کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (VI)

انتظار این می‌رود که تا پایان این دو بخش دانشجویی که کتاب را به عنوان ماده‌ی درسی مطالعه کرده است، با آنالیز شنکری آشنایی پیدا کرده و آمادگی لازم برای خواندن و درک متن‌های سطح بالاتر تجزیه و تحلیل شنکری را به ‌دست آورده باشد. با این فرض، فصل آخر (دوازدهم)، به عنوان سرپُلی برای ورود خواننده به متن‌های تکمیلی و پیشرفته‌تر طراحی شده و در مقدمه به بعضی از مسائل بنیادی تجزیه و تحلیل موسیقی در دوران خودش (۱۷) می‌پردازد. طرح پرسش‌هایی چون «چه تفاوتی بین تئوری و آنالیز وجود دارد؟» یا «چگونه آگاهی ازمسائل تئوریک به موسیقیدان برای آنالیز کمک می‌کند؟» با این پیش‌زمینه معنی پیدا می‌کند زیرا اینها پرسش‌های بسیار با اهمیتی هستند که خواننده در مراحل پیشرفته‌ی تجزیه و تحلیل به عنوان بستر نظری با آنها برخورد خواهد کرد.

اکنون می‌توان به یکی از نقطه‌های آغازین بحث بازگشت؛ چنان که اشاره شد مشکل متن‌های اصلی شنکری این است که برای آموزش طراحی نشده و بسیار پیچیده و دشوار به نگارش درآمده‌اند، -به ویژه Der Frei Satz (قطعه‌ی آزاد) که کتاب نهایی شنکر درباره‌ی آنالیز شنکری است- کتابی مانند «مفاهیم شنکر در آنالیز موسیقی تونال» با طراحی خاص خود موفق می‌شود شکاف میان متون اصلی این رشته و درس‌های نظریه‌ی موسیقی را پر کند.

این کتاب برای تدریس در مدت دو پودمان در دوره‌ی کارشناسی (و شاید یک ترم در کارشناسی ارشد) دانشگاه‌های آمریکا طراحی شده است، اما با توجه به سطح متوسط دانش پایه‌ای نظریه‌ی موسیقی در دانشگاه‌ها و دیگر موسسات آموزش عالی (و مراکزی مانند آموزشگاه‌های موسیقی) به نظر می‌رسد که اگر بخواهیم آن را در ایران تدریس کنیم به مدت زمان بیشتری احتیاج داشته باشیم.

این متن (و متن‌های مشابه) که در نتیجه‌ی گفت و گوهای مدرسان نظریه‌ی موسیقی درباره‌ی جای خالی یک متن آموزشی که به دانشجویان کمک کند توانایی لازم برای خواندن و درک متون اصلی آنالیز شنکری را به‌دست آورند، تالیف شده است.

برگردان آن چنان که گفته شد در ایران وضعیتی ویژه پیدا می‌کند و تبدیل می‌شود به تنها متن موجود که (احتمالا) قرار نیست یک مرحله از کمبود‌های آموزشی یا علمی را بپوشاند و صرفا ترجمه شده است. یا با قرار گرفتن در جامعه‌ی جدید، هدفی متفاوت یا (شاید) مغایر با اهداف اصلی کتاب، یا به طور کلی متضاد با این روش تجزیه و تحلیل پیدا می‌کند (مثلا تربیت آهنگساز).

هنگامی که متنی اولین و تنها نمونه‌ی قابل دسترسی در یک زبان است در تهیه و استفاده از آن دقت ویژه‌ای لازم می‌آید چرا که احتمالا واژگان و دایره‌ی معنایی مربوط به موضوع را تا مدت‌ها تحت تاثیر قرار می‌دهد. از همین رو می‌توان گفت؛ بسیار پسندیده است که برای ورود به یک رشته یا موضوع، یکی از بهترین متن‌های آموزشی انتخاب و ترجمه شده است، اما بهتر آن است که اولا جنبه‌های دیگر مانند کارکرد، اهداف، امکانات توسعه و نیازهای جامعه‌ی علمی در نظر گرفته شود و ثانیا ترجمه‌ی با دقت‌تر و آراسته‌تری صورت پذیرد.

پی نوشت
۱۷- برخی از مسائلی که در این قسمت مطرح شده در دوران نوشته شدن کتاب موضوع بحث‌های جدی در جامعه‌ی دانشگاهی آمریکا بود اما اکنون بخشی از آنها مسائل حل شده‌ای تلقی می‌شود یا پاسخ‌هایی که در زمان مطرح شدن در این کتاب به آن داده می‌شد با گفتمان امروزی درباره‌ی آنها تفاوت دارد.
کتابنامه
صداقت‌کیش، آروین
۱۳۸۸ «نمودی از جهان متن اثر کاوشی: در جایگاه، کاربردها، دشواری‌ها و روش‌های آنالیز موسیقی [بخش یکم]»، فرهنگ و آهنگ، شماره ۲۷: ۲۸-۳۳٫
۱۳۸۹الف «نمودی از جهان متن اثر کاوشی: در جایگاه، کاربردها، دشواری‌ها و روش‌های آنالیز موسیقی [بخش دوم]»، فرهنگ و آهنگ، شماره ۲۹: ۴۴-۴۷٫
۱۳۸۹ب «نمودی از جهان متن اثر کاوشی: در جایگاه، کاربردها، دشواری‌ها و روش‌های آنالیز موسیقی [بخش سوم]»، فرهنگ و آهنگ، شماره ۳۰: ۳۲-۳۵٫


Beach, David
۱۹۸۵ “The Current State of Schenkerian Research”, Acta Musicologica, Vol. 57, Fasc. 2, pp. 275-307.

Biringer, Gene
۱۹۹۵ “A Guide to Schenkerian Analysis”, Journal of Music Theory, Vol. 39, No. 1, pp. 145-170.

Carson Berry, David
۲۰۰۵ “Schenkerian Theory in the United States A Review of Its Establishment and a Survey of Current Research Topics”, ZGMTH, 2/2–۳, pp. 101–۱۳۷٫

Gagné, David
۱۹۹۴ “The Place of Schenkerian Analysis in Undergraduate and Graduate Curricula”, Indiana Theory Review, Vol. 15, No. 1, pp. 21–۳۳٫

Kamien, Roger
۱۹۸۴ “Review: Introduction to Schenkerian Analysis”, Journal of Music Theory, Vol. 28, No. 1, pp. 113-123.

Laskowski, Larry
۱۹۸۴ “Review: Introduction to Schenkerian Analysis”, Music Theory Spectrum, Vol. 6, pp. 110-120. Neumeyer, David & Julian L. Hook

۱۹۹۷ “Review: Analysis of Tonal Music: A Schenkerian Approach”, Intégral, Vol. 11, pp. 205-222. Samarotto, Frank

۱۹۹۳ “Review: A Guide to Schenkerian Analysis”, Music Theory Spectrum, Vol. 15, No. 1, pp. 89-93. Tepping, Susan

۲۰۰۱ “Review: Analysis of Tonal Music: A Schenkerian Approach”, Journal of Music Theory, Vol. 45, No. 2, pp. 483-487.

Vaughan, victoria
۲۰۰۰ “Review: Analysis of Tonal Music: A Schenkerian Approach”, Music Analysis, Vol. 19, No. i, pp. 130-134.

دوفصلنامه‌ی پژوهشی مهرگانی شماره‌ی ۴

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

از روزهای گذشته…

نشست مطبوعاتی مستر کلاس رهبری ارول اردینج

نشست مطبوعاتی مستر کلاس رهبری ارول اردینج

چهارشنبه ۱۲ آبان ماه، نشست خبری ارکستر سمفونیک تهران با حضور علی رهبری (رهبر دائم و مدیر هنری ارکستر سمفونیک تهران)، ارول اردینچ (رهبر میهمان ارکستر سمفونیک تهران) در تالار وحدت برگزار شد. این نشست در دو بخش مجزا درباره مستر کلاس ارول اردینج (همراه با ترجمه منیره خلوتی) و بخش دوم مسائل پیش روی ارکستر سمفونیک تهران برگزار شد.
سان را و فلسفه کیهانی (VI)

سان را و فلسفه کیهانی (VI)

زندگی در شیکاگو علاوه بر اینکه باعث پیشرفت حرفه ای بلاونت شد، دیدگاه او را نیز تغیر داد. شیکاگو مرکز فعالیت های سیاسی و جریان های حاشیه ای آفریقایی آمریکایی ها بود که در آن مسلمانان و یهودی های سیاهپوست و دیگران به تبلیغات مذهبی، بحث و گفتگو، پخش جزوه ها و کتاب مشغول بودند.
دنیس برین، مروج هورن (I)

دنیس برین، مروج هورن (I)

دنیس برین (Dennis Brain) هورن نواز برجسته انگلیسی بود که عمدتا به خاطر رواج دادن هورن به عنوان یک ساز کلاسیک و تکنوازی در جامعه پس از جنگ جهانی دوم در انگلیس بسیار معروف است. اجرای کنسرتوهای هورن موزار توسط برین با همکاری هربرت فون کارایان (Herbert von Karajan) و ارکستر فیلارمونیک برلین همچنان به عنوان اصلی ترین قطعات ضبط شده از این کنسرتوها به شمار می روند.
خرید گیتار (II)

خرید گیتار (II)

از سوی دیگر بسیاری از گیتارهای مارک دار که با نام سازنده ای اسپانیایی عرضه میشود و دارای لیبل از کارخانه مشهوری نیز میباشند نیز، استاندارد لازم را ندارند چرا که در حال حاضر بازار گیتار ایران اشباع شده است از سازهای تقلبی که با نام اصلی بفروش میرسد. بسیاری از سازهای چینی با تغییر لیبل داخلی (برچسب داخل گیتار) و تعویض آن با یک لیبل از یک مارک مشهور گیتار در بازار به فروش میرسد و مسلما به هیچ عنوان تشخصیص این مورد از سوی کسی که آشنایی با این ساز ندارد ممکن نیست و حتی بسیاری از اساتید نیز از تشخیص آن عاجز میمانند.
گزارش جلسه دوازدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه دوازدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

مطالعه‌ی نقش شخصیت افراد در رفتار موسیقایی، دریافت و شناخت، و انتخاب و برعکس، نقش اینها در شکل دادن به عوامل شخصیتی و از سوی دیگر نقش این هر دو، در ساختار هویت افراد و برعکس.
بانگ چاووش (III)

بانگ چاووش (III)

در این آثار از سازهای مضرابی باس مانند، بم تار و عود به صورت شاخص تری استفاده می شد و کارایی آنها بیشتر القای ریتمیک بود که در اکثر مواقع با چاشنی ضدضرب، نوشته می شد؛ ولی مهمترین تفاوت این آثار با بسیاری از ساخته های پایور و هنرجویان هنرستان، تنظیم ذوقی آنها بود؛ در بسیاری از آثار پایور (۶) و هنرجویان هنرستان، تکنیک های هارمونی و کنترپوان، به شکل قانونمند و یکپارچه ای به کار برده می شوند، در حالی که در آثاری که بعد از انقلاب توسط آهنگسازان کانون چاووش اجرا شد، این تکنیک ها به صورت مقطعی و بیشتر جهت رنگ آمیزی به کار گرفته می شوند.
یک دختر کشاورز

یک دختر کشاورز

در سالهای اخیر پگی لی میگفت : “مردم در تعجبند که چطور میتوان در حرفه نمایش دوام آورد.” او اضافه میکرد : “قدرت من از تربیت کودکی من سرچشمه گرفته است، زمانی که در مزرعه یک نیروی کمکی به حساب می آمدم. من گندمها را باد میدادم، کاه ها را با چنگک جمع میکردم و ارابه آب را برای گروه خرمن کوبها میراندم.”
گزارشی از نشست اپرا مولوی در دانشگاه بین المللی قزوین

گزارشی از نشست اپرا مولوی در دانشگاه بین المللی قزوین

شنبه ۱۸ اردیبهشت دانشگاه بین المللی قزوین میزبان چهار تن از دست اندرکاران اپرای مولوی بود. در این برنامه کارگردان اپرا بهروز غریب پور و سه تن از خوانندگان آن محمد معتمدی، حسین علیشاپور و سجاد پورقناد حضور داشتند. در هنگام برگزاری این نشست قرار بود بهزاد عبدی آهنگساز اپرا و همایون شجریان خواننده نقش شمس حضور داشته باشند که به دلیل سفر بهزاد عبدی از ایران و مشکل مجوز برای حضور همایون شجریان در دانشگاه، جلسه بدون حضور این دو هنرمند اجرا شد.
هنر از هنر تا جامعه (I)

هنر از هنر تا جامعه (I)

رابطه هنر با فرد و جامعه همواره رابطه ای بحث انگیز بوده است، علت شاید وجود تضادی است که میان قلمرو فرد و خلق و درک اثر هنری با مقولات دیگر اجتماعی بویژه سیاست وجود دارد. این تضاد ها ناشی از این نکته مهم است که برای سیاست تمامی پدیدارها تنها به وسیله تبدیل میشوند(به همین دلیل نیز سیاست یک دستگاه زاینده قدرت تلقی نمیشود، سیاست در حقیقت یک دستگاه مبدل قدرت اقتصادی به نظم اجتماعی آنهم، از نوع تحمیل شده و قانونی آن است). در حالیکه در فرهنگ موضوع معکوس است.
بررسی الگوی عشقی (I)

بررسی الگوی عشقی (I)

یک سازساز برای خلق ساخته خود، پیش از هر چیز و در اولین قدم نیازمند طرحی مناسب است؛ الگویی که اصول طراحی و سازسازی در آن رعایت شده باشد. این اصول به سازند کمک خواهند کرد تا در هنگام اجرا و ساخت ساز با موانع کمتری مواجه شود و در نهایت اثری را خلق کند که علاوه بر ویژگی های هنری، دارای ساختاری علمی نیز باشد تا قدرت ماندگاری بیشتری به ساخته ببخشد.