تئوری بنیادین موسیقی (قسمت اول)

ما برای انجام بسیاری از کارهایمان، به قوانین و استانداردها رجوع می کنیم، وقتی در موسیقی از چیزی به نام نت یا نگارش موسیقی به میان می آید، بی شک لازم است تا استانداردی وجود داشته باشد تا توانایی خوانش آن برای همه قابل دسترسی باشد. در موسیقی قاعده و قراردادهایی وجود دارد و این قانون و قواعد در تمام دنیا به یک شکل ثابتی قابل دسترسی است. با کمک تئوری موسیقی، هنرمندان موسیقی (و بخصوص اهالی موسیقی کلاسیک)، موسیقی را اجرا و آنالیز میکنند.

اجزای موسیقی
همانطور که یک معمار یا بنا برای ساختن خانه از آجر ، سنگ ، آهن چوب و غیره استفاده میکند؛ هم چنان یک شاعر در ساختن شعر خویش واژه ها را بکار می گیرد، آهنگساز نیز در ساختن موسیقی صدا ها و عوامل صوتی را به کار می بندد. صدا (صوت)، پدیده ای است که انسان آن را به یاری دستگاه شنوایی خویش درک می کند. صدا(صوت) در نتیجه ی ارتعاش یک جسم تولید می شود و در محیط مادی مانند هوا یا آب به صورت موج انتشار می یابد، به گوش می رسد و ما در دستگاه شنوایی مان آن را با فعل و انفعالی فیزیولوژِیک درک می کنیم.

صدا ها بر دو دسته اند، صداهای موسیقایی و صداهای غیر موسیقیایی. صدا ها از نظر موسیقایی دارای مشخصه هایی می باشند. ولی صداهای غیر مسیقایی هیچ مشخصه ی یکسان و منظمی ندارد وشکل های موجی آنها بسیار پیچیده است.

تولید صدای موسیقایی
سازهای موسیقی به گروه های مختلف تقسیم می شوند و هریک به شیوه ای خاص صوتی موسیقایی تولید می کند، یعنی ( جسم مرتعش ) در هر گروه ، و طرز مرتعش شدن آن ، با گروه دیگر تفاوت دارد . در یک بخش بطور کامل با آنها آشنا می شویم .

مشخصه های صوت از نظر موسیقایی
صدا از نظر موسیقی دانان و تا آنجا که در بحث تئوری عمومی موسیقی به بررسی آن پرداخته میشود دارای مشخصه های زیرین است:
( ۱ ) نواک: مسلما صداهای موسیقیایی می توانند در سطح های مختلف زیر و بمی حاصل شوند. مثلا می دانید که صدای اصلی مردان از زنان و کودکان تر بم تر است و از نظر فیزیک، فرکانسهای آن دارای طول بیشتری هستند و صدای کودکان نسبت به صدای مردان زیر تر است که فرکانسهای آن دارای طول کمتری هستند. پس به این( زیر وبم) بودن صدا نواک می گویند.

( ۲ ) دیرند : به ارزش زمانی کشش صدا دیرند میگویند. مثلا اگر آرشه را مدت درازی روی سیم ویولن بکشیم صدای حاصل البته کشیده تر از صدایی است که با کشیدن آرشه به مدت کمتر پدید می آید.

( ۳) شدت : صداهای موسیقی ممکن است نسبت به یکدیگر ضعیف تر یا قوی تر باشند مثلا اگر مضراب سنتور را یک بار با ملایمت و بار دیگر به قوت روی سیم ساز ضربه بزنیم، صدای دومی شدیدتر از صدای اولی خواهد بود.

( ۴ ) طنین ورنگ : در این مورد توضیح کامل و جامعی وجود ندارد.

الفبای موسیقی
هنر موسیقی دارای این خصیصه است که به یاری خطی ویژ به نام “خط موسیقی” می توان آن را ثبت کرد. این خط کم و بیش مانند خطهای دیگر، از نشانه های قراردادی استفاده کرده و همانند آنها همواره رو به تکامل رفته است. از این رو علاقمندان به فراگیری موسیقی ناگزیرند این نشانه ها را بشناسند تا با تمرین بسیار، رفته رفته به خواندن این خط آگاهی و تسلط یابند.

خط موسیقی (بر خلاف اکثر خط های گوناگون زبان های مختلف دنیا) خوشبختانه خطی بین المللی است. بنابراین هر گاه مثلا موسیقی ایرانی یا ژاپنی یا هر کشور دیگری با این خط نوشته شود، موسیقی دانان ایران، آلمان یا هر کشور دیگر جهان می توانند آن را بخوانند. البته بسته به تفاوتهایی که انواع موسیقی ها با هم دارند، گاه علامتهای بومی نیز در آن وارد میشود که بعدا” به آن هم می پردازیم.

نام نت ها
در استاندارد نت نگاری موسیقی کلاسیک که بیشتر مربوط به موسیقی های ساخت موسیقیدانان اروپایی، از زمان باخ تا اواخر دوره رومانتیک است، برای همه ی صداهای موسیقیایی از بم ترین تا زیرترین آنها فقط هفت نام وجود دارد، این نام های هفت گانه در برخی کشورهای غربی با کلمات تک هجایی و در برخی به صورت الفبایی به شرح زیر تلفظ می شوند:

A B C D E F G
لا (la) سی (si) دو (do) ر (re) می (mi) فا (fa) سل (sol)

وسعت صدایی که در موسیقی بیشتر استفاده میشود، مطابق با وسعت پیانو است و به عبارتی خوش صدا ترین و کاربردی ترین فرکانسها، روی کل کلید های پیانو قابل اجراست. سازهای دیگر هم هر کدام توانایی اجرای قسمتهایی از این پهنه را دارا می باشند و بم ترین و زیرترین نت های پیانو روی بعضی سازها قابل اجرا است.

۷ نت موسیقی به دلایلی که بعدا” به آن می پردازیم، پس از پایان، باز در اکتاوهایی بالاتر تکرار می شوند؛ به این صورت که اگر از نت “دو” شروع کنیم و تا “سی” پیش رویم، نت بعدی ما باز “دو” و پس از آن هم “ر” و … است.

اکتاو : فاصله یک نت تا نت هم نام خود (چه زیر یا چه بم تر) را اکتاو می گویند.

38 دیدگاه

  • ali
    ارسال شده در شهریور ۱۵, ۱۳۸۵ در ۱۰:۴۷ ب.ظ

    ( ۴ ) طنین ورنگ : در این مورد توضیح کامل و جامعی وجود دارد: خیلی ساده می توان گفت طنین یا رنگ صدا دقیقا همان خاصیتی است که برای جنس صدای سازهای مختلف قایل می شویم.
    مثلا چون فیزیک تولید صوت در سازهایی مانند گیتار و پیانو بسیار شبیه هم است بنابر این این دو ساز
    صدایی کاملا نزدیک به هم دارند و معمولا برای همنوازی این دو کمتر قطعه ای ساخته می شود.
    نتیجه اینکه طنین صوت خاصیتی است که سبب تشخیص صوتهایی می شود که از نظر شدت و ارتفاع یکسان هستند ولی از منابع مختلف تولید شده اند.

  • pouya
    ارسال شده در شهریور ۱۷, ۱۳۸۵ در ۱:۰۷ ب.ظ

    salllam man hafteye dige emtehan amali moosighi dnesgah azad daram. mishe rahnamaim konid zoode zood nemidoonam bayad che khaki be saram berizzzzzam……..

  • ارسال شده در شهریور ۱۸, ۱۳۸۵ در ۱۱:۳۲ ق.ظ

    وبلاگ فوق العاده ای دارین. مدت ها بود دنبال یه همچین سایتی بودم. کتاب تئوری موسیقی پورتراب و منصوری رو دارم ولی حس خوندن شون رو ندارم. اگه تلفظ واژه ها رو هم یه جوری (مثلا با استفاده از حروف لاتین) بنویسین خیلی خوب می شه مثلا من تلفظ نواک و دیرند رو نمی دونم. شاد باشید.

  • hamed
    ارسال شده در شهریور ۱۹, ۱۳۸۵ در ۱۲:۲۲ ب.ظ

    salam az ein babat khoshhalam lotfan matlabetono kamel konid

  • payam
    ارسال شده در شهریور ۲۰, ۱۳۸۵ در ۱۲:۵۱ ق.ظ

    man ham mesle raha dost dashtam darmorede mosighi bedonam vali hese khondane ketab haye teori ye mosighi ro nadashtam intori chiz ha e ro ke mikhastam gir miyaram
    merC

  • سینا
    ارسال شده در شهریور ۲۱, ۱۳۸۵ در ۴:۳۸ ب.ظ

    سلام تئوری شما خیلی کم است و اصلا نام شکل نتهاو نام آنها،کلید،ریتم و وزن، فواصل وگام و آکورد ها را بیان نکردید اگر می شود زودتر این کار را بکنید. موفق باشید.

  • ارسال شده در شهریور ۲۱, ۱۳۸۵ در ۵:۲۵ ب.ظ

    در شماره های بعدی به تک تک این موضوعات می پردازیم. عجله نکنید.

  • صادق
    ارسال شده در مهر ۴, ۱۳۸۵ در ۸:۴۷ ق.ظ

    با سلام.
    میخواستم بگم که مطالب اموزندهی بیشتری بگزارید

  • mohammad
    ارسال شده در مهر ۵, ۱۳۸۵ در ۱۲:۵۷ ب.ظ

    mamnoon arezoo mikonam hamishe movafagh bashid

  • Ali sarami
    ارسال شده در مهر ۱۱, ۱۳۸۵ در ۱:۵۱ ب.ظ

    طنین صوت در حقیقت همان است که باعث میشود ما صدای نت دو را که توسط سنتور نواخته میشود از صدای دو که با تار نواخته میشود تشخیص دهیم و یک خاصیت physiologicاست یعنی تجربه افراد مختلف در مورد آن متفاوت است

  • ارسال شده در مهر ۲۰, ۱۳۸۵ در ۳:۰۸ ق.ظ

    in matlab az ketaabi be hamin naam dozdide shode

  • salek
    ارسال شده در مهر ۲۰, ۱۳۸۵ در ۱۲:۱۳ ب.ظ

    aghaie mohamad reza agar shoma kamy savad dashte bashid midoonid ke teory moosighy dar hameye ketabha hamin hast !!kasy ham az kasy nadozdide chon hame az rooye yek makhas neveshte shodan faghat noe negaresheshoon fargh dare

  • hamed
    ارسال شده در آبان ۳, ۱۳۸۵ در ۶:۵۰ ب.ظ

    alan bishtar az yek mahe mikhain bezoodi edamehye mataleb ro begin

  • کاوه
    ارسال شده در آذر ۴, ۱۳۸۵ در ۴:۴۲ ب.ظ

    آقا کسی میتونه یه کتاب مرجع خوب که pdf زبان اصلی اون
    قابل دانلود باشه درباره تئوری کامل موسیقی کلاسیک معرفی کنه اگه میدئنین لطفا لینک یا نام کتاب رو بگین مرسی

  • farzad
    ارسال شده در آذر ۱۰, ۱۳۸۵ در ۱۱:۲۹ ب.ظ

    bahsha bayad jame tar bashand . man daneshjooy moosighi hastam va eftekhare shagerdi bozorgtarin asatid keshvar ro daram age betoonam komaki anjam bedam khoshhal misham.

  • farzad
    ارسال شده در آذر ۱۰, ۱۳۸۵ در ۱۱:۳۴ ب.ظ

    kasani ke mayel be khandane ketabhaye moosighi hastand bayad dar marhaleye aval ketabhaye teory moosighi ra badeghat khande vapas az tamrinate faravan va yadgiri kamele teory moosighi be soraghe ketabhaye digar beravand dar gheire in soorat baeed be nazar miresad ke mofid bashad

  • ناشناس
    ارسال شده در دی ۸, ۱۳۸۵ در ۵:۲۰ ب.ظ

    mataleb alian. be man kheily komak kard .merci

  • shahrzad
    ارسال شده در دی ۱۹, ۱۳۸۵ در ۲:۵۴ ب.ظ

    mamnoon alie faghat agar safhehaye note ghabele dasrtas bashe behtare

  • mahya
    ارسال شده در بهمن ۲۴, ۱۳۸۵ در ۴:۵۵ ق.ظ

    salam
    age momkene rajebe dastgaha ham tozih dahid
    man ba vojode 4 sal az zadan violon hanooz dastgahha ro nemishenasam

  • saeed
    ارسال شده در اسفند ۱, ۱۳۸۵ در ۷:۵۵ ب.ظ

    salam
    man 5sale gitar mazanam
    kheyli dar morede gamhaye moosighi dar gitar gashtamo hichi peyda nakardam
    age mishe ye tooziiiihe kamel azash behem bedin
    mer30

  • ارسال شده در فروردین ۱۹, ۱۳۸۶ در ۸:۴۲ ب.ظ

    lotfan darmored bimarihaie ravanie navazandegan tozoh dahid

  • omid
    ارسال شده در اردیبهشت ۲, ۱۳۸۶ در ۱:۴۲ ب.ظ

    salam.lotfan dar morede gamha va karborde anha tozih bedid.mamnun az matalebe khubetun.movafagh bashid.

  • hadi nasrabadi
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۴, ۱۳۸۶ در ۱۱:۵۳ ب.ظ

    هیچ چیز زیبا تر از صدای یک گیتار نیست مگر دو گیتار!

  • بهانه
    ارسال شده در خرداد ۱, ۱۳۸۷ در ۳:۲۱ ب.ظ

    اگر لطف کنید وبگویید که برای اواز تا چه حد لازم است تئوری موسیقی ویا سلفژ بدانیم از شما متشکرم لطفا جواب من را زود بدهید چون نیاز دارم

  • ارسال شده در خرداد ۱, ۱۳۸۷ در ۱۱:۵۷ ب.ظ

    سلام دوست عزیز این برمی گردد به سبک مورد نظر شما ولی اگر نظر نویسندگا سایت ما را می خواهید بهتر است سواد تئوری شما در حد کتاب آقای منصوری یا پورتراب که در بازار وجود دارد باشد. سلفژ هم هر چقدر بهتر باشد برای خواننده بالطبع مفید تر است.

  • محمد
    ارسال شده در اسفند ۳۰, ۱۳۸۷ در ۱۰:۵۸ ق.ظ

    تئوری موسیقی برای هنرجویان موسیقی و نوازندگان خیلی مهمه چون برای بهتر شدن و درک نت ها مثل گامها/پوزیسون و … واجبه
    آقا اثلا هنر خرج داره.
    موفق باشید

  • مجید
    ارسال شده در آبان ۷, ۱۳۸۸ در ۹:۲۷ ب.ظ

    mer30

  • سیاوش
    ارسال شده در دی ۲۲, ۱۳۸۸ در ۳:۲۹ ق.ظ

    سلام.با تشکر از مقاله خوبتان.میشه بگین منظور از اهالی موسیقی کلاسیک کیا هستن؟
    اصلا کلاسیک یک ژانر هستش؟ یک استایل هستش؟
    میشه کامل در این مورد توضیح بدین و تعریفی بدین به من از کلاسیک.
    ممنون.موفق باشین

  • مهدی
    ارسال شده در دی ۲۳, ۱۳۸۸ در ۱۰:۲۲ ق.ظ

    سلام

    خیلی ممنون از مطالب با ارزشتون ، من تونستم اونارو پرینت بگیرم و بصورت یه جزوه تروتمیز در بیارم ، چون استادم سر کلاس خیلی تند و بد خط یه مطالبی رو میگه و میره .

  • majid
    ارسال شده در فروردین ۸, ۱۳۸۹ در ۱۲:۱۵ ق.ظ

    salam mamnun az zahmataye ziyadetun sale notunam mobarak
    man bishtare teori musighiro kkhundam aksaran ham ba andaki tafavot mesle hamand lotfan matalebe ghani tare bezarid

  • علیرضا
    ارسال شده در مهر ۱۴, ۱۳۸۹ در ۱۲:۲۰ ق.ظ

    سلام
    ممنون از زحمات شما
    اگه لطف کنید تئوری موسیقی به صورت کامل بگذارید ممنون میشویم . این لطف شما کمکی به نوازندگان وموسیقی دانان جوان هست
    با تشکر

  • سحر
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۳, ۱۳۹۰ در ۶:۳۳ ب.ظ

    کتاب خلاقیت موسیقی که برای قلم چی هست خیلی خوبه خیلی ساده توضیح داده اگه می خواین تئوری رو یاد بگیرید من این کتاب و پیشنهاد می کنم

  • مینا
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۹۰ در ۳:۴۱ ب.ظ

    با سلام من ریتم چند اهنگ مثل در بهار زندگی و یا گل مریم را با استفاده از الفبای ر دو می سل …. می خواهم میشه راهنمایی بفرمائئد راه دست رسی به این نتها چگونه است ؟ با تشکر

  • هومن
    ارسال شده در مهر ۲۰, ۱۳۹۰ در ۱۰:۵۰ ق.ظ

    با دیدن این مقالهبه یاداین افتادم که حال جسمی آقای پرویز منصوری خوب نیست و با بیماری و مشکلات سنین بالا و ناراحتی های روحی حاکی از درگذشت همسرشون ، در بیمارستانی در وین/اتریش بستری هستند…براشون آرزوی سلامتی دارم.

  • افراسیاب
    ارسال شده در بهمن ۲۶, ۱۳۹۰ در ۷:۴۴ ب.ظ

    درود

  • امیر نصرت
    ارسال شده در تیر ۲۳, ۱۳۹۱ در ۱:۵۳ ق.ظ

    سلام
    من میخوام تئوری موسیقی رو از پایه شروع کنم و به حد بالایی برسم اگه میشه چندتا کتاب یا راهکار (رفتن نزد استاد) بهم معرفی یا برام توضیح بدید.
    ممنون

  • مهدی ن
    ارسال شده در اسفند ۲۳, ۱۳۹۱ در ۱۱:۳۰ ب.ظ

    هیچ چیز مزخرفتر از صدای یک گیتار نیست وقتی تار ،سه تار، نی ،سنتور و …را داریم. وقتی کاملترین،زیباترین،گسترده ترین و دلنشین ترین موسیقی دنیا موسیقی ایرانی است .هیچ چیز زیباتر از صدای یک گیتار نیست وقتی نآگاهانه خودباخته و شیفته غربیم وقتی ایرانی نیستیم وقتی اساتیدی چون صبا،بنان،تجویدی،برومند ،وزیری، معروفی،کسایی،پایور،عبادی،شهناز، شجریان و صدها استاد دیگری که آثار و صدایشان مارا تا ملکوت رهنمون میشوند را نمیشناسیم و …

  • مهیار ش
    ارسال شده در اردیبهشت ۳, ۱۳۹۲ در ۱۲:۱۱ ب.ظ

    درجواب این دوست ناسیونالیستم باید چند نکته عرض کنم نکته اول اینکه نباید دنیا رو اینقدر تک بعدی نگاه کردو فکر هم کرد که دیگران هم بایداز همان دریچه به دنبا نگاه کنند. نکته دوم اینکه مگر نمیشود هم از آوای معجزه گر و رویا ساز البانیز ، تارگا و جان ویلیامز و..در گیتار و یا دورژاک و …در موسیقی کلاسیک و یا حتی راجرواترز در هارد راک و … لذت بردو هم از اوای پاک و صادق موسیقی استاد شجریان و شهرام ناظری و … بیایید قلب و نگاهمان را وسیعتر کنیم و از پیله تنگی که دورمان پیچیده ایم بیرون بیاییم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

کنسرت غفار ذابح در فرهنگسرای نیاوران

یکشنبه سوم مرداد ۱۳۹۵، فرهنگ‌سرای نیاوران شاهد اولین اجرای گروه «مرغ سحر» به خوانندگی «غفار ذابح» (زادبه) خواهد بود. تنظیم قطعات را در این اجرا، «پویا سرایی» به‌عهده داشته و گرچه نوع این تنظیم به آنسامبل بیشتر نزدیک است، اما رنگ صدایی این ارکستر با بهره‌گیری از سازهای تار، پیانو، ویولن، ویولا، ‌ویولن‌سل و تنبک، اندکی متفاوت خواهد بود.

علوانی فقط یک آواز نیست (VI)

در کل اگر ما به جنس مقام حجاز که شامل: یک دوم، یک و نیم، یک دوم پرده و دانگ دستگاه همایون که شامل: یک دوم، یک و یک سوم، یک و یک سوم پرده می باشد دقت کنیم. می بینیم که فقط در درجه دوم با اختلاف ربع پرده یا اگر بخواهیم بصورت دقیق تر بگویم ۰٫ ۲۵ کما با دانگ همایون اختلاف دارند. (۲۱) و این اختلاف کوچک ده ای را به اشتباه می اندازد ولی در کل نوع ربع پرده در موسیقی های فرهنگ های مختلف با هم اختلافات کوچکی دارند. بصورتی که حتی گاهی پرده های ساز یک نوازنده با نوازنده دیگر بصورت خیلی خاص با هم متفاوت می باشد. (۲۲)

از روزهای گذشته…

مقایسه ادوات موسیقی (II)

مقایسه ادوات موسیقی (II)

همان طور که مطرح شد مراحل رنگ برداری بر اساس واقعیتهای موجود در حال اجرا بوده و مشکلات در ادامه کار به شکل واضح تری بروز خواهد کرد. آنچه را که یک ویلن خوب به آن احتیاج دارد تا مراحل تکمیلی به ترتیب اجرا شده و به شکلی قابل قبول مورد استفاده قرار بگیرد، کاربرد رنگ و جلای مناسب است تا یک ویلن مورد قبول را به لحاظ کیفی و کمی تکمیل و تمام نماید.
منتشری: هیچ ارگانی از ما حمایت نکردند

منتشری: هیچ ارگانی از ما حمایت نکردند

می گفت که من مجبور شدم که در مراسم ختم بخوانم. وقتی به خانه رفتم، آن قدر دیر شده بود که روحانی ای قرار بود عقد را بخواند در حال رفتن بود. من کمی پول به او دادم و خلاصه عقد خوانده شد. حالا شما با وجود این مسائل پیش آمده چه‌حرفی برای گفتن دارید؟ گفت که کدام ارگان از من حمایت کرد [در حالی که اوضاع من طوری بود که] یک نهار خوب نمی توانستم بخورم. من مجبور شدم که آن آهنگ ها را بخوانم. من در “گلها” زیاد خواندم ولی یک منزل مسکونی نداشتم سپس آهنگ “نیّر” خواندم و یک خانه خریدم.
هم‌صدایی لحظه‌ها (III)

هم‌صدایی لحظه‌ها (III)

از میان دیوارهایی که جان کیج سرش را به آن می‌کوبید یکی هست که اهمیتی ویژه در تاریخ موسیقی کلاسیک دارد و در جریان تغییرات موسیقی در قرن بیستم هم مورد توجه ویژه‌ی نوگرایان قرار داشت. هارمونی، یا اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم مجموعه‌ی فنون گسترش بافت عمودی و سازماندهی مصالح صوتی.
نگاهی به موسیقی رمانتیک، پیانو

نگاهی به موسیقی رمانتیک، پیانو

قرن نوزدهم قرن پیشرفت در موسیقی پیانو بود. بخصوص که پیانو از لحاظ تکنولوژی ساخت پیشرفت کرده بود و از صدایی غنی و وسعت صوتی گسترده تری برخوردار شده بود.
نقد تئوری «دودانگی» در مقام شناسی موسیقی ایرانی (IV)

نقد تئوری «دودانگی» در مقام شناسی موسیقی ایرانی (IV)

در ردیف دوره عالی شهنازی (در شور لا) هم به شور بم اشاره می شود و هم به صدای «می» که اشاره به پرده های سلمک یا دشتی است:
کدام تغییر؟ کدام نظام؟ (IV)

کدام تغییر؟ کدام نظام؟ (IV)

سخنرانی ای نامنسجم، آشفته و ضعیف (به شیوه ی از هر دری سخنی) که گاهی در آن شعری عاشقانه و خام از جانب ایشان خوانده می شد، گاهی به بحث های سیاسی می کشید، گاهی به جوک تعریف کردن و گاه گاهی هم به متلک انداختن به سایر هنرمندان، بی آنکه ارتباط چندانی بین این موضوعات وجود داشته باشد، چه دستاورد علمی و عملی ای برای نوازندگان تنبک و به طور کلی علاقه مندان به موسیقی داشت؟ آیا «نامتعارف» و «جسور و صریح» بودن به هر قیمتی ارزش این را دارد که به جای پرداختن به اصل موضوع (که ظاهراَ تغییر نظام تنبک نوازی و پرداختن به بحثی فنی و موسیقایی است) این چنین مدام به بیراهه زده شود؟
گفتگو با آرش محافظ (II)

گفتگو با آرش محافظ (II)

الان خوشبختانه یکسری افراد شروع به آهنگسازی کرده‌اند. به اینکه متد موسیقی صفوی یا تیموری داشته باشیم که یاد دهیم، نیازی نیست هرچند شاید زمانی این کار را بکنیم. من در ترکیه که کار میدانی می‌کردم راجع به مقام‌ها و ریتم‌ها با ده‌ها استاد مصاحبه کردم که مثلا فلان دور یا مقام را چگونه آموزش می‌دهید؟ همگی جوابشان این است که آهنگسازی یا تقسیم‌زدن را یاد نمی‌دهند، شاگرد فقط باید قطعه بزند. شما در موسیقی ایرانی به‌سختی برای هر دستگاه می‌توانید ۲۰ قطعه کلاسیک درجه یک پیدا کنید. یاد گرفتن اینها یک متد بیشتر ندارد؛ باید نواخت. کم‌کم قوانین آن به دست‌تان می‌آید که ارتباط این ملودی با آن ریتم چیست؟ ۳۰ قطعه در شوق نامه و ۷۰ قطعه در کتاب عجملر وجود دارند و موارد دیگر. متد خاص نه‌تنها در ایران بلکه در جاهای دیگر هم وجود ندارد. شاید زمانی برسد که در آهنگسازی شرقی مثل آهنگسازی غربی بتوانیم همه چیز را تئوریزیه کنیم. غیرممکن نیست و حتما مفید هم هست. اما الان مسأله این نیست که چون متد نداریم، چکار کنیم؟ مقام را باید زد تا یاد گرفت.
جشن موسیقی‌نویسی در فضای مجازی

جشن موسیقی‌نویسی در فضای مجازی

اینترنت و فضای مجازی چنان در زندگی انسان امروزی رسوخ کرده که شاید به سختی بتوان حتا در تخیل به جهانی بدون این بستر ارتباطی اندیشید. موسیقی و نوشتن درباره‌ی آن هم از چنین بستر ارتباطی نوینی بی‌بهره نمانده است. اکنون حضور موسیقی‌دوستان و موسیقی‌نویسان چنان در فضای اینترنتی گسترده و پر شمار است که به خوبی می‌توان حجم بزرگی از مطالب تولید یا نقل شده در باره‌ی موسیقی را در این حوزه جستجو کرد.
دیواری به نام شورای شعر (I)

دیواری به نام شورای شعر (I)

اخیراً دفتر شورای شعر وزارت ارشاد، قانونی را به اجرا گذاشته که طی آن آهنگساز «حق ندارد» شخصاً جهت اخذ مجوز شعرهایی که روی آنها آهنگسازی کرده، به این اداره محترم مراجعه کند. بلکه باید یک شرکت خصوصی یا دولتی که مجوز نشر آثار صوتی و تصویری دارد، به این امر خیلی (خیلی!) خطیر مبادرت ورزد. همین امر باعث می شود که شما به عنوان یک آهنگساز با کلی مانع در پیش پایتان و البته کلی سوال در ذهنتان مواجه شوید.
گزارش نشست پژوهشی تنبک کوکی و نی کلیددار(I)

گزارش نشست پژوهشی تنبک کوکی و نی کلیددار(I)

نشست پژوهشی نی کلید دار و تنبک کوکی در تاریخ سوم دی ماه ۸۵، در کنسرواتوار تهران برگزار شد. در این برنامه دکتر حسین عمومی نوازنده نی و استاد دانشگاه ارواین آمریکا، درباره ساخت و نحوه نوازندگی این سازها به سخنرانی پرداخت. در ادامه این برنامه شاهین مهاجری محقق و نوازنده تنبک به سخنرانی درباره تاریخچه و فیزیک ساز تنبک و بعضی از سازهای کوبه ای جهان پرداخت که در این نوشته متن این سخنرانی را می خوانید.