پورساعی: سونوریته مهمترین اصل در نوازندگی است

حامد پورساعی و فروغ کریمی
حامد پورساعی و فروغ کریمی


پورقناد: به نظر شما مهمترین مواردی را که نوازنده ها باید در حین نوازندگی رعایت کنند چیست؟
حامد پورساعی:
نخستین اصلی را که هر نوازنده باید به آن اهمیت دهد، کیفیت نوازندگی است و مهم‌ترین عاملی که به کیفیت نوازندگی کمک می‌کند، سونوریته‌ی ساز است و من همواره به شاگردان خود توصیه می‌کنم به‌جای اینکه به نواختن قطعات بیشتر و سریع‌تر فکر کنند، از ابتدای کار دستیابی به برترین‌ کیفیت نوازندگی و سونوریته‌ی ساز خود و همچنین به افزایش توانایی خود در اجرای باکیفیت و نوانس بیشتر قطعات اهمیت بدهند. متأسفانه در ایران هنرجویان به‌دنبال اجرای قطعات بیشتر هستند و انتظار دارند، هر بار که به کلاس می‌آیند، قطعه‌ای جدید یاد بگیرند، صرف نظر از اینکه با چه کیفیتی قرار است اجرا کنند.

برای مثال یکی از شاگردان من که در حال حاضر در اتریش، درس گیتار می‌خواند در طول یک سال تحصیلی خود فقط روی دو قطعه کار کرده و بیشتر وقت خود را صرف افزایش کیفیت نوازندگی کرده است، در‌ حالی‌که در ایران اگر در هر جلسه به هنرجو قطعه‌ی جدید آموزش ندهید، او کلاس شما را ترک می‌کند!

پورقناد: خانم کریمی مشکلات نوازندگان فلوت در ویبراسیون چیست؟
کریمی:
در مدتی که من در دانشگاه وین تدریس داشته‌ام بیشتر نوازنده‌های فلوت که در آزمون‌های ورودی دانشگاه شرکت می‌کردند به‌دلیل ویبراسیونِ اشتباه، مردود می‌شدند و به همین دلیل من در حدود ۱۸ سال است که روی روش درست ویبراسیون تحقیق می‌کنم. حتماً نمونه‌های عملی این نوع ویبراسیون‌های اشتباه را که به ویبراسیون «بُزی» معروف است در مسترکلاس‌های من دیده‌اید. اصطلاح این نوع ویبراسیون از زمان «باخ» وجود داشته که در کتاب‌های آموزشی آن دوره نیز آمده است که نوازنده می‌تواند حتی با چانه و فک پایین خود یا با استفاده از زبان خود، ویبراسیون بدهد، ولی نباید ویبراسیون بزی بدهد.

متأسفانه اگر نوازنده‌های فلوت، روش درست دم و بازدم و روش استفاده از دیافراگم و عضلات شکم و همچنین نقش «سیبک گلو» در کنترل هوایی که خارج می‌شود را ندانند، سبب می‌شود که نوازنده در حین خارج‌شدن هوا از شش‌ها، سیبک گلو را به‌سمت بالا هدایت کند و به این وسیله تارهای صوتی منقبض شده و ویبراسیون بزی تولید شود.

در صورتی که برای ویبراسیون درست باید سیبک گلو به‌سمت پایین هدایت شود تا تارهای صوتی آزادانه هوا را از دهان خارج کرده و ویبراسیون درست را تولید کند. یکی از تمرین‌هایی که برای پایین نگه‌داشتن سیبک گلو مفید است، در موقع ساز ‌زدن فکر کنید که آواز می‌خوانید و «dö» می‌گوید. نکته‌ی مهم دیگر در ویبراسیونِ درستِ فلوت این است که روی نت‌های کشیده با کنترل نفس تمرین شود.

دیگر اینکه در ابتدا حتماً با تمرین‌های مختلف ویبراسیون را باید شمرد تا هم بتوانیم قطعات و سبک‌های مختلف را با ویبراسیون‌های مختلف اجرا کنیم. (البته در موقع اجرا روی صحنه ویبراسیون شمرده نمی‌شود.)

نکته‌ی جالب این است که برخی هنرجویان (به‌خصوص هنرجویان آواز) توانایی ویبراسیون تند‌تر را ندارند. در گذشته ما به این قبیل هنرجویان توصیه می‌کردیم که تمرین خود را بیشتر کنند، در‌ حالی‌که امروزه ثابت شده است که این قبیل نداشتن توانایی‌ها، اغلب به‌دلیل ضعف عضلات مجاور حنجره است و با استفاده از روش‌های لیزر ‌درمانی و تراپی می‌توان این عضلات را تقویت کرد.

پورقناد: آقای پورساعی شما تمرین ویبراسیون روی گیتار را به چه صورت آموزش می دهید؟
پورساعی: به دلیل اینکه زمانی که نوازنده‌ی حرفه‌ای گیتار در حال اجرای کنسرت است، ویبراسیون‌هایش را نمی‌شمرد، در نواختن گیتار هم مانند فلوت (در حین تمرین) از شاگردانم می‌خواهم که ویبراسیون را بشمرند، به این صورت که انگشت کوچک (چهار) و سپس بقیه‌ی انگشتان را به‌ترتیب روی فرت دوازه می‌گذارند و با حرکتی در جهت دسته‌ی گیتار، دست خود را به کاسه‌ی ساز می‌زنند و به این روش ویبراسیون قابل شمارش می‌شود. این شمارش را کم‌کم سریع‌تر می‌کنند و با انگشتان دیگر تمرین می‌کنند.

مجله هنر موسیقی

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شناخت کالبد گوشه‌ها (IX)

حقیقت یافتن یکی از دو سوی این متناقض‌نما دیگر بستگی به مولف و کارش ندارد بلکه بیشتر مربوط به واکنش جامعه‌ی موسیقی است و آن کسانی که کتاب را می‌خوانند و به کار می‌بندند. احتمالا آگاه بودن بر این نکته که تحلیل ردیف به عنوان نوعی دستور زبان چه کاستی‌هایی دارد یا می‌تواند به بار آورد، همان کاستی‌ها را به نقطه‌ی قوتی در دگرگونی تلقی ما از دامنه‌ی خلاقیت در موسیقی دستگاهی تبدیل خواهد کرد، حتا اگر شده با مطرح کردن پرسش‌هایی درباره‌ی حدود تفسیر و … به بیان دیگر اگر دستاوردهای تحلیلی کتاب به عنوان یک حقیقت مسلم یا یک و تنها یک تفسیر قطعی درک شوند سوی اول روی می‌دهد و اگر به عنوان یک تفسیر خاص اما معتبر از میان بسیار تفسیرها، سوی دوم.

آثار مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان کرمانشاه عرضه می شود

برای اولین بار پارتیتورهایی از آثار آهنگساز بزرگ و صاحب سبکِ ایرانی استاد زنده یاد مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان غرب کشور عرضه می شود. امیرآهنگ آخرین شاگرد مرتضی حنانه اعلام کرد: به زودی ده پارتیتور از آثار استاد مرتضی حنانه توسط من و نظارت امیرعلی حنانه در اختیار علاقمندان آثار این آهنگساز برجسته و صاحب سبک قرار می گیرد.

از روزهای گذشته…

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (IV)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (IV)

سازنده ویلن با مشخص کردن فرکانس های رزونانس به مانند تصویر ۶-۱، می تواند بر روی چوب کار نشده مقاومت طولی و عرضی و حد تغییر شکل یافتن آن را تعیین کند. برای این کار می توان از لوازم صوتی مخصوص نیز استفاده کرد، اما برتری روش فوق در این است که به وسایل و ابزارهای اضافی نیازی ندارد.
رمضان: استاد به اندازه کافی نداریم

رمضان: استاد به اندازه کافی نداریم

میدانید، نوازندگی پیانو، حرفه پر از فراز و نشیبی است. امروز میتوانم بگویم نحوه تدریس من حاصل تمام آموخته ها و تجربیاتم در این فراز و نشیب ها و نهایتا زندگی هنریم است. حاصل تعلیماتی است که به طور کلی چه در ایران چه در اروپا از استادانم گرفته ام و تجربیاتی که با اجرا در کنسرتهایم داشته و دارم.
About گروهی برای بداهه نوازی (IV)

About گروهی برای بداهه نوازی (IV)

این پرسش در واقع نقطه ضعفی است که کاکسون همواره به آن اشاره می کند. «مشکلی که از نظر من وجود دارد این است که همیشه باید موسیقی را در دسته و کلمه ها خلاصه کنیم و واژه ها به داستان های خود نیازمندند که حاصل کنار هم گذاشتن این گونه تاریخچه ها هستند. در حال که داستان ما فقط درباره چهار نفر است که در یک استودیو هستند.»
گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

در این وقت «قاسم آفرین» پرسید؛ به نظر شما آیا این دگرگونی‌ها در محتوا هم اتفاق افتاده یا تنها در شکل ظاهر آثار است؟ برای پاسخ به این پرسش مدرس از وی خواست دقیقاً توضیح دهد که آیا منظورش از محتوا، محتوای موسیقایی (Musical Content) و قرار دادن آن در برابر فرم است؟ یا موضوع دیگری؟ در هر حال به گفته‌ی مدرس قصد نشان دادن تغییرات در گروه‌نوازی (به‌ویژه رنگ) بود و بحثی از تغییر دیگر مولفه‌های محتوای موسیقایی به میان نیامده است.
ویولون مسیح استرادیواریوس (I)

ویولون مسیح استرادیواریوس (I)

مقاله ایی که در پیش روی دارید گزارشی است از روند بررسی و در بخشهایی باز سازی هندسی ساختمان ویلن؛ تلاشی در جهت شناخت و یافتن صحت و دقت هر چه بیشتر الگوی ویلن مسیح، که با استفاده از نسخه نمونه برداری شده استادانه، تحت عنوان و نام استاد جان دیلورث و همچنین با حمایت و پشتیبانی موزه اشمولم در اکسفورد انگلستان به چاپ رسیده است. ما در این مقاله رسما به تمامی تلاشهایی که در این راستا برای انتشار این طرح به انجام رسیده است، ارج می نهیم.
کنسرت گروه موسیقی مُقام ویژه بانوان

کنسرت گروه موسیقی مُقام ویژه بانوان

کنسرت گروه موسیقی مُقام ویژه بانوان (موسیقی آذری) به سرپرستی مریم سروش نسب و خوانندگی نیر فروغی به همراه گروه حرکت به کارگردانی و سرپرستی استاد فرزانه کابلی در تاریخهای پنجشنبه ۲۲ و جمعه ۲۳ خرداد ۱۳۹۳ ساعت ۱۶ در تالار وحدت برگزار می گردد.
بررسی کوتاه در باب سنت و نوآوری در موسیقی ایرانی (II)

بررسی کوتاه در باب سنت و نوآوری در موسیقی ایرانی (II)

این مفاهیم در سایر هنرها از جمله نقاشی معماری، مشترک است. در نگاره های ایرانی مصادق این تفکرات موجود است. تفکر دایره وار و حضور مرکزیت مطلق در آن از ویژگی های یک تفکر سنتی است. در خط نستعلیق انتهای اکثر حروف به طرف بالا است که تداعی کننده یِ وصال است. اینها همگی خود نماد پردازی محسوب می شوند و هم جنبه بصری آن و هم مفاهیم آن قدسی است.
زنِ آرمانیِ من

زنِ آرمانیِ من

اگر نگاه مان را از زاویه ی تنگ مُد به زن فراتر بریم که دیگر موضوعی دستمالی شده از سوی خاص و عام است و مشخصا دیدمان را متمرکز کنیم بر مطالبات انسانی زن و حضور تمام نمای اش در صحنه ی اجتماع و عدالت مدنی و مساله ی زن را به عنوان پدیده ای آکنده از ارگانیسم پر جنب و جوش جامعه، نه فقط به عنوان نرم تنی که زنیت محافل است ببینیم، آن وقت موضوع آزادی انسان و عدالت اجتماعی مطرح می شود و اینجا باید به شخصیت زن در این مقام انسانی صحه گذاشت. چرا که بدون نمایان ساختن اندام اش نمود یافته است. در چنین شرایطی دیگر زن حتی در مقوله ی هنر نیز به عنوان مادینه ای با خواص جسمانی اش دیده نخواهد شد.
سلطانی: اگر مواظب نباشیم در نوستالوژی غرق میشویم

سلطانی: اگر مواظب نباشیم در نوستالوژی غرق میشویم

قبل از پاسخ به سؤالتان باید بگویم که بین رمانتیزم و تغزل تفاوت وجود دارد و با دو تعبیر می شود آن ها را بیان کرد، یکی براساس دال ها و دیگر براساس مدلول هاست. اگر منظورتان تغزل است باید اشاره کنم که گرچه موسیقی بدون انسان ساکن است، اما فکر می کنم زیباست که هر دو را فدای عشق کنیم. البته اگر صرفاً رمانتیزم مدنظرتان است، بهتر است که موسیقی را هنگام خلق به عهده ی خودش بگذاریم.
راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (IV)

راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (IV)

مجموع این رویداد بر روح بس حساس راخمانینوف جوان تاثیر بسیار ناگواری بر جای گذاشت و او را چنان دستخوش ناامیدی و سرخوردگی وحشتناکی کرد که تا دو سال نتوانست از آسیب آن بر کنار بماند. سرانجام دوستانش او را وادار ساختند به نزد دکتر “نیکولای دال” که یکی از پیشروان و متخصصان به نام در رشته روانشناسی و تلقین به نفس بود برود، به امید آنکه درمان شود.