جعفر صالحی: نت نویس کم داریم

جعفر صالحی
جعفر صالحی
نرم افزارهای نت نگاری امروز جزئی جداناشدنی از کار موسیقیدانان هستند. یکی از پرطرفدار ترین و البته قدیمی ترین این برنامه ها فیناله است (که البته با نام فاینال هم در ایران شناخته می شود). جعفر صالحی نوازنده تار و سه تار به تازگی مجموعه ای آموزشی مربوط به نرم افزار فیناله را منتشر کرده است که درباره این اقدامش با او گفتگویی داشته ایم که بخش اول آنرا می خوانید:

در مورد خودتان بگویید و اینکه چطور شد با این نرم افزار آشنا شدید
اینجانب جعفرصالحی، کارشناس ارشد نوازندگی موسیقی ایرانی از دانشگاه هنر هستم با ساز تخصصی سه‌تار و تار. از ابتدای شروع کار آموختن موسیقی با این واقعیت عجیب روبرو شدم که بخش عظیمی از موسیقی ایرانی هنوز شفاهی است و بسیاری از استادان آموزش شفاهی را، هر چند با مرارت، دنبال می‌کنند و هنرجویان خود را نیز به این روش عادت داده‌اند.

در این میان، بسیاری از قطعه‌ها را از استادان مختلف با اجراهای متفاوتی می‌شنیدم و حتی هنرجویان یک استاد نیز گاهی یک قطعه را با چند حالت و با جمله‌های متفاوت اجرا می‌کردند.

جالب این‌که تصور می‌کردم در اطراف استادانی که می‌شناختم، پر از افرادی است که قطعه‌ها را پیاده کرده و نت‌نویسی می‌کنند. اما بعد از مدتی به این نتیجه رسیدم که هیچ کسی برای این کار وجود ندارد! به دلیل علاقه به موسیقی و این‌که بتوانم کار مفیدی انجام داده باشم، شروع به نت‌نویسی با نرم‌افزار انکور (Encore) کردم که روش کار را ابتدا با آزمون و خطا (البته این نرم‌افزار بسیار ساده است) و سپس با استفاده از تجربه‌های دوست عزیزم جناب حسین مهرانی یاد گرفتم و به مرور قطعه‌ها را می‌نوشتم و در هرکدام نکته جدیدی هم می‌آموختم.

برحسب اتفاق در منزل خانم محقق نرم‌افزار فیناله (Finale) را دیدم و متوجه شدم ایشان با این نرم‌افزار نت‌نویسی می‌کنند. البته قبلا فیناله را از جناب بیضایی گرفته بودم اما چون محیط آن از انکور بسیار پیچیده‌تر بود، ترجیح می‌دادم به جای وقت گذاشتن برای یادگیری آن، روی کار نت‌نویسی با همان انکور وقت بگذارم.

اما این اتفاق باعث شد کنجکاوی کنم و مقدمات نوشتن نت در فیناله را از ایشان بیاموزم و به این ترتیب کار را با فیناله آغاز کردم و هرجا به مشکلی برمی‌خوردم و با آزمون و خطا موفق به حل آن نمی‌شدم با ایشان تماس گرفته و کارم را انجام می‌دادم.

به این شکل ابتدا با نوشتن کتاب‌های استاد مسعود شعاری کار نت‌نویسی را آغاز کردم و به مرور با نت گاری‌های همکلاسی‌های دانشگاه و پایان نامه‌های دانشجویان دانشکده موسیقی و کتاب‌های دیگری که انجام دادم، در کار با فیناله مهارت پیدا کردم و تعداد زیادی هم از دانشجویان موسیقی را به صورت حضوری و پای تلفن در زمان‌های مختلف آموزش دادم.

کم‌کم به این فکر افتادم که برای آموزش جزوه‌ای مختصر تهیه کنم که کار خودم را در آموزش آسان کنم که تدریس فیناله در دانشکده فرهنگ و هنر علمی کاربردی اصفهان تحت عنوان «موسیقی و کامپیوتر» پیشنهاد شد و درصدد تکمیل و کاراتر شدن این مطلب آموزش برآمدم که در نهایت با مشورت با دوستان دست اندرکار، به این شکل موجود که شامل فیلم‌های آموزشی و کتاب آموزشی است رسیدم و منتشر شد.

مشهور ترین نرم افزار های نت نویسی کدام ها هستند و آیا از سطح فروش آنها در جهان اطلاع دارید؟
تا جایی که من اطلاع دارم، نرم‌افزارهای فیناله، سیبلیوس (Sibelius) و میوزیک نوتیشن (Music Notation) مشهورترین نرم‌افزارهای موجود برای نت‌نویسی هستند و چون روش بررسی فروش آن‌ها در جهان را نمی‌دانم، اطلاعی هم میزان فروششان ندارم. اما در اینترنت که جستجو کنید، همین نرم‌افزارها را مشاهده می‌کنید.

3 دیدگاه

  • farzad
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۲, ۱۳۹۳ در ۱۰:۴۷ ق.ظ

    سلام
    من گیتار کلاسیک کار میکنم با توجه به اینکه فرمودید کار با انکور ساده است میتوانید این نرم افزار را برای دانلود روی سایت بگذارید
    با تشکر

  • ارسال شده در اردیبهشت ۲۲, ۱۳۹۳ در ۱۱:۴۸ ب.ظ

    دوست گرامی آقای فرزاد
    این کار ناقض حقوق کپی رایت است.

  • علی احمدی
    ارسال شده در آبان ۲۴, ۱۳۹۳ در ۸:۵۳ ب.ظ

    درود، بنده مدتی ست که با نرم افزار فیناله کار میکنم، ولی کمی مشکل دارم، و دنبال نرم افزار یا کتاب آموزشی میگردم، لطفا راهنمایی کنید که چطور و از کجا می تونم تهیه کنم. سپاس.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

امینی: وفادار حدود ۴۰۰ اثر دارد

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با علیرضا امینی، نوازنده، ترانه سرا و مدیر ارکستر نیایش که قرار است در کنسرت «بگو کجایی» که قرار است ۹ شهریور ماه سال جاری در برج میلاد به روی صحنه برود؛ این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.

اعجاز پاگانینی (II)

این باورکردنی‌ترین اتّهامی بود که می‌توانستند به او بزنند، زیرا تا آن زمان هیچ «انسان»ی آنگونه ویولن ننواخته بود! چنین شایعه‌ای در آن عصر کم از ترور فیزیکی نداشت و نیکولو را مجبور به ترک سرزمین مادری و مهاجرت به وین می‌کند. در آنجا با شوبرت آشنا می‌شود و مورد حمایت او قرار می‌گیرد و پس از چندی آوازه‌اش ابتدا پاریس و لندن و پس از چندی تقریباً تمامی شهرهای مهم اروپا را تسخیر می‌کند.

از روزهای گذشته…

هرکول پوآرو

هرکول پوآرو

کارآگاهی بلژیکی برای اولین بار با نام هرکول پـوآرو (Heccule Poirot) در سال ۱۹۲۰ در اولین رمان آگاتا کریستی (Agatha Christie) به نام “The Mysterious Affair At Styles” ظاهر شد. با موفقیت بی مانندی که این رمان بدست آورد، کریستی تا سال ۱۹۷۵ که رمان “The Last Case” را نوشت بارها و بارها از این شخصیت در رمانهای خود استفاده کرد.
محمد رضا درویشی و کلیدر (IV)

محمد رضا درویشی و کلیدر (IV)

یکی از مشکلات بزرگی که هنوز گریبانگیر موسیقی در ایران است، مشکل عدم وجود منتقد و تحلیل گر جدی و تخصصی در موسیقی است و سالها است که ما در موسیقی شاهد منتقدین و تحلیلگران متخصص در موسیقی نیستیم. به همین خاطر هر از چند گاهی شاهد هستیم چند خبرنگار و روزنامه نگار برای خالی نبودن عریضه دست به قلم می شوند و نقد هایی نه چندان جدی و تخصصی در زمینۀ موسیقی می نویسند.
اصول نوازندگی ویولن (VIII)

اصول نوازندگی ویولن (VIII)

۳/۱/۵/۱: هر گاه بنا به دلایل مختلف نوازنده مصمم به اجرای متوالی دو نت با فاصله نیم پرده توسط یک شماره انگشت باشد، لازم است تا هلال داخلی انگشت به مانند فنری باز شود. طبیعی است در حالت برگشت، هلال انگشت دوباره بایستی جمع شده و انگشت به شکل هلالی اولیه خود باز گردد (مراجعه به بند:۱/۲/۱/۳).
مارسین دیلا؛ آقای برنده (II)

مارسین دیلا؛ آقای برنده (II)

سال ۲۰۰۷ را با برگزاری تور موفق کنسرتو آرانخوئز سپری کرد. این تور برای ویلا دستاوردهای مهمی داشت. نویسندگان مختلفی به تمجید از شیوه نوازندگی و درک بالای او از این اثر مشهور قرن بیستم پرداختند. ری بلوم در نشریه The Advertiser این پدیده نوظهور گیتار کلاسیک را این طور توصیف کرد:”…با این که کنسرتو آرانخوئز قطعه ای برای گیتار و ارکستر است، دیلا سازش را همچون یک ارکستر -که شش سیم دارد- می نوازد. او در حالی که گردن سازش را با دست چپ در آغوش گرفته و دست راستش با مهارت کامل مشغول ضربه زدن به سیم ها است، همچون عاشقی است که گونه معشوق را در برابر دارد. نوازندگی و برداشت او از موسیقی ای که می نوازد یادآور در آغوش کشیدنی شهوانی و یا شاید سیلیِ آرامی است، حالتی نوسانی که در هر رابطه {انسانی} وجود دارد….”
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XIV)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XIV)

سپاس از حضور و نظرات مفید که لازمه ی پیشرفت هنر است. به گمانم از منظر دگری هم می توان به نو آوری در حوزه ی هنر و ابزار خلق هنر پرداخت. نظر عمومی ام را اول بازگو میکنم و آن این است که هنر پروری در یک فرهنگ در هر سطح پسندیده و مبارک است.
روایت های دیگری از سیستم دستگاهی

روایت های دیگری از سیستم دستگاهی

ردیف متداول کنونی موسیقی دستگاهی ایران، میراثی ارزشمند و یادگار خاندان فراهانی می‌باشد. شاید اگر میرزاعبدالله و آقاحسینقلی با سخاوت و همت مثال‌زدنی شاگردانِ فراوان، سرشناس و نام آشنای این موسیقی را پرورش نمی‌دادند و اندوخته‌های ارزشمند خود را به ایشان منتقل نمی‌کردند، امروزه از این گنجینه ارزشمند بی بهره بودیم. همچنین در اواسط قرن سیزدهم هجری شمسی (اوایل قرن بیستم میلادی) {همزمان با ورود تکنولوژی های جدید و سرعت زیاد تغییرات در زمینه‌های مختلف}، رپرتوار موسیقی دستگاهی و کلاسیک ایران تدوین یافته و در قالب مجموعه‌ای تحت عنوان ردیف شکل می‌گیرد (اسعدی ۱۳۸۰ :۷۱) که این فرآیند خلاقانه، موسیقی دستگاهی ایران را از گزند هجمه‌های فرهنگی و تغییرات سریع ماهیتی مصون نگه داشت. بنابراین نقش بنیادین و تاثیرگذار خاندان فراهانی در موسیقی دستگاهی ایران پوشیده نیست و هنر ایران زمین وام‌دار ایشان می‌باشد.
نی و قابلیت های آن (XV)

نی و قابلیت های آن (XV)

در قسمت قبل اشاره به برخی قابلیت های نی در قالب تکنوازی و همنوازی شد. این ساز در گروهنوازی ساز های ایرانی هم از جایگاه ویژه ای برخوردار است و اگر آهنگسازان و تنظیم کنندگان به خوبی با قابلیت های اجرایی نی آشنا باشند از آن می توانند به بهترین نحو ممکن در کار های گروهی استفاده نمایند.
حنانه: برای ضبط آثار پدرم نیاز به اسپانسر داریم

حنانه: برای ضبط آثار پدرم نیاز به اسپانسر داریم

امیرعلی حنانه فرزند زنده یاد مرتضی حنانه، خبری خوش برای اهالی موسیقی کلاسیک ایران داشته است؛ خبری که از موافقت ارکستری اروپایی برای ضبط مهمترین اثر استاد مرتضی حنانه یعنی کاپریس لعنتی برای پیانو و ارکستر می گوید. با امیرعلی حنانه که خود قرار است در نقش سولیست این ارکستر ظاهر شود، به گفتگو پرداخته ایم که می خوانید:
ارکستر فیلارمونیک وین

ارکستر فیلارمونیک وین

تا قبل از آنکه در ۲۸ مارچ سال ۱۸۴۲ ارکستر فیلارمونیک وین اولین اجرای رسمی خود را انجام دهد، شهر وین اعتبار خود را مدیون افرادی چون ژزف هایدن، ولفگانگ آمادئوس موتزارت و لودویک فون بتهوون بود و هیچ تجربه حرفه ای در زمینه اجرای کنسرت نداشت. کارهای سمفونیک بیشر برای مراسم و موقعیت های خاص اجرا می شد و نوازندگان اغلب متشکل از حرفه ای ترین موسیقی دانهایی بودند که در تئاتر ها کار می کردند.
لیپت: استاد باید یگانگی صدای هنرجو را حفظ کند

لیپت: استاد باید یگانگی صدای هنرجو را حفظ کند

هیچ وقت نباید صدا را به سمتی که واقعا توانایی ندارد هدایت کرد، بخصوص در ابتدای کار هنرجو. هیچ وقت نباید سعی کرد صدای هنرجو کپی از صدای استاد شود، هر صدا جنس خود را دارد. هر فردی یگانه است و صدایش تمبر و شخصیت خاصی دارد که می بایست استاد، روی این کاراکتر منحصر به فرد کار کند و آنرا بصورتی یگانه حفظ کند.