ردیف منتظم الحکما به انتشار رسید

ردیف موسیقی ایرانی به روایت منتظم الحکما، نت نویسی مهدیقلی هدایت و تصحیح و بازنگری امیر اسلامی منتشر شد. قدیمی ترین ردیف مکتوب منتشر نشده موسیقی ایرانی به روایت منتظم الحکما و نت نویسی مهدیقلی هدایت توسط نشر دانشگاه هنر منتشر شد.

این ردیف توسط امیر اسلامی و با همکاری آرشام قادری و رضا پرویززاده تصحیح و بازنگری شده و به چاپ رسیده است.

نسخه دست نویس این سند تاریخی موسیقی ایران با امضا مهدیقلی هدایت به هنرستان موسیقی وقت هدیه شده و بعدا به دانشگاه هنر منتقل شده است. این نسخه علیرغم ارزش بالای هنری و علمی دچار مشکلات و نواقصی بوده که با همت امیر اسلامی و همکاری آرشام قادری و رضا پرویززاده این اشکالات برطرف شده و پس از نت نویسی کامپیوتری به چاپ رسیده است.

این کتاب شامل مقدمه ای است که با ارائه شواهد تاریخی صحت این ردیف و منسوب بودن آن به “میرزاعبدالله” را نشان می دهد. منتظم الحکما شاگرد برجسته میرزاعبدالله در سه تار بوده و این ردیف با وجود اینکه روایت منتظم الحکما است ولی توسط اساتید وقت تائید شده که همان ردیف استاد بزرگ میرزاعبدالله بوده است. برای اهالی تحقیق و همچنین نوازندگان موسیقی ایرانی این ردیف می تواند مورد توجه بوده و جای آن دارد تا توسط متخصصین ردیف موسیقی ایرانی، مقایسه ای تطبیقی بین این ردیف و ردیف های موجود از روایت میرزاعبدالله انجام پذیرد.

این ردیف با بخش مقدمه ای که به آن افزوده شده ۷۵۰ صفحه بوده که با قیمت ۳۳۰۰۰ تومان توسط انتشارات دانشگاه هنر به چاپ رسیده و از پایان آذر ماه در کتابفروشی های سراسر ایران با قطع وزیری و جلدی نفیس توزیع خواهد شد. امیر اسلامی این اثر را به هنرمند برجسته و معلم دلسوز سه تار سر کار خانم “مهربانو توفیق” تقدیم کرده است. استادی که سالها در تدریس به دانشجویان موسیقی دانشگاه هنر زحمت بسیار کشیده اند.



مهدی صلحی ملقب به منتظم الحکما یگانه شاگرد سه تار محمدصادق خان سرورالملک بوده که پس از او به حلقه‌ی شاگردان میرزاعبدالله راه یافت. منتظم الحکما موسیقی دانی بود که به کار طبابت اشتغال داشت؛ پزشکی که هر روز در مطب می نشست و بیماران را معاینه و مداوا می‌کرد. او همچنین در شعر و ادبیات نیز توانمند بود و جواد عبادی این رباعی را که در وصف میرزا عبدالله سروده شده از منتظم الحکما می داند:
ای آنکه به ملک علم و دانش شاهی
در برج سماء موسیقاری ماهی
در خلق و ادب فردی و در تار و سه تار
هستی تو خدا اگرچه عبداللهی

از شاگردان سه‌تار منتظم الحکما می‌توان به عبدالله دادور (قوام السلطان) و مهدیقلی هدایت اشاره کرد. او همچنین به گواهی برخی عکس های به جا مانده از انجمن اخوت، در ارکسترهای انجمن نوازنده سه تار بوده است. منتظم الحکما از سال ۱۲۹۴ تا ۱۳۰۱ شمسی روایتی را از ردیف استاد خود میرزاعبدالله به کمک مهدیقلی هدایت به یادگار گذاشت.

مهدیقلی هدایت ملقب به مخبرالسلطنه پسر علیقلی خان مخبرالدوله و نوه رضاقلیخان هدایت است که درسال ۱۲۳۶ شمسی متولد شد و پس از آموختن دروس مقدماتی در ۱۲۵۱ شمسی برای ادامه تحصیل به آلمان سفر کرد. در سال ۱۲۵۳ شمسی به ایران بازگشت و همزمان با مطالعه ادبیات فارسی و عربی به فراگیری موسیقی پرداخت.

مهدیقلی هدایت از سال ۱۲۵۹ شمسی به بعد، با سمت معلم زبان آلمانی در دارالفنون به تدریس پرداخت. تا اینکه در سال ۱۲۶۷ شمسی به عنوان پیش خدمت خاص ناصرالدین شاه وارد خدمات دولتی شد. او در دوره خدمت دولتی دارای سمت هایی چون: وزیر عدلیه، معارف، پست و تلگراف، فواید عامه، دارایی و نیز والی فارس بوده است.

مخبرالسلطنه همچنین از سال ۱۳۰۶ تا ۱۳۱۲ شمسی نخست وزیر ایران بود. مهدیقلی هدایت در سه تار شاگرد منتظم الحکما بود و افزون بر آن دوستی میان این دو منجر به نگارش ردیف میرزاعبدالله به روایت منتظم الحکما طی هفت سال شد.

یک دیدگاه

  • هومن خلعتبری
    ارسال شده در آذر ۲۳, ۱۳۹۲ در ۱۲:۰۸ ق.ظ

    چه حرکت فرهنگی شایسته و پرباری! تبریک بسیار به همه دست اندرکاران .
    از طرفی ، تقدیم کردن این اثر به سرکار خانم مهربانو توفیق ، کاری بسیار ارزنده و درخور ستایش است که وزین بودن و بهای معنوی این کتاب رو صد چندان کرده است. آفرین و تبریک مجدد.
    هومن خلعتبری

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تکنیک های هارمونی در موسیقی های امپرسیونیسم و رومانتیسم (II)

من این نوع دیدگاه گسترش هارمونی را در هفت متد اصلی دسته بندی و خلاصه می کنم که در جای خود در باره ی هر کدام صحبت می کنم. این متد ها عبارتند از:

اولین دکتر موسیقی (I)

حســین ناصحی در سال ۱۳۰۴ در خانواده ای هنردوست به دنیا آمد. مادرش از شاگردان استاد درویش خان بود و تار می نواخت. به همین جهت ذوق موسیقی او از اوان کودکی پرورش یافت. وی از ســن ۱۴ سالگی با ورود به هنرستان عالی موسیقی و انتخاب ساز ترومبون زیر نظر اســتاد چک «ژوزف اسالدک» مشغول تحصیل گردیــد و پس از مــدت کوتاهی به همکاری با ارکســتر رادیو به سرپرستی پرویز محمود پرداخت. او جزو شاگردان ممتازی بود که به دعوت دولت ترکیه و با بورســیه هنرستان برای ادامه تحصیل روانــه آنکارا گردید و در آنجا زیر نظر اســتاد «کاظم آکســس» از شاگردان برجســته «بلا بارتوک» آهنگساز شهیر مجارستان به همراه دوست دیرینه اش ثمین باغچه بان به فراگیری آهنگسازی پرداخــت.

از روزهای گذشته…

گاه های گمشده (VIII)

گاه های گمشده (VIII)

مرتضی حنانه در تحقیقات خود، وجود یک گام به عنوان واسط و ارتباط دهنده بین گام ها و مقام های موسیقی ایرانی را ضروری می داند. از این رو با بیان اینکه «نت برجسته پایه به شاهد گام دیگری اشاره دارد»، گام راست را معرفی و با این توضیح عنوان می کند که «گام راست بم ترین گام یا مقام موسیقی ایران است» (صفحه ۹۱)
دیوید گیلمور طرفدارانش را به هیجان آورد

دیوید گیلمور طرفدارانش را به هیجان آورد

دیوید گیلمور به همراه و گروهش روز چهارشنبه هفته گذشته در سالن تئاتر کداک واقع در هالیوود، با اجرای قطعاتی از The Dark Side of the Moon و ادغام بخش هایی از Time ، Breathe و Money به اجرای کنسرت پرداختند.
تامی امانوئل و افکت های تصادفی

تامی امانوئل و افکت های تصادفی

تامی امانوئل (Tommy Emmanuel) یکی از نوازندگان برجسته گیتار -fingerpicking- میباشد، وی بیشتر بخاطر اجراهای پرهیجان و همچنین استفاده از افکت های تصادفی در اجراهایش مشهور میباشد. در ۳۱ می سال ۱۹۵۵ در شهر New South Wales استرالیا بدنیا آمد.
در گذشت رابرت مک فرین، خواننده اپرا

در گذشت رابرت مک فرین، خواننده اپرا

روز جمعه گذشته رابرت مک فرین پدر Robert McFerrin Sr.، اولین مرد سیاهپوستی که در اپرای متروپولیتن نیویورک به اجرای سولو پرداخت،بر اثر حمله قلبی درگذشت. او همچنین پدر رهبر ارکستر و خواننده موفق و برنده جایزه گرمی Grammy بابی مک فرین Bobby McFerrin است.
موسیقی بلوز – قسمت اول

موسیقی بلوز – قسمت اول

بلوز چیست؟ برخی از موسیقی شناسان برای این سبک موسیقی تعریف ساده ای ارائه میکنند : “توالی آکوردهای I، IV و V در یک قالب ۱۲ تایی که معمولا ریتم ۴/۴ دارد و از گام خاصی به نام Blues Scale استفاده میکند.” باید اضافه کرد که گونه های متفاوتی از این گام وجود دارد و نوع متداول آن معمولآ یک گام پنتاتونیک است که در آن نتهای معروف به Blue notes وجود دارد.
بنی گودمن، پادشاه سوئینگ (II)

بنی گودمن، پادشاه سوئینگ (II)

ترکیب کلارینت نوازی گودمن و موسیقی هندرسون و تمرین بسیار خوب آنان باعث درخشش فراوان گودمن در اواسط سالهای ۱۹۳۰ شد و لقب “پادشاه سوئینگ” (King of Swing) در این زمان به وی داده شد. در اوایل ۱۹۳۵ آوازه برنامه های رادیویی گودمن از نیویورک بسیار دیر به شنوندگان سواحل شرق رسید. گروهی که برای سفری به آمریکا برای اجرا رفتند بسیار ضعیف بود.
مگدلنا کوزنا، اپرا خوانی از چک

مگدلنا کوزنا، اپرا خوانی از چک

مگدلنا کوزنا (Magdalena Kožená) خواننده ای با صدای متسو- سوپرانو است متولد ۱۹۷۳ برنو- جمهوری چک. مگدلنا ، اولین تجربه خوانندگی و آشنایی با موسیقی را با گروه کُر بچه های برنو آغاز کرد. از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۱ در کنسرواتوری برنو در حضور اساتیدی چون؛ نیوا مگووا (Neva Megová) خواننده و ‍ژیری پیسا (Jiri Pesa) پیانیست، به یادگیری آواز و پیانو پرداخت. کوزنا پس از آن در کالج هنرهای نمایشی براتیسلاوا هنرجوی ایوا بالهووا (Eva Blahová) شد و در سال ۱۹۹۵ از آنجا فارغ التحصیل شد.
گوستاو مالر (I)

گوستاو مالر (I)

گوستاو مالر (Gustav Mahler) از بهترین رهبران ارکستر و اپرا، همچنین به عنوان مهمترین آهنگساز اواخر رومانتیک-اوایل مدرنیزم شناخته شده است. اگرچه موسیقی او هیچ گاه تا پیش از مرگش از طرف کشور اطریش به طور شایسته ای مورد توجه و قبول واقع نشد. مالر سمفونی ها و اشعار فراوانی تصنیف کرد. او در خانواده یهودی آلمانی زبان در کالیشت به دنیا آمد. دومین فرزند از چهارده فرزند خانواده بود. آنان به جیلوا (جایی که مالر کودکی اش را در آنجا سپری کرد و والدینش به استعداد او در سن ۶ سالگی پی بردند و او را به کلاس پیانو فرستادند) نقل مکان کردند.
گفتگویی با آگوستا رید توماس (III)

گفتگویی با آگوستا رید توماس (III)

آهنگ های متفاوتی از تمام نقاط دنیا توسط آهنگ سازانی در سن های مختلف و با سابقه های متفاوت به دست من می رسد. بعضی از آن ها را ناشران و بعضی را خود افراد ارسال می کنند. می توان آن ها را در گروه های گوناگونی طبقه بندی کرد. اما بهترین طبقه بندی بر اساس صدای خود موسیقی است. در بعضی از کار ها از «زبان های» محافظه کارانه استفاده شده و در برخی دیگر حالت های تجربه گرایانه به کار رفته است و هر چیزی در حالت بینابینی است.
انتشار مجموعه “آشنایی با موسیقی”

انتشار مجموعه “آشنایی با موسیقی”

مؤسسه فرهنگ و هنر رها فیلم مجموعه‌ای تحت عنوان “آشنایی با موسیقی‌” در مرداد ماه سال جاری منتشر نموده که شامل ۶ عدد دی‏وی‏دی است با عناوین “۱- معرفی دوره و مقدمه‏ای بر موسیقی” ، “۲- مقدمه‏ای بر سازشناسی و فرم‏های موسیقی” ، “۳- مبانی ریتم” ، ” ۴- ریتم جز، پاپ و کلاسیک” ، “۵- ملودی: نت و گام” ، “۶- ملودی: موتسارت و واگنر”.