نگاهی به اپرای مولوی (XV)

پرده نهم
این پرده از اپرا با عنوان «خواب اول» نامگذاری شده و در آن تصاویری که مولانا در خواب می بیند به نمایش درآمده است. از ابتدای این پرده که گلیساندوی فلوت به گوش می رسد و در پی آن نوای هارپ به گوش می رسد، افرادی که با آثار بهزاد عبدی آشنا هستند متوجه می شوند که ورژن دیگری از قطعه «موسی و شبان» او در این بخش استفاده شده است؛ اثری که سالها پیش در دستگاه نوا برای یک خواننده متسو سوپرانوی با تکنیک آواز ایرانی و ارکستر سمفونیک تصنیف و ضبط شده بود.

خواب اول که به داستان مشهور موسی و شبان پرداخته است، در بخش موسیقی به خاطر تفاوت هایش با دیگر قسمتهای اپرا و در بخش نمایشی، به خاطر استفاده بسیار زیاد از تصاویر ویدئویی که بر خلاف دیگر آثار غریب پور، نه تکنیک خاصی دارد و نه بدعت قابل توجهی، (به عقیده نگارنده) ضعیف ترین بخش این اپراست و چه بهتر بود این پرده به کلی از اپرای مولوی حذف می شد.

مهمترین نقش در این پرده را مصطفی محمودی به عهده دارد که نقش چوپان را می خواند. اصولا مصطفی محمودی با توجه به ناتوانی های تکنیکی که در اجرا آواز دارد، انتخاب خوبی برای پرده ای نیست که در آن سولوی خواننده تا این حد خودنمایی می کند.

البته محمودی صدایی به اصطلاح چپ کوک دارد و در رجیسترهای بالا توانایی اجرای تحریر های چکشی دارد و همچنین در اجرای نقش بوسیله صدایش، توانایی های قابل توجهی دارد ولی دو ضعف مهم در آواز او وجود دارد که قابل چشم پوشی نیست، اولی نحیف و کم حجم بودن صدای اوست و دومی عدم توانایی او در اجرای ویبراسیون های منظم است.

محمودی زمانی که می خواهد ویبراسیون را سریع تر اجرا کند، ناخودآگاه فورته تر می خواند و اینکار نه تنها به سریع شدن ویبراسیون او هیچ کمکی نمی کند، ویبراسیون های او را لرزان و بی نظم میکند. این نقیصه را می توان در اجرای بسیار ضعیف او از نغمه های کشیده در «آنکس که ما را آفرید / این زمین و چرخ از او آمد پدید» به خوبی شنید.

البته غریب پور و عبدی این هوشمندی را داشته اند که نقش یک چوپان ساده دل را به او بدهند و همین نقش تا حدی ناتوانی های او را با نقش مرتبط کرده و پوشش دهد.

خواننده ای که نقش مقابل محمودی را در این پرده اجرا می کند، مهدی جاور خواننده باریتون است که در نقش یک سردار مغول نقشی را می خواند که در روایت مولانا از این داستان، موسی روایتگر آن بوده است! شاید تغییر کاراکتر موسی به سردار مغول را نیز بتوان، یک تندروی هنری تلقی کرد!

بخشی که توسط جاور اجرا شده است با اینکه اشکال تکنیکی و اجرایی ندارد، نسبت به توانایی های این خواننده، چندان قدرتمند نیست. (گویا جاور در زمان ضبط این اثر دچار بیماری بوده است) پایان این پرده، همچون پرده قبل، حضور شمس و عطار را در کنار مولانا داریم که به دلداری چوپان دلشکسته می پردازند و در این بخش موسیقی نیز همگنی بیشتری با دیگر پرده های اپرا پیدا می کند. در این قسمت است که شاهد حرکتی شایسته در این پرده هستیم و بخشهایی که برای این سه نقش نوشته شده است، تا حدی از کسالت باری این پرده می کاهد و تحرکی در فضای ایستای دستگاه نوا بوجود می آورد.

با اینکه نمیتوان پرده نهم اپرای مولوی را به کلی بی ارتباط با داستان این اپرا دانست، ولی کم ارتباط بودن داستان این پرده با دیگر بخشهای این اپرا را می توان یکی از نقاط ضعف این پرده دانست.

2 دیدگاه

  • صمصام
    ارسال شده در تیر ۳۱, ۱۳۹۲ در ۱۱:۳۴ ق.ظ

    سلام. مطلب خوبی بود.سپاس

  • اشکان
    ارسال شده در دی ۹, ۱۳۹۵ در ۱۱:۳۰ ب.ظ

    سلام. بسیار عالی بود. سپاس فراوان

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«توانایی یا دانایی»

از روزگار سرودن مولانا تا امروز این مصرع از دفتر چهارم مثنوی گزین‌گویه‌ای مشهور شده است. آن را همراه ضرب‌المثل دیگر، «کنار گود نشسته می‌گوید لنگش کن»، برای رد نقد به کار می‌برند (گرچه تنها کاربردشان این نیست). با آوردن این مصرع تلویحا از منتقد می‌خواهند تنها به شرطی نقد کند که بتواند کاری بهتر یا همسنگ اثری که نقدش می‌کند، انجام دهد (و اینجا هم مقصود از «نقد» اغلب داوری منفی است). در حقیقت گوینده‌ی این جمله می‌خواهد «مرجعیت» نقد و منتقد را برای خرده‌گرفتن بر این یا آن اثر زیر سوال ببرد.

اجرا و تحلیل سه اثر پیانویی در دانشگاه هنرهای زیبا

روز یکشنبه ساعت ۱۲ روز سی ام اردیبهشت ماه سال جاری دانشکده موسیقی پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران میزبان آروین صداقت کیش و سینا صدقی از نویسندگان و منتقدین موسیقی اکادمیک در ایران است. در این برنامه کارن سلاجقه، مطهر حسینی و افشین مطلق فرد به ترتیب آثار پیانوییِ شروین عباسی، فرنود حقانی پور و نیما عطرکار روشن را خواهند نواخت. شایان ذکر است این برنامه با محوریت موسیقی معاصر از نگاه تکنیک آهنگسازی و ساختارهای زیبایی شناسانه معاصر به تحلیل آثار فوق خواهند پرداخت.

از روزهای گذشته…

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (VII)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (VII)

ابراهیم صدای زیبایی داشت و مدتی هم آوازخوان گروهی از راهزنان بود و به خاطر صدایش بین آنها محبوبیت به دست آورده بود. بعدها برای فراگیری موسیقی به بندر ابله رفت که شنیده بود در آنجا موسیقیدان بزرگی به نام جُوانُویَه موسیقی تدریس می کند. بعد از آن در محضر یونس الکاتب که ایرانی الاصل بود و به اسارت عربها در آمده بود رفت و بسیار کسب فیض نمود. شهرت ابراهیم چنان بالا گرفت که مهدی عباسی او را به پایتخت خلافت (بغداد) فرا خواند. ابراهیم یک مدرسه ی موسیقی تاسیس کرد که دختران خواننده در آن آموزش موسیقی می دیدند. می گویند ابراهیم نهصد نغمه ی موسیقی ساخته که پسرش اسحاق سیصد نغمه را شاهکار پدر خود معرفی کرده است.

تعرفه آگهی در سایت گفتگوی هارمونیک

تعرفه آگهی در سایت گفتگوی هارمونیک آگهی های مجله گفتگوی هارمونیک در دو ستون سمت راست و چپ سایت منتشر می شود: آگهی سمت راست سایت در سایز ۱۶۰×۱۶۰ پیکسل با قیمت ۴۰۰ هزار تومان برای هر ماه است. آگهی سمت چپ سایت در سایز ۱۵۰×۲۲۰ پیکسل با قیمت ۴۰۰ هزار تومان برای هر ماه…
ادامهٔ مطلب »
تولد اولین کر فلوت بانوان در ایران

تولد اولین کر فلوت بانوان در ایران

امروزه در سراسر جهان نام «کر فلوت» دیگر نامی آشناست؛ افزایش قابل ملاحظه تعداد نوازندگان فلوت، فروش قابل توجه سازهای خانواده فلوت و گرایش به شنیدن صدایی نو از آثار مشهور موسیقی کلاسیک، مهمترین عوامل در تشکیل کرهای فلوت در دنیا هستند. گرایش روز افزون بانوان به این چابکترین ساز ارکستر سمفونیک، باعث شده، در کرهای فلوت بیشتر بانوان نوازنده حضور داشته باشند تا مردان.
دو مضراب چپ (قسمت نهم)

دو مضراب چپ (قسمت نهم)

یکی از ویژگی های خیلی مهم در اجرای دو مضراب چپ آزاد بودن هر دودست پس از اجرای این تکنیک است، به طوری که در صورت اجرای درست می توانیم هم از دست راست استفاده کنیم و هم از دست چپ و نکتۀ جالب تر اینجاست که حتی قادر خواهیم بود، پس از دومضراب چپ سریعاً جفت مضراب و دوبل نُت هم استفاده کنیم.
کیتارو(II)

کیتارو(II)

اگر بخواهیم موسیقی کیتارو را مورد بررسی قرار دهیم، میتوانیم از روند حرکت ملودی در قطعه و تاثیر آن بر مخاطب آنالیز را آغاز کنیم… تکرار جمله ها در این سبک بسیار پدیدار میباشد و این نوع روند تکرار که در ملودی وجود دارد، نوع موسیقی او را منحصر به فرد میکند.
این همه ریا… بس کنید!

این همه ریا… بس کنید!

نمی خواهم همان حرف های تکراری و خسته کننده را تکرار کنم که موسیقی در ایران جایگاهی ندارد و … ولی بیشتر اخبار موسیقی که توسط خبرگزاری ها و روابط عمومی مراکز مختلف مخابره می شود روز به روز عجیب تر و مضحک تر می شوند.
نگاهی به «اینک از امید» (IV)

نگاهی به «اینک از امید» (IV)

در بیت بعدی باز به اصفهانک می رسیم ولی اینبار با ایست روی درجه ششم اصفهان و در نهایت فرود به ماهور. این تغییر مدها می تواند نشان دهنده تسلط بالای آهنگساز اثر بر روی موسیقی دستگاهی ایران باشد. در بیت بعدی یک تغییر مد دیگر روی می دهد که اینبار جسورانه تر از دفعات گذشته است. اینبار از روی نت شاهد ماهور با تغییر پرده ها، نوایی ساخته می شود که همخوانی خوبی با شعر دارد و باز نشاندهنده هوشمندی آهنگساز در استفاده از خصوصیات موسیقی دستگاهی ایران است.
Reggae

Reggae

Reggae سبک خاصی از موسیقی منحصر به کشور جامائیکا است که در سایر نقاط آمریکای لاتین و شمالی طرفداران زیادی دارد.
نگاهی به آلبوم “طغیان” (II)

نگاهی به آلبوم “طغیان” (II)

در آلبوم “طغیان”، غیر از ساختار غیر معمولی که در ابتدا سخن گفته شد، تاکید زیادی نیز بر نقش شاعر شده، به طوری که در تصویر داخل آلبوم هر چهار هنرمند در کنار هم دیده می شوند. امیر مرزبان شاعر جوانی است که همراه و مهمتر از آن همدل این گروه بوده و شعری از خود را به نام “طغیان” می خواند که کلید فهم جلد این آلبوم و مانیفست این اثر نیز هست.
روش سوزوکی (قسمت پنجاه و دوم)

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و دوم)

چرا بیشتر انسان ها به این می‌اندیشند که کاری را انجام دهند اما در پایان آن را انجام نمی‌دهند؟ چرا آنها قدرت آن را ندارند که آن کاری را که در مغزشان می‌خواهند به آن عمل کنند عمل نمی‌کنند اگر آدم به انجام آن کار فکر کند باید به اجرای آن کار عمل کند.