«رو به آن وسعت بی‌واژه» به روایت موسیقی

«رو به آن وسعت بی‌واژه» عنوان آلبوم تازه‌ای است از رضا والی؛ آهنگساز ایرانی مقیم آمریکا. نام آلبوم از اثری به همین نام (برای نی و ارکستر سمفونیک) گرفته شده است؛ اثری در سه بخش که با الهام یکی از سروده‌های سهراب سپهری آفریده شده است. اجرا کننده اثر، ارکستر مدرن بوستون در قالب یک سی.دی بوده است.

آهنگساز، «رو به آن وسعت بی واژه» را سراسر ملهم از دستگاه‌های موسیقی ایرانی می‌داند؛ حتا بخش‌هایی که ممکن است در نخستین برخورد، بسیار غربی صدا دهند. رهبری اثر به عهده گیل رُز و تکنوازی نی را خسرو سلطانی عهده‌دار بوده است.

اثر با سرآغازی تند که خشونت‌های جوامع امروزی را در خود دارد آغاز می‌شود ولی ناگهان نی به آرامی نواختن نغمه‌ای را آغاز می‌کند. سازهای ارکستر، نی را در برمی‌گیرند و کمی بعد نی به تنهایی (همراه یک سازهای کوبه‌ای) نمونه‌ای از کاربرد این ساز در موسیقی ایرانی را به نمایش می‌گذارد.

رضا والی که استاد آهنگسازی دانشگاه کارنگی ملون است، سالهاست که در زمینه آفرینش آثاری برای گروه‌ها و ارکسترهای غربی بر پایه موسیقی ایران فعالیت دارد. یکی از مجموعه‌هایی که سالهاست او را به خود مشغول کرده «ترانه‌های بومی» نام دارد. والی از روی علاقه به موسیقی مناطق گوناگون ایران، آرشیو بزرگی از این موسیقی گرد آورده و بر پایه آنها، آهنگ‌های گوناگونی را برای گروه‌های سازی و گاه با همراهی خواننده پدید آورده است.

دو اثر از همین مجموعه در آلبوم تازه او نیز گنجانده شده است؛ کارهایی که بر اساس ترانه‌های محلی از استان‌های لرستان، فارس، آذربایجان و مازندران شکل گرفته‌اند. ترانه‌ها اما تنها به شکل اصلی شنیده نمی‌شوند چرا که تلاش آهنگساز، کاربرد آنها به عنوان یک سرچشمه بوده و نه تنها بازنویسی آنها برای سازهای غربی.

ترانه‌ها به شیوه‌ای گیرا توسط جانا باتی، هنرمند آمریکایی، خوانده می‌شوند. او همکاری با شماری از معتبرترین ارکسترهای جهان را در کارنامه خود دارد. لهجه غیرایرانی و پیش‌زمینهء کلاسیک خواننده، فضای متفاوتی از ترانه‌های محلی ایران را پدید می‌آورد.

والی نیز با تمهیدات آهنگسازی خود، گاه به اثر فضایی بسیار شاعرانه و نمایشی می‌بخشد که گرچه از موسیقی ایران فاصله دارد اما به خوبی در خدمت فضای اصلی ترانه‌ها در می‌آیند.

در بخشی از «ترانه‌های بومی» والی حتا از اجرای آهنگین بخش آوازی خودداری می‌کند و از خواننده می‌خواهد شعر عامیانه «اتل متل» را به سادگی به شکل ریتمیک بخواند؛ کمابیش به همان گونه که کودکان ایرانی در بازی‌هایشان آنرا می‌خوانند. سازهای ارکستر نیز در این بخش، به پیروی از ضرباهنگ و فضای کودکانهء شعر، خواننده را همراهی می‌کنند.

وجود صحنه‌هایی از طبیعت ایران در ذهن آهنگساز به خوبی در کارها شنیده می‌شود: کاربرد سازهای کوبه‌ای به گونه‌ای که صدای زنگوله را تداعی می‌کنند و همچنین شیوه به‌کارگیری سازهای بادی که یادآور نی چوپانان است.

رضا والی به تازگی با یاری شماری از دیگر هنرمندان و افراد هنردوست، «کانون موسیقی ایران» را در دانشگاه کارنگی ملون بنیان نهاده که هدف اصلی آن، شناساندن گونه‌های مختلف موسیقی ایرانی است. او که در هنرستان عالی موسیقی در تهران، آکادمی موسیقی وین و دانشگاه پیتسبورگ تحصیل کرده، در سال ۱۹۸۵ موفق به دریافت درجه دکتری در رشته تئوری موسیقی و آهنگسازی از این دانشگاه شد.

دیگر آثار رضا والی با ارکستر سمفونیک سیاتل، ارکستر سمفونیک بالتیمور، کوارتت کرونوس، گروه موسیقی نوی پیتسبورگ و… در کشورهای گوناگون به اجرا درآمده و تا کنون به صورت چندین سی.دی منتشر شده است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آلبوم «انگاره‌ها»؛ به‌آهنگ‌سازی و نوازندگیِ مهران بدخشان منتشر شد

این اثر که نخستین آلبوم مهران بدخشان به‌عنوان آهنگ‌ساز و نوازنده است؛ شامل مجموعه‌ای از قطعات پیانوییِ آهنگ‌ساز است که تحتِ عناوین پرلود در می‌بمل مینور، واریاسیون‌ بر روی تمی عاشقانه، شش‌قطعه کوتاه برای پیانو، دو قطعه تغزلی، امپرومتو و سونات پیانو شماره ۱ (در دو موومان) عرضه شده‌است.

تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (IV)

در این دوره وضعیت موسیقیدانان بسیار بهتر شد. خسرو پرویز بزم ها و مجالس بسیاری داشت. در حجاری طاق بستان در کرمانشاه یک شکار به تصویر کشیده شده که تعداد زیادی چنگ، موسیقار، دف های چهارگوش، شیپور، نی، سازهای کوبه ای و یک نفر در حال دست زدن را نشان می دهد. چنگ های مثلث و افقی در این دوره بسیار رایج بوده است.

از روزهای گذشته…

کلاف سردرگم (I)

کلاف سردرگم (I)

جشنواره‌ها به عنوان فعالیت جمعی مرتبط با مسائل فرهنگی و هنری، بخشی از چرخه‌ی تولید و مصرف را در جامعه‌ی امروز تشکیل می‌دهند. بخشی که بیشتر مربوط به فرآیند معرفی تولیدات یا تولیدکنندگان است. اما جشنواره‌های موسیقی در ایران از ابتدا با مشکل بنیادی مواجه بوده‌اند درست به این دلیل که چنین هدفی نداشته‌اند یا اگر هم در نظر و بر روی کاغذ چنین هدفی در میان بوده به دلایلی هرگز عملی نشده است.
تحقق رویای علاقمندان موسیقی

تحقق رویای علاقمندان موسیقی

برای بسیاری از مردم، موسیقی معنایی بیشتر از چیزی برای شنیدن دارد، موسیقی میتواند وجود شما را تعریف کند. خصوصیت شما، چیزهایی که دوست دارید و از آنها بیزارید، همه در ترانه های مورد علاقه شما پدیدار میشوند.
نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (VIII)

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (VIII)

به عبارت دیگر جمالزاده و نیما با «زبان خودشان» آثاری به وجود آوردند که در حرکت جهانی مدرن، نماینده فرهنگ و هنر ایران بود. پیشگامان و معتقدان به ادبیات متجدد نمی خواستند زبان جدیدی به وجود آورند و حتی (در ایران) در فکر تغییر خط فارسی هم نبودند و برخلاف ادعای برخی، به دشمنی با ادبیات قدیم هم برنخاسته بودند. (استثنای عمده در میان احمد کسروی بود که او هم بیشتر تاریخ نگار بود تا ادیب و «زبان پاک» اش هم سرنوشتی مانند «موسیقی نوین و علمی» پیدا کرد).
پایِ لنگِ پنج ضربی  و  هفت‌ضربی (II)

پایِ لنگِ پنج ضربی و هفت‌ضربی (II)

اما امروز بعد از گذشت نزدیک به چهل سال، استفاده از این الگوی کلیشه‌ای، به ویژه در قطعات موسیقی بی‌کلام، دیگر توجیهی ندارد و تکرار ساده و هزاران‌باره‌ی آن، خود می‌تواند از نشانه‌های رخوت و رکود فکری موسیقی کلاسیک ما باشد.
پیکاپ گیتار

پیکاپ گیتار

همانطور که می دانید وظیفه پیکاپ (Pickup) گیتار تبدیل ارتعاشات سیمهای ساز به سیگنالهای الکتریکی متناسب با شدت و فرکانس این ارتعاشات است. ایده اصلی و نحوه کار یک پیکاپ مغناطیسی معمولی گیتار به یک هسته مغناطیسی و سیم پیچی که دور آن پیچیده شده است باز می گردد.
هوشنگ ظریف: در ضبطها کنترباس زده ام!

هوشنگ ظریف: در ضبطها کنترباس زده ام!

من ساز آقای لطف الله مجد را بسیار دوست داشتم و وقتی هم به هنرستان رفتم، آقای خالقی پرسیدند، چه سازی دوست داری بزنی؟ گفتم تار! همان موقع من با چوب، یک چهارچوب درست کرده بودم، یک دسته که به آن میخ شده بود داشت و به آن نخ بسته بودم …! به تار علاقه زیادی داشتم.
اپراخانه (I)

اپراخانه (I)

خانه اپرا یک ساختمان تأتر است، برای اجرای اپراهایی که شامل صحنه، محل قرار گرفتن ارکستر، صندلی های شنوندگان و امکانات پشت صحنه برای رختکن و تغییرات صحنه می باشد. بعضی از سالنها بطور وی‍ژه برای اجرای اپرا ساخته شده اند و بعضی از آنها بخشی از یک مجموعه بزرگتری از یک مرکز اجرای هنرهای نمایشی می باشند.
دیلان‌ به‌ روایت‌ هندریکس‌ – ۲

دیلان‌ به‌ روایت‌ هندریکس‌ – ۲

تونالیته‌ آهنگ‌ و آکوردهای‌ نواخته‌ شده‌ در آن‌ همانهایی‌ است‌ که‌ دیلان‌ نوشته‌ بود و هندریکس‌توالی‌ آکوردها را به‌ همان صورت‌ که بود حفظ‌ کرد. تنها در یک‌ جا (همراه‌ کلمه‌ joke) به‌ جای‌ آکورد A ازآکورد #F مینور نسبی‌ استفاده‌ کرد.
آخرین خبر موسیقی سال!

آخرین خبر موسیقی سال!

اولین جرقه های نشست صاحبان پایگاهای مجازی در حوزه ی موسیقی ایرانی از دیدارهای دوستانه زده شد و در سال ۱۳۸۶ اولین نشست در شیراز به همت یکی از وبلاگ نویسان “رضا زارعی” برگزار شد. این نشست سه روزه زمینه ی آشنایی وبلاگ نویسان را فراهم کرد. بدیهی است هر نشست اولین، باید دومین و سومین و… را در پی داشته باشد! برای تداوم این نشست ها تلاشهای زیادی برای برگزاری نشست در استان گیلان برای سال ۸۷ توسط نگارنده انجام شد اما متاسفانه به دلیل عدم حمایت نهادهای مربوطه برنامه به کلی لغو شد. به لطف خدا اینک شاهدیم در واپسین روزهای سال ۸۷ دومین نشست، به همت خبرگزاری مهر و همکاری خانه ی موسیقی برگزار شد که در واقع مقدمه ای برای برگزاری اولین جشنواره ی وبلاگ و سایتهای فعال در حوزه ی موسیقی ایرانی بود.
آشنا چون کویر

آشنا چون کویر

بیان درونی ام را به واژه ی “آشنا” و “غریب” و تضاد میانشان اختصاص می دهم و در این جا از “آشنا” می گویم، چراکه درباره اش حرف های ناگفته ی بسیاری دارم. با گذشت سی سال از دوران موسیقایی ام و کشف صداهای متعدد و جستجوی مدام برای دستیابی آن چه غریب به نظر می-رسد، هنوز وقتی با خود خلوت می کنم به دنبال صدای آشنا می گردم غالباً در پی این بوده ام که زیر و بالای هر آن چه را که غریب می ماند، از صدا، سکوت ـ زمان و مکان، غربت را بردارم و آشنایش کنم و نهایتاً از غرابت دوری کنم؛ باز گردم و هر آن چه آشناست را در مقابل بگذارم و بکوشم تا در آینده آن را ترسیم سازم.