وضعیت بانوان رهبر معاصر

پیشتر در مجله زنان موسیقی دو مقاله در باره وضعیت آهنگسازان معاصر زن منتشر شد. با وجود اینکه این مقاله ها با نگاهی به وضعیت و تعداد زنان آهنگساز در انگلیس تنظیم شده بودند اما کم و بیش بیانگر وضعیت این دسته از موزیسن ها در کل دنیا نیز بود؛ در همین راستا در یک سری مقاله با عنوان «وضعیت بانوان رهبر معاصر» به اوضاع رهبری زنان و کم و کیف آن می پردازیم.

مقاله ای که در زیر می خوانید در سال ۲۰۰۸ و در قالب گزارشی در پایان رویداد بی بی سی پرامز در سایت بی بی سی منتشر شد. با این وجود، همانطور که در قسمت بعدی این سری مقاله خواهیم خواند تفاوت چشمگیری در وضعیت بانوان رهبر از آن زمان تاکنون دیده نشده است.

ایستادن روی سکوی رهبری، زیر باریکه نور در حالیکه چشم هایی مشتاق از هر سو به رهبر چشم دوخته اند، جایگاه رهبری را هول انگیز می کند. هر کس که چوب رهبری را در دست می گیرد تسلطی کامل بر ارکستری متشکل از موزیسین های با استعداد دارد.

اجرا بر روی صحنه معمولا یک قلمرو مردانه به شمار می رود. با وجود حضور پر رنگ زنان در جایگاه های تأثیر گذار در هنر، چرا باید اوضاع رهبری زنان اینگونه باشد؟

موسیقی کلاسیک با تبعیض جنسیتی بیگانه نیست؛ وقتی در سال ۲۰۰۰ لئونارد اسلتکین (Leonard Slatkin)، رهبر ارکستر، در باره حضور بانوان موزیسین اظهار نظر کرد، روزنامه گاردین اینطور نوشت: «هیاهو، موضوع گزنده تر تبعیض جنسیتی در دنیای مردانه موسیقی کلاسیک را پنهان می کند.» البته اسلتکین بعدا اعلام کرد که از صحبت های او برداشت غلط صورت گرفته است. در این مقاله از دو نفر از موزیسین هایی که نامی از آنها برده نشده بود نقل قول شده بود که تبعیض در ارکسترهای انگلیس همچنان «زنده و زننده» است.

در گذشته به راحتی گفته می شد که بانوان رهبر جذبه لازم را برای رهبری ارکستر ندارند. کسانی هم گفته بودند که بانوان نمی توانند موسیقی ساخته شده توسط مردان را به طور کامل درک کنند.

هلن تامپسون، مدیر فیلارمونیک نیویورک، در دهه هفتاد قرن بیستم گفته بود که «زنان نمی توانند آثار برامس را رهبری کنند و موسیقی مالر موسیقی مردان است». اما به نظر می رسد که این رویکرد در حال تغییر است. در اوایل سال ۲۰۰۸، اوا استروسینسکا (Ewa Strusinska) به عنوان اولین بانوی دستیار رهبر در انگلیس به این سمت در ارکستر هاله منچستر گماشته شد.

همچنین در سال ۲۰۰۷، مارین آلسوپ (Marin Alsop) نخستین بانویی بود که رهبر یک ارکستر مهم آمریکایی، یعنی ارکستر سمفونیک بالتیمور، شد.

اما هنوز با وجود این تغییرات، تماشای یک زن بر روی سکوی رهبری منظره ای غریب است. تمامی رهبران اصلی ارکسترهای فیلارمونیک لندن، رویال و بی بی سی مرد هستند و کمبود سوپر استار های چوب رهبری به دست، فاحش است. نورمن لبرشت (Norman Lebrecht)، مفسر فرهنگی، معتقد است که «این یک پیش داوری تاریخی است، بیست و پنج سال پیش هم هیچ بانوی گوینده خبر در تلوزیون دیده نمی شد.

این شغل چیزی نبود که زنان به دنبالش بروند چون که احتمال انجامش خیلی زیاد بود.»

البته در کلاس های رهبری آلسوپ معمولا تعداد مردان و زنان برابرند. او می گوید «فکر نمی کنم که این روزها زنان برای انتخاب شغل رهبری تردید زیادی داشته باشند. اکنون فرصت های بیشتری برای کارکردن نسبت به قبل وجود دارد. اما نادیده گرفتن این که هیچ مدیر زنی در ارکسترهای بزرگ دنیا وجود ندارد ساده انگارانه است.»

لبرشت بر این باور است که «اکنون تمامی مرزها برداشته شده اند» اما چقدر طول می کشد تا این ناهماهنگی جنسیتی هموار شود؟ چقدر طول می کشد تا تعداد اعضای زن و مرد کابینه برابر شود؟ این موضوع یک عملکرد مربوط به جامعه است تا به موسیقی».

ناتالیا لوئیس باسا (Natalia Luis-Bassa)، یکی از مشاوران سری ماسترو (Maestro series) و رهبر اصلی ارکستر فیلارمونیک هادرسفیلد می گوید: «در حال حاضر با هجوم زنان به فضایی که در حالت عادی مردانه است، در بزرگترین دوره آشفتگی به سر می بریم.

سکوی رهبری مدت زیادی در تسلط مردان بوده است و ما به این حقیقت حتی در مورد ارکستر عادت کرده ایم. به حضور زنان در جایگاه های بالای تجاری عادت کرده ایم و به این حضور در ارکستر ها نیز عادت خواهیم کرد. مدیران و رابطان ارکستر هنوز هم می توانند علیه زنان تعصب داشته باشند اما زنان موزیسینی وجود دارند که اگر از مردان موزیسین بهتر نباشند به پای آنها می رسند. در طول ده تا پانزده سال اوضاع درست خواهد شد.»

یان مکلی (Ian Maclay)، مدیر عامل ارکستر فیلارمونیک رویال اقرار می کند که این پیشه «در سنت غرق شده است. شاید در گذشته و زمانی که ارکستر ها سنگر های محکم مردانه بودند تعصبی وجود داشت». اما او اکنون تأیید می کند که اوضاع فرق کرده است و تمامی رهبران فیلارمونیک رویال فقط بر اساس توانایی هایشان انتخاب می شوند. البته تمامی رهبران اصلی مرد هستند.

«بسیاری از رهبران تا پیش از پنجاه یا شصت سالگی نمی توانند پتانسیل خود را به طور کامل شکوفا کنند. رهبری یک فرایند است، باید شناخته شوید و کارتان را خوب یاد بگیرید.»

با افزایش تعداد بانوان رهبر جوان عادی شدن حضور آنان بر سکوی رهبری تنها به زمان احتیاج دارد.

bbc.co.uk
en.wikipedia.org

مجله زنان موسیقی

یک دیدگاه

  • ارسال شده در دی ۱۰, ۱۳۹۱ در ۶:۵۰ ب.ظ

    دمتون گرم واسه مطلب خیلی خوبتون
    به نظر این حقیرم محقق شدن برابری حضور زنان بر سکوی رهبری با مردان اصلا دیر ودور نیست

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آواز بنان (IV)

او غزلی را اجرا کرده است با ردیف «نشینم» (۲) که غزل‌سرا به جای «ببوسم»، «نشینم» را انتخاب کرده و بنان با چنان مهارتی این غزل را اجرا کرده که زهر و ابتذال کلمه را گرفته و این کاری است که از عهده همه کس برنمی‌آید.

نماد‌شناسی عود (VII)

ابن سینا در کتاب خود «شفا» (کتاب ریاضیات) (۲۲) بخش زیادی از فصل مربوط به آلات موسیقی را به بحث کوک و فواصل و فیزیک صدا اختصاص داده و در آن بیان کرده‌است که عود بهترینِ سازها و محبوب‌ترینِ آنها نزد مردم است. (۲۳) مضاف بر این در ادامه‌ راجع به تعداد سیم‌های عود می‌گوید که ما پیش‌تر آن را در یکی از افسانه‌هایی با نگاهی تن-نمایانه برای عود یافتیم: او می‌گوید که عود گاهی دارای ۵ جفت سیم است اما بیشتر ۴ جفت سیم دارد(۲۴) و در هر دو صورت سیم‌های این ساز معمولاً با یک فاصله‌ی چهارم نسبت به هم کوک می‌شوند.(۲۵)

از روزهای گذشته…

دویچه گرامافون (II)

دویچه گرامافون (II)

در ۱۹۴۱ سهام دویچه گرامافون (Deutsche Grammophon) توسط کمپانی بزرگ “Siemens & Halske” خریداری شد. در آن زمان مدیر عامل زیمنس (Ernst von Siemens)٬ بدلیل دانش موسیقایی و علاقه وافرش به موسیقی کلاسیک مشهور بود و همین علاقه شخصی باعث شد تا توجه وی جلب این کمپانی شود.
مصائب اجرای دوباره (II)

مصائب اجرای دوباره (II)

متاسفانه هنوز هم تنها اجرای در دسترس عموم همان اجرای استودیویی قدیمی است. هر چند در سال‌های گذشته ارکستر استراسبورگ به رهبری «ایرج صهبایی» و تکنوازی «شهاب فیاض» (در فرانسه)، ارکستر زهی پارسیان با تکنوازی «پاشا هنجنی»، کوارتتی از پروژه‌ی «راه ابریشم»(؟) با تکنوازی «سیامک جهانگیری»، ارکستری لهستانی با تکنوازی «رسولی» و اخیرا هم بخش زهی ارکستر ناسیونال اوکراین به رهبری «ولادیمیر سیرنکو» و تکنوازی پاشا هنجنی؛ این اثر مجددا اجرا کرده‌اند اما حاصل کار آن‌ها تاکنون منتشر نشده است.
گفتگو با فروغ کریمی و حامد پورساعی

گفتگو با فروغ کریمی و حامد پورساعی

در تاریخ ۲ و ۳ مرداد ماه شاهد اجرای دو تن از نوازندگان برجسته کشورمان در خانه هنرمندان هستیم. پرفسور فروغ کریمی نوازنده فلوت مقیم اتریش که در مطالب گذشته به تفضیل در مورد ایشان صحبت کرده ایم، به همراه حامد پورساعی یکی از نوازندگان توانای گیتار کلاسیک کشورمان دو نوازی فلوت و گیتار را با اجرای آثاری از دوره های مختلف موسیقی، بر روی صحنه میبرند که این مصاحبه، ماحصل گفتگویی است که در یکی از تمرینهای این دو هنرمند. لازم به ذکر است، کلاسهای پرفسور فروغ کریمی در تاریخ ۴ الی ۸ مرداد ماه در تهران برگزار میشود، برای اطلاعات بیشتر به سایت خبری ایشان www.iranflute.ir مراجعه نمایید.
بدفهمى از مدرن (II)

بدفهمى از مدرن (II)

طبعاً این آگاهى وجود دارد که اندیشه ها نمى توانند نقش یک کالا را ایفا کرده و نمى توانند به عنوان یک ثروت خانوادگى محسوب شوند. به محض اینکه ایران وارد بازار جهانى شده، با تکنولوژى غربى آشنا شده و در این داد و ستد رشد بازار صنایع اش را در رقابت شکل داده و برخى را نیز از دست مى دهد. لذا با نوعى از آن تفکر هم روبرو مى شود و درون روندگى فرهنگى را آغاز مى کند ، طبعاً متأثر مى شود، تأثیر مى گذارد، رقابت مى کند و بخشى از اصالت ها را نیز از دست مى دهد. سال ها پیش ایران یکى از صادرکنندگان پنبه در جهان به حساب مى آمده که امروز دیگر این چنین نیست.
نگاهی به اپرای مولوی (I)

نگاهی به اپرای مولوی (I)

اپرای مولوی دومین اثر اپرای سبک ایرانی تاریخ موسیقی کلاسیک ایران است؛ اولین تجربه اپرای ایرانی در سال ۱۳۸۷ توسط همین زوج هنری یعنی بهروز غریب پور و بهزاد عبدی با موضوع عاشورا ساخته و اجرا شد که تلفیقی بود از سبک معمول اپرای کلاسیک و موسیقی تعزیه که بسیار مورد توجه و استقبال علاقمندان موسیقی و تئاتر قرار گرفت.
برنامه مدون آموزش ویولن (قسمت اول)

برنامه مدون آموزش ویولن (قسمت اول)

روش آموزش در نوازندگی ویولن در کنار عواملی چون استعداد فردی، تمرین با برنامه و مستمر، مطالعه و شنیدن آثار موسیقی می تواند زمینه ساز بروز موفقیت و توانمندی در زمینه نوازندگی، ایجاد خلاقیت و رسیدن به آفرینش هنری در سطوح بالاتر در افراد گردد. از اینرو آموزش هدفمند، دارای جایگاهی بی بدیل در نوازندگی است.
چکناواریان، هنرمند آزادی خواه

چکناواریان، هنرمند آزادی خواه

لوریس چکناواریان را نه تنها به عنوان یک موسیقیدان توانا که به عنوان هنرمندی که برای آزادی و استقلال وطن دوم اش ارمنستان کوشیده است، دوست دارم و می ستایم. در سال های اول استقلال کشور ارمنستان تعداد اندکی بودند که به تنهایی صدای تمامی مردم شدند و یک تنه در برابر ظلم حاکم ایستادند و در راه تامین آزادی اندیشه از پای ننشستند. در آن سال ها ارمنستان تمامی صدای موسیقی شده بود و ارکستر فیلارمونیک تنها برای یک ملت می نواخت چرا که از آن یک ملت بود، سکان دار این آهنگِ نا منتها کسی نبود جز لوریس چکناواریان.
Ummagumma

Ummagumma

آلبوم Ummagumma چهارمین کار گروه پینک فلوید در سال ۱۹۶۹ به بازار آمد و بسیاری از مفسران موسیقی آنرا در حد و اندازه آلبومهایی چون Animals و یا حتی The Wall میدانند.
موسیقی و نلسون ماندلا (I)

موسیقی و نلسون ماندلا (I)

زندگی نلسون ماندلا، سال هایی که او در زندان سپری کرد، انگیزه و مبارزه خستگی ناپذیرش با آپارتاید (جدا نژادی)، از او سمبولی ساخته بود که به منبع بزرگ الهام هنرمندان بسیار به ویژه موسیقیدان ها تبدیل شده بود.
گزارش جلسه پنجم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی»

گزارش جلسه پنجم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی»

بعد از ظهر چهارشنبه ۲۵ بهمن ماه ۱۳۹۱، پنجمین جلسه‌ی «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» با عنوان «آشنایی با برخی بحث‌ها در زیباشناسی و فلسفه» (که در نقد مورد استفاده‌اند) در خانه‌ی موسیقی برگزار شد.