وضعیت بانوان رهبر معاصر

پیشتر در مجله زنان موسیقی دو مقاله در باره وضعیت آهنگسازان معاصر زن منتشر شد. با وجود اینکه این مقاله ها با نگاهی به وضعیت و تعداد زنان آهنگساز در انگلیس تنظیم شده بودند اما کم و بیش بیانگر وضعیت این دسته از موزیسن ها در کل دنیا نیز بود؛ در همین راستا در یک سری مقاله با عنوان «وضعیت بانوان رهبر معاصر» به اوضاع رهبری زنان و کم و کیف آن می پردازیم.

مقاله ای که در زیر می خوانید در سال ۲۰۰۸ و در قالب گزارشی در پایان رویداد بی بی سی پرامز در سایت بی بی سی منتشر شد. با این وجود، همانطور که در قسمت بعدی این سری مقاله خواهیم خواند تفاوت چشمگیری در وضعیت بانوان رهبر از آن زمان تاکنون دیده نشده است.

ایستادن روی سکوی رهبری، زیر باریکه نور در حالیکه چشم هایی مشتاق از هر سو به رهبر چشم دوخته اند، جایگاه رهبری را هول انگیز می کند. هر کس که چوب رهبری را در دست می گیرد تسلطی کامل بر ارکستری متشکل از موزیسین های با استعداد دارد.

اجرا بر روی صحنه معمولا یک قلمرو مردانه به شمار می رود. با وجود حضور پر رنگ زنان در جایگاه های تأثیر گذار در هنر، چرا باید اوضاع رهبری زنان اینگونه باشد؟

موسیقی کلاسیک با تبعیض جنسیتی بیگانه نیست؛ وقتی در سال ۲۰۰۰ لئونارد اسلتکین (Leonard Slatkin)، رهبر ارکستر، در باره حضور بانوان موزیسین اظهار نظر کرد، روزنامه گاردین اینطور نوشت: «هیاهو، موضوع گزنده تر تبعیض جنسیتی در دنیای مردانه موسیقی کلاسیک را پنهان می کند.» البته اسلتکین بعدا اعلام کرد که از صحبت های او برداشت غلط صورت گرفته است. در این مقاله از دو نفر از موزیسین هایی که نامی از آنها برده نشده بود نقل قول شده بود که تبعیض در ارکسترهای انگلیس همچنان «زنده و زننده» است.

در گذشته به راحتی گفته می شد که بانوان رهبر جذبه لازم را برای رهبری ارکستر ندارند. کسانی هم گفته بودند که بانوان نمی توانند موسیقی ساخته شده توسط مردان را به طور کامل درک کنند.

هلن تامپسون، مدیر فیلارمونیک نیویورک، در دهه هفتاد قرن بیستم گفته بود که «زنان نمی توانند آثار برامس را رهبری کنند و موسیقی مالر موسیقی مردان است». اما به نظر می رسد که این رویکرد در حال تغییر است. در اوایل سال ۲۰۰۸، اوا استروسینسکا (Ewa Strusinska) به عنوان اولین بانوی دستیار رهبر در انگلیس به این سمت در ارکستر هاله منچستر گماشته شد.

همچنین در سال ۲۰۰۷، مارین آلسوپ (Marin Alsop) نخستین بانویی بود که رهبر یک ارکستر مهم آمریکایی، یعنی ارکستر سمفونیک بالتیمور، شد.

اما هنوز با وجود این تغییرات، تماشای یک زن بر روی سکوی رهبری منظره ای غریب است. تمامی رهبران اصلی ارکسترهای فیلارمونیک لندن، رویال و بی بی سی مرد هستند و کمبود سوپر استار های چوب رهبری به دست، فاحش است. نورمن لبرشت (Norman Lebrecht)، مفسر فرهنگی، معتقد است که «این یک پیش داوری تاریخی است، بیست و پنج سال پیش هم هیچ بانوی گوینده خبر در تلوزیون دیده نمی شد.

این شغل چیزی نبود که زنان به دنبالش بروند چون که احتمال انجامش خیلی زیاد بود.»

البته در کلاس های رهبری آلسوپ معمولا تعداد مردان و زنان برابرند. او می گوید «فکر نمی کنم که این روزها زنان برای انتخاب شغل رهبری تردید زیادی داشته باشند. اکنون فرصت های بیشتری برای کارکردن نسبت به قبل وجود دارد. اما نادیده گرفتن این که هیچ مدیر زنی در ارکسترهای بزرگ دنیا وجود ندارد ساده انگارانه است.»

لبرشت بر این باور است که «اکنون تمامی مرزها برداشته شده اند» اما چقدر طول می کشد تا این ناهماهنگی جنسیتی هموار شود؟ چقدر طول می کشد تا تعداد اعضای زن و مرد کابینه برابر شود؟ این موضوع یک عملکرد مربوط به جامعه است تا به موسیقی».

ناتالیا لوئیس باسا (Natalia Luis-Bassa)، یکی از مشاوران سری ماسترو (Maestro series) و رهبر اصلی ارکستر فیلارمونیک هادرسفیلد می گوید: «در حال حاضر با هجوم زنان به فضایی که در حالت عادی مردانه است، در بزرگترین دوره آشفتگی به سر می بریم.

سکوی رهبری مدت زیادی در تسلط مردان بوده است و ما به این حقیقت حتی در مورد ارکستر عادت کرده ایم. به حضور زنان در جایگاه های بالای تجاری عادت کرده ایم و به این حضور در ارکستر ها نیز عادت خواهیم کرد. مدیران و رابطان ارکستر هنوز هم می توانند علیه زنان تعصب داشته باشند اما زنان موزیسینی وجود دارند که اگر از مردان موزیسین بهتر نباشند به پای آنها می رسند. در طول ده تا پانزده سال اوضاع درست خواهد شد.»

یان مکلی (Ian Maclay)، مدیر عامل ارکستر فیلارمونیک رویال اقرار می کند که این پیشه «در سنت غرق شده است. شاید در گذشته و زمانی که ارکستر ها سنگر های محکم مردانه بودند تعصبی وجود داشت». اما او اکنون تأیید می کند که اوضاع فرق کرده است و تمامی رهبران فیلارمونیک رویال فقط بر اساس توانایی هایشان انتخاب می شوند. البته تمامی رهبران اصلی مرد هستند.

«بسیاری از رهبران تا پیش از پنجاه یا شصت سالگی نمی توانند پتانسیل خود را به طور کامل شکوفا کنند. رهبری یک فرایند است، باید شناخته شوید و کارتان را خوب یاد بگیرید.»

با افزایش تعداد بانوان رهبر جوان عادی شدن حضور آنان بر سکوی رهبری تنها به زمان احتیاج دارد.

bbc.co.uk
en.wikipedia.org

مجله زنان موسیقی

یک دیدگاه

  • ارسال شده در دی ۱۰, ۱۳۹۱ در ۶:۵۰ ب.ظ

    دمتون گرم واسه مطلب خیلی خوبتون
    به نظر این حقیرم محقق شدن برابری حضور زنان بر سکوی رهبری با مردان اصلا دیر ودور نیست

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «در آتش آوازها»

بعد از دوره‌ای طولانی، جای خرسندی است که نواخته‌هایی دیگر از ویرتوئوز کم‌کار «بهداد بابایی» در این آلبوم ثبت شده است؛ هرچند نه در سطح تکنوازی‌های قدیم. ریزهای رعدآسا، مضراب‌های تیزِ آشنا، جست و خیزهای جذابِ دست چپ، و پاساژهای سریع در اینجا نیز شنیده می‌شوند اما ابزارِ ارائه‌ی تحریرها و جمله‌هایی اغلب کم‌رمق شده‌اند و نوانس‌ها دیگر دامنه‌ی چشمگیرِ گذشته را ندارند.

مغالطات ایرانی – مکتب وزیری (II)

با مطالعه آثار مکتوب نویسندگان و منتقدان موسیقی ایران در مجلات فارسی زبان، به روشنی می توان نوشته هایی از پیروان وزیری یافت که به بعضی از موارد مطرح شده معتقد نباشند ولی همگی در موردِ اولین و به واقع، مهمترین اصل مکتب وزیری اعتقاد دارند و عدم اعتقاد آنها به مورد اول، می تواند…
ادامهٔ مطلب »

از روزهای گذشته…

میرهادی: قبلا ما فکر می کردیم سطح گیتار پایین آمده!

میرهادی: قبلا ما فکر می کردیم سطح گیتار پایین آمده!

برندگان ما در خارج از کشور هم مستر کلاس دیده اند و آنها می توانند هنرمندانی بین المللی هم باشند و دیده شوند. بنابراین مگتان به عنوان یک مسابقه حرفه ای و مشکل و قدیمی در ایران این مسئله را دارد که رده سنی ندارد، بله، اگر کودک مثلا ۲۰ نفر باشد ما بخشی جداگانه برای آنها در نظر می گیریم ولی ما در رودکی کودک دیدیم – شاید ۹ ساله! – که به او گفتم دختر جان کی با شماست؟ گفت معلم ام نیامده و پدرم هم در ماشین است خودم آمدم بالا… البته ایشان آمد زد و برد! گیتارش را گرفت رفت خانه و هیچکس هم با او نیامد و چه شخصیت قوی ای داشت، خیلی هم تحسین شد.
جایگاه خوانندگان نسبت به نوازندگان

جایگاه خوانندگان نسبت به نوازندگان

اگر تا به حال شاهد پرداخت دستمزد به نوازندگان سازهای مختلف در استودیو ها بوده باشید، دیده اید که نوازندگان، با وجود نواختن در یک زمان خاص، دستمزد های متفاوتی از صاحب اثر دریافت میکنند. دلیل این اتفاق بسیار ساده است، موسیقیدانها، حدی تقریبی را برای سختی سازهای مختلف در نظر گرفته و نسبت به آن، به نوازندگان دستمزدهای گوناگون می پردازند.
نگهداری پیانو (I)

نگهداری پیانو (I)

احساس آن ساده است بخصوص اگر پیانو شما مشکی با روکش پلی استر باشد. حتی اگر هر روز آنرا تمیز کنید باز روز بعد متوجه خواهید شد که چقدر گرد و غبار روی ساز نشسته است. البته این فقط قسمتی است که شما آنرا مشاهده می کنید، بخصوص اگر شما عادت به باز نگاه داشتن درب پیانو – چه از نوع بزرگ (رویال) و چه دیواری – باشید، در اینصورت شاهد نشستن خاک و غبار بر روی همه قسمتهای داخلی خواهید بود.
قاسمی: در زمان ۶ ماه ۱۷ قطعه در آوردیم!

قاسمی: در زمان ۶ ماه ۱۷ قطعه در آوردیم!

ما تست گروهی نگرفتیم و گفتیم همه بیایند! نزدیک ۱۰۰ نفر بودند، بعد از ۶ ماه در دو مرحله آموزش و دو سری امتحان، (سه روز در هفته می آمند) حدود ۴۵ نفر را انتخاب کردیم برای اعضای گروه.
Sonny Boyاسطوره سازدهنی بلوز(IV)

Sonny Boyاسطوره سازدهنی بلوز(IV)

سانی بوی در حفظ میراث بزرگان بلوز و انتقال آن به نسلهای بعد نیز نقش مهمی داشته است. مثلا آهنگ Mr. Downchild در اصل از ساخته های Robert Johnson بود ولی اجل مهلتش نداد تا آن را ضبط کند. سانی بوی آین آهنگ را بر روی صفحه آورد و برای ما به یادگار گذاشت.
والی: موسیقی دستگاهی یک سیستم وسیع است

والی: موسیقی دستگاهی یک سیستم وسیع است

باید در سیستم آموزش و پرورش به صورت موازی هر دو سیستم را تدریس کرد یعنی ما موسیقی ایرانی را درس می دهیم و در کنارش هارمونی و کنترپوان را هم تدریس می کنیم. مسئله من استتیک و زیبایی شناسی موسیقی ایران است؛ امروز حرکت های مهمی در موسیقی ایران بوجود آمده است، مثلا آقای علیزاده در میان قطعاتشان،‌ آثار بسیار زیبایی دارند که از یک نوع پلی فنی موسیقی ایرانی بهره گرفته است، همینطور آقایان شجریان. این پلی فنی به صورت پنهان در موسیقی قدیم ایران نیز وجود داشته است، منتها چون ما تحت تاثیر موسیقی غربی بوده ایم این پلی فنی را ندیده ایم که به صورت واخوان ها، به صورت فواصلی که به طور موازی حرکت می کنند در موسیقی ترکمن صحرا و خراسان، امروز هم شنیده می شوند.
رساله ابن خردادبه (IV)

رساله ابن خردادبه (IV)

گویند هر گاه که کاتیان و راویان اخبار از عرض خبری به‌ شاهنشاه بیم داشتند، به باربد متوسل می‌شدند و او با نغمه‌ای، خشم ولینعمت خود را فرو می‌نشاند و بهنگام‌ مقتضی بعرض مطلب می‌پرداخت. نغمات و آهنگهائی که باربد بخاطر خسرو پرویز ساخته‌ بالغ بر هفتاد و پنج قطعه است. یکی از آثار زیبای او چنین‌ است:
کدام تغییر؟ کدام نظام؟ (II)

کدام تغییر؟ کدام نظام؟ (II)

از سوی دیگر، ممکن است با توجه به مشی و سخنان بهمن رجبی، منظور ایشان از بیان این واژه ها نوعی نگاه اخلاقی باشد؛ بدین معنا که باید گفتار و کردار تنبک نوازان تغییر نماید. در این صورت نیز، علاوه بر این که انتخاب این واژه ها به هیچ عنوان رسا نیستند، می توان به جای «نظام تنبک نوازی» هر عبارت دیگری را جایگزین نمود؛ هر چند که در این مورد (یعنی مشی اخلاقی و غیرهنری اساتید و نوازندگان) نیز غیر از نکات و تکه پرانی های پراکنده، نکته ی دیگری دستگیر مخاطب نمی شد.
کر فلوت تهران امشب به روی صحنه می رود

کر فلوت تهران امشب به روی صحنه می رود

کر فلوت تهران امشب با حضور دو سولیست ایرانی با رهبری سعید تقدسی و سرپرستی فیروزه نوائی به روی صحنه می رود. سولیست های این برنامه حمید کازرانی (نوازنده ویلنسل) و حسین عبادالهی (نوازنده فلوت) هستند که کازرانی کنسرتو ویلنسل ویوالدی در دو مینور را اجرا می کند و نیز حسین عبادالهی نوازنده فلوت، کارمن فانتزی اثر بیزه را با تنظیم بُرن به روی صحنه می برد. لازم به ذکر است که این اولین بار است که یک سولیست با سازی غیر از فلوت کر فلوت تهران را همراهی می کند.
به زبان ایرانی (II)

به زبان ایرانی (II)

در این که ملودی در موسیقی ایرانی (و شاید موسیقی‌های شبیه آن) اهمیتی به‌سزا دارد شکی نیست اما در نحوه‌ی استفاده از این جایگاه خاص برای حل شدن در متن ساختار موسیقایی دیگر، و به‌کارگیری آن برای آفریدن زبان موسیقایی سمفونیکی که مختص این فرهنگ باشد ابهامات فراوانی هست.