هوشنگ ظریف: در ضبطها کنترباس زده ام!

هوشنگ ظریف
هوشنگ ظریف
چطور به تار علاقه پیدا کردید؟
من ساز آقای لطف الله مجد را بسیار دوست داشتم و وقتی هم به هنرستان رفتم، آقای خالقی پرسیدند، چه سازی دوست داری بزنی؟ گفتم تار! همان موقع من با چوب، یک چهارچوب درست کرده بودم، یک دسته که به آن میخ شده بود داشت و به آن نخ بسته بودم …! به تار علاقه زیادی داشتم.

وقتی کلاس دهم بودم، هر وقت میهمان خارجی هنرستان داشت، آقای خالقی به من می گفتند که برای آنها تار بنوازم. یکبار برای یکی از این میهمانان خارجی یک اجرای کوچک در آواز اصفهان کردم؛ بعدا در سفرهایی که به فرانسه داشتم، دیدم صفحه ای هست که روی آن تصویری از آقای کسائی، بهاری و من است! صفحه را که متعلق به یونسکو بود خریدم و دیدم همان اجرای اصفهان در آن ضبط شده!

سازی که آنجا زدید سبکش به چه کسی نزدیک است؟
ترکیبی از فرم آقای جلیل شهناز و فرهنگ شریف است. آن زمان هر روز صبح، صبگاهی آقای حسن کسایی را با تار آقای فرهنگ شریف رادیو پخش می کرد…

اتفاقا در مراسم فارغ التحصیلان هنرستان در سال ۱۳۳۶، از من خواستند که تار بزنم، آنجا همه استادان مثل آقای وزیری، خالقی حضور داشتند؛ من هم یک بیات ترک سی بمل اجرا کردم؛ سی بمل و فا کوک کردم…

آن زمان هم که بیات ترک سی بمل، شیوه هنرستانی نبوده!
بله، ولی علاقه داشتم. یک همکلاسی هم داشتم به نام وادانی که برادر آقای بهنام وادانی بود، سه تار میزد و صدای خوبی هم داشت که آنجا با آواز او تار زدم.

در هنرستان تنبک ساز اجباری بود و من دو سال پیش آقای حسین تهرانی، این ساز را کار کردم. بعدا گفتند باید یک ساز دوم هم داشته باشیم، من اول فلوت را انتخاب کردم و مدتی زدم، دیدم دوست ندارم و سازم را به کنترباس تغییر دادم. بعدا در ضبط هایی که ارکستر فرهنگ و هنر داشت من کنترباس زدم و ضبط شده است ولی برای جواب آواز تار زدم!

آیا آقای موسی معروفی دقیقا با شیوه و استیل آقای وزیری تدریس می کردند؟
بله، آقای معروفی هم روی استیل تاکید داشتند.

هر ماه آقای خالقی برای هنرجویان کنسرت می گذاشت. مسئولین دولتی را آقای خالقی دعوت می کردند به این برنامه، مثل وزیر آموزش پرورش (که البته نام این وزارت خانه آموزش پرورش نبود در آن زمان) آقای علینقی وزیری هم به این کنسرتها دعوت می شدند. همان زمان یکبار آقای وزیری به روی صحنه آمد و توضیحاتی داد درباره نواختن تار بدون استفاده از مچ، ایشان یک روش مضراب زدن بدون استفاده از مچ و ساعد را نشان دادند و با انگشت مضراب را حرکت می دادند و یک ملودی کوتاه هم نواخت.

وقتی آقای وزیری بازنشسته شده بود، برنامه ای در انجمن ایران و شوروی (که الان سازمان انتقال خون است) آقای خالقی گرفت که معاون ایشان آقای مهدی مفتاح با آواز آقای بنان یک برنامه اجرا کرد و آقای خالقی از من و آقای اسماعیل تهرانی خواستند که قطعه ای از آقای وزیری اجرا کنیم که من بندباز را زدم. بعدا در نودمین سالگرد تولد آقای وزیری یک برنامه در هتل هیلتون برگذار شد که من با همراهی گروه آقای پایور برنامه ای اجرا کردم.

2 دیدگاه

  • سیدحمید حیدری
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۲, ۱۳۹۲ در ۱۲:۳۹ ق.ظ

    درود ، آقای پور قناد پیشنهاد می شود شما که در پایتخت حضور دارید و بهره مند اید از نفس با برکت این اساتید ، گزارش های دقیق و عمیق از آنچه که تا بحال به آن پرداخته نشده و شاید خود این اساتید مایل به ارائه آن هستند ( عمدتاً خاطرات و زوایای

    ناشناخته نوازندگی هر استاد مثل ؛ مهر تار ، نوع مضراب ، آثار خصوصی ای که قابلیت انتشار بخشی از آن در سایت وجود دارد و … ) را جمع آوری و ارائه فرمایید.
    دو هفته پیش برای کاری به تهران آمده بودم و قصد مکتب خانه میرزا عبدالله کردم ، دقایقی که با استاد لطفی هم کلام بودم به جز حسرت حضور در کلاسهایش به چیز دیگری فکر نمی کردم . ( چه می شود کرد ؟ )
    قدر بدانیم و هنوز که هستند …

  • ارسال شده در اردیبهشت ۹, ۱۳۹۳ در ۶:۰۲ ب.ظ

    درود بر شما آقای حیدری
    همیشه سعی کردم از وجود اساتید و هنرمندان استفاده کنم و مطالبی را از این عزیزان به اشتراک بگذارم؛ سعی خواهم کرد این رویه را بیش از پیش ادامه دهم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره‌ی آلبوم «نه فرشته‌ام نه شیطان» (III)

آواز اما، به اعتبار حضور یک خواننده‌ی چیره‌دست وضعیتی دیگر دارد. گاه به استقبال پیچیدگی‌هایی می‌رود که خواندنش از عهده‌ی خوانندگان اندکی برمی‌آید و گاه نیز اگر چه ساده طراحی‌ شده با چیره‌دستی خوانده می شود. موسیقی با کلام و هوای بازگشت به سوی مخاطب بلافاصله پای فرم ترانه (یا اگر ترجیح می‌دهید تصنیف) را به میان می‌کشد چنان که در بسیاری تولیدات صوتی این روزها با حذف میان-بخش های سازی و غیرسازی ممکن، به چشم می‌خورد؛ ترانه‌هایی که در این مجموعه‌ی به‌خصوص گرد آمده از دیدگاه پیوندهای زیباشناختی تفاوتی با تصنیف در موسیقی دستگاهی متاخر ندارند.

رسیتال پیانو وصال نایبی در تالار رودکی برگزار می شود

وصال نایبی با اجرای قطعاتی از باخ، بتهوون، شوپن و لیست با پیانو در روز شنبه ۴ آذر ساعت ٨ شب در تالار رودکی به روی صحنه می رود. این چهارمین رسیتال پیانوی وصال نایبی است. بلیط این برنامه از سایت ایران کنسرت به فروش می رسد.

از روزهای گذشته…

ریچی، آخرین استاد زنده ویولن

ریچی، آخرین استاد زنده ویولن

روجیرو ریچی (Ruggiero Ricci) متولد ۲۴ جولای ۱۹۱۸ در سان برونو کالیفرنیا میباشد. نوازنده ای ایتالیایی – آمریکایی که عمده شهرتش در تکنیک و مهارتش در نوازندگی ویولون و همچنین کنسرتها و ضبط آثار آهنگساز و نوازنده جاودانی ویولون، پاگانینی است.
نگاهی به آلبوم و کنسرت «به زمین و آفتاب» (I)

نگاهی به آلبوم و کنسرت «به زمین و آفتاب» (I)

مدتی است که از اجرای کنسرت “به زمین و آفتاب” ساخته دکتر سعید شریفیان و همینطور انتشار این اثر می گذرد. شنونده آشنا با موسیقی با مرور آثار این آهنگساز به خوبی درمی یابد که او هرگز در یک جا نمانده است و با استفاده از مد گردی های مختلف در دستگاه های موسیقی ایرانی و نیز استفاده از تکنیک های روز موسیقی دنیا، فضای موسیقی گذشتگان را با دانش خود درنوردیده و با شکستن قواعد پذیرفته شده، چه در موسیقی کلاسیک غربی و چه در موسیقی دستگاهی ایران، علاوه بر تاکید این نکته که «ذات هنر عدم سکون و حرکت به سوی کشف ناشناخته هاست»، با رویکردی مدرن آثاری بسیار منحصر بفرد را بوجود آورده است و این به معنای رسیدن به سطحی عالی در توانایی هنری است.
چالشهای یک موسیقی

چالشهای یک موسیقی

موسیقی ایران از دیرباز متاثر از فرهنگ و آداب و رسوم ایرانی و همواره به فراخور شرایط زمانی در حال تغییر و تحول بوده است. این موضوع به گونه ای موجب شده است که بیان عواطف و احساسات مردم به عنوان یکی از اهداف موسیقی تلقی شود. هدفی که اکثر موسیقیدانان و آهنگسازان در تلاشند تا با بررسی اوضاع و احوال اجتماعی و تطبیق آن با فعالیتهای هنری خود به آن نایل آیند.
گفتگوی من و خودم در آینه (III)

گفتگوی من و خودم در آینه (III)

شعرنوازی‌ها را که می‌توان چندنوازی‌هایی در فضای غیرضربی دانست به تلاش‌هایی برای بیرون آمدن از زیر سایه‌ی فنون چندنوازی غربی تصور کرده‌اند بگذار من هم همین‌طور کنم. اینبار حافظه‌ام یاری می‌کند و دو نمونه‌اش را به یاد می‌آورم که قبلا شنیده‌ام و حکم هم نمی‌دهم که تنها همین دو تا است و اولین بوده است. دونوازی‌ای که علیزاده و کلهر در «فریاد» در ابوعطا نواخته‌اند نوع وفادارنه‌اش است و مقدمه‌ای که در «ساز خاموش» بر ترکمن نواخته‌اند نوع کمی آزادترش. حالا راه باز شده است و کسی که از راه می‌رسد مجبور نیست همه‌ی راه را از نو برود می‌تواند ادامه دهد و چیزی هم از خودش باقی بگذارد تا بتواند بگوید ما کاشتیم برای آیندگان. هنوز برایم شکل نگرفته و روشن نیست اما چیزی که می‌شنوم ممکن است در آینده به ادامه این راه منجر شود.
نوایی: نوازندگان سازهای بادی، باید شیوه درست تنفس را بدانند

نوایی: نوازندگان سازهای بادی، باید شیوه درست تنفس را بدانند

بالاخره پس از ده سال کناره گیری از اجرای کنسرت، فیروزه نوایی نوازنده برجسته فلوت به روی صحنه آمد. فیروزه که سالهاست در اروپا زندگی می کند، با کنسرتی که شامگاه شنبه بیست و ششم بهمن ماه در تالار رودکی به اجرا گذاشت به سکوت ده ساله خود پایان داد. اهالی موسیقی ایران، فیروزه نوایی (نوازنده فلوت) و فرزانه نوایی (نوازنده هارپ) را با اجرای «رویا» ساخته حسین علیزاده به خاطر می آورند. ده سال پیش بیماری سرطان فیروزه نوایی را از خواهرش که همدم و همنواز سالیانش بود جدا کرد و او، به مدت ده سال از اجرای زنده دوری کرد. گفتگویی که در پیش دارید، پس از آخرین شب کنسرت این هنرمند، در منزل دکتر فریندخت زاهدی تهیه شده است.
خود آموختگان و نقشگذاران افزایش ظرفیت آنها (III)

خود آموختگان و نقشگذاران افزایش ظرفیت آنها (III)

خرم و تجویدی نیز از نمونه های دیگراند، تجویدی از اخطار پدرش سر باز زد. سرانجام لازم است به گروهی اشاره کنیم که حتی مجال خودآموختگی هم پیدا نکردند. به راستی تاریخ موسیقی ما تاریخ ناکامی استعدادها است!
تحلیلی بر کتاب‌شناسی‌های موسیقی در ایران (V)

تحلیلی بر کتاب‌شناسی‌های موسیقی در ایران (V)

روش نوشتن اطلاعات مراجع (و اقلام اطلاعاتی که در این بخش ارائه می‌شود) در [۱]، [۴] و [۵] با تفاوت‌های کوچکی شبیه هم است، برای مثال روش مدخل نویسی برای کتاب در [۱] نویسنده‌ی کتاب: عنوان کتاب. مترجم. محل نشر، نشر (منظور ناشر است)، تاریخ نشر، شماره‌ی صفحه‌ها [۲] عنوان کتاب، نام نویسنده (نویسندگان)، نام برگردان کننده، محل نشر (م)، ناشر (ن)، صفحه شمار (ص)، موضوع، کتاب‌خانه [۴] نام پدیدآور (نویسنده، گردآورنده و …). نام کتاب. جای نشر: ناشر، تاریخ نشر، صفحات [۵] نام مولف. نام کتاب. محل نشر، ناشر، زمان نشر، تعداد صفحات، مشخصات دیگر چنین است.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت بیست و هشتم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت بیست و هشتم)

خالقی طالبِ فکری بکر و نو بود که زنجیرهای عادت را بگسلد و موسیقی ایران را از انقیاد در حصار یکنواخت ردیف برهاند و این دقیقاً آن چیزی بود که وزیری و تنها وزیری توانسته بود ارائه دهد، بطوری که لطمه ای به موسیقی ملی وارد نشود. به عبارتی دیگر آنچه که خالقی ۱۷ سالله تشنهِ آن بود در آثار وزیری عرضه می شد.
گفتگو با تیبو (VI)

گفتگو با تیبو (VI)

یکی از عالی ترین و زیباترین خاطره های من در زمینه موسیقی به جلسه کوارتت و کوئینتت زهی (با پیانو) در خانه ام در پاریس بر می گردد. در این جلسه ما ۴ اثر از دوست داشتنی ترین آثار موسیقی مجلسی را به ترتیب زیر اجرا کردیم: کوارتت هفتم بتهوون (ایزایی ویولون یک، من ویولون دو، کرایسلر ویولا که خیلی هم خوب می نواخت و کاسالز ویولون سل)؛ کوراتت شومان (کرایسلر ویولون یک، ایزایی ویولون دو، من ویولا و کاسالز ویولون سل) و کوارتت سل ماژور موتسارت (من ویولون یک، کرایسلر ویولون دو، ایزایی ویولا و کاسالز ویولون سل). سپس ما به پونیو (Pugno) تلفن زدیم و او هم به ما پیوست.
گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (II)

گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (II)

ولی من به انقلاب دائمی که تروتسکی میخواست داشته باشد اعتقادی ندارم (خنده) میدانی بر سر او و تمام انقلابها چی آمد؟ ضد انقلاب از راه رسید.