موسیقی ایرانی نیمه‌ی نخست قرن، به یادگار گذاشته است برای سازآرایی آثار خودش خردمندانه است یا دست‌کم یکی از راه‌های منطقی (و نه لزوماً همراه با آزادی هنری) بازگشت به آثار استاد چیره‌دست فقید. «امیر رحمانیان» در آلبوم «هشت آهنگ» همین راه ظاهراً منطقی را برای رنگ‌آمیزی همه‌ی قطعه‌های کتاب «هشت آهنگ برای سنتور» رفته است، قطعاتی که اگر از دور به کارگان باقی‌مانده از پایور بنگریم، تنها مشابهتشان جای نگرفتن در مجموعه‌های دیگر است (گرچه دلیل کنار هم آمدنشان از نظر تاریخی دقیقاً این نیست).