گذشتن از مرز کلمات با «تریو اولریش درِکس‌لِر» (I)

مروری بر اجرای تریو اولریش درِکس‌لِر در موزه‌ی موسیقی تهــران
روز پنج‌شنبه یازدهم مهرماه ۱۳۹۲ گروه تریو اولریش درِکس‌لِر در فضای باز موزه‌ی موسیقی تهران به اجرای قطعاتی در سبک جَز پرداختند. متنی که در پی می‌‎آید مروری است بر این اجرا. این اجرا با هماهنگی انجمن فرهنگی اتریش (ÖKF) و موزه موسیقی تهران برگزار شده است.

روی پله‌های فضای بازِ موزه‌ی موسیقی تهران، صندلی‌هایی چیده شده و تماشاچیان در حال نشستن هستند. حوالی ساعت ۱۹:۳۰ است که دیگر آفتابی در کار نیست و کم کم خُنکای پاییزی شروع می‌شود. اولریش درِکس‌لِر (Ulrich Drechsler) با سازِ اصلی‌اش کلارینت‏باس قرار است با میشائل تیفِن‌باخر (Michael Tifenbacher) که پیانو می‌زند و یورگ میکولا (Jörg Mikula) که درامز می‌نوازد قطعاتی را در سبک جَز اجرا کنند. آنها از اتریش آمده اند. اولریش سمت چپ ایستاده، میشائل سمت راست، پشت پیانو الکتریک نشسته و یورگ بین آنها پشت درامزش نشسته. اولریش درِکس‌لِر بعد از خوشامدگویی، از این که پیانویی که در اجرا نواخته می‌شود الکتریکی است عذرخواهی می‌کند ولی می‌گوید سعی خودشان را خواهند کرد تا خوش‏صدا بنوازندش و به این صورت فروتنیِ خود را نشان می‌دهد.

سبک موسیقی تریو اولریش درِکس‌لِر را در واقع می‌توان جز اروپای شمالی دانست. سبکی که مبتنی بر ملودی‌های فولک و هارمونی‌های جز معاصر است و بیش از این که به صرف تکنیک بیاندیشد، در پی معناست و به عمق می‌رود. تریو اولریش درکس‏لر دو آلبوم به نامهای «چیره‌دستیِ هارمونیک» (Concinnity) و «فراتر از کلمات» (Beyond Words) دارند که آهنگ‏هایشان، همه آکوستیک هستند و در آنها از سازهای الکتریکی استفاده‌ای نشده است. به همین دلیل است که اولریش در این ابتدای کنسرت به خاطر حضور پیانو الکتریک عذرخواهی می‌کند.

اولین قطعه، «برای اندی و تقدیم به دِزی» (For Andy, dedicated to Desi) نام دارد. درامز، پیانو و کلارینت‏باس، می‌نوازند و این نوید را می‌دهند که قرار است سرشب یازدهم مهر را خوش‌صدا کنند. تماشاچیانی هستند که یا هنوز در راه‌اند و یا گُله‌گُله از راه می‏رسند و از گوشه‌ی پله‌ها بالا می‏آیند و روی صندلی‌ها می‌نشینند.

قطعه‌ی دوم «هم‌نفس‌ها» (Soulmates) نام دارد. حالا که کلارینت‏باس و درامز گرم‌تر شده اند، فضای موسیقایی محیط موزه‌ی موسیقی نیز گرم‌تر می‌شود. فضای این قطعه نرم و گوشنواز است، به حدی که یورگ (درامر) هم درامز را با دست می‌نوازد. تبحر او در نواختن با دست و حس و لطافتی که در این نوازش دارد، صدایی نرم و بی‌ادعا ایجاد می‏کند که تناسبی عالی با سبکِ خودِ تریو دارد.

آهنگ سوم «فراتر از کلمات» (Beyond Words) است. عنوانی که بر روی بروشور اجرا نیز نوشته شده. این آهنگ با نُت‌های خلوت پیانو و نُت‌های کشیده‌ی کلارینت‏باس در محدوده‌ی بم شروع می‌شود و آنچنان که از اسمش بر می‌آید، فراتر از کلمات است و هیچ نباید درباره‌اش گفت. تنها همینکه این آهنگ در اجرای اصلی در آلبوم «فراتر از کلمات» خواننده دارد (Efrat Alony). اما در اجرای امشب، خواننده حذف شده است.

هوا کم‌کم خنک‏تر می‏شود اما گرمای فضای موسیقی، این خنکی را جبران می‌کند. با این که فضای موسیقی تریو اولریش درِکس‌لِر عمیق و خلوت و پُرآرامش است، اما صدای پارس سگ‌های خانه‌های اطراف و صدای قژقژ دستگاه‌های هواساز همسایه‌ها و غُرش ماشین‌هایی که در کوچه‌های باریک اطراف با سرعت می‌رانند و بوقی هم می‏زنند، هر از گاهی این عمق و خلوت و آرامش را بر هم می‌زنند. همچنین مکالمات بلند بعضی از تماشاچیان که گویا برخی‌شان هم از مسؤولانِ برنامه هستند، نمی‏گذارند بعضی نُت‌های ظریف و دقیق اولریش شنیده شوند.

به همین خاطر بد نیست جای‌مان را عوض کنیم و به ردیف‌های جلوتر برویم…

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

همه همصدا با سمفونی نهم بتهوون (II)

این تجربه‌ای است که به ندرت می‌شود به آن رسید، و به‌نظر من همین گروه کر شهر تهران چه اعضای دائمی و چه اعضایی که به آن اضافه شده‌اند، این تجربه را همراه خودشان در زمان‌های طولانی خواهند داشت و همین باعث خواهد شد که مطمئناً بیشتر علاقه‌مند بشوند و فعال‌تر بشوند و در کارشان ثابت‌قدم‌تر شوند.

مقدمه ای بر نحوۀ ترسیم و برش خطوط کانال سه زه صفحات ویولن

کانال سه زه جایگاه استقرار سه زه بر روی باند محیطی صفحه می باشد و دور تا دور محیط صفحه را در بر می گیرد. این کانال نه تنها نقش اساسی در زیبایی سه زه ها دارد بلکه عملکرد مکانیکی بسیار مهمی را نیز ایفا می نماید. اجرای دقیق کانال سه زه مستلزم داشتن مهارت بوده و همچنین صفحه ای که دارای لبه های کاملا صاف و باند محیطی مسطح باشد، تا بتوان با ترسیم خطوط راهنما مراحل اجرا و برش کانال سه زه را کاملاً تحت کنترل قرار داد.

از روزهای گذشته…

موسیقی متن در یک نگاه (II)

موسیقی متن در یک نگاه (II)

هنگامی که موسیقی بی‌کلام را می‌شنویم بسیار دشوار است تا بفهمیم “چه می‌گوید” (یا به بیانی فنی‌تر؛ معنایش چیست؟) اما به هر حال از لحاظ عاطفی تحت تاثیرش قرار می‌گیریم. به همین ترتیب وقتی که چنین موسیقی‌ای با یک رویداد دیگر همراه می‌شود (که در ساحت امر دراماتیک است) منتظریم تاثیر عاطفی‌ای که موسیقی می‌گذارد معادل همان عاطفه‌ای باشد که در تصاویر جریان دارد یا قرار است از تصاویر به مخاطب سرایت کند.
جعفر صالحی: محدودیتی در فیناله وجود ندارد

جعفر صالحی: محدودیتی در فیناله وجود ندارد

من نرم‌افزار سیبلیوس را بلد نیستم و به این دلیل نمی‌توانم مقایسه‌ای بین این دو از لحاظ قابلیت داشته باشم. اما چیزی که می‌توانم بگویم این است که چه برای موسیقی ایرانی و چه برای موسیقی غیرایرانی و همه نوع موسیقی (که البته به من برای نوشتن ارجاع شده است) هیچ محدودیتی در فیناله وجود ندارد و به قول یکی از دوستان (به طنز)، فیناله فقط چایی برای آدم دم نمی کند!
فراخوان دوازدهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان

فراخوان دوازدهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان

«دوازدهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان» با مشارکت گستردۀ استادان برجستۀ موسیقی کشور توسط انجمن موسیقی ایران، با حمایت معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، و با همکاری دفتر موسیقی و بنیاد رودکی، در سه بخش اصلی (موسیقی دستگاهی ایران، موسیقی نواحی ایران و موسیقی کلاسیک) برگزار خواهد شد.
تلونیوس مانک

تلونیوس مانک

بسیاری از هنرمندان بخاطر کارهای زیاد و حضور پررنگشان در دنیای هنر به شهرت می رسند اما در این میان برخی نیز هستند که بخاطر آوردن سبک و ایده های جدید در هنر شهرت کسب می کنند.
توضیحاتی در مورد مرور آقای بهرنگ نیک آئین (I)

توضیحاتی در مورد مرور آقای بهرنگ نیک آئین (I)

قبل هر چیز از آقای نیک آئین تشکر می کنم که همت و مروری بر نوشته بنده، نموده اند و مسائلی را که شناسی کرده اند، نوشته اند تا من هم بتوانم از آنها آگاه شوم و در پی حل مسائل برآیم. شناسایی مسائل و کوشش در حل آنها، تنها راهی است برای دسترسی به یک تئوری جامع و درستِ موسیقی ایرانی. نوشتن کتاب و تئوری درباره موسیقی ایرانی مهم و لازم است، اما نقد و بررسی و گفتگوی نوشته شده، مهمتر است. دیدگاه های مختلف و متفاوت باید در کنار هم گذاشته و سنجیده شوند یکی از مشکلات بزرگ در این راه که تنها از راه گفتگو نمودار می شود، وجود عادت های ذهنی است. موسیقیدانان ایرانی چند دهه (حدود ۱۳۰۰ تا ۱۳۷۰ هـ. . ش) عادت به «گام های موسیقی ایرانی» داشتند – و بعضی هم هنوز دارند – در آخرین دهه های قرن اخیر عادت به «دو دانگی» جایگزین عادت قبلی شده است.
در باب متافیزیک موسیقی (VII)

در باب متافیزیک موسیقی (VII)

لطیفه گستاخانه ای که در سی سال اخیر بارها نقل شده، یعنی اینکه معماری موسیقی منجمد است، صرفا نتیجه احساس این شباهت است. رد این لطیفه را می توان تا گوته دنبال کرد چون، براساس گفتگوهای اکرمان، جلد دوم، صفحه ۸۸، گوته گفته است: “میان اوراق ام برگه ای پیدا کردم که بر رویش نوشته بودم معماری موسیقی منجمد است و حقیقتا حرف بی ربطی هم نیست؛ حال و هوایی که معماری به وجود می آورد شبیه تاثیر موسیقی است.”
“رازهای” استرادیواری (VI)

“رازهای” استرادیواری (VI)

این کتاب که توسط Sacconi نگاشته شده است به جنبه های تکنیکی ویولون سازی Stradivari می پردازد وبه همین دلیل است که این کتاب برای ویولون سازان، مؤلفان و فروشندگان کتب تخصصی بسیار حایز اهمیت می باشد . کتابهای زیادی در رابطه با ” مدرسه ساخت آلات موسیقی در کرمونا ” انتشار یافته اند که جزئیات جالبی مربوط به سرگذشت و تاریخچه زندگی سازندگان کرمونایی در اختیار ما قرار می دهند، اما در باب جنبه های تکنیکی این هنر نسخه های معدودی به چاپ رسیده است.
تار و پودِ نشانه (III)

تار و پودِ نشانه (III)

در این روش معمولاً بار عاطفی کلی یا فضای کلی یک بخش از داستان را با دستگاهی که مناسب تشخیص داده می‌شود، شبیه‌سازی می‌کنند. درنتیجه‌ی چنین کلی‌گرایی‌ای هم شکل‌های مختلف یک عاطفه از دست می‌رود و هم بار عاطفی نسبت داده‌شده به یک دستگاه تکراری می‌شود. اگر غم را به‌عنوان یک عاطفه در داستان در نظر بگیریم بهتر می‎توان مشکل را دید. کافی است بپرسیم آیا همه‌ی غم‌ها یکی است؟ مثلاً آیا غم حاصل از دانش زیاد را با غم از دست دادن عزیزان یا غم فراق یار یکی است؟ می‌دانیم پاسخ منفی است. اما راه نخست ما را به نقطه‌ای می‌رساند که همه‌ی غم‌ها در موسیقی یکی‌ شوند، یا به بیانی همه‌ی حماسه‌ها را از آن حیث که حماسه‌اند برای مثال به چهارگاه برگردانیم.
تأملی بر آموزش گیتار کلاسیک در ایران (II)

تأملی بر آموزش گیتار کلاسیک در ایران (II)

از دانشگاه‌ها انتظار می‌رود در زمینه‌ی تدوین، تألیف و ترجمه‌ی منابع موسیقی، از متد گرفته تا مقالات مربوط به موسیقی و مطالعات بینارشته‌ای فعال باشند؛ نکته‌ای که متأسفانه در کشور ما به‌شدت از آن غفلت شده است. در دیگر کشورها بسیاری از دارندگان مدارک دانشگاهی و کنسرواتواری موسیقی در سال چند کنسرت برگزار می‌کنند و فعالیتشان فراتر از تدریس است. در کشور ما هرچند عده‌ای اندک نوازندگی گیتار را بر تدریس ترجیح می‌دهند، ولی اغلب مدرسان بیش از «مخاطب» که مربوط است به اجرا، به «هنرجو» فکر می‌کنند. اکنون بجاست که بپرسیم، هنرجو کیست و چه خصوصیاتی دارد؟
گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (I)

گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (I)

ساعت ۱۷ عصر جمعه ۱۲ آبان ۱۳۹۶، مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی»، نگارش مرجان راغب، که اخیراً توسط نشر خنیاگر به بازار نشر عرضه شده است در شهر کتاب دانشگاه برگزار شد. در این مراسم دکتر هومان اسعدی، دکتر بابک خضرایی، شهاب مِنا (ناشر) و مرجان راغب (مؤلف) دربارۀ این اثر سخنرانی کردند.