آشنایی با «باس رونده»

باس رونده (در حال حرکت) یا “Walking Bass” از زیباترین روشهای اجرای باس در موسیقی سبک جز (Jazz) است، با وجود سادگی نواختن و نداشتن تئوری های پیچیده پشت آن، گاه آنچنان زیبا اجرا می گردد که خطوط اجرایی آن حتی بیش از ملودی در ذهن شنونده تاثیر می گذارد. این سبک اجرای باس در موسیقی های سوئینگ، بلوز و بوگی ووگی کاربرد بیشتری دارد.

در بیشتر موارد، از این سبک نواختن باس برای کسر میزانهای ۴/۴ استفاده می شود. در این حالت نوازنده باس (گیتار باس یا کنترباس) با استفاده از نتهایی با کشش سیاه اقدام به اجرای چهار نت سیاه برای هر میزان باتوجه به هارمونی می کند. باس در حال حرکت تاثیر بسیار زیادی روی موسیقی در حال اجرا می گذارد فضای خاصی را به موسیقی القاء می کند.

روشهای خاصی برای انتخاب نتها و نحوه اجرا وجود دارد که راجع به آن صحبت خواهیم کرد. اگر به تعداد زیادی از کارهای Jazz گوش کنید و یا آنها را تماشا کنید متوجه خواهید شد که این سبک نواختن باس بیشتر بر اساس تجربه و حس نوازنده صورت میگیرد و به ندرت نتهایی از پیش برای این خط از موسیقی تهیه می شود.

نکته مهم
در اجرای باس حرکت کننده مهمترین نکته آن است که نوازنده نباید از نتهای ضد ضرب استفاده کند. یعنی حتی اگر تصمیم بگیرد در برخی موارد برای ایجاد تنوع در خط باس نتهای چنگ یا حتی دولا چنگ هم استفاده کند نباید بگونه آنها را بکار ببرد که احساس ضد ضرب بودن پدید آورد.

و واقعیت امر آن است که یکی از مهمترین دلایلی که این سبک نواخت باس موسیقی را زیبا می کند، حرکت مدام و هماهنگ ضرب باس در زیر سایر بخش های موسیقی است، بگونه ای که حتی در برخی موارد احساس می شود نوازنده باس بدون توجه به سایر بخش ها، در حال نواختن است (به صورت فردی که با حال روی خوش در حال تفریح و قدم زدن در خیابانها است).

به نمونه ای از اجرا این باس در قطعه زیر توجه کنید:

audio file Oscar Peterson – Stéphane Grappelli – Walkin’ My Baby Back Home

آشنا ترین فرم
شاید آشناترین فرم اجرایی همان فرمهای بوگی ووگی باشد، به مثال شکل زیر دقت کنید که چگونه خط باس در طول میزانها به حرکت بالا و پایین رونده خود ادامه می دهد.

چهارچوبهای اجرا
•   اگر هارمونی تنها در یک میزان ثابت است بهتر است که ضرب اول پایه آکورد باشد.
•   اگر هارمونی در دو یا بیشتر میزان ثابت بماند میزانهای بعدی می تواند ضرب اولی غیر از نت پایه آکورد را داشته باشد.
•   ضرب چهارم هر میزان می تواند نتهایی باشد که با ضرب اول میزان بعدی اختلاف نیم پرده کروماتیک بالاتر یا پایین تر داشته باشد.
•   در ضرب های دوم و سوم با خیال راحت می توانید از هر نتی استفاده کنید هرچند نوازندگان معمولآ یکی از آنها را از نت های آکورد انتخاب می کنند.
•   مسیر حرکت نتهای باس بالا یا پایین رونده است و بندرت اتفاق می افتد که نوازنده بخواهد در یک میزان پرش از روی نتها داشته باشد.
•   هرگز فراموش نکنید که بعنوان نوازنده باس مسئولیت نگهداری ضربان موسیقی و هارمونی در دست شما است.



نمونه غالب های اجرایی برای یک میزان
Major 7 : Root + 3rd + 5th + 7th
Minor 7 : Root + b3rd + 5th + 7th
Dominant 7 : Root + b3rd + 5th + b7th
Diminished 7: Root + b3rd + b5th + bb7th
Major 6: Root + b3rd + b5th + 6th
در موارد بالا چنانچه در دو میزان هارمونی یکسان باشد، معمولآ نت دیگری به مسیر رفت اضافه می شود و مسیر برگشت از فاصله هفتم آغاز می شود.

19 دیدگاه

  • حمیدرضا
    ارسال شده در خرداد ۱, ۱۳۸۵ در ۹:۳۷ ب.ظ

    مرسی جالب بود. گاهی اوقات از ترکیب چنگ نقطه دار و دولا چنگ هم بجای نت سیاه استفاده میشه.

  • Babak
    ارسال شده در خرداد ۱, ۱۳۸۵ در ۹:۵۸ ب.ظ

    mamnoon. matlabe besiar mofidi bood

  • ارسال شده در تیر ۲۲, ۱۳۸۵ در ۱۲:۴۱ ب.ظ

    سایت جالبی داری ممنون لطفا آکوردهای گیتار باس را به صورت تصویر وجای قرار گرفتن آنها را روی فینگر برد نشان بده بای

  • behnam
    ارسال شده در شهریور ۲۸, ۱۳۸۵ در ۳:۰۰ ب.ظ

    merci , matalebi ke tooye sitet neveshti kheyli khooban .

  • Nima
    ارسال شده در مهر ۱, ۱۳۸۵ در ۱:۰۰ ق.ظ

    آموزنده و بسیار مفید بود . ممنونم .
    بخش جز سایت خیلی خوبه . لطفا مطالب رو کامل تر کنید .
    دنیای جز برای خیلی از مردم نا شناختست ، به این شیوه میشه این گرایش موسیقی رو بیشتر معرفی کرد تا همه ازش لذت ببرند.
    در مورد کاربرد گیتار بیس در جز و استفاده اون در جز های مدرن و کلاسیک اگر مطلبی هست ممنون میشم بنویسد
    سپاس .

  • ارسال شده در مهر ۷, ۱۳۸۵ در ۶:۱۵ ب.ظ

    مطالب عالی نوشتید ولی توضیحات کمه …امید وارم این وب مرجع آموزش هارمونی بشه…و من و همه تنظیم کننده ها استفاده کنن……

  • ناشناس
    ارسال شده در آذر ۱۳, ۱۳۸۵ در ۷:۵۵ ق.ظ

    Woohooo!!!

  • ارسال شده در آذر ۱۹, ۱۳۸۵ در ۱۲:۱۲ ب.ظ

    سلام از مطالب خیلی ممنونم اگه می شه بیشتر توضیح بدید همیشه موفق باشید.

  • toomaj.h
    ارسال شده در آذر ۲۴, ۱۳۸۵ در ۲:۱۵ ق.ظ

    kheyli khoob bood merci.

  • .hormozanbahman
    ارسال شده در دی ۲۳, ۱۳۸۵ در ۱:۵۵ ب.ظ

    besiyar aliye ke az sabke jazz sohbat kardid
    hazer be hamkari ba site hastam

  • a i
    ارسال شده در بهمن ۳, ۱۳۸۵ در ۱:۲۶ ب.ظ

    ba salam, hamantor ke midoonid manabe baraye moosighye JAZZ besyar kame pas harche matlab bishtar bezarin ma hame bishtar mamnoon mishim…

  • ارسال شده در بهمن ۱۰, ۱۳۸۵ در ۱۰:۵۳ ب.ظ

    lotfan ta akharesh bekhonin ok salam kheyli kheyli bahlin ham khodeton ham site manam mse hameye dostan lotf konin kamel tar bashe mamnon misham akhe taghsire khodetone inaro yademon midin tavaghoat mire bala

  • ارسال شده در اسفند ۲۷, ۱۳۸۵ در ۷:۴۷ ب.ظ

    با سلام و تشکر از آقای رهنما
    بنده ۱۳ سال سابقه توازندگی الکتریک بیس دارم بسیاری از مطالب بالا در مورد واکینگ بیس کاملا” صحیح است البته نمونه هایی از کارهای استاد “جان پاتیتوچی” وجود دارد که بویژه در تمپوهایی که از ۱۳۰ به بالا هستند نتهای آف بیت در استایل واکینگ بسیار واضح ( و البته هنرمندانه ) خودنمایی میکنند.
    با تشکر از سایت خوب شما

  • امید
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۸۶ در ۱۱:۲۶ ب.ظ

    هی بد نبود ولی ای کاش با نتهای دو ر می فا سل لا سی دو نوشته میشد شاید بعضیا با حروف پنج خط آشنا نباشن

  • ارسال شده در فروردین ۲, ۱۳۸۷ در ۴:۰۰ ق.ظ

    khyli khobe bishtar dar morede baas begin

  • ariod
    ارسال شده در تیر ۳۱, ۱۳۸۷ در ۱:۱۷ ق.ظ

    fekr nemikonee baraye dars dadan kheili zaeefi?
    in pattern benazare man ke kheili cherte

  • ناشناس
    ارسال شده در مرداد ۱, ۱۳۸۷ در ۵:۴۳ ق.ظ

    walking bass be soorate nesfe zarbam zade mishe

  • ارسال شده در آذر ۲۹, ۱۳۸۷ در ۶:۴۵ ب.ظ

    .kheyli khoob bood merci

  • وحید
    ارسال شده در دی ۱۶, ۱۳۸۷ در ۸:۵۵ ب.ظ

    be nazare man ostad babake riyahi por dar iran ke take vadar jahanam jozve behtarin hast.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

‌‌‌مـوسیقی‌ به چه درد ما می‌خورد؟

در یکی از جلسات بحث در یکی از دانشکده‌ها‌ ضمن‌ پرسشهای‌ گوناگون، دانشجوئی پرسـید: «مـوسیقی بـه چه درد ما می‌خورد؟» این سؤال می‌تواند در هر مورد دیگر‌ هم پیش‌آید مثل «میز به چه درد مـا می‌خورد؟» نکته این تست که معمولا این‌ سؤال بقصد آگاهی از‌ ماهیت‌ مسئله نیست بلکه پرسـش کننده اغلب خود را آمـاده رد هـمه جوابها کرده است، مثلا اگر بگویند میز هنگام غذا خوردن یا نوشتن به کار می‌آید خواهیم گفت: «روی زمین هم‌ می‌توان خورد و روی زانو هم می‌توان نوشت» و از این قبیل جوابها بسیار می‌توان جـست.

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (V)

این انتخاب، انتخابی عجیب به نظر می آمد. خانه ای در مرکز شهر بود و دیگر مناظری از دهکده و طبیعت زیبا نداشت. همچنین، برای یک شخصیت ملی بزرگ و معروف مانند الگار که نیاز زیادی برای سفرهای متعدد به لندن داشت، هیرفورد حتی دورتر از مالوِرن بود. شاید به علت جدا افتادگی هیرفورد بوده که الگار آن را برای نواختن موسیقی احتیاج داشته و برای خرید انتخاب نموده است.

از روزهای گذشته…

موسیقی و معنا (IV)

موسیقی و معنا (IV)

در تبیین روش‌هایی که معنای موسیقی را مرتبط با موسیقی (و روان‌شناسی آن) پژوهش می‌کنند، ضروری‌ست بدانیم در مورد موسیقی چه چیزهایی ممکن است ابژه‌های معنا باشند. آیا آنها وضعیت‌هایی از جهان مادی‌اند یا حالت‌هایی از جهان‌های ذهنی ممکن؟ (نک. Johnson-Laird 1983: 172) یا آنکه همچون اعتبار (یا ارزش صدقِ) قضایای منطق صوری در نظام منطقی‌شان، اموری انتزاعی هستند که تنها در درون آن نظام معتبرند؟ (Tarski 1956) و یا مانند آنچه در زیبایی‌شناسی مطرح می‌شود، وضعیتی از حوزه‌ای انتزاعی هستند که با قضایای منطق صوری توصیف نمی‌شوند و باز تنها در رویکرد زیبایی‌شناختی اعتبار دارند؟ (Sibley 1959). آیا پدیده‌هایی ذهنی مانند افکار و عقاید و امیال افراد هستند (Dennet 1987) یا همچون شکل واره های مفاهیمی پیشینی در نظریات لیکاف و جانسون؟
خلق موسیقی موفق برای انیمیشن – قسمت سوم

خلق موسیقی موفق برای انیمیشن – قسمت سوم

جودی گری، آهنگساز مجموعه هفتگی سگ ترسویی به نام شهامت Courage the Cowardly Dog، تمام فیلمهای کوتاه لونی تونز Looney Tunes موجود در اینترنت، کارتونهای ویژه شبکه Cartoon Network و تعداد بسیاری از کارتونهای تلویزیونی دیگر است.
ارکستر سمفونیک تهران، چطور محو شد (II)

ارکستر سمفونیک تهران، چطور محو شد (II)

مشایخی بعد از چند اجرای ضعیف با ارکستر سمفونیک تهران، کنار گذاشته شد و پس از آن رهبری ارکستر به منوچهر صهبایی رسید. منوچهر صهبایی با برگزاری تمرین های هدفمند و منظم، وضعیت ارکستر سمفونیک را بهبودی بیشتری بخشید ولی اجراهای پی در پی برنامه های سفارشی و کم ارزش ارکستر سمفونیک تهران، مخل تمرینات منظم بود.
مستر کلاسهای آواز فلورانس لیپت برگزار می شود

مستر کلاسهای آواز فلورانس لیپت برگزار می شود

فلورانس لیپت (Florence Lippett) خواننده اپراتیک از تاریخ چهارم بهمن ماه امسال، اقدام به برگزاری مستر کلاس های آواز کلاسیک می کند. علاقه مندان می توانند با تماس با شماره های ۷۷۶۲۰۷۷۴ – ۷۷۶۲۰۷۵۳ از امروز ثبت نام نمایند. فلورانس لیپت از یک خانواده موسیقیدان و در شهر دوور انگلستان بدنیا آمد. پدر و پدربزرگ او از خوانندگان پرکار و فعال کاتیدرالهای انگلیس بودند و لذا وی تعلیم آواز را از سن ۱۳ سالگی و با اساتید آوازی چون لزلی تراماتیک (Lesley Tremethick) آغاز کرد.
سیداصفهانی: استقبال خوب بوده

سیداصفهانی: استقبال خوب بوده

خب برای من خیلی عجیب بود که این کارها چیست؟ این آدمی که دستهاش رو این قدر باز و بسته میکند و این طور آواز میخواند، این کارها چیست؟ هیچ شناختی نسبت به اپرا و اینکه اپرا چیست نداشتم تا اینکه روزی سر کلاس پیانو معلمم به من گفت، حسین سرشار را پیدا کردند و ایشان گم شده بوده و من آن موقع پرسیدم حسین سرشار چکاره است؟ مگر بازیگر نیست هر جا برود میشناسندش؟ گفت: نه، این خواننده اپرا بوده و گم شده و بعد فهمیدیم که ایشان فوت کرده اند. از روی این گپ و گفت، سالها گذشت که من وارد دانشگاه شدم، رشته من تئاتر است و در واقع میدانید که اپرا تلفیقی از تئاتر و موسیقی است و بعد از اینکه درس خواندم تازه فهمیدم اپرا چیست و بعد به واسطه کاری که داشتم متوجه شدم که ما چه گذشته غنی ای داشتیم و برای بررسی و واکاوی این گذشته مستنداتی که داریم بسیار غلط هست.
آریاهای تازه کشف شده ویوالدی

آریاهای تازه کشف شده ویوالدی

هفته گذشته خبر جالبی در محافل موسیقی کلاسیک دنیا منتشر شد که لازم دیدیم آنرا به اطلاع علاقمندان به موسیقی برسانیم، به ترجمه این خبر توجه کنید.
سالاری: استاد ناظمی مبتکر پل رگلاژ بود

سالاری: استاد ناظمی مبتکر پل رگلاژ بود

در قدیم سیستم پل گذاری بدین گونه بوده است که قطعه چوبی را در عرض ساز زیر سیم ها ، بریده بریده کار می گذاشتند و به آن پل شانه ای و یا پل شتری می گفتند. اما از آن جا که این پل ها نمی توانستند صدای خوبی را بوجود آورند پل های ستونی توسط حبیب سماعی ساخته شد و تکنیک آن به ناظمی انتقال یافت و استاد ناظمی مبتکر پل رگلاژ بود.
دوسکو گویکویچ به زبان خودش (III)

دوسکو گویکویچ به زبان خودش (III)

برای سالها من یک نوازنده معمولی بودم و به تدریج به پیشرفت و ثبات دست یافتم. زمانی که با موسیقیدانان فوق العاده همنواز می شوید و نتهای بالا و پائین آنان را بارها در گوشتان پذیرا می شوید، به تدریج در وجود و ذهن شما شکلی شایسته می گیرد. باید در فضایی باشید که احساس اعتماد به نفس و تلاش را در شما زنده نگهدارد، در محیطی که به شما می گویند: “می توانی این کار را انجام دهی اگر سعی کنی. اگر من می توانم انجام دهم تو هم قادری.” این به شما قوت قلبی می دهد، برای باز شدن امکاناتی که شاید قبل از این به وجود آنان نیندیشیده بودید. اگرچه همه اینها نیاز به تمرین مستمر و آمادگی دارد، درست مانند یک ورزشکار که نیاز به تمرین مداوم و تلاش سخت دارد.
از بداهه نوازی تا آهنگ سازی (V)

از بداهه نوازی تا آهنگ سازی (V)

آنچه موجب خلق اثری هنری و به ویژه موسیقی می شود، زایش درونی اثر و تجسد بیرونی آن است. علت نیز روشن است، هر اثری دارای دو ویژگی جوهره ی هنری و تکنیک های تجلی است. علم به اولی از راه معرفت شناسی و علم به دومی از راه منطق ها و عقل ویژه ی ساختاری به دست می آید. ما برای اولی دارای حس ویژه و خاص خود و برای دومی دارای احساس های پنج گانه ایم، دستگاه هایی که به تجربیات مشترک توجه دارند.
بهترین های Jazz در این هفته

بهترین های Jazz در این هفته

دومین ترانه به نام Dance Me To The End Of Love از آلبوم Careless Love با صدای مادلین پرو Madeleine Peyroux (نام فامیل او مانند کشور پرو تلفظ میشود) خواننده جوان آمریکایی است، مادلین پرو را بیلی هالیدی سالهای نود نامیده اند.