نی و قابلیت های آن (XI)

برای بررسی وضعیت انگشت گذاری روی نی به بررسی تک تک این حالات می پردازیم و نکته ای که می توان روی آن تمرکز کرد این است که با هر وضعیت انگشت گذاری قادر خواهیم بود ۴ صدای متفاوت در ۴ محدودۀ مختلف نی ایجاد کنیم. البته در برخی از محدوده های صوتی ممکن است محدودیت اجرایی برای تولید برخی اصوات وجود داشته باشد و یا اجرای شفاف و خوش صدای برخی فواصل به خصوص در محدودۀ پس غیث نیازمند تمرین های بسیار است.

حال به بررسی حالات های متفاوت انگشت گذاری در ساز نی به صورت تصویری می پردازیم.

وضعیت اول حالت دست بسته که تمامی انگشتان روی سوراخ های نی قرار می گیرند و در این وضعیت طول لولۀ صوتی ساز در بلند ترین وضعیت خود بوده و صوت حاصله بم ترین صدای ساز می باشد.

البته نوازندگان نی با تغییر زاویه لب و نی و تغییر فشار می توانند تقریبا تا نیم پرده بم تر از صدای اصلی دست بسته را نیز تولید کنند. برای مثال در نی سل (دو) علاوه بر نغمه دو، نغمه سی بکار و گاهی سی کرن هم قابل اجرا است.


انگشت گذاری در حالت دست بسته و نت حاصله در محدوده های مختلف


در حالت بعدی انگشت دوم دست راست از روی سوراخ اول برداشته می شود و بقیۀ انگشت ها کماکان روی سوراخ ها باقی می مانند. در این حالت صدای اصلی در محدودۀ بم، نغمه ر می باشد در عکس زیر به وضعیت انگشتان و نغمه های حاصله در محدوده های مختلف ساز نی توجه کنید.


انگشت گذاری ر بم
در حالت بعدی انگشت سوم دست راست (دست پایینی) از روی سوراخ دوم برداشته می شود و در این وضعیت نوازنده قادر به تولید در صدا در هر محدوده خواهد بود با نفس و فشار هوای طبیعی در محدودۀ بم نغمه می کرن و با فشار هوای بیشتر صدای می بکار ایجاد خواهد شد. اجرای صحیح نغمه می بکار برای برخی هنرجویان این ساز در مراحل ابتدایی مشکل است و مدت ها نیاز به تمرین است تا بتوان از صدای طبیعی می کرن با این وضعیت انگشت گذاری به یک صدای می بکار شفاف و کوک رسید.

همین فواصل ربع پرده در سایر محدوده ها هم ایجاد می شود، به تصویر انگشت گذاری و صداهای حاصله در محدوده های متفاوت توجه کنید.


انگشت گذاری می کرن و می بکار
در انگشت گذاری بعدی می توانیم نغمه می بمل را در محدودۀ بم ایجاد کنیم، بدین صورت که انگشت سوم به صورت نصفه روی سوراخ دوم از پایین قرار می گیرد که به آن اصطلاحا نیم انگشت هم می گویند.

اجرای این حرکت در سرعت های بالاتر مشکل است و نیازمند تمرین های بسیار است تا یک نوازنده بتواند با تسلط کامل این نت را اجرا کند. دقت کنید که در این حالت انگشت گذاری نوازنده نیمۀ بالایی سوراخ را گرفته و نیمۀ دیگر سوراخ باز می باشد. به تصویر انگشت گذاری و صداهای حاصله در محدوده های متفاوت توجه کنید.


انگشت گذاری می بمل
در اگشت گذاری بعدی هر دو انگشت دست راست از روی سوراخ ها برداشته می شود و انگشت اول از دست چپ هم از روی سوراخ سوم برداشته می شود. در این حالت صدای تولید شده در محدودۀ بم نت فا خواهد بود. به تصویر انگشت گذاری و صداهای حاصله در محدوده های متفاوت توجه کنید. در این حالت انگشت گذاری به طور عمومی زیر ترین صدای پس غیث قابل اجرا است و اجرای نت های زیر تر در این محدوده تقریبا بسیار مشکل است و در بسیاری از موارد ارزش صوتی ندارد.


انگشت گذاری فا
در وضعیت بعدی قادر به اجرای نت فا دیز خواهیم بود، توجه کنید در این حالت هم از تکنیک نیم انگشت برای تولید صدای فا دیز در محدودۀ بم استفاده می شود. نوازندگان چیره دست می توانند با همین انگشت گذاری صدای فا سری را نیز تولید کنند. به تصویر انگشت گذاری و صداهای حاصله در محدوده های متفاوت توجه کنید. در این حالت انگشت گذاری اجرای محدودۀ پس غیث بسیار مشکل و تقریبا ناممکن است مگر نوازندگان خاص با ساز های خاص.


انگشت گذاری فا دیز
در حالت بعدی به جز انگشت شست دست چپ که گرفته است مابقی انگشتان از روی سوراخ ها برداشته می شوند. در این وضعیت قادر به تولید نغمه سل در محدودۀ بم خواهیم بود. به تصویر انگشت گذاری و صداهای حاصله در محدوده های متفاوت توجه کنید. در این حالت انگشت گذاری معدودی از نوازندگان قادر به تولید صدای سل در محدودۀ پس غیث هستند و تقریبا صوت حاصله در بسیاری از ساز ها ارزش موسیقایی ندارد مگر ساز های خاص که فواصل آن بسیار دقیق هستند.


انگشت گذاری سل
حالت بعدی انگشت گذاری وضعیت دست باز است که تمامی انگشتان از روی سوراخ ها براداشته می شوند و این حالت زیر ترین صدای حاصله در هر محدودۀ صوتی است. در محدودۀ بم صوت حاصله نغمه لا خواهد بود. با تغییر زاویۀ لب و ساز و تغییر فشار هوا می توان نغمه سی بمل را هم به صورت گذر و پیوسته به لا تولید کرد. این حالت به خصوص در آواز دشتی (با شاهد «لا») بسیار زیاد توسط نوازندگان اجرا می گردد و شاید یکی از ویژگی ها و زیبایی های نی در اجرای این آواز باشد. به تصویر انگشت گذاری و صداهای حاصله در محدوده های متفاوت توجه کنید.


انگشت گذاری دست باز


ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (II)

نکته‌ی دیگر اینکه ردیف به رغم انجماد در دهه‌های اخیر و تبدیل شدن از یک کارگان مدل به یک کارگان ثابت، کماکان به عنوان تنها مجموعه‌ی منسجمی که بخش اعظمی از محتوای مدال موسیقی کلاسیک ایران را در خود جای داده، کارکرد آموزشی نیز یافته است و در مسیر آموزش آن مطلوب است هنرجویان، به طور عینی منطق فرمال آن را درک کنند. منطقی که به زعم نگارنده و به اعتبار مواجهه‌ی ‌متعدد با این مسأله در کلاس‌های مختلف موسیقی، در ردیف‌های سازی دستگاه مهمی چون شور شفاف نیست و در خصوص آن، ساختار منسجمی در ذهن هنرجویان شکل نمی‌گیرد. نوشته‌ی حاضر سعی بر حل این مسأله دارد.

«داستان وست ساید» با همراهی نوازندگان ایرانی اجرا شد

هنرآموزان موسسه “Bridge of Art” (پل هنر) که از از ۲۴ اگوست وارد کشور اتریش و استان فورالبرگ شده بودند، با رهبری ایوو وارنیتش (رهبر و نوازنده کلارینت اتریشی و مدیر مدرسه موسیقی درنبیرن) آثاری از موسیقی کلاسیک از جمله اثر مشهور لئونارد برنشتاین به نام «داستان وست ساید» را اجرا کردند. در کنار این گروه، هنرجویان دیگری به آموزش نزد استادان کنسرواتوار دولتی فورارل برگ پرداختند.

از روزهای گذشته…

بیژن کامکار: ایران قلب یک مسیر مهم در موسیقی منطقه بوده

بیژن کامکار: ایران قلب یک مسیر مهم در موسیقی منطقه بوده

امکانش هست. اینکه کنار هم باشند یا نه را قطعی نمی دانم. امیدوارم که باشند. نمی خواهم و نمی توانم آینده را پیش بینی کنم ولی فکر می‌کنم به احتمال زیاد بطور طبیعی این اتفاق خواهد افتاد و کنار هم خواهند بود. امروز نیریز نوازنده‌ی تار قابلی شده است. سیاوش پسر پشنگ بسیار خوب سنتور می زند البته کارش بیشتر به شیوه‌ی اردوان نزدیک است. بهار دختر ارژنگ بسیار با احساس عود می‌زند. دختر و پسر خود من که سازهای ضربی می‌زنند. پسر ارسلان در سطح عالی ویولون می‌زند و در کنسرت بعدی مان کنار مادرش که آلتو خواهد زد می‌نشیند. حتی تارا دختر هشت ساله ی اردشیر هم بچه‌ی بااستعدادی‌ست و تنبک و کمانچه می‌زند و بقیه هم همینطور.
زوبین مهتا، رهبر هندی ایرانی تبار

زوبین مهتا، رهبر هندی ایرانی تبار

زوبین مهتا (Zubin Mehta) در خانواده ای ایرانی الاصل در بمبئی در ۲۹ آوریل ۱۹۳۶ به دنیا آمد. پدر وی مهدی مهتا، ویلونیست است، او موسس و رهبر ارکستر سمفونیک بمئی است و خودش اولین استاد زوبین بوده. در سن ۱۸ سالگی، بعد از تحصیلی کوتاه در رشته پزشکی در بمبئی، زوبین برای یادگیری موسیقی در سال ۱۹۵۴ به وین رفت و در آنجا به آکادمی موسیقی فور راه یافت.
رابرت فارنون : افسانه ای در عرصه موسیقی لایت ( قسمت دوم)

رابرت فارنون : افسانه ای در عرصه موسیقی لایت ( قسمت دوم)

سالیان متمادی اجراهای مختلف آثار رابرت فارنون به طور منظم از رادیو بی بی سی و تلویزیون پخش می شد. بزرگترین کمپانی پخش موسیقی آن زمان – Decca – قراردادی را با فارنون به عنوان تنظیم کننده و رهبر ارکستر به امضاء رساند. علی رغم اینکه گفته می شد این کمپانی حمایت لازم را از فارنون به عمل نیاورده، بسیاری از آلبوم های قابل توجه او در زمان همکاری اش با Decca انتشار یافته است.
راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (VII)

راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (VII)

پیانو کنسرتوی شماره ۲ راخمانینوف، رومانتیسم دوران گذشته را به یاد می آورد و از آثار مشهوری است که پیانو در آن هنر خود را به خوبی نشان می دهد.
نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (I)

نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (I)

جامعه شناسان همواره به موسیقی به عنوان یکی از انتزاعی ترین هنرها در دوره های مختلف از تحول پژوهش جامعه شناختی نگاه های متفاوتی داشته اند. برای جامعه شناسان مطالعه کارکردهای موسیقی در جهت ایجاد هویت و تلاش برای داخل شدن در زندگی فرهنگی جامعه، موسیقی و سیاست مقاومت در برابر قدرت، مصرف موسیقی و بازتولید جایگاههای طبقاتی، الگوی توزیع اجتماعی مصرف موسیقی و مدیریت احساسات عمومی و… بسیار اهمیت داشته است.
اصول نوازندگی ویولن (I)

اصول نوازندگی ویولن (I)

در سلسله مقالات آموزشی” اصول نوازندگی ویولن” سعی بر آن است تا به تدریج با معرفی، دسته بندی و آموزش نکات متعدد و مختلف مربوط به نوازندگی این ساز، هنرجویان به درکی صحیح در این زمینه دست یابند. همواره در نوازندگی ویولن باید به این اصل توجه داشت که انتخاب طبیعی ترین شکل و فرم برای اندام های مختلف بدن در انجام فعالیت های نوازندگی، صحیح ترین راهکار اجرایی است و انتخاب هر وضعیت غیر طبیعی برای اعضای مختلف بدن، که نوازنده برای استمرار و حفظ آن وضعیت نیازمند صرف نیروی اضافی یا بوجود آوردن کشش های نامتعارف در اعضا گردد، اشتباه است.
سیداصفهانی: نسل ما از اتفاقات بزرگ هنری دور افتاده

سیداصفهانی: نسل ما از اتفاقات بزرگ هنری دور افتاده

به تازگی کتابی با عنوان «نامبرده، حسین سرشار» به کوشش ساناز سید اصفهانی توسط انتشارات اچ انداس مدیا در لندن به چاپ رسیده است که در این کتاب، مجموعه مصاحبه هایی از دوستان و همکاران این هنرمند، شامل: سیامک شایقی، هوشنگ گلمکانی، نصرت الله کریمی، محمد علی کشاورز، شاهین فرهت، شهلا میلانی، امیر اشرف آریان پور، پری زنگنه، پری ثمر، احمد پژمان، رشید وطن دوست، یارتا یاران، تهیه به انتشار رسیده است.
چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (V)

چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (V)

تا حدودی مشاهده می شود که عقیده ی تکامل گرایی در هارمونی و عناصر ساختاری موسیقی، در اندیشه ی تکامل گرایی قومی ـ فرهنگیِ آدرنو هم رسوخ کرده است هر چند که رابرت ویتکین نسبت دادنِ اینگونه نقد های نژادپرستی و اروپا محوری را به آدرنو، برچسب زنی می داند و معتقد است که آدرنو در نقد پیرو فلسفه است و کاملا از نژاد پرستی به دور است (ویتیکن۵۳:۱۳۸۲ ).

دو خبر

کنسرتهای بزرگ Live 8 که قرار است در دوم جولای در ۵ شهر برگزار شود از گروه Radiohead هم برای شرکت دعوت کرده است که ظاهرا” با جواب منفی سخنگوی این گروه پر طرفدار انگلیسی مواجه شده است.
نگاهی به سوئیت برگاماسک دبوسی

نگاهی به سوئیت برگاماسک دبوسی

سوئیت برگاماسک (Suite Bergamasque) از جمله مشهورترین مجموعه کارهای پیانویی است که توسط کلاود دبوسی (Claude Debussy) موسیقیدان سبک رمانتیک – امپرسیونیسم فرانسوی تصنیف شده است.