گذشتن از مرز کلمات با «تریو اولریش درِکس‌لِر» (I)

مروری بر اجرای تریو اولریش درِکس‌لِر در موزه‌ی موسیقی تهــران
روز پنج‌شنبه یازدهم مهرماه ۱۳۹۲ گروه تریو اولریش درِکس‌لِر در فضای باز موزه‌ی موسیقی تهران به اجرای قطعاتی در سبک جَز پرداختند. متنی که در پی می‌‎آید مروری است بر این اجرا. این اجرا با هماهنگی انجمن فرهنگی اتریش (ÖKF) و موزه موسیقی تهران برگزار شده است.

روی پله‌های فضای بازِ موزه‌ی موسیقی تهران، صندلی‌هایی چیده شده و تماشاچیان در حال نشستن هستند. حوالی ساعت ۱۹:۳۰ است که دیگر آفتابی در کار نیست و کم کم خُنکای پاییزی شروع می‌شود. اولریش درِکس‌لِر (Ulrich Drechsler) با سازِ اصلی‌اش کلارینت‏باس قرار است با میشائل تیفِن‌باخر (Michael Tifenbacher) که پیانو می‌زند و یورگ میکولا (Jörg Mikula) که درامز می‌نوازد قطعاتی را در سبک جَز اجرا کنند. آنها از اتریش آمده اند. اولریش سمت چپ ایستاده، میشائل سمت راست، پشت پیانو الکتریک نشسته و یورگ بین آنها پشت درامزش نشسته. اولریش درِکس‌لِر بعد از خوشامدگویی، از این که پیانویی که در اجرا نواخته می‌شود الکتریکی است عذرخواهی می‌کند ولی می‌گوید سعی خودشان را خواهند کرد تا خوش‏صدا بنوازندش و به این صورت فروتنیِ خود را نشان می‌دهد.

سبک موسیقی تریو اولریش درِکس‌لِر را در واقع می‌توان جز اروپای شمالی دانست. سبکی که مبتنی بر ملودی‌های فولک و هارمونی‌های جز معاصر است و بیش از این که به صرف تکنیک بیاندیشد، در پی معناست و به عمق می‌رود. تریو اولریش درکس‏لر دو آلبوم به نامهای «چیره‌دستیِ هارمونیک» (Concinnity) و «فراتر از کلمات» (Beyond Words) دارند که آهنگ‏هایشان، همه آکوستیک هستند و در آنها از سازهای الکتریکی استفاده‌ای نشده است. به همین دلیل است که اولریش در این ابتدای کنسرت به خاطر حضور پیانو الکتریک عذرخواهی می‌کند.

اولین قطعه، «برای اندی و تقدیم به دِزی» (For Andy, dedicated to Desi) نام دارد. درامز، پیانو و کلارینت‏باس، می‌نوازند و این نوید را می‌دهند که قرار است سرشب یازدهم مهر را خوش‌صدا کنند. تماشاچیانی هستند که یا هنوز در راه‌اند و یا گُله‌گُله از راه می‏رسند و از گوشه‌ی پله‌ها بالا می‏آیند و روی صندلی‌ها می‌نشینند.

قطعه‌ی دوم «هم‌نفس‌ها» (Soulmates) نام دارد. حالا که کلارینت‏باس و درامز گرم‌تر شده اند، فضای موسیقایی محیط موزه‌ی موسیقی نیز گرم‌تر می‌شود. فضای این قطعه نرم و گوشنواز است، به حدی که یورگ (درامر) هم درامز را با دست می‌نوازد. تبحر او در نواختن با دست و حس و لطافتی که در این نوازش دارد، صدایی نرم و بی‌ادعا ایجاد می‏کند که تناسبی عالی با سبکِ خودِ تریو دارد.

آهنگ سوم «فراتر از کلمات» (Beyond Words) است. عنوانی که بر روی بروشور اجرا نیز نوشته شده. این آهنگ با نُت‌های خلوت پیانو و نُت‌های کشیده‌ی کلارینت‏باس در محدوده‌ی بم شروع می‌شود و آنچنان که از اسمش بر می‌آید، فراتر از کلمات است و هیچ نباید درباره‌اش گفت. تنها همینکه این آهنگ در اجرای اصلی در آلبوم «فراتر از کلمات» خواننده دارد (Efrat Alony). اما در اجرای امشب، خواننده حذف شده است.

هوا کم‌کم خنک‏تر می‏شود اما گرمای فضای موسیقی، این خنکی را جبران می‌کند. با این که فضای موسیقی تریو اولریش درِکس‌لِر عمیق و خلوت و پُرآرامش است، اما صدای پارس سگ‌های خانه‌های اطراف و صدای قژقژ دستگاه‌های هواساز همسایه‌ها و غُرش ماشین‌هایی که در کوچه‌های باریک اطراف با سرعت می‌رانند و بوقی هم می‏زنند، هر از گاهی این عمق و خلوت و آرامش را بر هم می‌زنند. همچنین مکالمات بلند بعضی از تماشاچیان که گویا برخی‌شان هم از مسؤولانِ برنامه هستند، نمی‏گذارند بعضی نُت‌های ظریف و دقیق اولریش شنیده شوند.

به همین خاطر بد نیست جای‌مان را عوض کنیم و به ردیف‌های جلوتر برویم…

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «زمین»

«زمین» یک دونوازی است؛ دوئت برای پیانو و خوانش شعر، هوشیار خیام و احمد پوری. و نتیجه‌اش شش قطعه‌ی موسیقی است و راهی دیگر برای همنشینی خوانش و موسیقی. نام موسیقایی قطعه‌ها، پرلودیوم، سرناد، آریوزو و … هم به تمثیل همین را می‌گوید. حتا اگر ندانیم که روش ساخته شدن این آثار، اجرای همزمان بوده است، سرشت دونوازانه‌ی این خوانش خود را نخست در نسبت حضور صدای گوینده و صدای پیانو می‌یابد؛ در سکوت‌ها و مکث‌ها. آنجا که شاعر خاموشی اختیار می‌کند تا جایی به حضور همنوازش بدهد. و چه هوشمندانه و با ظرافت چنین می‌کند. می‌شنود. می‌اندیشد و در لحظه تصمیم می‌گیرد و ناگهان بافت ساخته شده از صدای پیانو/انسان دگرگون می‌شود.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (X)

زن هایی که علاقه مند به دریافت هدیه بودند اما نمی خواستند شناخته شوند در حالی که صورت خود را می پوشاندند، الکی به دست گرفته و آن را به صاحب خانه می دادند. او هم که از ویژگی مراسم با خبر بود، هدیه را درون الک گذارده به صاحبش بر می گرداند. علت نام‌گذاری مراسم نیز وجود همین الک است که در هرمزگان به آن آرگیز یا هارگیز (آردبیز) گویند.

از روزهای گذشته…

گفتگو با پولینی (IV)

گفتگو با پولینی (IV)

به اعتقاد پلینی در حالیکه اشتوکهاوزن و بولز «کاملا جا افتاده هستند اما هنوز آثارشان فقط گاهی اوقات اجرا می شود. از نظر من آنها فوق العاده اند و آثارشان از جمله قطعات کلاسیک رپرتوار است. اکنون برای ما استراوینسکی، دبوسی، راول و بارتوک بخش عادی رپرتوار به حساب می آیند. من برگ را نیز به این لیست اضافه می کنم و به نظرم شوئنبرگ و وبرن نیز تا حدودی در آن جای می گیرند. آهنگسازان بزرگ نیمه دوم قرن بیستم (بولز، اشتوکهاوزن، بریو، نونو، لیگتی) تا حدودی از عامه مردم دورند و نمی توان قطعات آن ها را برای یک کنسرت عادی در برنامه قرار داد.»
کارن کارپنتر، پیشگام درام نوازی زنان

کارن کارپنتر، پیشگام درام نوازی زنان

کارن آنه کارپنتر (Karen Anne Carpenter) یک خواننده و درامر آمریکایی بود. او و برادرش، ریچارد، یک گروه موسیقی دو نفره تشکیل دادند به نام کارپنترها (The Carpenters). در سالهای اخیر، هنرمندانی مثل مدونا (Madonna)، شانیا تواین (Shania Twain)، و کی.دی.لنگ (K.D. Lang) در میان دیگران از او به عنوان یک موزیسین تاثیرگذار نام برده اند. “اگر من یک کارپنتر بودم” یک آلبوم تکریم کارپنترهاست که چندین گروه راک آلترنیتیو (alternative rock) بر روی صداهای موسیقی های اجرا شده توسط ریچارد و کارن کارپنتر موسیقی نواخته اند.( یکی از تحسین برانگیز ترین ترانه های این آلبوم آهنگ “Superstar” است که Sonic Youth آنرا بازنوازی کرده است.)
Swing Jazz Style

Swing Jazz Style

دهه ۱۹۳۰ متعلق به این سبک از موسیقی یعنی سوئینگ بود. سوینگ از جمله سبک های موسیقی Jazz است که در آن بداهه نوازی نقش بسیار کمرنگی دشته است. سویئنگ همان موسیقی ای است که اغلب افرادی چون Count Basie یا Duke Ellington آنرا دنبال میکردند یا خوانندگانی مانند Sinatra یا Fitzgerald آنها را اجرا میکردند.
«لحظه های بی زمان» (I)

«لحظه های بی زمان» (I)

«لحظه های بی زمان» نام آلبومی است که به تازگی منتشر شده است با دو نام آشنا و کم آشنا! منوچهر صهبایی رهبر و ابوایست با سابقه که در کارنامه خود ضبط چندین اثر سمفونیک ایرانی از ساخته های بزرگان رشته آهنگسازی ایران را دارد و دیگری روزبه تابنده، آهنگساز. اینکه چطور منوچهر صهبایی با حساسیت هایی که در مورد آهنگسازی دارد، تن به ضبط اثری از آهنگسازی جوان داده سئوالی است که در اولین لحظات شنیدن این آلبوم به پاسخ آن میرسیم.
فرج نژاد: معتمدی را خواننده توانمندی می بینم

فرج نژاد: معتمدی را خواننده توانمندی می بینم

خواننده‌ها هر کدام یک قواعدی دارند و صدا و رنگ صدا و تکنیک‌های خواننده‌ها هر کدام یک احساسی را به مخاطب منتقل می‌کنند، من احساس کردم در این مجموعه صدای محمد معتمدی و نوع بیان شعرش و دراماتیک اجرا کردن او با دیدگاه من به عنوان یک آهنگساز و با هدف عالی من برای این آلبوم سنخیت بیشتری داشت و خوب نتیجه فکر می‌کنم نتیجه‌ای شد که امروز وقتی به آن فکر می‌کنم من را خشنود می‌کند و خوب سینای سرلک خواننده بزرگی است و مسلماً من همکاری خودم را با سینای سرلک هم ادامه خواهم داد هر دو از دوستان و هنرمندان بسیار خوب هستند.
عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (II)

عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (II)

پس از این بخش، دکتر داریوش طلایی به روی صحنه آمد و به سخنرانی پرداخت. اما از میان گفته های ایشان به عنوان نکات مهم به موارد ذیل می توان اشاره نمود:
نگاهی به آثار ضبط شده جناب میرزا حسینقلی (II)

نگاهی به آثار ضبط شده جناب میرزا حسینقلی (II)

هامبارسوم تاجر مسیحی روسی الاصل (پدر لورتا هنرپیشه سینما) با مشارکت و سرمایه گذاری جهت بدست آوردن امتیاز نمایندگی فروش صفحات گرامافون، پنج تن از هنرمندان را برای ضبط صفحه راهی پاریس می کند:
ارکسترهای جاویدان (II)

ارکسترهای جاویدان (II)

از قدیم الایام طبقه خوانندگان (مغنیان) از منزلت والایی در دربار شاهان برخوردار بودند، هرچند بعد از حمله اعراب مسلمان و با نفوذ و گسترش اسلام در ایران موسیقی جایگاه گذشته خود را از دست داد.
لری کوریل و جز بین المللی

لری کوریل و جز بین المللی

لری کوریل (Larry Coryell) آمریکایی را باید یکی از نوازندگان جزی دانست که همواره بدنبال تلفیق موسیقی از فرهنگهای مختلف بوده است. وی در سال ۱۹۴۳ در تگزاس آمریکا بدنیا آمد و قبل از انتخاب گیتار چندین ساز دیگر را نیز نواخته بود از کسانیکه تاثیر عمیقی در آشنایی وی با گیتار و سبک جز داشتند میتوان به :Chet Atkins, Chuck Berry و Wes Montgomery اشاره کرد.
نوازنده و تمرین (I)

نوازنده و تمرین (I)

بی شک، تمرین اساسی ترین عنصرسازنده هنرمندان است و بزرگترین نقش را خصوصآ برای به اوج رساندن نوازندگان ایفا می کند. مطالبی که در این مقاله آمده حاوی نکاتی است، به صورت پرسش و پاسخ، درباره تمرین های نوازندگی و مسائل مرتبط با آن، که قدم به قدم در این گفتار تشریح می شوند و امید است مفید واقع شوند.