حاشیه ای بر نشست مدیر جدید

پيروز ارجمند 
<br>
(تصاوير از سايت اطلاع رساني حوزه هنري)
پيروز ارجمند
(تصاوير از سايت اطلاع رساني حوزه هنري)
نشست هم اندیشی با اهالی مطبوعات که اولین نشست مدیر جدید موسیقی حوزه هنری دکتر پیروز ارجمند (۱) بود، ۱۸ دی ماه در حوزه هنری برگزار شد. حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، یکی از توانمند ترین مراکز هنری ایران است، چنانکه پیروز ارجمند می گوید: «در حوزه هنری از نظر فعالیت‌های کاری بسیار گسترده‌تر از مرکز موسیقی ارشاد، مرکز موسیقی صدا و سیما و نیز مرکز موسیقی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران هستیم». در بخش موسیقی این سازمان چند مدیر اهل موسیقی تا کنون سرپرستی این مرکز را به عهده گرفته اند: حسام الدین سراج، علی بکان و رضا مهدوی که مهدوی بیش از یک دهه در این سمت به فعالیت مشغول بود. آخرین مدیری که چندی پیش برای بخش موسیقی حوزه هنری از طرف این سازمان معرفی شده، دکتر پیروز ارجمند، اتنوموزیکولوگ و آهنگساز است.

تعویض پست مهدوی با ارجمند، یکی از مطالبی بود که در مطبوعات مورد توجه قرار گرفت و موافقین و مخالفینی داشت. دوره ده ساله مدیریت رضا مهدوی خالی از حاشیه نبود و به عقیده نگارنده، فعالیتش مخصوصا در سالهای پایانی کمتر در راستای ترویج موسیقی با ارزش هنری بود و وجود این رویه در سالهای متمادی باعث کم اعتبار شدن این سازمان شده است.

پیروز ارجمند در این نشست برنامه های جدید خود را مطرح کرد و مشخص بود کمتر تحت تاثیر سیاستگذارهای معمول سازمان های دولتی و حکومتی موسیقی است که گاهی ارتباط نزدیکی با نیازهای واقعی این هنر ندارند.

برخی از پروژه های مطرح شده در این نشست از قرار بود:
۱- تشکیل شورای تخصصی-علمی مرکز موسیقی حوزه هنری با حضور چهار عضو با مدرک دکترای موسیقی و جامعه شناسی
۲- تشکیل گروهی برای بوجود آرودن آرشیوی مفصل به صورت دیجیتال از آثار موسیقی ملی ایران
۳- تشکیل یک گروه کر با تمرکز بر اجرای آثار چند صدایی موسیقی ایرانی
۴- تشکیل شورای پژوهشی برای تدوین روشی برای هارمونیزه کردن موسیقی ایرانی با فواصل و مشخصات خاص آن
۵- تشکیل شورایی با حضور چهار دکتر موسیقی برای انتشار فصلنامه مقام موسیقی برای انتشار مقالات تخصصی و سعی در به ثبت رساندن این فصلنامه به عنوان اولین ژورنال علمی ایران
۶- تشکیل شورایی برای راه اندازی سایت موسیقی حوزه هنری با تمرکز بر تولید مطالبی با محتوای عمومی تر
۷- تشکیل شورایی برای بررسی جایگاه فقهی موسیقی و تشکیل کلاسهایی با حضور حجت‌الاسلام علی ریاحی کارشناس مذهبی حوزه هنری
۸- تشکیل شورای پژوهشی برای تدوین دایره المعارف موسیقی
۹- برقراری تفاهم‌نامه با آموزش و پرورش و وزارت ارشاد در عرصه موسیقی
۱۰- برگزاری جشنواره ملی موسیقی خنیاگران انقلاب در شهر خرم آباد با محوریت موسیقی محلی، ملی و سنتی
۱۱- برنامه ریزی برای معرفی سالانه چهره های جوان و مستعد موسیقی
۱۲- انتشار پنج آلبوم موسیقی تا پایان سال جاری

ارجمند در پاسخ به سئوال خبرنگاری که از نگاه مدیریت جدید به موسیقی پاپ پرسیده بود، گفت: موسیقی پاپ و معرفی نمونه های برتر آن جزو اولیت های و برنامه های اصلی ما نیست. این پاسخ ارجمند بحث در مورد مدیریت قبلی حوزه هنری که شاید به عنوان اولیت اول، موسیقی پاپ را در نظر داشت (۲) به میان کشید و چند دقیقه بحث میان خبرنگاران و مدیر جدید بوجود آمد؛ پیروز ارجمند درباره آلبوم «ترنج» با صدای محسن نامجو گفت: انتشار ترنج یک اشتباه بود، ولی نباید فعالیت مثبت یک مدیر را به خاطر این اثر زیر سئوال برد. (۳)

در میان مدیران دولتی و حکومتی موسیقی ایران، پس از انقلاب، پیروز ارجمند (آنطور که نگارنده به خاطر می آورد) از نظر تحصیلات آکادمیک و علمی از سطح بالاتری برخوردار است. ارجمند غیر از تجربه و تحصیل در زمینه آهنگسازی و نوازندگی، یک اتنوموزیکولوگ کاردان و با اطلاع است؛ از توانایی هایی ارجمند قدرت تحلیل و طبقه بندی او در زمینه موسیقی ملل است که کمتر اتنوموزیکولوگ ایرانی در این زمینه همطراز اوست.

نگارنده انتخاب پیروز ارجمند به این مقام در مرکزی که سالهاست خط مشی مستقل و خاصی را دنبال می کند -و ظاهرا بیشتر دستورالعملهای اصلی این سازمان از مرجعی بالاتر از کارشناسان هنری آن صادر می شود- را تحولی انقلابی در این سازمان می داند. مواردی که پیروز ارجمند در این نشست معرفی کرده است می تواند پیشرفتی تاریخی را در موسیقی ایران رقم بزند، البته اگر مسئولین بالاتر حوزه هنری واقعا بخواهند تغییری روی دهد و رویه ای که برای مدیران موسیقی که موسیقیدان بودند ولی سیاستهای هنری را آنها تعیین نمی کردند پیش نیاید! (مانند دوره مدیریت علی بکان در حوزه هنری و دوره مدیریت محمد میرزمانی در دفتر موسیقی که در مدت مدیریت آنها تغییر خاصی روی نداد)

ارجمند در میان صحبتهایش تاکید کرد که مدیر یک شبه نیست و ماهها برای قبول این پست رایزنی و برنامه ریزی کرده است. امید است حضور این موسیقیدان متخصص و با اطلاع، بتواند اعتبار خدشه دار شده مرکز موسیقی حوزه هنری را باز گرداند و موجب تحولاتی عظیم در موسیقی ایران گردد.

پی نوشت
۱- پیروز ارجمند تاج الدینی متولد سال ۱۳۴۹ شهرستان رابر استان کرمان است. وی نوازندگی سه تار را نزد داریوش صفوت و پرویز مشکاتیان، نی را نزد محمدعلی حدادیان و محمد موسوی، تنبک را نزد ناصر فرهنگ فر و علوم نظری موسیقی و آهنگسازی را نزد محمد سعید شریفیان، فرهاد فخرالدینی و علیرضا مشایخی تصحیح رساله های خطی موسیقی و روش تحقیق و آوانویسی در اتنوموزیکولوژیپروفسور محمد تقی مسعودیه و تقی بینش آموخته است. تحصیلات دانشگاهی وی در مقطع لیسانس در رشته موسیقی شناسی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، در مقطع فوق لیسانس در رشته پژوهش هنر از دانشگاه آزاد تهران و در مقطع دکترا در رشته اتنوموزیکولوژی از دانشگاه مالایا مالزی بوده است. وی سابقه تدریس رشته های مختلف موسیقی را از سال ۱۳۷۵ در دانشگاه های مختلف تهران از جمله دانشگاه هنرهای زیبا و دانشگاه هنر و نیز دانشگاه مالایا مالزی را دارد. پیروز ارجمند، بنیانگذار و مسئول مرکز موسیقی تجربی دانشگاه تهران، عضو شورای موسیقی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، عضو شورای واژه گزینی موسیقی فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، عضو کمسیون ملی یونسکو است. همچنین وی سابقه آهنگسازی بیش از ۱۵۰ موسیقی متن فیلم سینمایی و سریال را دارد.
۲-‌ این توجه و حمایت تا حدی بود که این اواخر، مصاحبه های جنجالی مهدوی در مورد خوانندگان پاپ (۱۲۳ )، غیر از اینکه جایگاهش را تا سخنگوی خوانندگان درجه سه پاپ تقلیل می داد (۱۲ ) ، نشانه هایی از دیدگاه وی را در قبال موسیقی هنری نمایان می کرد که طبعا حاشیه هایی برایش بوجود می آورد.
۳- البته باید توجه داشت که این گلایه ها فقط به خاطر آلبوم «ترنج» و حمایت او از امثال محسن نامجو نیست؛ گاهی انتشار ویژه نامه و تجلیل های مشکوک از امثال علیرضا افتخاری در کنار ویژه نامه هایی با موضوعیت هنرمندان ارزشمند موسیقی ایران، موجب حساسیتها بوده است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (I)

ریتم و ترادیسی دو روشِ فهم نظم های زمانی در جهان پیرامونِ ما را در تباین با هم قرا می دهد: فهم مستقیم به-واسطه ی قوه ی ادراک، و فهم غیر مستقیم به واسطه ی تجزیه و تحلیل. «ریتم» به دستگاه ادراکی ای که امکان مشاهده و دریافتِ بی دردِسرِ پدیده های ریتمیک را در اختیار افراد قرار می دهد گریز می زند، درحالیکه «ترادیسی» ابزارهای ریاضی ای را که برای کشف نظم ها و مطالعه ی الگوها مورد استفاده قرار می گیرد پیشِ روی می گذارد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

از روزهای گذشته…

چرا سنتورِ سُل کوک؟ (I)

چرا سنتورِ سُل کوک؟ (I)

همانطور که همه ی ما میدانیم اغلب علاقه مندان به هر سازی ترجیح می دهند در اوایل کار، ابتدا با یک ساز مشقی (سازی که از لحاظ کیفیت در حداقل استاندارد قرار دارد) شروع به کار کنند به دو دلیل، یکی اینکه قیمت ساز مشقی نسبت به سازهای با کیفیت به مراتب کمتر است و ریسک هزینه ی آن برای مبتدیان قابل توجه نخواهد بود و دوم اینکه چون مطمئن به ادامه راه بطور حتم نیستند عاقلانه نیست که از ابتدا هزینه ی بالایی برای آن پرداخت کنند تا بعد از مدتی بنا به استعداد، تمرین، میزان افزایش علاقه و پشتکار خود از یک سال تا چند سال اقدام به خرید یک ساز بهتر کنند.
روش سوزوکی (قسمت چهل و یکم)

روش سوزوکی (قسمت چهل و یکم)

با اینکه از جانب موزیسین‌های هموطن خودم که با پیشگوئی‌هایشان مرا دلسرد می‌کردند و می‌گفتند کلینگر شاگرد خصوصی نمی‌پذیرد و من هم بسیار ناامید و دلسرده شده بودم، چهارشنبه بعد از آن جوابی از کلینگر گرفتم: «نزد من بیایید!»؛ باید بگویم که من سالها همین رفتار را با کوجی تویودا (Koji Toyoda) که نوزده ساله بود کرده بودم. چون با انگیزه و خواست خود و حرکت خود آرزومند این بود که شاگرد من بشود و من او را پذیرفتم. من باید در کوچه و خیابانهای غریب برلین می‌گشتم تا خانه کلینگر را پیدا کنم… او از من خواست برایش کنسرتو رود (Rode) را اجرا کنم، در حالی که من بخش‌هایی را اشتباه می زدم و پاساژها را تکرار می‌کردم با ناامیدی می‌اندیشیدم که این فرصت از دست رفت و همه چیز تباه شد اما در کمال ناباوری شنیدم که او گفت: چه موقع می‌توانید دوباره بیائید؟
بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت هشتم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت هشتم)

شبِ هجران در آغاز به عنوان برنامهِ عادی موسیقی ایرانی و با ارکستری نسبتاً ساده و در سطح سایر آثار آنزمان اجرا و پخش میگردد. امّا همین اثر بعدها در برنامه های گلهای رنگارنگ شماره های ۲۲۸ و ۲۲۸ ب به یکی از زیباترین و جاندارترین آثاری تبدیل میشود که تاکنون در مایهِ افشاری ساخته شده اند.
در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (I)

در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (I)

مهم‌ترین بخش کارگان (رپرتوار) موسیقی کلاسیک ایران که همچنان از دوره‌ی پیش از ضبط موسیقی (مکتوب و صوتی) در دسترس قرار دارد ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران است. با توجه به اهمیت یافتن ردیف به عنوان ماده‌ی اصلی آموزشی پس از دهه‌ی ۱۳۴۰ شمسی و همچنین خطر از دست رفتن قسمت اعظم این میراث کلاسیک در آن سال‌ها، وزارت فرهنگ و هنر و رادیو و تلویزیون ملی وقت تلاش‌هایی در زمینه‌ی ضبط و نغمه‌نگاری ردیف از اجرای استادان بزرگ موسیقی ایرانی به عمل آورد.
مفهوم تنالیته (II)

مفهوم تنالیته (II)

در مطلب قبل راجع به تونالیته در نقاشی صحبت کردیم و با آوردن چند مثال و مقایسه موسیقی با نقاشی سعی کردیم احساس تنال بودن یک نقاشی را تعریف کنیم. اینکه نقاشی باید از زوایای مختلف مرکزیت داشته باشد، اینکه در یک کار تنال نمی توان برای کشیدن صورت یک فرد، بینی را از بغل کشید و چشمها را از جلو و… یا در نورپردازی، رنگ و … در این مطلب سعی خواهیم کرد به مفهوم نبود تنالیته در نقاشی اشاره کنیم تا در مطالب بعدی بتوانیم درک بهتری از تنالیته در موسیقی بدست بیاوریم.
پروژه ساخت ویلن “کانون” (II)

پروژه ساخت ویلن “کانون” (II)

از نظر ساختارو مهندسی ابعاد و اندازه ها، نزدیک به کمال مطلوب از نقطه نظرتقسیمات طلایی می باشد، انتخاب چوبها برای صفحات زیر و رو از تعادل کیفی برخوردارهستند، فرم قوسها و منحنی های صفحات به شکلی تعبیه شده است که هیچ فشار مکانیکی (استرس) مازادی را که در تعامل با کل بدنه ساز باشد را نشان نمی دهد، دریچه های اف و مساحت آن در وضعیت تعادل بهینه برای سیستم تنفسی ساز به شمار می آید، همچنین تقارن و نحوه تراش، یکی دیگر از نشانه های قدرت سازنده ساز می باشد.
گفتگو با تیبو (IV)

گفتگو با تیبو (IV)

«درست است که سارازات کل رپرتوار استاندارد، باخ، بتهوون و غیره را می نواخت اما من هیچ گاه نمی توانم اجراهای بدیع او از آثار مدرن را فراموش کنم، مخصوصا اجرای ساخته کوتاهی از راف (Raff) به نام La Fèe d’Amour. او نخستین کسی بود که ویولون کنسرتوهای سن سان، لالو و ماکس بروخ را اجرا کرد. تمام آنها برای سارازات نوشته شده بودند. نمی دانم اگر سارازت نبود تا آنها را اجرا کند این آهنگسازان هیچ گاه این آثار را می ساختند یا نه! قطعا سارازات در موسیقی اسپانیایی خود رقیبی نداشت. یک مکتب کامل ویولون نوازی با او زاده شد و از دنیا رفت!»
وینتان مارسالیس، تکنیک درخشان ترمپت (II)

وینتان مارسالیس، تکنیک درخشان ترمپت (II)

وی کنسرتو تروپت های هایدن، هامل و لئوپولد موتسارت را در سن ۲۱ سالگی ضبط کرده است و در ادامه، ضبط ۱۰ اثر کلاسیک دیگر را نیز به آنان اضافه نمود. همچنین به همراه ارکسترهای بزرگی همچون: فیلارمونیک نیویورک، فیلارمونیک لس انجلس، فیلارمونیک برلین و ارکستر ملی چک نیز کنسرت داشته است. در عین حال آهنگسازی برای مارسالیس امری جدایی ناپذیر است.
نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XI)

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XI)

فرم «پیش درآمد» که توسط درویش خان و همکار دیگر او رکن الدین مختاری در این دوره ابداع شد، اهمیت ویژه ای در تاریخ موسیقی ایرانی دارد. قبلا اشاره شد که موسیقی همیشه فرعی از یک اتفاق اصلی بود و اولین بار در «کنسرت» به عنوان اتّفاق اصلی مطرح شد. علاوه بر آن موسیقی ایرانی در سنّت اجرائی خودش هم فرعی بود بر شعر و سخن. مهم ترین فرم موسیقی ایرانی، که هنوز هم غالباً قسمت اصلی هر برنامه موسیقایی را تشکیل می دهد «آواز» نام دارد که فرمی است برای خواندن شعر که در اوزان عروضی و با ساز تنها هم اجرا می شود. تصنیف هم اساس اش بر شعر و سخن استوار است و همینطور قطعات «ضربی» در دستگاه ها. «رنگ» هم فرمی است که در اصل برای همراهی رقص ساخته شده است. (۹)
خود آموختگان و نقشگذاران افزایش ظرفیت آنها (II)

خود آموختگان و نقشگذاران افزایش ظرفیت آنها (II)

برخلاف مرحله اول در مرحله دوم با مقولات فن و عقل روبروئیم. تمامی شاگردانی که به آموزشگاه های هنر میروند همین فنون و تکنیک های بیان را فرامی گیرند. با این حال باید توجه داشت که در ادواری خاص ظهور یک پیام نوین درونی نیازمند به زبانی جدید است.