چشمه ای جوشیده از اعماق (IV)

۴٫ تمپو تغییری در این سبک ندارد. ریتم نیز (در صورت وجود) بسیار ساده و پراز عناصر تکرار شونده است. از این رو به نظر می رسد مهمترین ویژگی این سبک سادگی فرمی و محتوایی آن باشد: آنچه که در سادگی صدای یک ناقوس وجود دارد. شیوه ابداعی پارت متأثر از صدای ناقوس است و هارمونیک های ناقوس یا زنگ، نقش مهمی در این سبک ایفا می کنند. گذشته از اینکه ناقوس برای پارت منبع الهامی مهم بوده، خصوصیات ویژه آن بواسطه شکل، هارمونیکها و شیوش منحصر بفردش بسیار مورد توجه او بوده است.

در موسیقی تینتینابلی هم تک نغمه ها تداعی گر و تقلیدکننده صدای ناقوس اند (مانند لحظۀ آغازین فور الینا) و هم در برخی کارها، صدای ناقوس، خود بخشی از موسیقی است (مانند cantus in memory of benjamin britten). این نوع سادگی در سبک تینتینابلی تا حدودی متأثر از مکتب “سادگی نو” (New Simplicity) در موسیقی آلمان اواخر دهه هفتاد و اوایل دهه هشتاد نیز بود(۱۳).

۵٫ اما از نگاهی عینی تر، مهمترین ویژگی ساختاری که در واقع عرصه حضور عناصر پیش گفت است، وجود دو بخش عمده در بافتار سبک تینتینابلی است: بخش ملودی و بخش تریاد تونیک که “پل هیلی یر” آنها راM-voice و T-voice نامیده است(۱۴). اولی خلاصه شدهMelody voice به عنوان خط ملودی و دومی خلاصه شده Tintinabuli voice، به عنوان بخش تینتینابلی موسیقی است. T-voice تماماً شامل نوتهای تریاد تونیک است، مگر در مواردی استثنایی.

این دو بخش که در بافتی هموفونیک، بن مایه سبک تینتینابلی را تشکیل می دهند، چنانکه خواهیم دید رابطه ای از پیش تعیین شده یا به تعبیر پارت، ازلی و ابدی با یکدیگر دارند. البته این رابطه مشخص و از پیش تعیین شده، چنانکه خواهیم دید حالت های مختلفی دارد که از قطعه ای به قطعه دیگر متفاوت خواهد بود.

پارت در تعابیری یزدان شناسانه،M-voice و T-voice را همچون گناه و بخشش، زمین و بهشت، روح و جسم و در جایی آنرا همچون دوگانگی درونی انسان معرفی می کند. دوگانگیی که در رابطه ای چون ۱= ۱+ ۱ نمایان است و بازگوی آن است که این دوئیت نهایتاً در یک وجود جمع شده اند.

وجودی که در اینجا تمامیت موسیقی را شکل می دهد. M-voice دنیای درونی و ذهنی انسان، متکثر از گناهان هرروزه و T-voice به منزله بخشش ازلی و ابدی است.(۱۵) اما ایده موسیقایی پارت در بکارگیری این دو بخش تا حدود زیادی یادآور موسیقی قرن هجدهم بوده و آرایشی شبیه کانتوس فیرموس دارد. به عبارت دیگر آزادی عمل خط ملودی و محور قرار گرفتن آن از سویی و طرح تریادی که در خط تیتینابلی آنرا پشتیبانی می کند متأثر از کانتوس فیرموس بوده است.

هیلی یر سه حالت کلی برای این دو بخش برشمرده و با استفاده از یک گام لا مینور این حالت ها را به شکل زیر دسته بندی می کند(۱۶): i:
T همواره بالاتر از M قرار دارد: Superior ii:
T همواره پایین تر از M قرار دارد: Inferior iii:
موقعیت T گاه در بالا و گاه در پایین M متغیر است: Alternating (نوت های سفید، گام لامینور به منزله M-voice و نوتهای سیاه، تریاد تونیک به منزله T-voice هستند)


پی نوشت
* (نغمه نگاری قطعه فور الینا اثر آروو پارت)
۱۳- این مکتب علیه آوانگاردهای دهه های پنجاه و شصت اروپا شکل گرفت که با اسامی دیگری همچون “inclusive composition” “new subjectivity” , “new inwardness” , “New Romanticism” , “New Sensuality” , “New Expressivity”, “New Classicism”, و “New Tonality”نیز شناخته می شود. کارل هاینس اشتوکهاوزن را می توان از اولین نمایندگان شناخته شده این نوع تفکر در دنیای موسیقی دانست.
۱۴- Hillier.1997: 90
۱۵- ibid:93
۱۶- :۸ ۲۰۱۲؛Kongwattananon  

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

خودآموختگی؛ از ورطه های تکرار تا هاویه های توهم (I)

موضوع اصلی در فرآیندهای زایندگی و خلاقیت اتصالی است که این روند میان میراث های گذشتگان با خواسته ها و آرزوهای آیندگان (و حتی گذشتگان) برقرار می کند. در این شرایط به همان اندازه که میراث ها قادرند برای خود حریمی از تکرار و فرومردگی در خود را پدید آورند خواسته ها و آرزوها نیز از نیروی تحمیل توهم به خودآگاه فرد راهی شده بهره مندند.

مروری بر آلبوم «آواز دوره پهلوی اول، به روایتی دیگر» – بخش دوم و پایانی

در این مجموعه سه نمونه آواز شور وجود دارد که به ویژه ترَک سوم (و نه آنگونه که بارها در دفترچه آمده تراک) می‌تواند بهانه‌ای برای بازاندیشی به موضوعِ اختلاف ردیف‌های آوازی و سازیِ دستگاه شور باشد. (۱)

از روزهای گذشته…

آوای ذهنهای آشفته (II)

آوای ذهنهای آشفته (II)

درواقع گرشوین تا سن ۹ یا ۱۰ سالگی با موسیقی به معنای خاص آن آشنا نشده بود. زمانی که ۹-۸ سال داشت نمونه کلاسیک یک بچه شرور و اخراج شده از مدرسه بود، اطرافیانش میگفتند که او در حال گذراندن دوره شرارت است و به یک مجرم تبدیل خواهد شد. اگر او در اواخر قرن بیستم متولد شده بود، توسط روانپزشک کودکان معاینه میشد و مشکلش کاستی توجه عنوان میشد نه شرارت.
یادداشتی بر آلبوم «موسیقی نظامی دوره‌ی قاجار»

یادداشتی بر آلبوم «موسیقی نظامی دوره‌ی قاجار»

در حالی‌که از بسیاری از موسیقیدانان نیم قرن قبل نیز، امروزه ضبط‌ها و اطلاعات محدودی در دسترس است، تردیدی نمی‌ماند که شنیدن نواخته‌هایی از موسیقی ایران متعلق به بیش از ۱۱۰ سال پیش، چه اندازه هیجان‌انگیز خواهد بود و به لحاظ بررسی‌های موسیقی‌شناختی تا چه حد می‌تواند اطلاعات مفیدی به دست دهد. لذا انتشار چنین آثاری رخدادی ارزشمند و مسرت‌بخش است. اما وقتی اثری منتشر می‌شود که حاوی موسیقی‌ها و اطلاعات تاریخی با ارزش است، ذکر منبع و مأخذ، اعتبار و ارزش آن را مضاعف می‌کند و سبب می‌شود تا مخاطب نیز با اعتماد و دانش بیشتری سراغ آن برود. از این‌رو شایسته بود که مشخص می‌شد ضبط‌های این آلبوم از چه منبع یا منابعی به دست آمده‌اند، تاکنون کجاها بوده‌اند و چگونه کشف شده‌اند. (۱)
کارهای پیانوی آهنگسازان ایرانی در لندن

کارهای پیانوی آهنگسازان ایرانی در لندن

روز چهارشنبه پنجم اکتبر ۲۰۰۵، تعدادی از ساخته های آهنگسازان معاصر ایران برای پیانو، توسط تارا کمانگر در دانشکده سنت پاول لندن به اجرا درخواهد آمد. در این برنامه که به کوشش بنیاد جادوی ایران (Magic of Persia) برگزار خواهد شد این قطعات نواخته می شود:
گفتگویی با جولیان بریم (I)

گفتگویی با جولیان بریم (I)

پرداختهای صدایی فوق العاده، رنگ آمیزی بی نظیر در اجرای قطعات مختلف، شفافیت و وضوح صدای ساز و بالاخره تکنیک درخشان او که با احساس و شناخت عمیق به بیان و اجرای منحصر بفرد از قطعات دوره های مختلف می پردازد. ما داریم از جولیان بریم صحبت می کنیم!
سالی بدون خسرو جعفرزاده…

سالی بدون خسرو جعفرزاده…

سالی که گذشت، پر از درد و تلخ کامی بود… هر فصل سال ۹۸ یادآور خاطره اندوهناکی بود، سالی که با سیل آغاز شد و با کرونای مرموز پایان یافت. سالی که با بزرگترین هنرمندان ایران زمین وداع کردیم و گاهی این وداع جانسوز تر شد وقتی مجبور شدیم از تصاویر مجازی عزیزانمان را تا خانه ابدی بدرقه کنیم.
مشخصه های فنی بلندگو

مشخصه های فنی بلندگو

تا قبل از سال ۱۹۷۰ راه مشخصی برای تشخیص خوب بودن یا مقایسه بلندگو ها وجود نداشت چرا که استانداردی در این زمینه تهیه نشده بود و سازندگان هریک استاندارد خود را رعایت می کردند. اما پس از آن بتدریج از طرف AES انجمن مهندسین صوتی (Audio Engineering Society) استانداردهایی در این زمینه تدوین شد که طی آن پارامترهایی برای ارزیابی بلندگوها در آن معرفی شده است.
گفتگو با کیاوش صاحب نسق (I)

گفتگو با کیاوش صاحب نسق (I)

به دنبال تهیه مطلب جشنواره موسیقی آهنگسازان معاصر ایران با کیاوش صاحب نسق آهنگساز معاصر و طراح جشنواره آهنگسازان معاصر ایران مصاحبه ای انجام دادیم که در این گفتگو را می خوانید.
مروری بر «کتاب گوشه؛ فرهنگ نواهای ایران» (I)

مروری بر «کتاب گوشه؛ فرهنگ نواهای ایران» (I)

انتشار «کتاب گوشه» رخداد مسرت‌بخشی برای موسیقی ایران است. در این فرهنگ، تلاش‌های گذشته با آنچه ارشد تهماسبی گردآورده به تلاقی رسیده‌اند. این فرهنگ می‌تواند به بسیاری از داستان‌سرایی‌ها و افسانه‌‌بافی‌ها و اطلاعات اشتباهی که در کلاس‌های موسیقی رد و بدل می‌شود پایان دهد. دقت، همت و پشتکار مؤلف در بیش از بیست سال کار بر روی این کتاب در جای‌جایِ آن هویداست. منظم کردن پانصد مدخلِ ابوتراب رازانی و حذف چهار عنوان تکراری در آن، تنها یک از صدها نمونه از این دقتِ کمیاب است. این فرهنگ، در مقام یک کار فردی شگفت‌انگیز است وآن را تنها می‌توان نتیجه‌ی یک عشق بزرگ دانست.
سایه روشن تاریخ موسیقی ما (VII)

سایه روشن تاریخ موسیقی ما (VII)

مقوله‌ی ابزار تاریخ‌نگاری در این جا بسیار اهمیت پیدا می‌کند. در جایی که قدرت ثبت و ضبط در اختیار یک طبقه‌ی اجتماعی خاص باشد تعیین کننده‌ی انتخاب احتمالا، روابط قدرت و ترجیح‌های همان طبقه خواهد بود (۲۲). در این صورت نگاه جامعه‌شناختی و روابط اجتماعی تعیین کننده‌ی اصلی نگاه تاریخ موسیقی به عناصر قابل انتخاب و ثبت می‌شود. ضمن این که در ایران (و البته دیگر نقاط آسیای جنوب غربی) دو وجه گرایش کلی به فرهنگ شفاهی و محدودیت‌های مذهبی بر سر راه موسیقی نیز باید به این موضوع افزوده شود. به این معنی که اگر هم تاریخ‌نگار مستقلی در این دوره‌ها متصور باشد وی را موانع دیگری از کار ثبت دقیق وقایع تاریخی مرتبط با موسیقی باز می‌دارد.
مطالعه تطبیقی عود و گیتار (II)

مطالعه تطبیقی عود و گیتار (II)

دارای پنج سیم جفت است که با انگشت گذاری بر روی هر جفت سیم آن می توان صداهای زیادی تولید کرد مثل ماندولین این ساز دارای دسته نسبتا” کوتاه است و بدین جهت وسعت آن چندان زیاد نیست.