عدم اعتنا به بی اعتنایی! (VI)

چارلز آیوز (1954-1874)
چارلز آیوز (1954-1874)
این گذرهای ناگهانی از دیسونانس های تند و تیز به کنسونانس های ملایم، از ویژگی های موسیقی آیوز است و در سراسر قطعه “اردوگاه پاتنام” شنیده می شود. پیانو، بادی های چوبی و بادی های برنجی برای جلب توجه شنونده رقابت می کنند و چندان نمی گذرد که گویی دو دسته همنواز، همزمان در تقابل با یکدیگر می نوازند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

حال و هوای موسیقی با تقلیدی از عبارت آغازین “Yankee Doodle” که به چالاکی با ترومپت، فلوت و ویولن ها نواخته می شود باز هم مضحک تر می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

پس از آشوب های ارکستری دیگر، موسیقی رفته رفته ملایم و کندتر می شود تا تجسم بخش به خواب رفتن کودک باشد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

آکوردی رمز آمیز باصدای زیر که طلایه دار آغاز بخش میانی است، رؤیای کودک را مجسم می کند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

ضرب های مکرر پیانو و طبل که ناهمزمان با ضرب دیگر سازهای ارکستر می نوازند، آغازگر یکی از پرطنین ترین قسمت های موومان است. آیوز در این قسمت به خلق تاثیر همزمانی نغمه های دو دسته موسیقی با تمپو های متفاوت می پردازد (یک دسته شامل زهی ها و بادی های چوبی است و دسته دیگر پیانو، طبل و ترومپت دارد)؛ در اینجا، رهبر ارکستر می بایست همزمان با هر چهار میزانی که با یک دست رهبری می کند، وزن سه میزان را با دست دیگر بنمایاند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

دو دسته با یکدیگر یکی شده و در این لحظه فلوت نغمه پیاده نظام انگلیس (The British Grenadiers) را که از نغمه های محبوب ارتش انقلابی بوده است، می نوازد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

در پی این قسمت، ملودی پراحساس زهی ها را می شنویم که در آغاز بخش پرآشوب پایانی محو می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

در بخش پایانی، آیوز آمیزه ملودیک و ریتمیک آزادانه ای می آفریند و این هنگامی است که تم مارش اصلی با نغمه پیاده نظام انگلیس و تکه های ملودیک دیگر می آمیزد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را



موومان “اردوگاه پاتنام” با آکوردی دیسونانت و گوش خراش پایان می یابد.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“پرسش بی پاسخ”:
“پرسش بی پاسخ”، تجسم بخش تکاپوی آیوز برای یافتن معنای زندگی است.

این نخستین قطعه از دو تأمل برای ارکستر مجلسی، نمونه استادانه ای است از توانایی آیوز در انباشتن انواع موسیقی که با تمپوهای مختلف جاری می شوند و به تلاطم و آشوب پرمعنایی می رسند.

یک پس زمینه آهسته زهی، مجموعه ای از جمله های سازهای بادی چوبی که مدام ناهمخوان تر می شوند و یک “پرسش” مکرر و اسرار آمیز با ترومپت، اجزای این اثر می باشند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“سمفونی شماره چهار”:
این دیگر کار خالص آیوز است. سمفونی پر است از واگویه هایی از سرودها، مارش ها و آوازها. بسیاری از آثار قبلی و ناتمام در آن آمده اند و در ارکستر بزرگش، از بغرنجی پر سر و صدا گرفته تا ظرافت آسمانی هارپ و ویولن ها به گوش می رسد.

“موومان اول”، پرلود مائستوزو:
طبق گفته آیوز، در این موومان پرسیده می شود “چرا؟” و سه موومان بعدی سه پاسخ متفاوت می دهند. فانفارهای جدی با گروه کر فرح بخشی جواب می گیرند و نیز خاطراتی از “بیت عنیا” نوئل میسن که آیوز در کوارتت زهی شماره دو خود از آن استفاده کرده بود و “نگهبان، از شب برای ما بگو”.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان دوم”، آلگرتو:
این افراطی ترین موومانی است که آیوز در عمرش ساخته است. در این “کمدی”، شنونده با مونتاژ پرآشوبی از ملودی ها، واگویه ها، پولی ریتم ها و نت های سیاه روبه رو است که تداعی کننده “آشوب زندگی” است.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان سوم”، فوگ، آندانته مدراتو:
یک فوگ آرام و صحیح که طبق گفته آیوز “رجعت زندگی به صورت پرستی و آیین باوری” را بیان می کند.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

“موومان چهارم”، لارگو مائستوزو:
هرآنچه که شنونده تا اینجا شنیده است به نقطه اوج می رسد. یک مرثیه نظامی وار، خاطرات دوران کودکی آیوز را زنده می کند. گروه کری که “بیت عنیا” را می خواند به اوج می رسد. سپس موسیقی در نوعی تصور ابدیت محو می شود.

audio fileبشنوید بخشی از این اثر را

منابع:
یک قرن موسیقی مدرن
درک و دریافت موسیقی
تاریخ جامع موسیقی، جلد چهارم ”تاریخ موسیقی مدرن”
راهنمای جامع موسیقی کلاسیک
تاریخ هنر

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (VI)

پیروزی (چهارگاه): قطعه ای است در دستگاه چهارگاه با الگوی ساختاری چهارمضراب و با وزنی لنگ و دور ده تایی با ترکیب منظم و دائمی ۳+۴+۳، با اینکه وزن اجرایی این اثر پیچیده است و اجرا و حفظ آن برای نوازندگان کاری مشکل، ولی از لحاظ نغمات و جمله بندی ترکیبی است بسیار شنیدنی و گوش آشنا، این قطعه از مشهور ترین آثار ساخته شدۀ بی کلام در مجموعه آثار چاووش است که برای ترکیب ساز های سنتور، تار، بمتار و کمانچه به عنوان بخش ساز های نغمه پرداز و تنبک به عنوان بخش کوبه ای گروه، طراحی و تنظیم شده است. در قسمتی از اثر نیز شاهد همنوازی دو تنبک بدون همراهی ساز های نغمه پرداز هستیم. در ساخت این قطعه به گوشه هایی چون درآمد، زابل، مخالف چهارگاه، حصار و فرود به چهارگاه اشاره شده است. همانطور که ذکر شد وزن ده تایی این اثر از ابتدا تا انتها ثابت است و در حین اجرای قطعه تغییری نمی کند. ابتدا به پایۀ اثر توجه کنید؛ بعد اجرای هر یک جملات مجددا به این پایه در فواصل مختلف دستگاه چهارگاه می رسیم:

غلامرضا مین باشیان، مرد اولین ها (II)

غلامرضا خان از روی کتابهایی که با کمک مزین الدوله از فرانسه به فارسی ترجمه شده بود به هنرجویان سازشناسی و ارکستراسیون موسیقی نظامی و هارمونی درس می داد. جزوه هایی نیز از او نوشته شد در باب سلفژ و تعلیم سازهای بادی که منتشر نشده است.

از روزهای گذشته…

نگاهی به وضعیت خواننده و خواننده سالاری در موسیقی معاصر ایران (I)

نگاهی به وضعیت خواننده و خواننده سالاری در موسیقی معاصر ایران (I)

شاید همۀ ما سالهاست که با این واژۀ نام آشنا مواجه هستیم و با معضلات و حواشی آن دست و پنجه نرم می کنیم. البته این پدیده (خواننده سالاری) جزئی از معضلات و مشکلات هنری در کلیۀ کشورها و فرهنگ ها است ولی این مساله در ایران به مانند بسیاری از مسائل دیگر بالاخص در ۳ دهۀ اخیر به مساله ای پیچیده و لاینحل تبدیل شده و بازتاب اجتماعی و فرهنگی آن بسیار ملموس تر از بسیاری فرهنگ های دیگر در سایر ملل می باشد.
روش سوزوکی (قسمت بیست و نهم)

روش سوزوکی (قسمت بیست و نهم)

من در سال ۱۸۹۸ در ناگویا (Nagoya) متولد شدم. در خانه ماساکیچی سوزوکی مؤسس بزرگترین کارخانه (کارگاه) ویولون سازی جهان. این را هیچکس نمی‌تواند تعیین کند که به کجا و کدام خانواده تعلق دارم این در دست ما نیست ما نمی‌توانیم تعیین کنیم که به اینجا یا آنجا می‌خواهیم تعلق داشته باشیم و همین است که هست. از دوران پدر جد من سوزوکی، در خانواده یک ساز زامیزن (Samisen) می ساختند، نوعی ساز زهی سه سیمه‌ی ژاپنی که شبیه یانجو بود.
سرنوشت اینگونه به درب می کوبد

سرنوشت اینگونه به درب می کوبد

برای همه علاقمندان به موسیقی سه ضربه کوتاه روی نت سل و یک ضربه بلند روی نت می بمل یادآور جمله آشنایی است، جمله آغازین سمفونی شماره پنج بتهوون در دو مینور که طی سالهای ۱۸۰۴ تا ۱۸۰۷ نوشته شد و در کنار سایر کارهای او در اپوس ۶۷ قرار گرفت.
مطالعه تطبیقی عود و گیتار (VI)

مطالعه تطبیقی عود و گیتار (VI)

شکل گیتار چهار سیمه مصری پس از ورود به اروپا دستخوش تغییرات قابل ملاحظه ای شد زیرا تعداد سیم های آن بین سه، چهار و پنج متغییر بود. با این حال گیتار چهار سیمه تا پایان دوران قرون وسطی محبوب ترین ساز محسوب می شد.
گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

این جنبه‌های مختلف یا دلالت‌های چندگانه مربوط به یک فرهنگ امروزی و صنعتی یا نیمه‌صنعتی هستند اما آیا در یک فرهنگ پیشا‌صنعتی هم می‌توان قایل به آن شد؟ این بستگی دارد به این که تمایز میان فرهنگ توده و نوعی فرهنگ عالی وجود داشته باشد یا نه. اما هر چه باشد معمولاً در این دوره تولید صنعتی (یا تجاری انبوه) موسیقی وجود ندارد.
لئونارد کوهن و باب دیلان ،  شعر و ترانه  – ۱

لئونارد کوهن و باب دیلان ، شعر و ترانه – ۱

رابطه نزدیک میان شعر و موسیقی، ومقایسه تطبیقی میان آن دو، نیازمند بحثی دقیق و گسترده است. هر دو، هم شعر و هم موسیقی، آواها یا شنیدارهایی هستند که ریتم، قافیه و هم آهنگی، و وزن را به کار می گیرند . به ابزار شعر میتوان آرایه های کلامی و زبانی، مجاز و اشارات تلویحی، و دیگر آرایه های ادبی را اضافه کرد و از طرف دیگر هارمونی، هم آوایی و تکنیک های ساز بندی خصوصیات منحصر به موسیقی است.
دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (V)

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (V)

ایده ی مشابهی در مفهوم “مرجع تراکم” مانتل هود وجود دارد: “سریع ترین پالس موجود در قطعه چه بوده است ؟ (البته باید دوبرابر کردن یا سه برابر کردن مشخصه ی تزیین متریک را در نظر نگرفت.) با این که هیچ کس نمی تواند بگوید که کند ترین پالس قطعه چه بوده است اما همه موافق اند که هر قطعه یک پالس سریع دارد. این ابزار اندازه گیری مرجع تراکم نامیده شد.”
موسیقی ایرانی برای گیتار کلاسیک (II)

موسیقی ایرانی برای گیتار کلاسیک (II)

کتاب‌هایی در بازار نشر ایران وجود دارد که حاوی ملودی‌های مشهور برای سازهای مختلف هستند. بیشتر این کتاب‌ها نوازندگان مبتدی را مخاطب اصلی خود انگاشته‌اند؛ یعنی تنها سعی در ارائه‌ی ملودی بدون همراهی صداهای دیگر داشته‌اند تا با ساده‌کردن کارِ نواختن، بیشترین تعداد مخاطب را جذب کنند. در این کتاب‌ها با ملودی‌هایی مواجه‌ایم که گاه…
ادامهٔ مطلب »
موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (VI)

موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (VI)

«این کتاب یک «فرهنگ توصیفی و تحلیلی مفاهیم» است، و در توضیح مسائلی نوشته شده که در شرایط کنونی در جریان دریافت جدی و اندیشیدن به موسیقی پدید می‌آیند. این فرهنگ در گام نخست به کار هنرآموزان موسیقی می‌آید تا وقتی کتابی یا مقاله‌ای درباره‌ی موسیقی می‌خوانند از مفاهیم و نکته‌های مهمی باخبر شوند که از فضای فرهنگی و افق دانسته‌های امروزی ناشی می‌شوند و در نوشته‌های نظری و انتقادی بازتاب می‌یابند.» (احمدی ۱۳۸۹: ۲)
چارلز مکرس (I)

چارلز مکرس (I)

چارلز مکرس (Charles Mackerras) رهبر بزرگ آمریکایی-استرالیایی متولد ۱۷ نوامبر ۱۹۲۵ (قسمت اول) اگرچه در آمریکا متولد شد، اما در استرالیا رشد و تحصیل کرد، وی در خانواده ای پرورش یافت که به شدت علاقمند به موسیقی بودند، گوش سپردن مداوم به گرامافون و آثار برجسته دنیا از تجربیات دوران کودکی وی بود. او بسیار زود شیفتگی خود را نسبت به رهبری دریافت کرد و نواختن ابوا را به عنوان وسیله ای برای راه یافتن و تجربه نوازندگی در ارکستر برگزید.