عدم اعتنا به بی اعتنایی! (VI)

چارلز آیوز (1954-1874)
چارلز آیوز (1954-1874)
این گذرهای ناگهانی از دیسونانس های تند و تیز به کنسونانس های ملایم، از ویژگی های موسیقی آیوز است و در سراسر قطعه “اردوگاه پاتنام” شنیده می شود. پیانو، بادی های چوبی و بادی های برنجی برای جلب توجه شنونده رقابت می کنند و چندان نمی گذرد که گویی دو دسته همنواز، همزمان در تقابل با یکدیگر می نوازند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

حال و هوای موسیقی با تقلیدی از عبارت آغازین “Yankee Doodle” که به چالاکی با ترومپت، فلوت و ویولن ها نواخته می شود باز هم مضحک تر می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

پس از آشوب های ارکستری دیگر، موسیقی رفته رفته ملایم و کندتر می شود تا تجسم بخش به خواب رفتن کودک باشد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

آکوردی رمز آمیز باصدای زیر که طلایه دار آغاز بخش میانی است، رؤیای کودک را مجسم می کند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

ضرب های مکرر پیانو و طبل که ناهمزمان با ضرب دیگر سازهای ارکستر می نوازند، آغازگر یکی از پرطنین ترین قسمت های موومان است. آیوز در این قسمت به خلق تاثیر همزمانی نغمه های دو دسته موسیقی با تمپو های متفاوت می پردازد (یک دسته شامل زهی ها و بادی های چوبی است و دسته دیگر پیانو، طبل و ترومپت دارد)؛ در اینجا، رهبر ارکستر می بایست همزمان با هر چهار میزانی که با یک دست رهبری می کند، وزن سه میزان را با دست دیگر بنمایاند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

دو دسته با یکدیگر یکی شده و در این لحظه فلوت نغمه پیاده نظام انگلیس (The British Grenadiers) را که از نغمه های محبوب ارتش انقلابی بوده است، می نوازد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

در پی این قسمت، ملودی پراحساس زهی ها را می شنویم که در آغاز بخش پرآشوب پایانی محو می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

در بخش پایانی، آیوز آمیزه ملودیک و ریتمیک آزادانه ای می آفریند و این هنگامی است که تم مارش اصلی با نغمه پیاده نظام انگلیس و تکه های ملودیک دیگر می آمیزد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را



موومان “اردوگاه پاتنام” با آکوردی دیسونانت و گوش خراش پایان می یابد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“پرسش بی پاسخ”:
“پرسش بی پاسخ”، تجسم بخش تکاپوی آیوز برای یافتن معنای زندگی است.

این نخستین قطعه از دو تأمل برای ارکستر مجلسی، نمونه استادانه ای است از توانایی آیوز در انباشتن انواع موسیقی که با تمپوهای مختلف جاری می شوند و به تلاطم و آشوب پرمعنایی می رسند.

یک پس زمینه آهسته زهی، مجموعه ای از جمله های سازهای بادی چوبی که مدام ناهمخوان تر می شوند و یک “پرسش” مکرر و اسرار آمیز با ترومپت، اجزای این اثر می باشند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“سمفونی شماره چهار”:
این دیگر کار خالص آیوز است. سمفونی پر است از واگویه هایی از سرودها، مارش ها و آوازها. بسیاری از آثار قبلی و ناتمام در آن آمده اند و در ارکستر بزرگش، از بغرنجی پر سر و صدا گرفته تا ظرافت آسمانی هارپ و ویولن ها به گوش می رسد.

“موومان اول”، پرلود مائستوزو:
طبق گفته آیوز، در این موومان پرسیده می شود “چرا؟” و سه موومان بعدی سه پاسخ متفاوت می دهند. فانفارهای جدی با گروه کر فرح بخشی جواب می گیرند و نیز خاطراتی از “بیت عنیا” نوئل میسن که آیوز در کوارتت زهی شماره دو خود از آن استفاده کرده بود و “نگهبان، از شب برای ما بگو”.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان دوم”، آلگرتو:
این افراطی ترین موومانی است که آیوز در عمرش ساخته است. در این “کمدی”، شنونده با مونتاژ پرآشوبی از ملودی ها، واگویه ها، پولی ریتم ها و نت های سیاه روبه رو است که تداعی کننده “آشوب زندگی” است.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان سوم”، فوگ، آندانته مدراتو:
یک فوگ آرام و صحیح که طبق گفته آیوز “رجعت زندگی به صورت پرستی و آیین باوری” را بیان می کند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان چهارم”، لارگو مائستوزو:
هرآنچه که شنونده تا اینجا شنیده است به نقطه اوج می رسد. یک مرثیه نظامی وار، خاطرات دوران کودکی آیوز را زنده می کند. گروه کری که “بیت عنیا” را می خواند به اوج می رسد. سپس موسیقی در نوعی تصور ابدیت محو می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

منابع:
یک قرن موسیقی مدرن
درک و دریافت موسیقی
تاریخ جامع موسیقی، جلد چهارم ”تاریخ موسیقی مدرن”
راهنمای جامع موسیقی کلاسیک
تاریخ هنر

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

هماهنگی در موسیقی ایران (II)

از کارهای او یکی ترجمه کتاب «هارمنی» بود که آنهم به کمک مزین الدوله انجام شد و شامل جزوه ای بود که توسط او به شاگردان مدرسه موزیک تدریس می شد و بچاپ هم نرسید. این کتاب در حقیقت یک نوع هم آهنگی ساده برای پیانو بود و بسبک چهارصدایی نوشته نمیشد بلکه آنهم شامل دست راست و دست چپ پیانو بود و به هرحال برای اولین بار تدریس این فن در مدرسه موزیک شروع شد. سالار معزز مارشهای نظامی و سرودهائی هم برای مدارس میساخت که آنها را نیز بهمان سبک «هارمونیزه» میکرد که با پبانو نواخته میشد و برای ارکستر نظامی هم مینوشت که در دسته های موزیک نواخته میشد.

«نیاز به کمالگرایی داریم» (VI)

به دلیل بزرگ شدن جامعه موسیقی در سی سال اخیر این مشکل بیشتر به چشم می آید ولی سابقه تاریخی داشته است چراکه اصولا در موسیقی ایرانی تولید کننده موسیقی از نوازنده موسیقی جدا نبوده است. این سنت در موسیقی کلاسیک هم تا پایان قرون وسطا وجود داشته است ولی به مرور زمان شنوندگان موسیقی کمالگرایی را به جایی می رسانند که دیگر اثر هر نوازنده ای برایشان قابل قبول نبوده و دیگر دوره کارهایی که از نظر چند صدایی ضعیف بودند به پایان رسیده بوده است و این آغاز تخصصی شدن آهنگسازی بوده است. این روند سالها پیش می رود تا جایی که یک شخصیت مستقل به نام آهنگساز و شخصیت مستقل دیگری به نام نوازنده شکل می گیرد ولی باز تا امروز هم بسیاری از آهنگسازان در نوازندگی هم توانایی های قابل توجهی دارند.

از روزهای گذشته…

گزارشی از کنسرت مسعود زین الدین و آرش لطفی در اصفهان

گزارشی از کنسرت مسعود زین الدین و آرش لطفی در اصفهان

در تاریخ ۶ و ۷ مرداد در تالار محمود فرشچیانِ شهر اصفهان، کنسرت موسیقی دستگاهی با نوازندگی تار مسعود زین الدین و همراهی تمبک آرش لطفی برگذار شد. برنامه در دو قسمت سه گاه و بیات ترک ترتیب داده شده بود، در قسمت اول در دستگاه سه گاه، قطعات آوازی و نیزضربی در ریتمهای سنگین و لنگ اجرا شد.
چهلمین سالروز درگذشت روح الله خالقی

چهلمین سالروز درگذشت روح الله خالقی

بیست و یکم آبان ماه امسال، چهلمین سالروز درگذشت روح الله خالقی، آهنگساز و پژوهشگر نامدار ایرانی است. هنرمندی متعهد که با ساخت آثاری چون سرود «ای ایران»، ترانه های «حالا چرا»، «می ناب» و نگارش کتاب هایی چون «سرگذشت موسیقی ایران» و «نظری به موسیقی» تاثیری عمیق و انکارناپذیر بر موسیقی ایران گذاشت.
گزارش جلسه دهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

گزارش جلسه دهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

عصر روز چهارشنبه ۲۰ فروردین ماه ۱۳۹۲، کارگاه «آشنایی با نقد موسیقی» پس از وقفه‌‌ای چند هفته‌ای به مناسبت تعطیلات نوروزی، با برگزاری دهمین جلسه، کار خود را پی‌گرفت. این جلسه که همچون جلسه‌ی پیش از آن (نهم)، از دوره‌ی دوم کارگاه (متمرکز بر «سبک‌ها و مکتب‌های نقد موسیقی») محسوب می‌شد، عنوان «نقد تفسیری» را بر خود داشت.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت سی ام)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت سی ام)

مسلماً انگیزه خلق اثر و تاریخ پیدایش اصل و هر یک از اجراها و یا تفسیری مختصر اما کارشناسانه از هر اثر و هر اجرا و اقوال مشاهیر و صاحب نظران در مورد آن، همگی میتوانند بر ارزش تاریخی و غنای چنین فهرستی بیفزایند. چنین گامی تنها اقدامی فرهنگی و تاریخی نبوده بلکه ادای دینی است به استاد وزیری و شاگرد و دوست وفادارش.
گفتگو با آرش محافظ (V)

گفتگو با آرش محافظ (V)

فقط با این ایده که یک ریتم بگیرم و فرمی داشته باشم، ردیف را به زور می‌خواهید در آن قالب ببرید و چیز جالبی نمی‌شود و نمونه‌هایی هم داریم. اول باید در آن سبک رفت و زد. همه‌ی آهنگسازان بزرگ دنیا آهنگسازی‌های پیش از خود را بلد بودند و درونی‌اش کرده بودند و حالا باید ساختارشکنی می‌کردند و در ارکستراسیون ابتکار می‌کردند. باید کار قبل از خود را بشناسید. باید ردیف را خوب شناخت و در گوشه‌ای از ذهن قرار داد و اینها را هم شناخت و بعد از مدتی که احساس کردید به‌خوبی مسلط شدید، مقاله‌ها را هم حتما بخوانید و شروع کنید. خوشبختانه با تمام نقاط ضعفی که در جامعه هست، به نسبت موسیقی آذربایجان و تاجیکستان، موسیقی ایرانی درحال یک رنسانس است. یکسری فهمیده‌اند و درحال تلاش هستند. هنوز در باکو و آذربایجان این نیست و مثل دهه ۶۰ ایران است. هر کنسرتی در باکو بروید که مقام ماهور باشد می‌دانید چه تصنیفی می‌خواهند بخوانند و بزنند.
سخنرانی پورقناد در نقد نغمه (II)

سخنرانی پورقناد در نقد نغمه (II)

مشکلی بزرگ در همنوازی سازهای مضرابی وجود دارد که باعث شده حتی عده ای از منتقدان، موافق گروه نوازی سازهای مضرابی نباشند و آن ایجاد نویزی است که هنگام همنوازی ایجاد می شود. وقتی ما گرافی که مربوط به ثبت سازهای کششی است را می بینیم متوجه می شویم یک فرکانس همراه با هارمونیک هایش به شکل موازی و نامیرا از ابتدا تا انتهای نت اجرا شده دیده می شود، در حالی که در سازهای مضرابی یک پیک قوی همراه با نویز و نوفه و فرکانسهای بالا بوجود می آید و پس از آن طنینی از فرکانس اصلی را به صورت میرا داریم.
از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (III)

از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (III)

مجلهء موزیک ایران را بهمن هیربد، شش سالی پیش از دورهء سوّم مجله موسیقی، بنیاد کرده بود. جالب است که هیربد، که کارمند وزارت دارائی بود و تنها آشنائی تفنن‌آمیزی با ویولن داشت، بدون برخورداری از حمایت‌های مالی دولتی، توانسته بود جمع مخاطبان گسترده‌تری برای مجلهء خود فراهم آورد. مجلهء موزیک ایران‌ را هم استادان و هنرجویان هنرستان‌ها می‌خواندند، هم جانبداران موسیقی‌ مغرب زمین و هم هواخواهان موسیقی سنتی و حتی جوانان و نوجوانانی که به‌ موسیقی سبک شهری (ترانه‌ها) دلبسته بودند.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (VII)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (VII)

با گذشت زمان و صاحب شدن خانه ای دائمی تر، ذوق موسیقایی الگار برای باری دیگر فوران نمود: “سوئیت سورن” (Severn Suite op. 87)، “، قسمت دیگری از “رژه ی شکوه و جلال” (Pomp and Circumstance March op. 39)، “سوئیت پرستاران” (Nursery Suite)، و چندین و چند قطعه ی کوچک دیگر. اپرای “زن اسپانیایی” (The Spanish Lady op. 89) و “سمفونی سوم” (Symphony No 3 op. 88) نیز در همین دوران نگاشته شدند. اگرچه، این قطعات ادامه پیدا نکردند چرا که در اکتبر ۱۹۳۳، الگار دچار عارضه ی سرطان شد.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه دهم (II)

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه دهم (II)

از موضوعات اصلی در زمینۀ موسیقی و بدن، «رقص» است. رقص مانند دیگر هنرها، شیوه‌ای است در بیان احساس انسانی که در اشکال بی‌شماری در نزد اقوام مختلف بروز می‌کند. رقص به بیان ساده، ارضاء کنندۀ قوۀ احساس موتورال آدمی و از نوزادی تا کهن‌سالی، همراه انسان است. رقص‌ها طیف وسیعی از بازی‌های کودکانه و ساده تا حرکات برنامه‌ریزی شدۀ گروهی بر روی صحنه را شامل می‌شود. رقص‌ گاه به صورت بداهه‌پردازانه نمود می‌کند و گاه هریک از حرکات آن‌، سمبلی برای معنا در بستر فلسفی، مذهبی، عاطفی یا غریزی است.
از هم پاشیده شدن گروه کول

از هم پاشیده شدن گروه کول

در طی سالهای ۴۷ و ۴۸ تغییراتی در گروه و زندگی خصوصی نات کول (Nat Cole) به وقوع پیوست. اسکار مور گیتاریست و جانی میلر نوازنده بیس به فاصله چند ماه پس از ده سال گروه را ترک کردند. اروینگ اشبی (Irving Ashby) و جو کامفرت (Joe Comfort) جایگزین آنها شدند.