آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (II)

از طرفی، طی چند دهه اخیر شاهد هجوم مشتاقان و گرایش جوانان به فعالیت های هنری بوده ایم که بعضاً با روحیه کاسب کارانه و برخوردهای بازاری به سمت و سویی ناروا کشیده می شود؛ خصوصاً در جنبه نوازندگی باید گفت که آشفتگی عمیقی بین روش ها و متدهای گوناگون وجود دارد. با توجه به نبودِ استانداردهای آموزشی در زمینه های مختلف موسیقی از جمله نوازندگی، اغلب روش هایی، با حداقل آشنایی با مبانی موسیقی و به دور از اصول اولیه و شروط لازم برای نوازندگی در کلاس ها به کار گرفته می شود و هر کس با اندکی ساز نواختن، خود را نوازنده و یا آهنگساز فرض می کند.

فریدون شهبازیان در این باره می گوید: ‌‌«باید گفت که در وهله اول یک چیز بسیار مهم است: سواد و علم در موسیقی.

هر کس که سازی به دست گرفت و مدتی ساز زد و به حدی هم رسید که قابل شنیدن باشد، قابلیت تشکیل گروه ندارد. هر کسی به خودش اجازه می دهد گروه موسیقی تشکیل دهد یا آواز بخواند.

این در حالی است که بسیاری در این راه زحمت کشیده اند، مو سفید کرده اند و استخوان خرد کرده اند تا به این جا رسیده اند. اولین و بزرگترین معضل موسیقی ما مسئله آموزش است و بعد هم مسئله اجرا. وضعیت آموزش که خیلی بد است. در این مملکت هر کس به خودش اجازه می دهد بعد از خواندن دو کلاس، موسیقی تدریس کند.

کجای دنیا چنین تصوراتی وجود دارد و به هر کسی که مجوز کلاس موسیقی بخواهد، مجوزمی دهند؟ بالأخره باید حساب و کتابی باشد و انسانها باید لیاقت این کار را داشته باشند. کجای دنیا به هر کسی اجازه داده می شود که مجری موسیقی باشد؟ مجری موسیقی بودن یعنی این که شما باید مبانی موسیقی را بدانید، سال ها ساز زده باشید و سال ها موسیقی گوش کرده باشید. چطور کسی که دو سال سه تار زده و موسیقی غربی هم تا به حال به گوشش نخورده است، می داند موسیقی ارکسترال چیست؟

فواصل تامپره را هم نمی شناسد، گروه موسیقی تشکیل می دهد، کنسرت اجرا می کند و نوار منتشر می کند. من نمی گویم جلوی کسی گرفته شود. باید اجازه دهیم همه فعالیت کنند ولی نه فعالیت حرفه ای و فعالیتی که مستقیماً به موسیقی ضرر وارد می کند.»

لازم به ذکر است موضوع به همین جا ختم نمی شود. اکثر افرادی که حتی سالهاست نوازندگی می کنند متأسفانه با اصول اولیه این هنر کمترین آشنایی را دارند، به طوری که در اجرا به ورطه تقلید و تکرار گرفتار شده اند. همچنین بی مطالعه بودن در بین هنرمندان موسیقی ما، به معضلی تبدیل شده که گریبان موسیقی کلاسیک ایرانی را گرفته است و اغلب، اِشکال را از موسیقی کلاسیک ایرانی می دانند.

هر چند که موسیقی کلاسیک ایرانی از عیب بری نیست، لیکن برای پیشرفت و نوآوری در موسیقی ایران به هنرمندان مجرب و دانش اندوخته و اهل مطالعه و کتاب نیاز است. در این باره به نظر کیهان کلهر توجه کنید:‌‌ «کسانی شاخص و مطرح اند که یک فکر یا یک ذهنیتی پشت کارشان هست. همیشه دوست داشته ام که خودم را نسبت به زمینه های دیگر هنری هم تا اندازه ای مطلع نگه دارم و معتقدم متأسفانه یکی از اشکالاتی که هنرمندان ما دارند، این است که در زمینه هنر خودشان خیلی محبوس هستند. موسیقیدان یاموسیقی شناس باید به ریاضیات، تاریخ و ادبیات هم آشنا باشد.»

2 دیدگاه

  • فرزان
    ارسال شده در تیر ۶, ۱۳۹۳ در ۱۱:۳۵ ق.ظ

    آقای شهبازیان گرامی ما دو دسته هنر آموز داریم یک دسته که بدون کارت صلاحیت تدریس ، تدریس میکنند دوم با داشتن کارت مذکور ! در مورد دسته اول اگربتوانند مخارج ماهیانه شان را از راه تدریس غیر قانونی! تامین کنند پس حتما معلم خوبی هستند که توانسته اند به اندازه کافی شاگرد جمع کنند! اگر دسته دوم را میفرمایید که چند سالی است منتظر امتحان مذکور هستند که در همین سایت به عنوان معضلات گرفتن این کارت مطرح شده است! آنهایی هم که این کارت را دارند ظاهرا از کانال اساتیدی مثل شما گذشته اند! حال شما کدام دسته را منظورتان هست؟ مثل اینکه شما در جریان امور مربوط به تدریس نیستید و چون نیستید ناراحت ونگران فعالیت دیگران هستید!
    هر چند هم کارشان کیفیت نداشته باشد ولی بگذارید کار کنند…

  • هادی سپهری
    ارسال شده در تیر ۸, ۱۳۹۳ در ۴:۳۰ ب.ظ

    دوست گرامی،فرزان؛فقط جهت اطلاع شما این مصاحبه با آقای شهبازیان در سال ۱۳۸۴ انجام شده نه اکنون.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شناخت کالبد گوشه‌ها (IX)

حقیقت یافتن یکی از دو سوی این متناقض‌نما دیگر بستگی به مولف و کارش ندارد بلکه بیشتر مربوط به واکنش جامعه‌ی موسیقی است و آن کسانی که کتاب را می‌خوانند و به کار می‌بندند. احتمالا آگاه بودن بر این نکته که تحلیل ردیف به عنوان نوعی دستور زبان چه کاستی‌هایی دارد یا می‌تواند به بار آورد، همان کاستی‌ها را به نقطه‌ی قوتی در دگرگونی تلقی ما از دامنه‌ی خلاقیت در موسیقی دستگاهی تبدیل خواهد کرد، حتا اگر شده با مطرح کردن پرسش‌هایی درباره‌ی حدود تفسیر و … به بیان دیگر اگر دستاوردهای تحلیلی کتاب به عنوان یک حقیقت مسلم یا یک و تنها یک تفسیر قطعی درک شوند سوی اول روی می‌دهد و اگر به عنوان یک تفسیر خاص اما معتبر از میان بسیار تفسیرها، سوی دوم.

آثار مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان کرمانشاه عرضه می شود

برای اولین بار پارتیتورهایی از آثار آهنگساز بزرگ و صاحب سبکِ ایرانی استاد زنده یاد مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان غرب کشور عرضه می شود. امیرآهنگ آخرین شاگرد مرتضی حنانه اعلام کرد: به زودی ده پارتیتور از آثار استاد مرتضی حنانه توسط من و نظارت امیرعلی حنانه در اختیار علاقمندان آثار این آهنگساز برجسته و صاحب سبک قرار می گیرد.

از روزهای گذشته…

روش سوزوکی (قسمت هفتم)

روش سوزوکی (قسمت هفتم)

انسان بدون استعداد متولد میشود. خصوصیت محیط زیست او تعیین می کند که چه چیزی که او بوجود می آید. نیروی حیاتش و توانائی هایش بوسیله تطبیق او با اطراف و محیطش جان میگیرد. بوضوح در کتاب پر ارزش روانشناسی کودک دکتر فومیو کیدا، این موضوع تشریح میشود. او در این کتاب، از دو دختر خردسال یاد می کند که یک گرگ آنها را پرورش داده بوده!
ساز دهنی (II)

ساز دهنی (II)

در مقاله قبلی که در این سایت نوشته شد، انواع ساز دهنی معرفی گردید و تفاوت آنها بررسی شد. در بین انواع ساز دهنی معرفی شده، نوع «دیاتونیک» که به «هارپ» Harp معروف است بیشترین کاربرد را در انواع موسیقی دارد و نوع رایج تری به حساب می آید. سازدهنی دیاتونیک از نظر ساختار ساده ترین و در عین حال ارزانترین نوع سازدهنی است.
قرار دوباره برگزاری کنسرت ارکستر کامه راتا

قرار دوباره برگزاری کنسرت ارکستر کامه راتا

در خبرها آمده بود که کنسرت ۳۱ خرداد و اول تیر ارکستر “کامه راتا” به رهبری کیوان میرهادی، به دلیل بالا رفتن تعرفه اجاره سالن ها، مخصوصا سالن رودکی که بارها صحنه اجرای کنسرتهای ارکستر کامه راتا بوده است، لغو میشود چراکه ارکستر قادر به تامین هزینه سالن نیست!
نگاهی به موسیقی رمانتیک، پیانو

نگاهی به موسیقی رمانتیک، پیانو

قرن نوزدهم قرن پیشرفت در موسیقی پیانو بود. بخصوص که پیانو از لحاظ تکنولوژی ساخت پیشرفت کرده بود و از صدایی غنی و وسعت صوتی گسترده تری برخوردار شده بود.
انتشار دو نوازی ها با گیتار

انتشار دو نوازی ها با گیتار

بالاخره پس از گذشت، چهار سال از برگزاری کنسرت مشترک حامد پورساعی و فروغ کریمی، بخشی از برنامه اجرا شده در آن کنسرت به صورت سی دی به بازار عرضه شد. ضبط این آثار مربوط به آخرین سفر فروغ کریمی به ایران بوده و پیش از اجرای کنسرت، کار ضبط صورت گرفته است. البته در سی دی حاضر که با نام “دشت گریان” (دو نوازیهای موسیقی کلاسیک) توسط انتشارات ماهور (کارگاه موسیقی) به بازار عرضه شده است، سه همنوازی دیگر هم جای گرفته که با ویولونسل، آکاردئون و پن فلوت است.
شاید چنین باشد، شاید (III)

شاید چنین باشد، شاید (III)

سوگواری دیگر و این بار سوگ سرو، سمبل آزادگی. کمانچه‌ها روایتگر این مویه شده‌اند. قطعه با جمله‌ای دردآلود و کشیده آغاز می‌شود و فضایی مویه‌مانند را تداعی می‌کند؛ ملودی‌ای که با تکیه‌ها ساخته شده و از نیمه با صدایی که بخشی از ملودی بعدی را می‌نوازد همراهی می‌شود. ایده‌ی اول با بخشی از ایده‌ی دوم همراهی می‌گردد.
جسور و ایرانی (I)

جسور و ایرانی (I)

“جوی نقره ای مهتاب” شاید یکی از قابل توجه ترین آثار تکنوازی سال های اخیر موسیقی ایرانی – بدون همراهی آنسامبل و آواز – باشد که با نوازندگی دو هنرمند شناخته شده ی موسیقی کلاسیک ایرانی، ”بهداد بابایی”و ”نوید افقه” منتشر شده است.
رمانتیک ترین خواننده سه نسل

رمانتیک ترین خواننده سه نسل

خولیو ایگلسیاس (Julio Iglesias) محبوب ترین خواننده لاتین در سالهای ۷۰ و ۸۰ بوده و بیش از ۱۰۰ میلیون آلبوم او در سراسر جهان به فروش رفته است. شیوه ملایم و رمانتیک خولیو در خواندن ترانه های عاشقانه طوری بود که در سراسر جهان و در فرهنگها و زبانهای مختلف طرفداران بی شماری پیدا کرد.
اصول کاربردی هارمونی (قسمت اول)

اصول کاربردی هارمونی (قسمت اول)

در میان تمامی شاخه های موسیقی، شاید هارمونی بیشترین حجم نوشتار ها را به خود اختصاص داده است.از کتابچه های مقدماتی گرفته تا دائره المعارف های جامع. در این صورت چرا باید کوشش خود را دوباره بر افزودن منبعی دیگر به منابع پیشین به کار بندیم؟
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (II)

استفاده از تیونر برای کوک سنتور (II)

آموزش کوک سنتور به طریقه ی سنتی(با تکیه بر گوش): کار و تمرین بر روی اصوات تا گوش هنرجو قادر به تشخیص صدای درست شود. این روش البته مستلزم صرف وقت زیادی است و کار و انرژی فراوان را هم از طرف معلم و هم از طرف شاگرد نیاز دارد.