کتابی منحصربفرد درباره موسیقی ژاپن – گفتگوی هارمونیک Harmony Talk

کتابی منحصربفرد درباره موسیقی ژاپن

درباره موسیقی و سازهای کهن ژاپن، سالها پیش در «مجله موسیقی»، نوشتارهایی پراکنده انتشار یافته و به نظر می رسد که متاسفانه هنوز کتاب جامعی درباره این موضوع در دسترس علاقه مندان پارسی زبان نباشد. چنین مشکلی حدود نیم قرن پیش در دنیای انگلیسی زبانان هم وجود داشت و همین کمبود شد که به ویلیام مالم (William Malm) پیشنهاد شود کتابی درباره موسیقی ژاپنی به زبان انگلیسی بنویسد.

مالم از آن روزگار چنین می گوید: «در میان همه کتاب هایی که درباره گل های ژاپن، مراسم چای، جودو، آشپزی و تئاترِ این کشور نوشته شده بود تقریبا هیچ چیز درباره موسیقی ژاپنی وجود نداشت. لذا در فوریه ۱۹۵۶ نوشتن را آغاز کردم.

انرژی و شور جوانی من تا بدان حد بود که در جولای ۱۹۵۷ پیش نویس کار آماده شد… پس از این کتاب، کتاب هایی دیگری هم درباره موسیقی ژاپن نوشتم ولی هیچیک در نیویورک تایمز مورد نقد قرار نگرفت و هیچیک به این گرانی و با جلد گالینگور به چاپ نرسید. به نظر می رسد اطلاعاتی که در نسخه اصلی آن کتاب در ۱۹۵۹ به چاپ رسیده به صورت یک ماخذ استاندارد درآمده و با نهایت شگفتی دریافته ام که حتا در ژاپن نیز به عنوان کتاب درسی مورد کاربرد قرار می گیرد…»

ویلیام مالم که در سال ۱۹۲۹ میلادی (۱۳۰۸ خورشیدی) درایالت ایلینویز در آمریکا متولد شده، لیسانس و فوق لیسانس خود را در رشته آهنگسازی از دانشگاه شمال غرب (Northwestern University) و دکترای خود را در سال ۱۹۵۹ (۱۳۳۸) در رشته موسیقی شناسی تطبیقی (اتنوموزیکولوژی) از دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (UCLA) دریافت کرده است. وی برنده جایزه اتنوموزیکولوژی کویزومی فومیو (Koizumi Fumio) در سال ۱۹۹۳ است.

ویلیام مالم
کتاب «سازها و موسیقی ژاپن» از وی که برای نخستین بار در سال ۱۹۵۹ به چاپ رسیده به تازگی و پس از گذشت حدود چهار دهه، بازنگری و همراه با یک سی.دی از انواع موسیقی های رایج در عرصه موسیقی ژاپنی، تجدید چاپ شده است. مالم خاطرنشان می سازد که درصدد نبوده نثری که شور جوانی در آن موج می زند را تبدیل به نثر یک استاد سالخورده نماید ولی در چاپ تازه اشتباهاتی که در نسخه اصلی رخ داده درست شده و عکس ها نیز به پیشنهاد همکاران ژاپنی وی، برای آنکه چهره ای از حیات موسیقایی ژاپن در آن روزگار به دست دهد نیز به همان شکل پیشین به چاپ رسیده است.

مطالب نسخه جدید کتاب که با عنوان Traditional Japanese Music and Musical Instruments به وسیله انتشارات بین المللی کدانشا (Kodansha) در توکیو، لندن و نیویورک انتشار یافته در ده بخش اصلی تدوین شده است:

۱- «موسیقی گذشته و امروز ژاپن» (دربرگیرنده دو گفتار درباره فعالیت های موسیقی در جامعه ژاپن در ۱۹۵۹ و موسیقی در تاریخ ژاپن).

۲- «موسیقی مذهبی» (در سه گفتار درباره موسیقی آیین شینتو – که در آن سازهای این موسیقی ، سیستم صوتی، جشنواره برف در ناگونا و شینتوی نوین مورد بررسی قرار گرفته – ، موسیقی بودایی – همراه با توضیح درباره تئوری، اجرا، ساز ها و مراسم – و «موسیقی مسیحی»).

۳- «گاگاکو؛ موسیقی درباری ژاپن» (در سه گفتار: پیشینه موسیقی درباری، سازها، تئوری و عمل). ۴- «نوگاکو» (موسیقی نمایش نُه) که در آن به گستردگی از جنبه های گوناگون این نمایش همچون تاریخ، ساختار، بررسی بخش سازی و آوازی و … سخن به میان آمده است.

۵- «موسیقی بیوا» (همراه با ذکر پیشینه، سازها و محتوای این موسیقی).

۶- موسیقی «شاکوهاچی» .

۷- موسیقی «کوتو».

۸ – موسیقی «شامیسن».

۹- موسیقی «کابوکی».

۱۰- «هنر موسیقی محلی و مردم پسند» که در این بخش نیز ویژگی های ترانه های محلی، موسیقی شهری و موسیقی اقلیت های نژادی ژاپن مورد بررسی قرار گرفته است.

سه پیوست درباره سیستم نت نگاری موسیقی ژاپنی (با درج نمونه های گوناگون)، توضیح درباره محتوای سی.دیِ همراه کتاب با برگردان انگلیسی متن آنها و لیست منابع تصویری – شنیداری نیز در ادامه متن اصلی آمده است. پایان بخش کتاب، واژه نامه ای است که در آن، اصطلاحات رایج در موسیقی ژاپنی به طور کوتاه و روان برای خواننده ناآشنا با موضوع توضیح داده شده است.

هر یک از بخش های گوناگون کتاب، عکس های جالبی از اجرای موسیقی مورد بحث در محل را به همراه دارد و همچنین تصاویر نقاشی شده سازها به شیوه ای کمابیش دقیق، نمونه های آوانگاری شده متعدد و نقاشی های به یادگارمانده از اجرای های موسیقی در سده های گذشته ژاپن نیز همراه با متن است.

برگرداندن این کتاب به زبان پارسی، تاثیر بسیاری در آشنا ساختن علاقه مندانِ پارسی زبان با فرهنگ غنی موسیقیایی و کهن یکی دیگر از ملل آسیایی و همچنین رشته های مشترک احتمالی آن با موسیقی ایران خواهد داشت.

3 دیدگاه

  • بابک
    ارسال شده در خرداد ۱۴, ۱۳۸۵ در ۶:۴۸ ب.ظ

    امیدوارم چنین کتابی درباره موسیقی ایرانی نیز به انگلیسی انتشار یابد.

  • محسن
    ارسال شده در فروردین ۱۶, ۱۳۸۶ در ۹:۲۷ ق.ظ

    کدوم انتشارات تو ایران چاپش کرده ؟
    ممنون

  • jjj
    ارسال شده در تیر ۲, ۱۳۸۷ در ۹:۵۲ ب.ظ

    koja in ketabo darand?mer30

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آیین نکوداشت استاد قاسم رفعتی در تالار وحدت برگزار می شود

آیین نکوداشت استاد قاسم رفعتی خواننده پیشکسوت موسیقی ایران روز یکشنبه چهارم شهریور ماه با حضور تعدادی از علاقه مندان و هنرمندان در تالار وحدت تهران برگزار می شود. به گزارش روابط عمومی موسسه فرهنگی هنری «رادنواندیش»، آیین نکوداشت استاد قاسم رفعتی خواننده پیشکسوت موسیقی ایران ساعت ۲۱:۳۰ روز یکشنبه چهارم شهریور ماه توسط موسسه فرهنگی هنری «راد نو اندیش» به مدیریت بردیا صدرنوری و مشارکت بنیاد فرهنگی هنری رودکی در تالار وحدت تهران برگزار می شود.

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (XII)

به نظر من، اختصاص این مشاهدات، توجیه قانع کننده ای برای مرکزیت داشتن متر از منظر حرکات بدن، ارائه می کنند. این صرفا یک مشاهده ی عادی نیست که در آن ضربان قلب یا تکرار قدم برداشتن را به تکرر بیت های موجود در برخی ژانر های موسیقی مرتبط کنیم. بالعکس، بلوم نشان می دهد که برخی مشخصه های حرکت بدن با مشخصه های متریک موسیقی مد نظر، مطابقت دارد.

از روزهای گذشته…

موسیقی کانتری (III)

موسیقی کانتری (III)

نوع دیگری از موسیقی کانتری تشکیل شده از عناصر هاردکر کلوپ های شبانه رقص ارزان قیمت سوئینگ غربی کم کم بوجود می آید. در اواخر دهه ۱۹۶۰ تولیدات موسیقی آمریکایی، بسیاری علاقمند به بازگشت به ارزشهای راک اند رول شدند. در همان دوره علاقه کمی نسبت به موسیقی کانتری بود و بدین ترتیب نوعی از موسیقی با نام کانتری راک به وجود آمد.
موسیقی و معنا (XII)

موسیقی و معنا (XII)

معانی موسیقایی در موسیقی غیرغربی، از دیدگاه روان‌شناختی بررسی نشده‌اند، هرچند این مسئله با توجه به میزان اندک مطالعات موسیقی‌شناختی در فرهنگ غیرغربی، در مقایسه با فرهنگ غربی، چندان تعجب‌آور نیست. مسئله‌ی معنای موسیقی تنها زمانی می‌تواند به کمک علوم شناختی به درستی مطرح می‌شود ‌که معانی مشروح در متون پرشمار قوم‌موسیقی‌شناسی، مرکز تحقیقات روان‌شناختی قرار گیرند.
ویلنسل (V)

ویلنسل (V)

ویولنسل، نمونه ی تکامل یافته ای از باس ویولن است که در سال ۱۵۵۶ توسط Jambe de Fer برای اولین بار عرضه شد که در ابتدا سازی با سه سیم بود. احتمالاً گابریلی نخستین آهنگسازی بود که باس ویولن را در اثر خود به نام Sacrae symphoniae به سال ۱۵۹۷ مورد توجه خاص قرار داد.
والی: در طبیعت ما تکصدایی نداریم!

والی: در طبیعت ما تکصدایی نداریم!

خیر! اساسا چیزی به عنوان تک صدا در طبیعت وجود ندارد و در واقع تواتر غیر مرکب در طبیعت وجود ندارد و شما تنها در آزمایشگاه می توانید بوسیله اسلایتورها می توانید موجی غیر ترکیبی و تکصدایی بوجود بیاورید. در طبیعت هر موجی بوسیله امواجی بی نهایت در حال ترکیب است. شنیدن صدا برای انسانها ذاتی است و در تمام دنیا نوعی از چندصدایی دیده می شود که این چند صدایی دقیقا با چند صدایی پالسترینا و باخ یکسان نیست.
کنسرتو ویلن با حال و هوایی ایرانی (گفتگویی با بهزاد رنجبران)

کنسرتو ویلن با حال و هوایی ایرانی (گفتگویی با بهزاد رنجبران)

چند کنسرواتوار تا کنون برای مسابقات شان یک کنسرتو از سده بیست و یکم برگزیده اند؟ و آخرین باری که اثری از یک آهنگساز ایرانی، و نه آلمانی و اتریشی، انتخاب کرده اند چه زمانی بوده است؟ با توجه به یکصدمین سالگرد تأسیس جولیارد، با گزینش یک کنسرتو از بهزاد رنجبران (استاد همین دانشکده) برای مسابقات ویلنِ سال ۲۰۰۶ یک سنت شکنی صورت گرفته است.
شب سنتی ایرانی – شب صمیمیت و مراقبه

شب سنتی ایرانی – شب صمیمیت و مراقبه

آهنگسازان غربی همواره برانند که اجراهای خود را با تکیه بر ضوابط خاص مربوط به نتها، حرکات و ضربها به یادماندنی گردانند. باستثنای تکنوازیها، نوشتن موسیقی بشکل انفرادی شیوه مرسومی برای این آهنگسازان بشمار نمی آید. در موسیقی سنتی ایرانی اما موزیسینها همچون نوازنده گان جاز بداهه می نوازند البته تنها پس ازسالها مطالعه و ممارست رپرتوارهای تثبیت شده.
پنجره ای موسیقی شناسانه به موسیقی آوانگارد (I)

پنجره ای موسیقی شناسانه به موسیقی آوانگارد (I)

پرده‌ی آهنین که روزگاری کشورهای زیادی را از باقی جهان جدا می‌ساخت، همچون بسیاری پرده‌ها و دیوارهای دیگر دو کارکرد داشت؛ یکی پوشاندن جهان خارج پرده از چشمان درونیان و دیگری پوشاندن دنیای داخل پرده از چشم بیرونیان، و گویا این دومی برای برپا دارندگانش مهم‌تر بود. همین دو ویژگی اصلی پرده (اگرچه با نسبت‌هایی متفاوت) سودمندی و ناسودمندی‌های کتاب «تئوری کمپوزیسیون معاصر»، نوشته‌ی جمعی از موسیقی‌شناسان روس و ترجمه‌ی «مسعود ابراهیمی» مترجم باهمت و پرتلاش چندین جلد از آثار نظریه‌پردازان روسی درباره‌ی هارمونی و…، را بر ما می‌گشاید که این بار او متنی روزآمدتر را برگزیده و احتمالا اولین ترجمه‌ی این کتاب پیشرفته‌ را به زبانی دیگر فراهم آورده است (ترجمه‌ای به زبان دیگر از آن یافت نشد).
صدابردار طلایی

صدابردار طلایی

آلن پارسونز (Alan Parsons) در ۲۰ دسامبر ۱۹۴۸ در بریتانیا متولد شد. نواختن پیانو و فلوت را از همان کودکی آغاز کرد و خیلی زود متوجه علاقه وافر خود به موسیقی گشت. هرچند همانند اغلب کودکان پسر، خود را با وسایل کوچک مکانیکی سرگرم می کرد اما علاقه او به موسیقی بگونه ای دیگر بود. در اوایل نوجوانی گیتار به دست گرفت و در گروه موسیقی مدرسه تک نوازی گیتار می کرد.
نگاهی به آثار و توانایی های حسین خواجه امیری (III)

نگاهی به آثار و توانایی های حسین خواجه امیری (III)

یکی از خصیصه های مهم آواز ایرج، یکدست بودن صدای او در بخش بم، میانی و اوج است، به تعبیر دیگر چنین تصور میشود که صدای بم و زیر او متعلق به دو خواننده میباشد، چراکه کمتر خواننده ای کل وسعت صدایش اینقدر در مهار و کنترلش است.
گروه کمل (I)

گروه کمل (I)

گروه کمل (Camel)، از جمله گروههای بسیار خوب موسیقی راک پیشرو یا progressive rock بریتانیاست که علی رغم هواداران و پیروان فراوان نتوانست به شهرت و محبوبیت هم دوره های خود از جمله آلن پارسونز پراجکت (the Alan Parsons Project) دست یابد. گروه کمل در طی دوران فعالیت خود دچار تغییرات متعددی شدند اما در تمام این تغییرات، اندرو لاتیمر (Andrew Latimer) همچنان رهبر گروه باقی ماند.