نوشتن همراهی برای یک ملودی (II)

در دو نوشته قبل راجع به نحوه همراهی پیانو (یا گیتار و …) با یک ملودی نوشتیم و توضیح دادیم که چگونه بهتر است در موسیقی Jazz، در لحظاتی که شنونده انتظار شنیدن آنرا ندارد، اقدام به اجرای آکورد ها نماییم.

در این مطلب، مشابه مطلب قبل ملودی ای را انتخاب کرده ایم و سعی می کنیم نحوه تنظیم ساده آن برای اجرای سه ساز پیانو یا گیتار، درامز و بیس را توضیح دهیم.

ابتدا به ملودی نگاه کنید، که تم بسیار زیبا و در عین حال عجیبی از تلونیوس مانک (Thelonious Monk) است. از لحاظ هارمونی ساده ترین هارمونی انتخابی می تواند بصورت متوالی آکوردهای FMaj7 و GbMaj7 باشد.

نحوه اجرای سولو
دقت کنید هنگامی که می خواهید این ملودی را به تنهایی اجرا کنید بهتر اجرای است برای آنکه شنونده سر ضربها را درست تشخیص دهد، در حالی که ملودی را با دست راست پیانو می زنید (یا با گیتار فرقی ندارد)، حتمآ سر ضرب های اول میزان را با یک نت بم توسط دست چپ روی پیانو اجرا کنید (یا سیم های باس گیتار).

اینکار به شنونده اجازه می دهد که بسادگی بتواند حد اقل سر میزانها را پیدا کند و ریتم را درک کند، هر چند در ضربهای بعدی میزان می توانید از ضد ضرب استفاده کنید. به این نمونه ساده اجرا شده از همین ملودی گوش کنید.

audio file ملودی از مانک برای اجرای تنها



نحوه اجرای گروهی
اما دقت کنید که اگر همین ملودی را بخواهید با دوستان خود که یکی بیس می زند و یکی درامز اجرا کنید موضوع کاملآ فرق خواهد کرد. چرا که معمولآ درامز اولین ضرب میزان را با یک بیس درام اجرا می کند و نوازنده باس هم عمومآ با اجرای Walking Bass روی سر ضربها همواره تاکید می کند و چنانچه شما هم به اینکار بپردازید، بخصوص در ابتدای میزان ها مشکل بوجود می آید و سازها باهم تداخل می کنند.

نوازنده بیس می تواند چنین حرکت هایی را داشته باشد، هرچند چون درامز هم می نوازند، او می تواند به غیر از اجرای نتهای سیاه به اجرای ضد ضرب هم بپردازد.

اما شما بعنوان نوازنده لید، کافی است کمی از خود حوصله و گذشت نشان دهید و سعی نکنید خیلی پر و شلوغ نقش خود اجرا کنید. اجازه دهید که مسئولیت نواختن ملودی با شما باشد و برای اجرای آکورد در لابلای میزانها آنهم تا حد امکان دورتر از ضرب اول، فضاهایی خالی را برای اجرای ضد ضرب انتخاب کنید.

به این اجرا گوش کنید. هر چند برای اجرای سولو اشکال دارد اما واقعآ برای اجرا با دو ساز درامز و باس کافی است.

audio file ملودی از مانک برای اجرا با درامز و باس

اجرای باس حرکت کننده برای آکوردهای FMaj7 و GbMaj7

در این اجرا چند نکته مهم است، اول اینکه باید دقت کنید تا اجرای آکوردها از ضرب اول فاصله داشته باشند، دوم اینکه در اجرا محل نواختن آکوردها یکنواخت عمل نکنید آنها را در فواصل مختلف میزان اجرا کنید و بالاخره از یک محدوده ساز یا فرم خاص برای اجرا آکورد استفاده نکنید.

حال همین اجرا را با درامز و باس گوش کنید.

audio file ملودی از مانک با اجرای سه ساز

مروری بر آلبوم «زمین»

«زمین» یک دونوازی است؛ دوئت برای پیانو و خوانش شعر، هوشیار خیام و احمد پوری. و نتیجه‌اش شش قطعه‌ی موسیقی است و راهی دیگر برای همنشینی خوانش و موسیقی. نام موسیقایی قطعه‌ها، پرلودیوم، سرناد، آریوزو و … هم به تمثیل همین را می‌گوید. حتا اگر ندانیم که روش ساخته شدن این آثار، اجرای همزمان بوده است، سرشت دونوازانه‌ی این خوانش خود را نخست در نسبت حضور صدای گوینده و صدای پیانو می‌یابد؛ در سکوت‌ها و مکث‌ها. آنجا که شاعر خاموشی اختیار می‌کند تا جایی به حضور همنوازش بدهد. و چه هوشمندانه و با ظرافت چنین می‌کند. می‌شنود. می‌اندیشد و در لحظه تصمیم می‌گیرد و ناگهان بافت ساخته شده از صدای پیانو/انسان دگرگون می‌شود.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (X)

زن هایی که علاقه مند به دریافت هدیه بودند اما نمی خواستند شناخته شوند در حالی که صورت خود را می پوشاندند، الکی به دست گرفته و آن را به صاحب خانه می دادند. او هم که از ویژگی مراسم با خبر بود، هدیه را درون الک گذارده به صاحبش بر می گرداند. علت نام‌گذاری مراسم نیز وجود همین الک است که در هرمزگان به آن آرگیز یا هارگیز (آردبیز) گویند.

از روزهای گذشته…

لطفی، نظریه پرداز-پژوهشگر (III)

لطفی، نظریه پرداز-پژوهشگر (III)

در مورد فواصل او مانند بعضی از دیگر همدوره‌هایش (۹) سعی می‌کند پلی بر نظریات نظریه‌پردازان مشهور قرون گذشته در خاورمیانه بزند (مانند عبدالقادر مراغی و صفی‌الدین ارموی) و از آن‌ها برای توضیح مسائل امروزی موسیقی ایران بهره گیرد هر چند که او بر این نکته واقف است که ساختار اجرایی موسیقی دستگاهی با دوره‌ی مورد بحث تفاوت‌های اساسی دارد اما به دنبال قرابت‌ها می‌گردد و سعی می‌کند نشان دهد که فواصل از دوره‌ی مورد بحث تاکنون تغییری نکرده‌ است (البته در میزان موفقیت وی و دیگر همفکرانش هنوز جای بحث هست).
اندر تعریف موسیقی کلاسیک (II)

اندر تعریف موسیقی کلاسیک (II)

در این جا است که ویژگی دیگر موسیقی غنی و دارای دامنه زمانی گسترده تر آشکار میشود و آن تداخل مداوم قلمرو حسی و آرزومندی هنرمند با پدیده های جهان بیرون است. همین تداخلات بود که هم به غنی شدن بیشتر درونی اثر و هم به تنوع اثر انجامید. بی دلیل نیست که تنوع موسیقی از بعد از ظهور آهنگساز پدید آمد. به این تداخل، در موسیقی معاصر زمینه ها و میراث های فولکلور نیز اضافه شده، ویژگی که آهنگسازان مدرن از آن بسیار بهره بردند.
ناسیونالیسم، دسته‌بندی، حذف و ردیف موسیقی دستگاهی

ناسیونالیسم، دسته‌بندی، حذف و ردیف موسیقی دستگاهی

هر نوع دسته‌بندی، لاجرم با حذف همراه است، و همواره پشته‌ای از «دور ریختنی»ها به جای می‌گذارد، پشته‌ای از «فرع»ها، در حاشیه مانده‌ها، اقلیت‌ها، جانگرفته در مرزهای قاطع دسته‌ها، و پنهان شده‌ها.
نقش زنان در موسیقی ایرانی (III)

نقش زنان در موسیقی ایرانی (III)

اما اولین زن نوازنده که از نوازندگیش بر روی گرامافون ضبط شد سه تارِ خانم پروانه است که خواننده نیز بوده است؛ آواز او با سنتور حبیب سماعی و تار قوام السلطان در سال ۱۳۰۶ به ضبط شده که انتشارات آن کمپانی هیزمسترز ویس بوده است، نام اصلی اش بتول رضایی است اما به نام موچول (چون ماه) و پروانه بر روی صفحات گرامافون ثبت شده است. پروانه زنی بود لاغر اندام و سبزه که در سال ۱۳۱۱ ش در سن حدود بیست و پنج سال در اثر بیماری سل در گذشت. (۱)
جادوی نام زیبا (II)

جادوی نام زیبا (II)

در حقیقت ادعای این که موسیقی سازی بدون کمک هرگونه عنصر همزمان فراموسیقایی بتواند رابطه‌ای با امر غیر موسیقایی برقرار کند در قلب آفرینش پوئم سمفونی و همه‌ی هم‌خانواده‌هایش قرار دارد. درست به همین علت است که وقتی تاریخ زیباشناسی غرب به گسست از وظیفه‌ی بیانگرانه‌ی موسیقی (و البته هنرها) می‌رسد و توجه‌اش معطوف توانایی‌ها و افق‌های دیگری در موسیقی می‌شود این فرم نیز به پایان عمر نسبتا کوتاه خود رسیده است.
گفتگو با مخترع “ضرب ادراک”

گفتگو با مخترع “ضرب ادراک”

“‌ ضرب ادراک “ نام دستگاهی است که بر اساس گرایش اول یک تئوری نوین اختراع گردیده واحتمال تغییراتی را در نحوه آموزش موسیقی به همراه دارد نکته حائز اهمیت اینکه برای اولین بار در جهان ادعای این تئوری و اختراع و تحول احتمالی در نحوه آموزش موسیقی به نوآموزان را یک هنرمند ومخترع ایرانی به نام علی نواب زاده ودر کشور عزیزمان ایران ارائه کرده است.

تاسیس آزمایشگاه آندرو – هموند

لورنس هموند به دانشگاه کرانل (Cronell University) رفت تا در رشته مهندسی مکانیک به تحصیل بپردازد. پس از فراغت از تحصیل، جنگ جهانی اول آغاز شد و او برای مدت دو سال به سمت مهندس ارشد در یک کارخانه تولید موتورهای کشتی مشغول بکار شد.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه نهم (I)

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه نهم (I)

یکی از شاخه‌های اصلی اتنوموزیکولوژی که در مباحث مردم‌شناسی (۳) نیز به آن پرداخته می‌شود، «زندگی دور از وطن و جهانی‌‌سازی» است. معمولاً مباحث هویت (۴)، جهانی‌سازی و اقوام مهاجر (۵) در یکدیگر تنیده می‌شوند (۶).
رامین جوادی و “Batman Begins”

رامین جوادی و “Batman Begins”

فیلم پرهزینه و پر فروش “بتمن آغاز میشود” محصول سال ۲۰۰۵، به کارگردانی کریستوفر نولان و بازیگران سرشناسی چون کریستین بیل در نقش بتمن، مایکل کین، لیام نیسن و مورگان فریمن ۱ است. این فیلم پنجمین فیلم از این سری پس از بتمن سال ۱۹۸۹ است، داستان و ساختاری متفاوت دارد و این تفاوت به خصوص در موسیقی آن مشاهده میشود.
گزارشی از مراسم نکوداشت محمد بهارلو

گزارشی از مراسم نکوداشت محمد بهارلو

مراسم بزرگداشت محمدعلی بهارلو، مولف کتب فرمهای موسیقی ایران، سولیست و مدرس ویولن و آهنگساز در سیزدهم تیر ماه ۱۳۹۸ و در سالن موقوفه دکتر افشار برگزار گردید. در این مراسم که جمعی از بزرگان عرصه ادب و هنر حضور داشتند، یاد و خاطره این هنرمند با برگزاری سخنرانی هنرمندان، شعرخوانی و اجرای چند اثر از این استاد فقید، گرامی داشته شد.