عدم اعتنا به بی اعتنایی! (VI)

چارلز آیوز (1954-1874)
چارلز آیوز (1954-1874)
این گذرهای ناگهانی از دیسونانس های تند و تیز به کنسونانس های ملایم، از ویژگی های موسیقی آیوز است و در سراسر قطعه “اردوگاه پاتنام” شنیده می شود. پیانو، بادی های چوبی و بادی های برنجی برای جلب توجه شنونده رقابت می کنند و چندان نمی گذرد که گویی دو دسته همنواز، همزمان در تقابل با یکدیگر می نوازند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

حال و هوای موسیقی با تقلیدی از عبارت آغازین “Yankee Doodle” که به چالاکی با ترومپت، فلوت و ویولن ها نواخته می شود باز هم مضحک تر می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

پس از آشوب های ارکستری دیگر، موسیقی رفته رفته ملایم و کندتر می شود تا تجسم بخش به خواب رفتن کودک باشد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

آکوردی رمز آمیز باصدای زیر که طلایه دار آغاز بخش میانی است، رؤیای کودک را مجسم می کند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

ضرب های مکرر پیانو و طبل که ناهمزمان با ضرب دیگر سازهای ارکستر می نوازند، آغازگر یکی از پرطنین ترین قسمت های موومان است. آیوز در این قسمت به خلق تاثیر همزمانی نغمه های دو دسته موسیقی با تمپو های متفاوت می پردازد (یک دسته شامل زهی ها و بادی های چوبی است و دسته دیگر پیانو، طبل و ترومپت دارد)؛ در اینجا، رهبر ارکستر می بایست همزمان با هر چهار میزانی که با یک دست رهبری می کند، وزن سه میزان را با دست دیگر بنمایاند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

دو دسته با یکدیگر یکی شده و در این لحظه فلوت نغمه پیاده نظام انگلیس (The British Grenadiers) را که از نغمه های محبوب ارتش انقلابی بوده است، می نوازد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

در پی این قسمت، ملودی پراحساس زهی ها را می شنویم که در آغاز بخش پرآشوب پایانی محو می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

در بخش پایانی، آیوز آمیزه ملودیک و ریتمیک آزادانه ای می آفریند و این هنگامی است که تم مارش اصلی با نغمه پیاده نظام انگلیس و تکه های ملودیک دیگر می آمیزد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را



موومان “اردوگاه پاتنام” با آکوردی دیسونانت و گوش خراش پایان می یابد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“پرسش بی پاسخ”:
“پرسش بی پاسخ”، تجسم بخش تکاپوی آیوز برای یافتن معنای زندگی است.

این نخستین قطعه از دو تأمل برای ارکستر مجلسی، نمونه استادانه ای است از توانایی آیوز در انباشتن انواع موسیقی که با تمپوهای مختلف جاری می شوند و به تلاطم و آشوب پرمعنایی می رسند.

یک پس زمینه آهسته زهی، مجموعه ای از جمله های سازهای بادی چوبی که مدام ناهمخوان تر می شوند و یک “پرسش” مکرر و اسرار آمیز با ترومپت، اجزای این اثر می باشند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“سمفونی شماره چهار”:
این دیگر کار خالص آیوز است. سمفونی پر است از واگویه هایی از سرودها، مارش ها و آوازها. بسیاری از آثار قبلی و ناتمام در آن آمده اند و در ارکستر بزرگش، از بغرنجی پر سر و صدا گرفته تا ظرافت آسمانی هارپ و ویولن ها به گوش می رسد.

“موومان اول”، پرلود مائستوزو:
طبق گفته آیوز، در این موومان پرسیده می شود “چرا؟” و سه موومان بعدی سه پاسخ متفاوت می دهند. فانفارهای جدی با گروه کر فرح بخشی جواب می گیرند و نیز خاطراتی از “بیت عنیا” نوئل میسن که آیوز در کوارتت زهی شماره دو خود از آن استفاده کرده بود و “نگهبان، از شب برای ما بگو”.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان دوم”، آلگرتو:
این افراطی ترین موومانی است که آیوز در عمرش ساخته است. در این “کمدی”، شنونده با مونتاژ پرآشوبی از ملودی ها، واگویه ها، پولی ریتم ها و نت های سیاه روبه رو است که تداعی کننده “آشوب زندگی” است.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان سوم”، فوگ، آندانته مدراتو:
یک فوگ آرام و صحیح که طبق گفته آیوز “رجعت زندگی به صورت پرستی و آیین باوری” را بیان می کند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان چهارم”، لارگو مائستوزو:
هرآنچه که شنونده تا اینجا شنیده است به نقطه اوج می رسد. یک مرثیه نظامی وار، خاطرات دوران کودکی آیوز را زنده می کند. گروه کری که “بیت عنیا” را می خواند به اوج می رسد. سپس موسیقی در نوعی تصور ابدیت محو می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

منابع:
یک قرن موسیقی مدرن
درک و دریافت موسیقی
تاریخ جامع موسیقی، جلد چهارم ”تاریخ موسیقی مدرن”
راهنمای جامع موسیقی کلاسیک
تاریخ هنر

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

از روزهای گذشته…

موسیقی و ایدئولوژی (III)

موسیقی و ایدئولوژی (III)

دلیل دیگری نیز که می توان برای عدم وجود محتوایی واحد و مشخص در موسیقی عنوان کرد و اینکه موسیقی توان انتقال یک مفهومی را به طور کامل ندارد، پاسخ به دلیلی است که برخی برای توجیه ضرورت موسیقی می آورند و آن این است که موسیقی عاملی است برای ایجاد آرامش در جهت رهایی از مشکلاتی که در طول زندگی مخصوصا” ماشینی بوجود می آید.
حرکت بخش ها در هارمونی چند بخشی

حرکت بخش ها در هارمونی چند بخشی

در ادامه بحث قبلی راجع به به فاصله میان بخش های چهار صدایی در این مطلب به تشریح گونه های مختلف حرکت بخش ها می پردازیم، دقت کنید که هدف از بررسی این حرکت ها ارائه باید ها و نباید ها برای تدوین بخش های چهارصدایی هنگام تعویض هارمونی یا وصل آکوردها می باشد، ابتدا حرکت های غیر مستقیم.
درباره آرشه (I)

درباره آرشه (I)

یک ساز زهی بدون کاربردآرشه عملا به شکلی کامل و در خور توانایی های قطعی ساز قابل استفاده نیست. همچنین،آرشه نیز بدون وجود ساززهی مربوطه بی مفهوم خواهد بود؛ این دو در تعامل کمی و کیفی با یکدیگر بوده و تاثیر گذار بر هم، از سویی دیگر باید به این نکته توجه داشت هیچ مدرکی دال بر این موضوع وجود ندارد که سازهای زهی صرف همواره بر سازهایی که استفاده آرشه در آن اجتناب ناپذیر است، تقدم و برتری داشته اند. سازهای زهی مدتها قبل از خانواده ویلن پدید آمده اند و در طول زمان با توجه به تغییرات متنوع در حیطه موسیقی و توانایی های بشری دچار تحولات و پیشرفتهایی شده اند.
گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (VI)

گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (VI)

اما ایشان در کنار نقد و ایراد (بویژه از واژه «کلاسیک» در رابطه با موسیقی ایرانی) به یک «تمایل شخصی» خودشان هم پرداخته اند که: «… مقایسه ی میان تئوری شسته و رفته اروپای قرن ۱۷ و تئوری های پیچیده مربوط به موسیقی ایران با یک تمثیل صورت پذیرد: تفاوت مکانیک نیوتونی (رفتار با ثبات و محاسبه پذیر تنالیته های ماژور و مینور) و مکانیک کوآنتومی (ناپایداری و عدم قطعیت که در موسیقی ایرانی موج می زند).» (ص۱۷۵)
زنان موسیقی یا موسیقی زنان! (I)

زنان موسیقی یا موسیقی زنان! (I)

مطلبی که پیش رو دارید، در پاسخ به مقاله ی کلید در دوزخ، نوشته ی فرشاد توکلی در سایت زنان موسیقی نوشته شده است.)
هماهنگی در موسیقی ایران (II)

هماهنگی در موسیقی ایران (II)

از کارهای او یکی ترجمه کتاب «هارمنی» بود که آنهم به کمک مزین الدوله انجام شد و شامل جزوه ای بود که توسط او به شاگردان مدرسه موزیک تدریس می شد و بچاپ هم نرسید. این کتاب در حقیقت یک نوع هم آهنگی ساده برای پیانو بود و بسبک چهارصدایی نوشته نمیشد بلکه آنهم شامل دست راست و دست چپ پیانو بود و به هرحال برای اولین بار تدریس این فن در مدرسه موزیک شروع شد. سالار معزز مارشهای نظامی و سرودهائی هم برای مدارس میساخت که آنها را نیز بهمان سبک «هارمونیزه» میکرد که با پبانو نواخته میشد و برای ارکستر نظامی هم مینوشت که در دسته های موزیک نواخته میشد.
مصائب اجرای دوباره (I)

مصائب اجرای دوباره (I)

اجرای مجدد، آن چه به گونه‌ای هنجار مسلط در موسیقی دستگاهی به حساب می‌آید (۱) به همین نسبت در موسیقی جمعی ما کمیاب است. رفتار جامعه‌ی موسیقی‌دان و شنونده‌ی ما در مقابل اجرای مجدد آثار آهنگسازی شده نوعی رفتار تناقض‌آمیز است. از یک سو اجرای مجدد الگوها در موسیقی دستگاهی به حدی نهادینه شده، حتا کسانی با اجرای مو به‌ مو (و بدون تفسیر شخصی) ردیف هنوز می‌توانند لااقل در ذهن بخشی از جامعه‌ی موسیقی به عنوان هنرمند مطرح شوند و از سوی دیگر عمل به همین رفتار در مقابل قطعات از پیش ساخته شده کمتر دیده می‌شود.
درباره “پرنده های شهر من” (I)

درباره “پرنده های شهر من” (I)

حمیدرضا* ١٢ سال داشت که به کلاس تئوری من آمد. پسری کم حرف و خجالتی ولی با شوری درونی که هرگاه زبان می گشاد، این شوریدگی بر ملا می شد. در گیر و دار ورود به هنرستان موسیقی بود و ساز ویلن کلاسیک می زد. با ورود به هنرستان موسیقی سوره، کمانچه را انتخاب کرد و گرایشات موسیقی اش به موسیقی ایرانی بیشتر و بیشتر شد.
۸۵ سالگی اسطوره جاز – ۲

۸۵ سالگی اسطوره جاز – ۲

سال ۱۹۴۵، نورمبرگ محل تجمع سالیانه نازیها بود و آدولف هیتلر (Adolph Hitler) در طی آنها پیام نفرت خود را پخش میکرد و به همین خاطر شهرت بسیار بدی داشت. اما بعد از پایان جنگ، بروبک با گروه خود به نام Wolf Pack سالن اپرای نورمبرگ را بازگشایی کرد و در اول جولای ۱۹۴۵، پیام صلح و دوستی را به گوش همگان رسانید.
صنعت فرهنگ (قسمت دوم)

صنعت فرهنگ (قسمت دوم)

یکی دیگر از مهمترین ابزارهای صنعت فرهنگ در تمام دنیا تلویزیون است که ابزاری قدرتمند برای همانند سازی و پایین آوردن سطح درک عمومی از هنر وهمچنین حذف موفق هرگونه مخالفت فرهنگ ورانه‌ای. این رسانه در کشور ما تابع همان وضعیت دو پاره جغرافیایی است اما حتا نگاهی بسیار سطحی به آثار هنری ارائه شده در این رسانه نشانگر عدم تفاوت عمده در روند هر دو بخش با وجود ظاهر بسیار متفاوتشان است.