بوگی ووگی (II)

Jelly Roll Morton , 1890 – 1941
Jelly Roll Morton , 1890 – 1941
عبارت بوگی ووگی، بنا به نظر بسیاری از مورخین و زبان شناسان، تکرار کلمه بوگی است. بوگی در حدود سال ۱۹۱۳ به مهمانیهایی گفته میشد که در آن یک گروه نوازنده دعوت میشدند و حاضران دستمزد آنها را با همدیگر پرداخت میکردند. ووگی، تکرار بوگی با کمی تغییر است و این تکرار کلمه با تغییر دادن حرف اول آن، حالتی است که در بیشتر زبانها وجود دارد و ما نمونه های بسیاری از آن را در فارسی میشناسیم.

جایی در میان راه – هیچ کس نمیداند دقیقا چه زمانی – موسیقی پیانو سالنهای غذاخوری به بوگی ووگی تبدیل شد، سبکی شهری (درمقابل نوع موسیقی جاده ای و بین راهی) که وجه مشخصه آن دارا بودن یک خط کاملآ مشخص باس (bass line) با حرکاتی انرژیک و رونده است.

قسمت باس از هشت ضرب تکرار شونده تشکیل میشود و نوازنده با دست راست (در پیانو) ملودیهایی را مینوازد که در اصل واریاسیونهایی روی هارمونی باس هستند. البته این سبک لزوما مخصوص نواختن با پیانو نیست و در بسیاری موارد با خواننده همراه است و یا به عنوان بخش سولو در گروههای موسیقی و گروههای کوچک جز، نواخته میشود.

audio file Glenn Miller – Boogie Woogie

در اصل مبداء پیانو بوگی ووگی چندان مشخص نیست، اما دو تن از بزرگان موسیقی جز و بلوز، ویلیام کریستوفر هندی (William Christopher Handy 1958-1873، نوازنده و آهنگساز آفریقایی- آمریکایی بلوز که به عنوان پدر بلوز شهرت دارد) و جلی رول مورتون (Jelly Roll Morton 1941-1890، پیانیست، رهبر و آهنگساز خوش قریحه آمریکایی که عده ای او را اولین آهنگساز واقعی جز میشناسند.) در سخنان خود از نوازندگانی یاد کرده اند که قبل از سال ۱۹۱۰ به سبک بوگی مینواخته اند.

کلارنس ویلیامز (Clarence Williams 1965-1898 نوازنده پیانو جز، آهنگساز، مبلغ، خواننده، تهیه کننده تئاتر و ناشر آمریکایی)، نیز جورج توماس را به خاطر دارد و به اعتقاد او، سبک بوگی ووگی توسط این پیانیست اهل تگزاس آغاز شده است.

او میگوید در سال ۱۹۱۶، توماس یکی از اولین نتهای موسیقی بوگی ووگی به نام New Orleans Hop Scop Blues منتشر کرد و یادآوری میکند که خودش، قبل از سال ۱۹۱۱ اجرای توماس از این قطعه را شنیده است.

کلارنس ویلیامز یکی از اولین موسیقی دانانی است که در سال ۱۹۲۳، یک قطعه بوگی ووگی را بر روی صفحه فونوگراف ضبط کرده است. البته او در زمان نواختن به این شیوه، تمام ریزه کاریهای آنرا به کار نمیبرد بلکه از سبک بوگی ووگی برای تنوع بخشیدن به بخش همسرایان موسیقی بلوز استفاده میکرد.

در دهه ۲۰ بوگی ووگی در میان کمپهای چوب بری و دیگر کارگاه هایی که اکثر کارگران آن را سیاهپوستان تشکیل میدادند و همچنین در شهرهایی با جمعیت آفریقایی – آمریکایی مانند شیکاگو و ایلینویز سبکی شناخته شده بود.

در فوریه ۱۹۲۳، گروه جز جوزف ساموئل (Joseph Samuel) به نام Tampa Blue Jazz Band، قطعه ای از جورج توماس به نام The Fives را در کمپانی Okeh Records ضبط کردند و این اثر، اولین نمونه بوگی ووگی یک گروه جز و صفحه Chicago Stomps ضبط شده در استودیو جیمی بلایت (Jimmy Blithe)، اولین صفحه پیانو سولوی بوگی ووگی محسوب میشوند.

nonjohn.com, colindavey.com, wikipedia.com

7 دیدگاه

  • Babak
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۳, ۱۳۸۵ در ۳:۲۶ ق.ظ

    in aghaye jello roll morton sefid poost boode ya siah poost?

  • حمیدرضا
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۳, ۱۳۸۵ در ۶:۱۰ ق.ظ

    مرسی – ممنونات

  • سحر شهاب
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۳, ۱۳۸۵ در ۹:۱۵ ق.ظ

    همانطور که در کل مطلب به آن اشاره شده موسیقی بوگی ووگی تا زمانی که به شکل یک پدیده به شنوندگان سفیدپوست معرفی شده و تا مدتها بعد از آن، تنها توسط سیاه پوستان نواخته میشده و آقای مورتون هم یکی از اونها بوده.

  • hamed
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۳, ۱۳۸۵ در ۶:۵۵ ب.ظ

    “The etymology of the term “Boogie Woogie” is uncertain, but it originally described a dance party or a place where such a party took place. Essentially, it is a type of rhythmic barrelhouse piano that features repeated bass figures, or riffs, often transposed to fit the tune’s harmonic structure, over which the right hand plays lines that are to some degree improvised and often in a counterrhythm to the bass. The Boogie Woogie style originated among self-taught pianists in saloons and house parties, who substituted riff figures for the older ragtime-derived left hand technique of alternating bass notes and chords to outline the tune’s harmonic pattern. Boogie Woogie is attested from the 1910s and was recorded sporadically in 1920s and more frequently from 1929 following the success of Pine Top Smith’s “Pine Top’s Boogie Woogie”. It entered spectacularly into the world of popular music through presentations at Carnegie Hall by Meade “Lux” Lewis, Albert Ammons, and Pete Johnson in 1938 and 1939. These artists, along with Jimmy Yancey, Camille Howard, and many others, popularized this style through the 1940s. It was often adapted by guitarists as well as swing bands and had a great influence on jazz, country and western, gospel, and the emerging rock and roll.” (From the book: “African American Music”,by: M.V.Burnim & P.K.Maultsby, 2006)

  • hamed
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۳, ۱۳۸۵ در ۷:۲۴ ب.ظ

    با تشکر از مقاله خوبتان. مطلب فوق به دلیل جدید بودن منبع ذکر شد وذکر مطلب زیر هم در جهت تکمیل این مقاله می باشد:
    “ریشه زبانی کلمه boogie احتمالا به برخی لغات موجود در گویش های غرب آفریقا می رسد مانند buga در گویش Hausa و bug در گویش Mandingo که هردو به معنای “زدن” (زدن ضرب) میباشد. البته کلماتی نظیر bogy و booger هم از مدتها پیش در زبان انگلیسی عامیانه (slang) وجود داشته و برای اشاره به سیاهان به کار رفته است. در یکی از آهنگ هایی که Blind Lemon Jefferson در سال ۱۹۱۷ اجرا کرده عبارت booger-rooger شنیده می شود که اشاره به نوعی جشن و پایکوبی دارد. نخستین آهنگی که کلمه boogie woogie را در عنوان خود به همراه داشت در سال ۱۹۲۸ توسط Clarence Pine Top Smith ضبط شد با نام “Pine Top’s Boogie Woogie” که با ریتم تند و مهیجش به آهنگ محبوبی تبدیل شد و بسیاری از نوازندگان مطرح بلوز تا سالها بعد آن را اجرا می کردند. منجمله Joe Willie Pinetop Perkins که بعدها عضو گروه Muddy Waters شد.” (از کتاب “Deep Blues” نوشته Robert Palmer به سال ۱۹۸۱).

  • Babak
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۳, ۱۳۸۵ در ۸:۳۷ ب.ظ

    vali ghiafash kamelan shabihe siaha nist, shayad 2rage bashe

  • محمد آزمند
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۶, ۱۳۸۵ در ۱۲:۱۹ ق.ظ

    با سلام

    من به خاطر مطالب مفید و قابل تامل این سایت واقعا ممنوم چون برای کاربرانش دری بازی میکند که بتوانند دنیای موسیقی را طوری دیگر ببینند و در فرهنگ سازی برای افرادی که می خواهند برای خودشان ارزش قائل شوند بسیار موفق بوده است اما راه درازی هنوز مانده است.

    و دیگر, خواهشی دارم که اگر می توانید مطلبی درباره آقای Stanley Jordan تهیه کنید و کمی هم درباره موسیقی مقامی ایران مثل موسیقی بلوچستان موسیقی زار بندر عباس و ……. بنوسید ممنون میشوم.

    همیشه موفق و خوب باشید.

    خداحافظ

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره‌ی پتریس وسکس (VI)

در آغاز این قرن در سال ۲۰۰۵ وسکس قطعه‌ی دیگری با عنوان کانتو دی فورتزه برای دوازده ویولنسل و فیلارمونیک برلین نوشت. او می‌گوید «این قطعه با قسمتی ساکن و خاموش شروع می‌شود. قلب کار شامل دو موج گسترشی است. ابتدا قطعه به آرامی فرود می‌کند و دور می‌شود تا با موفقیت به اوج برسد. سپس منجر به یک نقطه‌ی عطف می‌شود. در مقایسه، بیشتر قطعات و ترکیبات من در سکوت حل می‌شوند. نقطه‌ی اوج کانتو در فورتزه در یک فورتیسیمو بسیار پر قدرت وجود دارد. من متوجه شده‌ام که با موسیقی می‌توان جهان را متعادل نگه داشت.»

چند تصویر از حضور نوازندگان در شهر تهران: ایستگاه‌های مترو (II)

ایستگاه میدان انقلاب: در ایستگاه متروی میدان انقلاب، دو نقطه بیش از هر مکان دیگری محلّ تجمع نوازنده‌ها بوده است. اوّلی همکف ایستگاه دقیقاً پس از عبور از ورودی تنگ ایستگاه و پشت به سوپرمارکتی است که در یکی دوسال اخیر باز شده است. تنها دفعاتی که دیده‌ام نوازندگانی در این نقطه به اجرای موسیقی بپردازند دو نوازندهٔ دف و سه‌تار بوده است. این دو نوازنده یک زن و مرد حدوداً سی و چند ساله بودند. مرد سه‌تار می‌نواخت و زن هم دف. بعد از چند بار متوالی که آن‌ها را دیدم، دیگر هیچ‌گاه آن‌ها را ندیدم. ازدحام و سروصدای آن نقطه آن‌قدر زیاد است که نوازندهٔ سه‌تار همواره با میکروفون می‌نواخت و نوازندهٔ همراهش هم به‌جای آنکه مثلاً تنبک‌نواز باشد دف‌نواز بود؛ احتمالاً‌ هم برای آنکه صدای سازش راحت‌تر شنیده شود و هم اینکه ظرائف تنبک در آن فضا قابل شنیدن و درک کردن نبود.

از روزهای گذشته…

نگاهی به اپرای مولوی (XVIII)

نگاهی به اپرای مولوی (XVIII)

این پرده که دیدار نام دارد و با همان ملودی «پرده ششم» (که به عنوان موسیقی آرم این اپرا هم در دی وی دی آن در نظر گرفته شده)‌ آغاز می شود ولی اینبار کر بدون کلام نمی خواند و به اجرای مثنوی مشهور مولوی که با نام نی نامه مشهور است می پردازند: « بشنو از نِی چُون حکایت می‌کند، از جُدایی‌ها شکایت می‌کند…» فرشتگان با شمعی به دست رقصان این بخش را اجرا می کنند و شمس و مولوی را در حال سماع می بینیم.
در باب متافیزیک موسیقی (III)

در باب متافیزیک موسیقی (III)

موسیقی هرگز کاری با موضوع ندارد و حتی هنگامی که با مضحک ترین و نامعقول ترین حرکات مسخره اپرای کمیک همراه می شود، باز هم زیبایی و خلوص و والایی ذاتی خود را حفظ می کند و تلفیقش با آن وقایع نمی تواند آنرا از جایگاه والایش که در واقع هر امر مضحکی برایش بیگانه است پایین بکشد. بنابراین معنای ژرف و جدی هستی ما وجه مضحک و مصائب بی پایان حیات بشری را در بر می گیرد و یک لحظه هم آنرا رها نمی کند.
نگاهی به فعالیتهای موسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی (IV)

نگاهی به فعالیتهای موسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی (IV)

مؤسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی سی و هفتمین نشست پژوهشی خود را با همکاری انجمن موسیقی این بار با موضوع « مروری بر آثار رضاقلی میرزا ظلی» روز جمعه ۲۵ خرداد۸۶ از ساعت ۴ الی ۶:۴۵ در تالار رودکی برگزار کرد. در این برنامه پژوهشی کاربردی، ضمن دیسکوگرافی و تجزیه وتحلیل اثار ظلی، نمونه هایی از صفحات او پخش و برخی نیز بازخوانی شد. فهرست برنامه به این شرح بود
گفتگو با قدسیه مسعودیه (I)

گفتگو با قدسیه مسعودیه (I)

شاگردان مستقیم و غیرمسقیم محمدتقی مسعودیه قوم‌موسیقی‌شناس، آهنگساز و پژوهشگر برجسته‌ و تأثیرگذار موسیقی ایران، به دو شکل از او یاد گرفتند و بهره‌مند شدند. نخست، از دانش و علم او در کلاس‌ها و کتاب‌هایش و دوم از منش و سلوک او با عمل به توصیه‌ی مشهور لقمان حکیم. «انزوای محترمانه‌ی […] محمدتقی مسعودیه […] به ما آموخت که شیوه‌ی بنیادی‌تر و تندروانه‌تری در پیش بگیریم. روش متین و گام ‌به‌ گام پیشکسوتان ما نتیجه‌ی اندکی داده بود. […] ما از شیوه‌ی متین پیشینیان‌مان فاصله گرفتیم و در دفاع از شیوه‌ی کار خود فریاد زدیم و حتا پرخاش کردیم، چرا که دیگر برای حرکت گام‌ به‌گام دیر شده بود.» (فصلنامه‌ی ماهور، ش ۴۰، ص ۱۱) بله! منش متین مسعودیه همین بود.
فرجامی ققنوس‌وار؟ (III)

فرجامی ققنوس‌وار؟ (III)

قسمت دوم برنامه بدون زمان تنفس اعلام شده (۶) در بروشور، با تک‌نوازی نسبتا طولانی «نوید افقه»، نوازنده‌ی تمبک آغاز شد. او که یکی از نوازندگان فنی ساز تمبک است، مانند دو تک‌نواز قبلی، قطعه‌ای مملو از فنون اجرایی پیچیده و نوی ساز خود را اجرا کرد. تمبک‌نوازی او بیانی بسیار شخصی دارد، چرا که برخی از عناصر فنی مورد استفاده‌اش را هم خود آفریده است.
فرج نژاد: توانایی نوازندگی به آهنگسازی ام کمک کرده است

فرج نژاد: توانایی نوازندگی به آهنگسازی ام کمک کرده است

ما داریم در مورد موسیقی غربی صحبت می‌کنیم، تمام تلاشمان در این مجموعه این بود که ساختار موسیقی ایرانی حفظ بشود و در کنارش اگر موسیقی غربی و سازهای غربی می‌آیند به شکل کوارتت کنار آن قرار می‌گیرند ما از ربع پرده استفاده نکنیم از فواصل ایرانی استفاده نکنیم اما خواننده فواصل ایرانی خودش را بخواند سازهای ایرانی فواصل ایرانی خودشان را بزنند این کار، کار سختی است و احتیاج به دانش و تجربه زیادی دارد، بله من کوارتت نوشتم، می‌توانم بنویسم بابت اینکار هیچ وقت مشکل خاصی نبوده و {با توجه به} تجربه بهزاد عبدی در این زمینه، فکر می‌کردم {او} به پروژه می‌تواند کمک کند که دقیقاً هم همین طور شد یعنی آن تجربه و آن آرامش درونی که بهزاد عبدی دارد به عنوان یک هنرمند، در کنار هیجان ذاتی موسیقی و نوع تفکر من اتفاق خجسته‌ای بود و ایجاد یک بالانس جذابی کرد که من آن را دوست دارم.
امینی: وفادار آثارش را پارت نویسی می کرده است

امینی: وفادار آثارش را پارت نویسی می کرده است

صفحاتی که در لیبل دیسکو گراف‌های مثل آقای امیر منصور و آقای شرایلی انجام شده در حوزه موسیقی وجود دارد، مهمترین‌های آن را داریم ولی یکی از مهمترین‌های آن را که نتوانسیم پیدا کنیم، صفحه‌ایی است که در سال ۱۳۰۶ یعنی در سن ۱۷ سالگی در کمپانی پولیفون ریکوردز با تار علی اکبر شهنازی ضبط کرده اند؛ دو صفحه هست که اصلا مجید وفادار تصنیف خوانده با تار شهنازی که متاسفانه آن لیبل صفحه وجود دارد ولی خود صفحه را نداریم و نتوانسیم اثر صوتی آن را پیدا کنیم و در این برنامه رونمایی کنیم ولی بقیه تصنیف‌ها وجود دارد.
اینک، شناخت دستگاه‌ها (V)

اینک، شناخت دستگاه‌ها (V)

برشمردن این ویژگی‌ها نباید موجب شود خواننده تصور کند که شناخت دستگاه‌های موسیقی ایرانی حاوی پرداخت ژرف یا ارائه‌ی راه حل برای چنین موضوعاتی است، امری که خواه نا خواه با اهداف این مجموعه در تضاد قرار می‌گرفت، بلکه بیشتر آن را به مثابه اشاراتی می‌یابیم که قرار است توجه مخاطب علاقه‌مند را به لحظه‌ای درنگ برانگیزد و شاید راه گفتگویی را نیز با دیگر همکاران باز کند.
آهنگ های محبوب جو ساتریانی (I)

آهنگ های محبوب جو ساتریانی (I)

Joe Satriani یا آن طور که از طرف هوادارانش خطاب می شود: Satch از موفق ترین گیتاریست های سبک راک در سال های اخیر بوده است و اکثر علاقه مندان موسیقی راک با کارهای او آشنایی دارند. مجله Guitar World به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد انتشار خود، مصاحبه ای با جو ساتریانی ترتیب داده و نظرات او را در مورد آهنگ های محبوبش در سبک راک جویا شده است. برگردان فارسی متن اظهارات جو ساتریانی را در مورد هر آهنگ ملاحظه نمایید. تاکید ساتریانی بیشتر بر سولوهای گیتار بوده و به همین جهت بخش هایی از هر سولو نیز برای خوانندگان این مطلب انتخاب شده است.
بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (II)

بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (II)

ردیف میرزا عبدالله حداقل در ۴۰ سال گذشته و پس از مطرح شدن «جنبش احیا»(۱) به همت نورعلی برومند و دیگر استادان موسیقی ایرانی که در آن سال‌ها هنوز در قید حیات بودند، یکی از مهم‌ترین روایت‌ها از کارگان موسیقی دستگاهی ایران و نیز نزدیک‌ترین بخش موسیقی شهری ما به آنچه امروزه آن را هنر جدی(۲) می‌نامیم بوده، که هنوز در دسترس قرار دارد.