بداهه نواز خوب باشیم (II)

هنگامی که خسته شده اید و ایده موسیقی جدیدی در ذهن تان وجود ندارد، به موسیقی دیگران گوش دهید
هنگامی که خسته شده اید و ایده موسیقی جدیدی در ذهن تان وجود ندارد، به موسیقی دیگران گوش دهید
موسیقیدانان و نوازندگان خبره جز (Jazz) از لحاظ جسمی یا روحی چیزی بیش از شما ندارند. در واقع اینطور نیست که خداوند چیزی بیش از شما در وجود آنها قرار داده باشد. برتری آنها بر دیگر علاقمندان عادی به موسیقی آن است که با جدیت و نظم بیشتری به تمرین موسیقی می پردازند بطوریکه پس از مدتی توانایی شنیدن ایده های موسیقی در مغز و انتقال آن به انگشتان خود را بدست می آورند.

هنگامی که خسته شده اید و ایده موسیقی جدیدی در ذهن تان وجود ندارد، به موسیقی دیگران گوش دهید. اینکار علاوه بر لذت داشتن و بالابردن درک موسیقی شما، بدون آنکه متوجه شوید قدرت تخیل شما را افزایش می دهد. شما با اینکار می توانید پاسخ بسیاری از سئوالات و ابهاماتی که به هنگام بداهه نوازی یا ساخت موسیقی برایتان بوجود می آید را پیدا کنید.

کار جدی گوش دادن را باید با قطعات موسیقی نسبتآ ساده شروع کنید. قطعاتی مانند “Autumn Leaves” ،”Summertime” یا “Satin Doll” که ریتم، هارمونی و ملودی پیچده نداشته باشند. به این ترتیب شما می توانید خیلی راحت تر موسیقی را در ذهن خود ترسیم کنید و پس از آشنایی کامل با آن اقدام به بداهه نوازی روی آن نمایید.

در اینجا به نمونه تمرینهایی که بسیاری از نوازندگان جز (Jazz) کم و بیش آنها را مورد استفاده قرار می دهند اشاره می کنیم. سعی کنید آنها را در گامها و قالبهای تغییر هارمونی مختلف تمرین کنید.

• برای شروع به گرم شدن پنج نت اول گام و نیز آکورد پایه گام (اول، سوم، پنجم، هفتم، نهم) را برای تمام گام ها اجرا کنید.
• آکورد پایه را برای همه گام ها اجرا کنید.
• گام کامل را از پایه تا فاصله نهم بصورت رفت و برگشت برای گامهای مختلف تمرین کنید.
• آکوردهای هفتم را بصورت رفت و برگشت اجرا کنید (۱، ۳، ۵، ۷، ۵، ۳، ۱).
• عینآ مورد بالا را برای آکوردهای نهم نیز اجرا کنید.
• گام را تا فاصله نهم اجرا کنید و در برگشت آکورد را پایین بیایید.
• آکورد نهم را بصورت آرپژ بالا رونده اجرا کنید و در برگشت گام را اجرا کنید.
• در محدوده صوتی ساز خود چند اکتاو گام را بصورت رفت و برگشت فاصله های سوم اجرا کنید.

تمرینات بالا چیزی جز گرم کردن دست و آشنا شدن بیشتر گوش شما با هارمونی های متفاوت نیست، نباید فراموش کنید که اساس ایده موسیقی در Jazz از هارمونی بر می خیزد. حتی بزرگترین نوازندگان نیز قبل از کنسرت و اجرا تمرینهای مشابهی را انجام می دهند. ضمن آنکه اینکار ذهن نوازنده را به دنیای هارمونی میبرد و آنرا برای بداهه نوازی آماده می کند.

بنابراین اگر قرار است اجرای کنسرت داشته باشید سعی کنید روی توالی آکورد قطعاتی که می خواهید آنها را اجرا کنید، تمریناتی را که گفتیم انجام دهید. اینکار توانایی شما در بداهه نوازی روی قطعات کنسرت را بالا می برد.

مشاهده می کنید که برخلاف افکاری که معتقد هستند برای کسب مهارت در موسیقی جز (Jazz) تنها باید تمرین کرد، شما باید مطالعه هارمونی و الگوهای تمرینی آنها را نیز داشته باشید. چگونه ممکن است بدون دانستن هارمونی موسیقی Jazz اجرا کرد؟

اما از دیگر تمرینهایی که خلاقیت، دانش و توانایی شما در اجرای بداهه نوازی را بالا می برد، نوشتن (Transcription) قطعات نواخته شده توسط دیگران است. تحلیل این قطعات پس از نوشتن می تواند مزایای بسیاری برای هنرجویان موسیقی جز (Jazz) داشته باشد، مثلآ :

• شناخت اینکه قطعات در چه گامی شروع می شوند و چگونه تغییر گام می دهند.
• ملودی ها از کدام نت گام شروع می شوند و به کدام نت گام ختم می شوند.
• آیا حرفه ای ها اصولآ در طیف صوتی بزرگ موسیقی می سازند یا در طیف کوچک.
• تغییرات هارمونی که موسیقیدانان حرفه ای در کارهای خود بکار می برند چگونه است.
• در ملودی های آنها از نتهای آکورد چگونه استفاده می شود.
• نحوه استفاده از نتهای کروماتیک در یک گام چگونه است.
• آیا موسیقی تنها تعدادی ملودی است یا جریانی است که ابتدا، میانه و انتهایی دارد که نمی تواند جز آن باشد.
• آیا آنها از بلوز هم در موسیقی خود استفاده می کنند.
• چه قسمتهایی از موسیقی (هارمونی، ملودی و ریتم) تکرار می شود.
• و …

بنابراین مشاهده می کنید که صرف نوازندگی و تمرین نمی تواند مهارت های شما در بداهه نوازی را بالا ببرد، بلکه در کنار آنها شما نیاز به مطالعه، تفکر و تحلیل کارهای دیگران نیز دارید. کلام آخر اینکه بداهه نوازی تنها یک مهارت نوازندگی نیست بلکه به مهارت و خلاقیت های ذهنی و علمی هم نیاز دارد.

2 دیدگاه

  • حمیدرضا
    ارسال شده در مرداد ۱۱, ۱۳۸۵ در ۱۰:۱۳ ب.ظ

    تمرین تمرین تمرین تمرین تمرین تمرین این راحل حل نهایی است.

  • مهران
    ارسال شده در مرداد ۱۴, ۱۳۸۵ در ۹:۴۳ ق.ظ

    بسیار کاربردی و خوب بود، اما متاسفانه اغلب ما چنین اراده رو نداریم و می خواهیم با تمرین و وقت کم به این حد و اندازه ها برسیم، همین باعث میشه که جز تلف کردن وقت نتیجه ای نداشته باشه.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر «کنسرت کوارتت کلنکه» سی و سومین جشنواره‌ی موسیقی فجر

از همان هنگام که لا-ر، دو نت کشیده‌ی سوژه‌ی اصلی مجموعه‌ی «هنر فوگ» باخ را ویلن نواخت مشخص بود که قرار است «کوارتت کلنکه» چه ردای متفاوتی (نسبت به اجرای مشهورتر کوارتت‌های اِمِرسون، جولیارد و کِلِر) بر تن این فوگ‌های به‌غایت هنرمندانه‌ی در معما رهاشده بپوشاند، و از آن بیشتر تا چه اندازه قرار است موسیقی با همان سوژه‌ی گشاینده همچون نوشدارو به یک کرشمه دیگر اجراهای جشنواره را (چهار اجرا که پیش از آن دیده بودم) از خاطر بزداید و به رویدادی در دل فرهنگسرای نیاوران تبدیل شود.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (X)

فرض کنید از این ۴۰۹۶ مجموعه در طی تقریبا چهارصد سال گذشته هر سال تنها از ۲۰ مجموعه مختلف استفاده شده است. این می‌شود ۸۰۰۰ مجموعه (۴۰۰*۲۰)؛ یعنی ۴۰۰۰ تا بالاتر از گنجایش سیستم. حال به‌طور فرضی سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هر سال ۱۵ مجموعه مختلف استفاده شده. این می‌شود ۶۰۰۰ مجموعه یعنی ۲۰۰۰ مجموعه بالا تر از گنجایش سیستم. باز سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هرسال از ۱۴ مجموعه مختلف استفاده شده. این می شود ۵۶۰۰ مجموعه.

از روزهای گذشته…

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: <br>امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (I)

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند:
امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (I)

مقاله ای که پیش رو دارید نوشته سوزل آنا ریلی (Suzel Ana Reily) که هادی سپهری (نوازنده، خواننده و موسیقی شناس) و حامد قنواتی (نوازنده و موسیقی شناس) ترجمه آن را به زبان فارسی به عهده داشته اند.
سه تنور کوچک

سه تنور کوچک

یک گروه آواز سه نفره (Trio) که در گروه کر مدرسه کشف شده بودند، با کمپانی موسیقی کلاسیک یونیورسال (Classic Universal) قراردادی ۵۰۰ هزار پوندی منعقد کردند.
فرهنگ اسلامی و پیدایش موسیقی چند صدائی در اروپا (II)

فرهنگ اسلامی و پیدایش موسیقی چند صدائی در اروپا (II)

اورشپرونگ این تاثیرگذاری را دقیقاً شناسایی نمود به خصوص که ملودی های وارداتی در اصل به ساز خاصی وابسته نبوده اند. در این چند دهه، بعد از انتشار مقاله شورانگیز و در عین حال دقیق اورشپرونگ، مرتب به حجم نشانه ها و مدارکی که دلالت بر این دارند که سرچشمه هنر اروپایی، هنر شرقی- اسلامی بوده است اضافه شده است.
گفتگو با حسین علیشاپور (II)

گفتگو با حسین علیشاپور (II)

دلیل دوم هم بحث عدم تحقیق است که این دوستان در شیوه هایی مانند شیوه ی تاج، شیوه ی ادیب، شیوه ی اقبال، شیوه ی طاهرزاده و … خیلی غور و تفحص نمی کنند و در این جزییات وارد نمی شوند که از آنها آگاهی یابند و با توجه به گفتمان امروزی آواز بتوانند حرف امروز خود را با شیوه ی خاص خود بیان کنند. مرحوم همایونپور همیشه به بنده نصیحتی می کردند که ”تو اگر در آواز خواندن تقلید نکنی، به شخصیت خودت احترام گذاشته ای و اثبات می کنی که یک انسان مستقل با فکری مستقل هستی”.
یادداشتی برای یک خبر

یادداشتی برای یک خبر

روز گذشته در حال چک کردن اخبار موسیقی با خبری مواجه شدم با این تیتر: «برای اولین بار در تاریخ موسیقی ایران، شاهکارهای کلاسیک جهان، توسط یک ایرانی به آواز در آمد»، بعد از باز کردن لینک مربوط به خبر، با این نوشته (که به گفته خبرگزاری هنرآن لاین نوشته خواننده این اثر است) مواجه شدم:
لوکاس فاس، اسطوره زنده موسیقی آمریکا

لوکاس فاس، اسطوره زنده موسیقی آمریکا

لوکاس فاس (Lukas Foss)، آهنگساز، استاد و نغمه پردازی مهم در هنر موسیقی آمریکا محسوب می شود. او بویژه در زمینه ی نقد موسیقی قرن بیستم تلاش بسیار کرده است. فاس سرآغاز پیوند خود با موسیقی را در شهر برلین تجربه کرد، در همین شهر بود که نوازندگی پیانواین ساز مهم را آغاز کرد ودر عین حال کوشش نموده با مبانی نظری این ساز آشنا شود، استادش خولیو گلدستین (Julius Goldstein) بود.
ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (XII)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (XII)

در آخرین مرحله آزمایشات Niewczyk (تصویر۱۶-۱) ضخامت صفحات را طوری مشخص می کنیم که بتوانیم آنها را با نتایج حاصل از تجربیات هاتچینز(Hutchins) مقایسه کنیم. بر اساس این قیاس باید بگویم که اگر کل سطح صفحه نازک شود، فرکانس های رزونانس اول و دوم به اندازه ۷۰% از مقدار ضخامت کم شده، کاهش می یابند، در حالیکه در رزونانس پنجم این عدد به ۵۰% می رسد و زمانیکه ضخامتها در یک صفحه تخت کم می شود به اندازه ۱۰۰% از کاهش ضخامت در صفحه، فرکانس های رزونانس نیز کاهش می یابند، بنابراین می توان نتیجه گرفت که قوسهای صفحات بیشترین تأثیر را در کاهش رزونانس می گذارند و این حالت بیشتر در رزونانس پنجم دیده می شود.
جامعه، موسیقی، در منشور رادیو (II)

جامعه، موسیقی، در منشور رادیو (II)

در یک مدل ساده شده موسیقی و سرگذشتش در ایران را به درستی حاصل کنش و واکنش جامعه ی مخاطبان، نهادهای حکومتی و ساز و کارهای درونی جامعه ی موسیقی و در متن کتاب به ویژگیها و پویایی هریک و نوع اثری که بر هم می گذاشته اند، پرداخته اند. در این راه طبیعتا سهم کمتر از آن جامعه شناسی مخاطبان است زیرا در فقدان یک جامعه شناسی موسیقی پیشرفته داده های قابل اطمینان جامعه شناختی اندکی از آنها درست باقی می ماند. آنها حاضران خاموش اند، البته نه کاملا، چون از راه ابراز رضایت و نارضایی با شمار زیادشان برفرآیندها تاثیر می گذارند.
جولیا فیشر، ویرتوز ویولون و پیانو (II)

جولیا فیشر، ویرتوز ویولون و پیانو (II)

شرکت پنتاتون (PentaTone) اولین سی دی فیشر را در پاییز ۲۰۰۴ روانه بازار کرد: این سی دی عبارت بود از ویولن کنسرتو های روسی به رهبری یاکوف کرایزبرگ و ارکستر ملی روسیه. این اثر فیشر نظر مساعد منتقدان را به خود جلب کرد و تنها در چند روز به یکی از پنج اثر کلاسیک پرفروش در آلمان تبدیل شد.
Yahoo! Music

Yahoo! Music

موتور جستجوگر یاهو وارد بازار دانلود موسیقی شد. مسئولان یاهو یک قیمت خوب رقابتی برای عضویت در این بخش پیشنهاد کردند. بخش Yahoo! Music Unlimited که از ۱۱ مه (۲۱ اردیبهشت) شروع به کار کرده است به کاربران امکان میدهد تاترانه مورد علاقه خود را در بین بیش از یک میلیون ترانه انتخاب کرده و ترانه ها را از طریق یاهو مسنجر به یکدیگر برسانند و یا اینکه آنها را به حافظه های سیار منتقل کنند.