عدم اعتنا به بی اعتنایی! (VI)

چارلز آیوز (1954-1874)
چارلز آیوز (1954-1874)
این گذرهای ناگهانی از دیسونانس های تند و تیز به کنسونانس های ملایم، از ویژگی های موسیقی آیوز است و در سراسر قطعه “اردوگاه پاتنام” شنیده می شود. پیانو، بادی های چوبی و بادی های برنجی برای جلب توجه شنونده رقابت می کنند و چندان نمی گذرد که گویی دو دسته همنواز، همزمان در تقابل با یکدیگر می نوازند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

حال و هوای موسیقی با تقلیدی از عبارت آغازین “Yankee Doodle” که به چالاکی با ترومپت، فلوت و ویولن ها نواخته می شود باز هم مضحک تر می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

پس از آشوب های ارکستری دیگر، موسیقی رفته رفته ملایم و کندتر می شود تا تجسم بخش به خواب رفتن کودک باشد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

آکوردی رمز آمیز باصدای زیر که طلایه دار آغاز بخش میانی است، رؤیای کودک را مجسم می کند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

ضرب های مکرر پیانو و طبل که ناهمزمان با ضرب دیگر سازهای ارکستر می نوازند، آغازگر یکی از پرطنین ترین قسمت های موومان است. آیوز در این قسمت به خلق تاثیر همزمانی نغمه های دو دسته موسیقی با تمپو های متفاوت می پردازد (یک دسته شامل زهی ها و بادی های چوبی است و دسته دیگر پیانو، طبل و ترومپت دارد)؛ در اینجا، رهبر ارکستر می بایست همزمان با هر چهار میزانی که با یک دست رهبری می کند، وزن سه میزان را با دست دیگر بنمایاند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

دو دسته با یکدیگر یکی شده و در این لحظه فلوت نغمه پیاده نظام انگلیس (The British Grenadiers) را که از نغمه های محبوب ارتش انقلابی بوده است، می نوازد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

در پی این قسمت، ملودی پراحساس زهی ها را می شنویم که در آغاز بخش پرآشوب پایانی محو می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

در بخش پایانی، آیوز آمیزه ملودیک و ریتمیک آزادانه ای می آفریند و این هنگامی است که تم مارش اصلی با نغمه پیاده نظام انگلیس و تکه های ملودیک دیگر می آمیزد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را



موومان “اردوگاه پاتنام” با آکوردی دیسونانت و گوش خراش پایان می یابد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“پرسش بی پاسخ”:
“پرسش بی پاسخ”، تجسم بخش تکاپوی آیوز برای یافتن معنای زندگی است.

این نخستین قطعه از دو تأمل برای ارکستر مجلسی، نمونه استادانه ای است از توانایی آیوز در انباشتن انواع موسیقی که با تمپوهای مختلف جاری می شوند و به تلاطم و آشوب پرمعنایی می رسند.

یک پس زمینه آهسته زهی، مجموعه ای از جمله های سازهای بادی چوبی که مدام ناهمخوان تر می شوند و یک “پرسش” مکرر و اسرار آمیز با ترومپت، اجزای این اثر می باشند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“سمفونی شماره چهار”:
این دیگر کار خالص آیوز است. سمفونی پر است از واگویه هایی از سرودها، مارش ها و آوازها. بسیاری از آثار قبلی و ناتمام در آن آمده اند و در ارکستر بزرگش، از بغرنجی پر سر و صدا گرفته تا ظرافت آسمانی هارپ و ویولن ها به گوش می رسد.

“موومان اول”، پرلود مائستوزو:
طبق گفته آیوز، در این موومان پرسیده می شود “چرا؟” و سه موومان بعدی سه پاسخ متفاوت می دهند. فانفارهای جدی با گروه کر فرح بخشی جواب می گیرند و نیز خاطراتی از “بیت عنیا” نوئل میسن که آیوز در کوارتت زهی شماره دو خود از آن استفاده کرده بود و “نگهبان، از شب برای ما بگو”.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان دوم”، آلگرتو:
این افراطی ترین موومانی است که آیوز در عمرش ساخته است. در این “کمدی”، شنونده با مونتاژ پرآشوبی از ملودی ها، واگویه ها، پولی ریتم ها و نت های سیاه روبه رو است که تداعی کننده “آشوب زندگی” است.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان سوم”، فوگ، آندانته مدراتو:
یک فوگ آرام و صحیح که طبق گفته آیوز “رجعت زندگی به صورت پرستی و آیین باوری” را بیان می کند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان چهارم”، لارگو مائستوزو:
هرآنچه که شنونده تا اینجا شنیده است به نقطه اوج می رسد. یک مرثیه نظامی وار، خاطرات دوران کودکی آیوز را زنده می کند. گروه کری که “بیت عنیا” را می خواند به اوج می رسد. سپس موسیقی در نوعی تصور ابدیت محو می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

منابع:
یک قرن موسیقی مدرن
درک و دریافت موسیقی
تاریخ جامع موسیقی، جلد چهارم ”تاریخ موسیقی مدرن”
راهنمای جامع موسیقی کلاسیک
تاریخ هنر

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شروع یک گفتگو «نغمه» یا «صدا»

از دیدگاه علم فیزیک، فرق اصوات موسیقایی با اصوات غیر موسیقایی، در طول موج آنهاست. هنگامی که ارتعاش صوت منظم باشد، دامنۀ موج و بسامد آن ثابت و منظم است و به گوش خوش می آید، اصوات موسیقایی غالباً از این نوعند، این امواج در زبان انگلیسی تن (tone) نامیده می شوند؛ ولی هنگامی که ارتعاش صوت نامنظم باشد و دامنه و بسامد موج دایماً بدون نظم و قاعدۀ خاصی تغییر کند، به گوش ناخوشایند است و اصوات غیرموسیقایی از این نوع هستند، این امواج در زبان انگلیسی نویز (Noise) نامیده می شوند.* فرهنگستان زبان و ادب فارسی در مقابل واژه پیچ (Pitch) و تن (Tone) اصطلاح فارسی نغمه را استفاده کرده که در سال های اخیر تا حد زیادی جای خود را در ادبیات موسیقی شناسی باز کرده است و در کتاب های موسیقی نیز بسیار دیده می شود که به جای صوت موسیقایی از واژه «نغمه» استفاده شده است. نوشته ای که پیش رو دارید، به نقد این واژه مصوب شده توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی می پردازد.

نوائی: ما به دنبال رقابت سالم هستیم

با خانم موحد در این خصوص مشورت کردیم و حتی من پیشنهاد کردم که این کر فلوت از دامان انجمن فلوت بیرون بیاید چون اکثر اعضا مشترک هستند اما خانم دکتر موافقت نکردند گفتند که بهتر است که هرکدام از سازمان ها به طور جداگانه کار کنند ولی بچه ها هم خیلی از این ایده استقبال کردند و همانجا سازهایمان را باز کردیم و دو سه تا قطعه ای که من با خودم داشتم اتفاقی، تمرین کردیم و آن اولین جلسه ای بود که کر فلوت در منزل خانم دکتر موحد تمرین کرد و در آنجا حدود پانزده شانزده نفر بودیم، وقتی که باهم تمرین کردیم من به آنها گفتم که معمولا یک چنین کاری را نمی توان بدون رهبر انجام داد.

از روزهای گذشته…

نگاهی به اپرای عاشورا (III)

نگاهی به اپرای عاشورا (III)

با ترمولو های زهی ها و رنگ آمیزی بادی چوبی ها فضای شبی خوف انگیز را ترسیم میکند، همسر شمر در این پرده که در آواز دشتی به همراه شارح داستان، محتشم کاشانی میخواند “… بیا ای شمر بد گوهر بشو آسوده امشب را زمانی بر سر بستر” شمر بدون توجه به صدای همسرش با خود میگوید “نمیدانم شوم فردا به میدان ستم کشته و یا قالب شوم آنگه بر این شاه ملک لشکر…” حرکتهای خارج از گام ارکستر بر روی صدای خواننده نقش شمر، تشویش و اضطراب شیطانی وجود او را که همچون آتش زبانه میکشد را به خوبی به شنونده القا میکند.
استعداد سنجی در آموزش موسیقی (I)

استعداد سنجی در آموزش موسیقی (I)

از آنجا که “آموزش” در موسیقی امری بسیار مهم و زیرساخت موسیقی افراد را شکل می دهد، دارای حساسیت قابل توجهی می باشد و معلم متخصص و با تجربه در امر آموزش را می طلبد. معلمی که علاوه بر دانش موسیقی و مهارت در تدریس، از علم روانشناسی و چگونگی تعامل با هنرجویان مختلف نیز بهره مند باشد. چنین معلمی در ابتدا نیازمند شناخت کافی از توانایی و استعدادهای هنرجوی مورد تعلیم خود می باشد.
موریس راول، اسطوره امپرسیونیست (V)

موریس راول، اسطوره امپرسیونیست (V)

در سال ۱۹۲۰ رئیس جمهور فرانسه مدال افتخار ل‍ژیون را به وی اهدا نمود اما راول آن را نپذیرفت. سال بعد به نواحی دور فرانسه رفت و به نوشتن موسیقی ادامه داد اگرچه نه آنچنان پربار اما می توانست در محیطی آرامتر هنرش را دنبال کند. وی به طور مرتب به پاریس باز می گشت برای اجرا و ادامه روابط اجتماعیش و همچنین کنسرتهای خارج از کشور خود را گسترش میداد.
درسهایی برای نوازندگان (انگشت چهارم)

درسهایی برای نوازندگان (انگشت چهارم)

نوشته ای را که ملاحظه می کنید تلاشی است در جهت شناخت و آگاهی بیشتر، آنچه پیش روست حرکتی دیگر در مسیریست که بتوانیم امکان دانستن بیشتر را فراهم کنیم تا که شاید بستر حاصل خیز وجودمان را برای تولدی دیگر محیا سازیم، آری، به دور از هر گونه تعیین تکلیف برای اشخاص و افرادی که در نوع خود دستی بر آتش دارند و آنها نیز در مسیر توسعه با هر بضاعتی کوشش می کنند.
حضور گروه موسیقی دل آوا در فستیوال رنسانس ارمنستان

حضور گروه موسیقی دل آوا در فستیوال رنسانس ارمنستان

گروه موسیقی دل آوا مقام نخست بخش موسیقی فولکلور را در فستیوال موسیقی رنسانس ارمنستان دریافت کرد. این فستیوال هر سال به مناسبت سالگرد کشتار ارامنه و یادمان این واقعه تاریخی در شهر گیومری از ۱۰ آوریل تا ۱۰ می‌ برگزار می‌گردد و از تمامی‌ دنیا گروه‌های موسیقی در بخش‌های مختلف و سبک‌های گوناگون موسیقی در آن شرکت می‌کنند. این فستیوال بین‌‌المللی، چندی قبل فراخوانی اینترنتی برای شرکتِ گروه‌های مختلف موسیقی از سراسر جهان داده بود که در آن امکان حضور گروه‌های مختلف در سبک هایی مثل جز، راک، کلاسیک، موسیقی کانتری و… وجود داشت.
نگاهی به اپرای مولوی (XVII)

نگاهی به اپرای مولوی (XVII)

در ادامه پرده دهم حضور شمس را می بینیم که با آوازی متریک می خواند: «… ابلیس فقیه است گر اینها فقهایند». لطف اجرای این بخش که با قدرت مثال زدنی همایون شجریان در آواز به اجرا در می آید، با پاساژی که بعد از یک سکوت توسط ارکستر به گوش میرسد دوچندان می شود؛ در ادامه این کلام شمس، مرید او مولانا به تکرار آن جمله می پردازد و مریدان جاهل را به خشم وا می دارد.
ترس از صحنه (اضطراب اجرا)

ترس از صحنه (اضطراب اجرا)

اگر فکرِ حضور مقابل گروهی از مردم و اجرا شما را می ترساند، خودتان را در این ترس تنها ندانید. میلیون ها نفر هستند که درگیر اضطراب اجرا یا “ترسِ صحنه” هستند. به راستی که بسیاری از مردم بیماری آنفولانزا را به اجرا ترجیح می دهند! ورزشکاران، موسیقیدانان، هنرپیشگان و سخنرانان اغلب درگیر این نوع اضطراب هستند.
انتشار دو اثر از محمدرضا تفضلی

انتشار دو اثر از محمدرضا تفضلی

دو اثر از محمدرضا تفضلی توسط انتشارات ماهور به انتشار رسید. تفضلی هم اکنون در دانشکده موسیقی دانشگاه هنر، دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد و دانشگاه تهران به تدریس مشغول است. همچنین وی عضو هیئت علمی دانشگاه هنر تهران و مدیر گروه بخش آهنگسازی این دانشگاه می باشد. در ماه گذشته یک دئوی ویولون و ویولا از محمدرضا تفضلی با اجرای پانیذ فریوسفی و ستاره بهشتی به روی صحنه رفت.
منیژه صهبایی: تشکیل ارکستر مجلسی در ادامه پروژه های فرهنگی منوچهر صهبایی است

منیژه صهبایی: تشکیل ارکستر مجلسی در ادامه پروژه های فرهنگی منوچهر صهبایی است

به تازگی در جریان فارسی زبان خبر افتتاح «ارکستر مجلسی ایران» منتشر شده است. در این خبر آمده که ارکستر مجلسی ایران با هدف ارائه موسیقی کلاسیک جهانی و ارتقای فرهنگ شنیداری به رهبری ارکستر منوچهر صهبایی فعالیت خواهد کرد. امروز گفتگوی ما را با منیژه صهبایی مدیر این ارکستر می خوانید: درباره این ارکستر…
ادامهٔ مطلب »
نه زن، نه گریه

نه زن، نه گریه

بدون شک یکی از موفق ترین کارهای باب مارلی در طول زندگی هنری اش، ترانه No Woman No Cry است که یاد آور خاطرات باب در زمانی است که در “Trench Town” در همسایگی “Kisgston” پایتخت جامائیکا زندگی می کرده است.