وضعیت بانوان رهبر معاصر

پیشتر در مجله زنان موسیقی دو مقاله در باره وضعیت آهنگسازان معاصر زن منتشر شد. با وجود اینکه این مقاله ها با نگاهی به وضعیت و تعداد زنان آهنگساز در انگلیس تنظیم شده بودند اما کم و بیش بیانگر وضعیت این دسته از موزیسن ها در کل دنیا نیز بود؛ در همین راستا در یک سری مقاله با عنوان «وضعیت بانوان رهبر معاصر» به اوضاع رهبری زنان و کم و کیف آن می پردازیم.

مقاله ای که در زیر می خوانید در سال ۲۰۰۸ و در قالب گزارشی در پایان رویداد بی بی سی پرامز در سایت بی بی سی منتشر شد. با این وجود، همانطور که در قسمت بعدی این سری مقاله خواهیم خواند تفاوت چشمگیری در وضعیت بانوان رهبر از آن زمان تاکنون دیده نشده است.

ایستادن روی سکوی رهبری، زیر باریکه نور در حالیکه چشم هایی مشتاق از هر سو به رهبر چشم دوخته اند، جایگاه رهبری را هول انگیز می کند. هر کس که چوب رهبری را در دست می گیرد تسلطی کامل بر ارکستری متشکل از موزیسین های با استعداد دارد.

اجرا بر روی صحنه معمولا یک قلمرو مردانه به شمار می رود. با وجود حضور پر رنگ زنان در جایگاه های تأثیر گذار در هنر، چرا باید اوضاع رهبری زنان اینگونه باشد؟

موسیقی کلاسیک با تبعیض جنسیتی بیگانه نیست؛ وقتی در سال ۲۰۰۰ لئونارد اسلتکین (Leonard Slatkin)، رهبر ارکستر، در باره حضور بانوان موزیسین اظهار نظر کرد، روزنامه گاردین اینطور نوشت: «هیاهو، موضوع گزنده تر تبعیض جنسیتی در دنیای مردانه موسیقی کلاسیک را پنهان می کند.» البته اسلتکین بعدا اعلام کرد که از صحبت های او برداشت غلط صورت گرفته است. در این مقاله از دو نفر از موزیسین هایی که نامی از آنها برده نشده بود نقل قول شده بود که تبعیض در ارکسترهای انگلیس همچنان «زنده و زننده» است.

در گذشته به راحتی گفته می شد که بانوان رهبر جذبه لازم را برای رهبری ارکستر ندارند. کسانی هم گفته بودند که بانوان نمی توانند موسیقی ساخته شده توسط مردان را به طور کامل درک کنند.

هلن تامپسون، مدیر فیلارمونیک نیویورک، در دهه هفتاد قرن بیستم گفته بود که «زنان نمی توانند آثار برامس را رهبری کنند و موسیقی مالر موسیقی مردان است». اما به نظر می رسد که این رویکرد در حال تغییر است. در اوایل سال ۲۰۰۸، اوا استروسینسکا (Ewa Strusinska) به عنوان اولین بانوی دستیار رهبر در انگلیس به این سمت در ارکستر هاله منچستر گماشته شد.

همچنین در سال ۲۰۰۷، مارین آلسوپ (Marin Alsop) نخستین بانویی بود که رهبر یک ارکستر مهم آمریکایی، یعنی ارکستر سمفونیک بالتیمور، شد.

اما هنوز با وجود این تغییرات، تماشای یک زن بر روی سکوی رهبری منظره ای غریب است. تمامی رهبران اصلی ارکسترهای فیلارمونیک لندن، رویال و بی بی سی مرد هستند و کمبود سوپر استار های چوب رهبری به دست، فاحش است. نورمن لبرشت (Norman Lebrecht)، مفسر فرهنگی، معتقد است که «این یک پیش داوری تاریخی است، بیست و پنج سال پیش هم هیچ بانوی گوینده خبر در تلوزیون دیده نمی شد.

این شغل چیزی نبود که زنان به دنبالش بروند چون که احتمال انجامش خیلی زیاد بود.»

البته در کلاس های رهبری آلسوپ معمولا تعداد مردان و زنان برابرند. او می گوید «فکر نمی کنم که این روزها زنان برای انتخاب شغل رهبری تردید زیادی داشته باشند. اکنون فرصت های بیشتری برای کارکردن نسبت به قبل وجود دارد. اما نادیده گرفتن این که هیچ مدیر زنی در ارکسترهای بزرگ دنیا وجود ندارد ساده انگارانه است.»

لبرشت بر این باور است که «اکنون تمامی مرزها برداشته شده اند» اما چقدر طول می کشد تا این ناهماهنگی جنسیتی هموار شود؟ چقدر طول می کشد تا تعداد اعضای زن و مرد کابینه برابر شود؟ این موضوع یک عملکرد مربوط به جامعه است تا به موسیقی».

ناتالیا لوئیس باسا (Natalia Luis-Bassa)، یکی از مشاوران سری ماسترو (Maestro series) و رهبر اصلی ارکستر فیلارمونیک هادرسفیلد می گوید: «در حال حاضر با هجوم زنان به فضایی که در حالت عادی مردانه است، در بزرگترین دوره آشفتگی به سر می بریم.

سکوی رهبری مدت زیادی در تسلط مردان بوده است و ما به این حقیقت حتی در مورد ارکستر عادت کرده ایم. به حضور زنان در جایگاه های بالای تجاری عادت کرده ایم و به این حضور در ارکستر ها نیز عادت خواهیم کرد. مدیران و رابطان ارکستر هنوز هم می توانند علیه زنان تعصب داشته باشند اما زنان موزیسینی وجود دارند که اگر از مردان موزیسین بهتر نباشند به پای آنها می رسند. در طول ده تا پانزده سال اوضاع درست خواهد شد.»

یان مکلی (Ian Maclay)، مدیر عامل ارکستر فیلارمونیک رویال اقرار می کند که این پیشه «در سنت غرق شده است. شاید در گذشته و زمانی که ارکستر ها سنگر های محکم مردانه بودند تعصبی وجود داشت». اما او اکنون تأیید می کند که اوضاع فرق کرده است و تمامی رهبران فیلارمونیک رویال فقط بر اساس توانایی هایشان انتخاب می شوند. البته تمامی رهبران اصلی مرد هستند.

«بسیاری از رهبران تا پیش از پنجاه یا شصت سالگی نمی توانند پتانسیل خود را به طور کامل شکوفا کنند. رهبری یک فرایند است، باید شناخته شوید و کارتان را خوب یاد بگیرید.»

با افزایش تعداد بانوان رهبر جوان عادی شدن حضور آنان بر سکوی رهبری تنها به زمان احتیاج دارد.

bbc.co.uk
en.wikipedia.org

مجله زنان موسیقی

یک دیدگاه

  • ارسال شده در دی ۱۰, ۱۳۹۱ در ۶:۵۰ ب.ظ

    دمتون گرم واسه مطلب خیلی خوبتون
    به نظر این حقیرم محقق شدن برابری حضور زنان بر سکوی رهبری با مردان اصلا دیر ودور نیست

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (V)

موسیقی ایران موسیقی بی‌نهایت وسیعی است. به خاطر اینکه موسیقی ایران یک سیستم دوگانه «دوآل‌سیستم» (Dual System) دارد که از قرن‌های متوالی به ما رسیده است. بخشی از این سیستم که قدیمی‌تر است سیستم «مقام» است که از قرن هشتم میلادی تا قرن نوزدهم میلادی در ایران رواج داشته است. و به خاطر شرایطی تاریخی که من از آن آگاه نیستم، به علت اینکه موزیکولوگ نیستم، سیستم جدیدتری به اسم «دستگاه» در ایران رشد می‌کند ولیکن مقام از بین نمی‌رود و در موسیقی نواحی ایران هنوز با سیستم مقام سروکار داریم و هنوز مقام به زندگی خودش ادامه می‌دهد. درنتیجه با دو سیستم در موسیقی ایران مواجه هستیم. به همین خاطر وسعت این سیستم دوگانه بی‌نهایت زیاد است. نمی‌خواهم به مسائل تکنیکی بروم اما مثل اقیانوسی است که می‌شود از هر کجایش آب برداشت. هر نوع موسیقی‌ای که بخواهیم می‌شود از این سیستم درست کرد.

فرهنگ اسلامی و پیدایش موسیقی چند صدائی در اروپا (I)

در ضمن بررسی منابعی برای تهیه مقاله ای درباره نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی به این مقاله جالب بر خوردم که برای روشنگری تاریخی درباره مبادلات فرهنگی و موسیقایی شرق و غرب لازم و مفید است؛ و با مقاله های «نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی» و جستارِ پیوست «درباره عقب ماندگی و پیشرفت» ارتباط دارد.

از روزهای گذشته…

آرشه خمیده، بدعتی از تلمانی (II)

آرشه خمیده، بدعتی از تلمانی (II)

با این موهای شل می توان سه یا چهار سیم را همزمان نواخت. شاید برای کسانی که آشنایی به نحوه اجراهای آکورد های چهار صدایی با ویولون ندارند این سئوال پیش آید که تا پیش از این مگر ویولن چطور این آکوردها را اجرا می کرده؟ جواب خیلی ساده است، به طور جدا! در واقع آرشه های معمول ویولن در حالت کشیده نمی توانند روی بیشتر از دو سیم قرار بگیرند و چاره ای جز این نیست که آکوردهای چهار صدایی را دو به دو ولی با سرعت اجرا کنیم تا حداقل تا حدی همزمان به گوش برسد.
گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

تقریباً تمامی مجلات تخصصی موسیقی (با گرایش‌ها و سطح‌های متفاوت) در هر شماره‌ی خود بخشی را به نقد موسیقی یا مواردی مرتبط با آن اختصاص می‌دهند:
بوطیقای ریتم (III)

بوطیقای ریتم (III)

حال ببینیم وقتی شنونده‌ی اجرای حقیقی موسیقی هستیم –و نه بیننده‌ی تصویر گرافیکی موسیقی حبس شده در کاغذ-چه چیز به ما می‌گوید کدام‌یک از این دوسیستم مختصاتی درست است؟ چگونه می‌فهمیم به ازاء هر سه نت یک بار دست بزنیم یا به ازاء هر دو تا؟ روشن است، تاکیدگذاری (Accentuation) موجود در متن قطعه این موضوع را به ما دیکته می‌کند. پیش از آن باید بپرسیم چه چیزی چنین تاکیدگذاری‌ای را می‌سازد؟ ساختار تاکیدی یک خط ملودی از کجا می‌آید؟ پاسخ به این پرسش را نیز به پیروی از کامبوروپولوس (Combouropoulos) به مشخص شدن محدوده‌ی یک ملودی از طریق هویت و مشابهت واگذار می‌کنیم. به این معنی که ساختار تاکیدی به طور خودکار برآمده از گروه‌بندی است.
کنسرت «آواز خاکستر»

کنسرت «آواز خاکستر»

کنسرت «آواز خاکستر» با اجرای مهران مهرنیا نوازنده تار و سه تار و آهنگساز، هاشم احمدوند خواننده و پیمان ناصح پور نوازنده تنبک در تاریخ ۵ دی ماه سال جاری در فرهنگسرای نیاوران اجرا شد.
نکاتی درباره محدودیت های تکنیکی تار (I)

نکاتی درباره محدودیت های تکنیکی تار (I)

کوک تار: نحوه کوک شدن تار اهمیت زیادی در نوشتن قطعه برای این ساز دارد؛ نوع ساختار این ساز، از شکل کاسه گرفته تا پوست، مکانیزمی تولید کرده که تار امکان ماندگاری صدای زیادی داشته باشد، به همین علت در حین ارتعاش یک نت، نتهای دیگری هم مرتعش میشوند (منظور هارمونیکها نیستند) که این نتها از سیمهایی آزاد تولید میشود. به همین خاطر بهتر است برای هر گام یا دستگاه فقط از کوکهای مناسب همان دستگاه یا گام استفاده کنیم مثلا در اجرای قطعه ای در گام دو ماژور، سیم ها را به صورت، دو، سل، دو، دو کوک کنیم و یا در اصفهان سل، دو، سل، ر، ر کوک کنیم.
about violin design – طرح و مدل (III)

about violin design – طرح و مدل (III)

معمولا برای ترسیم هر سازه ای از هندسه و قوانین هندسی استفاده می شود، حداقل در ظاهر عمل اینگونه است. در اینجا نیز شاید تصور شود که هندسه و ریاضیات رل اصلی حل ماجرا را به عهده دارد، ولی پیش از آن باید به این نکته مهم اشاره شود که قبل از ترسیم هر ساختاری، ما در دو وجه اصلی حضور داریم یا در زمانی هستیم که در ابتدای خلق اثر قرار گرفته ایم و یا در این لحظه از زمان.
نماد‌شناسی عود (IV)

نماد‌شناسی عود (IV)

اولین کسی که عود ده زهی را ساخت الفارابی (نه آن فیلسوف مشهور با همین نام) بود و ماجرا از این قرار بود که مردی در شهری که الفارابی در آن زندگی می‌کرد از دنیا رفت و چون الفارابی از افراد برجسته‌ی شهر بود به مراسم تدفین آن مرد رفت… در گورستان، وقتی از کنار قبری می‌گذشت که رویش برداشته شده بود، اسکلتی را دید…که ساق‌ها و رگ‌های آن معلوم بود. او تعداد رگ‌ها را شمرد و دید که ده تا هستند. همین موضوع بود که وی را برانگیخت تا عودِ ده زهی را بسازد.
پیوندهایی که در آسمان “ویولون” بسته شده اند (I)

پیوندهایی که در آسمان “ویولون” بسته شده اند (I)

انجمن استرادیواری حامیان، نوازندگان و بهترین ویولون های دنیا را به هم پیوند می دهد. جفری فوشی (Geoferry Fushi) مردی از جنس دوره نوزایش هنر است که شباهت هایی نیز با پی تی بارنوم (P. T. Barnum) بازرگان آمریکایی دارد. فوشی که هم استاد فضل و کمال و هم استاد نمایشگریست، ویولون های چندین میلیون دلاری دارد که به خوبی می داند چگونه آن ها را در معرض نمایش بگذارد.
تئوری اطلاعات، ترمودینامیک و موسیقی (III)

تئوری اطلاعات، ترمودینامیک و موسیقی (III)

بطور خلاصه در دو مطلب قبل دیدیم که بسیاری از موجودیت ها در جهان هستی قابلیت جاری شدن از پتانسیل بیشتر به سمت پتانسیل کمتر را دارا می باشند. همچنین با مفهومی بنام آنتروپی آشنا شدیم که معیاری است برای سنجش بی نظمی در یک سیستم و دیدم که سیستم ها ذاتا” تمایل دارند به سمتی حرکت کنند که آنتروپی زیاد شود و اساسا” برای نگاه داشتن آنتروپی در حد متعادل و کاهش نسبی آن به منظور جلوگیری از افزایش بی رویه آن – که موجب بی نظمی و در نهایت به نوعی انفجار سیستم میشود – باید کار انجام شود.
سینتی سایزهای ماجولار

سینتی سایزهای ماجولار

با وجود آنکه ممکن است اینگونه بنظر برسد که با پیشرفت تکنولوژیها ساخت سینتی سایزهای دیجیتال، استفاده از سینتی سایزهای سنتی ماجولار اشتباه است، اما کماکان بسیاری از گروه های موسیقی و آهنگسازان برای تهیه موسیقی خود تنها از این سینتی سایزرهای آنالوگ (Modular Synthesizers) استفاده می کنند؛ در این نوشته نگاهی داریم به چگونگی عملکرد آنها.