هوشنگ ظریف: در ضبطها کنترباس زده ام!

هوشنگ ظریف
هوشنگ ظریف
چطور به تار علاقه پیدا کردید؟
من ساز آقای لطف الله مجد را بسیار دوست داشتم و وقتی هم به هنرستان رفتم، آقای خالقی پرسیدند، چه سازی دوست داری بزنی؟ گفتم تار! همان موقع من با چوب، یک چهارچوب درست کرده بودم، یک دسته که به آن میخ شده بود داشت و به آن نخ بسته بودم …! به تار علاقه زیادی داشتم.

وقتی کلاس دهم بودم، هر وقت میهمان خارجی هنرستان داشت، آقای خالقی به من می گفتند که برای آنها تار بنوازم. یکبار برای یکی از این میهمانان خارجی یک اجرای کوچک در آواز اصفهان کردم؛ بعدا در سفرهایی که به فرانسه داشتم، دیدم صفحه ای هست که روی آن تصویری از آقای کسائی، بهاری و من است! صفحه را که متعلق به یونسکو بود خریدم و دیدم همان اجرای اصفهان در آن ضبط شده!

سازی که آنجا زدید سبکش به چه کسی نزدیک است؟
ترکیبی از فرم آقای جلیل شهناز و فرهنگ شریف است. آن زمان هر روز صبح، صبگاهی آقای حسن کسایی را با تار آقای فرهنگ شریف رادیو پخش می کرد…

اتفاقا در مراسم فارغ التحصیلان هنرستان در سال ۱۳۳۶، از من خواستند که تار بزنم، آنجا همه استادان مثل آقای وزیری، خالقی حضور داشتند؛ من هم یک بیات ترک سی بمل اجرا کردم؛ سی بمل و فا کوک کردم…

آن زمان هم که بیات ترک سی بمل، شیوه هنرستانی نبوده!
بله، ولی علاقه داشتم. یک همکلاسی هم داشتم به نام وادانی که برادر آقای بهنام وادانی بود، سه تار میزد و صدای خوبی هم داشت که آنجا با آواز او تار زدم.

در هنرستان تنبک ساز اجباری بود و من دو سال پیش آقای حسین تهرانی، این ساز را کار کردم. بعدا گفتند باید یک ساز دوم هم داشته باشیم، من اول فلوت را انتخاب کردم و مدتی زدم، دیدم دوست ندارم و سازم را به کنترباس تغییر دادم. بعدا در ضبط هایی که ارکستر فرهنگ و هنر داشت من کنترباس زدم و ضبط شده است ولی برای جواب آواز تار زدم!

آیا آقای موسی معروفی دقیقا با شیوه و استیل آقای وزیری تدریس می کردند؟
بله، آقای معروفی هم روی استیل تاکید داشتند.

هر ماه آقای خالقی برای هنرجویان کنسرت می گذاشت. مسئولین دولتی را آقای خالقی دعوت می کردند به این برنامه، مثل وزیر آموزش پرورش (که البته نام این وزارت خانه آموزش پرورش نبود در آن زمان) آقای علینقی وزیری هم به این کنسرتها دعوت می شدند. همان زمان یکبار آقای وزیری به روی صحنه آمد و توضیحاتی داد درباره نواختن تار بدون استفاده از مچ، ایشان یک روش مضراب زدن بدون استفاده از مچ و ساعد را نشان دادند و با انگشت مضراب را حرکت می دادند و یک ملودی کوتاه هم نواخت.

وقتی آقای وزیری بازنشسته شده بود، برنامه ای در انجمن ایران و شوروی (که الان سازمان انتقال خون است) آقای خالقی گرفت که معاون ایشان آقای مهدی مفتاح با آواز آقای بنان یک برنامه اجرا کرد و آقای خالقی از من و آقای اسماعیل تهرانی خواستند که قطعه ای از آقای وزیری اجرا کنیم که من بندباز را زدم. بعدا در نودمین سالگرد تولد آقای وزیری یک برنامه در هتل هیلتون برگذار شد که من با همراهی گروه آقای پایور برنامه ای اجرا کردم.

2 دیدگاه

  • سیدحمید حیدری
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۲, ۱۳۹۲ در ۱۲:۳۹ ق.ظ

    درود ، آقای پور قناد پیشنهاد می شود شما که در پایتخت حضور دارید و بهره مند اید از نفس با برکت این اساتید ، گزارش های دقیق و عمیق از آنچه که تا بحال به آن پرداخته نشده و شاید خود این اساتید مایل به ارائه آن هستند ( عمدتاً خاطرات و زوایای

    ناشناخته نوازندگی هر استاد مثل ؛ مهر تار ، نوع مضراب ، آثار خصوصی ای که قابلیت انتشار بخشی از آن در سایت وجود دارد و … ) را جمع آوری و ارائه فرمایید.
    دو هفته پیش برای کاری به تهران آمده بودم و قصد مکتب خانه میرزا عبدالله کردم ، دقایقی که با استاد لطفی هم کلام بودم به جز حسرت حضور در کلاسهایش به چیز دیگری فکر نمی کردم . ( چه می شود کرد ؟ )
    قدر بدانیم و هنوز که هستند …

  • ارسال شده در اردیبهشت ۹, ۱۳۹۳ در ۶:۰۲ ب.ظ

    درود بر شما آقای حیدری
    همیشه سعی کردم از وجود اساتید و هنرمندان استفاده کنم و مطالبی را از این عزیزان به اشتراک بگذارم؛ سعی خواهم کرد این رویه را بیش از پیش ادامه دهم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

منبعی قابل اتکا و بنیادین در شناخت موسیقی (II)

همین ویژگی‌هاست که موجب شده است این کتاب بارها تجدید چاپ و روزآمد شود و هنوز نیز پس از گذشت چهار دهه کماکان به‌عنوان یکی از پُرطرفدارترین منابع اصلی برای درس‌های آشنایی با موسیقی ــ البته با تمرکز بر موسیقی کلاسیک یا هنری غربی ــ کاربرد و رواج داشته باشد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIV)

«دستور تار» اولین کتاب تئوری موسیقی نوین و علمی ایران است. با بررسی آن می توان به علت عدم موفقیت مکتب وزیری که با امیدواری زیادی شروع شده بود، پی برد. یک اشکال اساسی در همان مقدمه ای که او بر دستور تار نوشته آشکار می شود:

از روزهای گذشته…

شب سنتی ایرانی – شب صمیمیت و مراقبه

شب سنتی ایرانی – شب صمیمیت و مراقبه

آهنگسازان غربی همواره برانند که اجراهای خود را با تکیه بر ضوابط خاص مربوط به نتها، حرکات و ضربها به یادماندنی گردانند. باستثنای تکنوازیها، نوشتن موسیقی بشکل انفرادی شیوه مرسومی برای این آهنگسازان بشمار نمی آید. در موسیقی سنتی ایرانی اما موزیسینها همچون نوازنده گان جاز بداهه می نوازند البته تنها پس ازسالها مطالعه و ممارست رپرتوارهای تثبیت شده.
واپسین سالهای زندگی بتهوون – قسمت دوم

واپسین سالهای زندگی بتهوون – قسمت دوم

در روزهای آخر زندگی بتهوون دوستانش شیندلر (Schindler)، هوتنبرنر (Hutenbrenner) و استفان برورینگ (Stephan Breuring) در کنارش بودند. او این روزها را در اتاقی کهنه و کثیف که به هیچ وجه فضای مناسبی برای یک فرد بیمار نبود، به دور از برادرزاده محبوبش در نهایت تنگدستی سپری نمود. علاوه بر این مشکلات او به بیماری بی خوابی نیز دچار شده بود و وضعیت جسمی اسفناکش روز به روز وخیم تر می شد.
معرفی کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی در خانه هنرمندان

معرفی کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی در خانه هنرمندان

روز سه شنبه دوم اردیبهشت ماه سال جاری، در تالار شهناز خانه هنرمندان، خسرو جعفرزاده به معرفی کتاب جدید خود، «موسیقی ایرانی»شناسی می پردازد. چاپ اول کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی اثر خسرو جعفرزاده شامل ۲۴۰ صفحه در قطع وزیری با شمارگان پانصد نسخه به‌تازگی از سوی انتشارات هنر موسیقی وارد باز نشر کتاب‌های موسیقی شد.
نمودی از جهان متن اثر (X)

نمودی از جهان متن اثر (X)

هر چند که میان آنالیز معطوف به طبقه‌بندی و آنالیز معطوف به وحدت ممکن است بتوان شباهت‌هایی پیدا کرد یا استدلال کرد که یکی ناقض دیگری نیست اما تفاوت ظریفی نیز میان آن‌ها موجود است و آن این که اولی به وضوح و در اکثر اوقات در مورد بیش از یک اثر صحبت می‌کند و در حالی که موضوع کار دومی اکثر اوقات یک اثر است، مگر زمان‌هایی که حضور وحدت خصوصیت همه‌ی آثار یک آهنگساز باشد.
رامپال، اسطوره فرانسوی فلوت (I)

رامپال، اسطوره فرانسوی فلوت (I)

ژان پیر رامپال در Marseille متولد شد، او فرزند آندره (Andree née Roggero) و فلوتیست موفق فرانسوی جوزف رامپال بود. ژان-پیر رامپال اولین نماینده عصر مدرن بود که فلوت سلو را در اتحادیه کنسرت بین الملل تثبیت کرد و موجب تحسین و تشویق بسیار زیاد مخاطبان شد، بطوریکه کنسرت های او با برنامه های خواننده های مشهور، پیانیستها و ویولونیستها برابری می کرد.
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (I)

به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (I)

سبک مقوله ای است که در تمام رشته های هنری مطرح است. بطور مختصر می توان به شیوه ای که معمولا هنرمندان برجسته در خلق یا ارائه ی کارهای خود اعمال می کنند و اغلب وجه تمایز مشخصه ای با دیگر شیوه ها دارد را سبک نامید. در موسیقی نیز در چند شاخه سبک جلوه گری می کند مانند نوازندگی، آهنگسازی و تنظیم که در این مقاله سعی بر آن دارم تا پیرامون سبک نوازندگی در سنتور نکاتی را اشاره کنم.
ری چارلز

ری چارلز

ری چارلز Ray Charles در ۲۳ سپتامبر ۱۹۳۰ در آلبانی ایالت جورجیا متولد شد. می توان گفت که وی موسیقی را از هیچ آغاز کرد، در دهه ۱۹۶۰ به اوج رسید ولی هیچگاه بی فروغ نشد و سرانجام در ۱۰ ژوئن ۲۰۰۴ درگذشت.
جوزف تال (I)

جوزف تال (I)

جوزف تال آهنگساز اسرائیلی را به عنوان پدر موسیقی اسرائیل می شناسند و به عنوان آهنگساز از سالهای ۱۹۶۰ جایگاهی بین المللی یافته است. آثار پر بار جوزف تال شامل؛ سه اپرا به زبان عبری، چهار اپرا به زبان آلمانی، شش سمفونی، سیزده کنسرتو (concerti)، موسیقی مجلسی، سه کوارتت زهی، قطعه هایی برای سازها به طور تک یا به همراه و آثاری برای سازهای الکترونیک است. جوزف تال در شهر پنوی نزدیک امپراطوری آلمان (هم اکنون متعلق به کشور لهستان) به دنیا آمد. پس از تولد وی؛ خانواده اش به برلین نقل مکان کردند، پدرش زبان شناس بود و در دبیرستان مخصوص یهودیان به تدریس می پرداخت.
طبقه‌بندی سازها (I)

طبقه‌بندی سازها (I)

مدت‌ها قبل سازها و نوازندگان از شـأن امروزین برخوردار نبودند. فلوت، چنگ و طبل در اصل هیچ‌گاه به نیت لذت بخشیدن به‌کار نمی‌رفتند. هنگامی که این سازها برای اولین بار ساخته شد، برای شکار، آماده سازی غذا و ارتباطات، دفع حمله‌ی دشمنان یا ارواح شیطانی، خشنود ساختن خدایان و از بین بردن هراس، مورد استفاده قرار می‌گرفت. بدین ترتیب آن‌ها به بقای جسم و جان نژاد بشر یاری می‌رساندند.
آلبوم «آرزو» رونمایی شد

آلبوم «آرزو» رونمایی شد

جمعه دهم شهریور ساعت ۱۶ در انتشارات فرهنگ، جلسه رونمایی از آلبوم آرزو (arzu) با صدای مسعود فصیحی و پیانوی دلبر حکیم آوا برگزار شد. در این مراسم در کنار ایراد سخنرانی درباره تولید این آلبوم که احتمالا اولین آلبوم آواز و پیانو به سبک اپراتیک در ایران است، آثاری از موسیقی کلاسیک آذربایجان با صدای مسعود فصیحی به صورت زنده اجرا شد.