سالاری: امیر خسرو دهلوی مبتکر سبک های جدید آوازی و
احیا کننده بسیاری از سبک های قدیمی است

داریوش سالاری
داریوش سالاری
استاد داریوش سالاری سال ۱۳۲۹ در شهرستان آبادان چشم بر جهان گشود.وی بیش از بیست سال است که بصورت حرفه ای سنتور می سازد و با اساتید بزرگ موسیقی ایران زمین همچون استاد محمد رضا شجریان ، و نوازندگان توانایی چون استاد پرویز مشکاتیان ، استاد پشنگ کامکار و استاد اردوان کامکار همکاری داشته است. طنین سازش گوش هزاران هزار آشنای موسیقی را به نوازش درآورده است و نزدیک به پانزده هزار سنتور نه تنها تراشه ی کالبدشان را بلکه لطافت و زیبایی روح و روانشان را از دستان هنرمند این سازنده ی توانای ایرانی گرفته اند.

داریوش سالاری تحصیلات آکادمیک خود را در کشور هند به پایان رسانده است و در نواختن سی تار تبحر خاصی دارد.وی مبتکر سنتور های دوطرفه ، سنتور بیسکویتی ، روش های پل گذاری جدید و استفاده از چسب های رزین دار به جای سریشوم های حیوانی در ساخت سنتور است و تلاش های ارزشمندش در این زمینه موجب رشد و پیشرفت هنر سنتور سازی در ایران شده است.

لطفا در مورد تاریخچه ی سنتور و سازهای شرقی برای ما صحبت کنید.
سنتور یا بهتر بگویم شاهانتور قدمتی ۶۰۰ ساله دارد و مصادف با جایگزینی سیم فلزی به جای روده و ابریشم توسط امیر خسرو دهلوی در شمال هندوستان ساخته شد.امیر خسرو دهلوی (۷۲۵-۶۷۴ ه.ق) مبتکر سبک های جدید آوازی و احیا کننده بسیاری از سبک های قدیمی است که بخاطر نیاز به سه اکتاو صدا در سبک های جدید، سیم فلزی را جایگزین روده و ابریشم کرد. روده و ابریشم عمدتا در سازهایی همچون چنگ ایستاده، چنگ خوابیده، چنگ نشسته، تنبور، تنبورا، تنبورک، تنورین، سارنج یا سارنگی و سه تار پارسی که امروز به آن کمانچه می گویند، به کار می رفت.

سازهای زخمه ای چون تنبور و تار ۲ تا ۲٫۵ اکتاو صدا داشتند و با اضافه شدن سیم فلزی این سازها قادر به ایجاد سه اکتاو صدا بودند. پادشاهان ایرانی در این دوره در شمال هندوستان حکومت می کردند و امیر خسرو دهلوی که دوره سلطنت پنج پادشاه را دیده است سازهای مختلفی را ابداع کرد، از جمله شاهانتور. منظور از تور،تور ماهیگیری است و صدا، صدای برخورد امواج دریا به صخره هاست و شکل ساز چون کشتی است. دهلوی از مهره های سرباز شطرنج بعنوان خرک استفاده کرد و سیم فلزی را در ضخامت ۰٫۵۰ میلیمتر و حتا بیشتر روی ساز قرار می داد و از گوشی های فلزی استفاده کرد و از مضراب های شبیه خنجر برای سنتور نوازی بهره می برد.

سازهایی چون سی تار، سه تار، سارنگی، سارود یا شهرود، شور بهار، شور شیرینگر، دلربا، در زمان امیر خسرو دهلوی تکامل یافت و با اضافه شدن سیم فلزی سبک های آوازی چون غزل، ترانه، دروپات و قوالی به اوج خود رسید. پس از امیر خسرو دهلوی این سازها توسط ترک های سلجوقی به مناطق مختلف جهان برده شدند و بنا به شرایط اقلیمی آن منطقه تکامل یافتند.

Alizadeh and Lotfi
داریوش سالاری در کارگاه
برای مثال وقتی ترک ها چین را تصرف کردند، سنتور را به آن جا بردند و چینی ها آن را یانگ چین به معنای ساز غریبه نام دادند. ترک های سلجوقی با تصرف بغداد و حمله به اروپا سنتور را به آن مناطق بردند و در اروپا با نام های دالسیمر یا سیمبالون تغییر نام داد و در طول زمان با تکامل خاص محیطی آن منطقه با سنتور امروزی در ایران متفاوت شد. سنتور حتا به کشورهایی چون روسیه و مصر و ترکیه برده شد و به ایران هم آمد. در ایران تا زمان قاجاریه هیچ سازی سیم فلزی نداشت و حسن سنتور خان با عزیمت به دربار پادشاهان کشمیر سنتور فرا گرفت و آن را به دربار قاجار آورد. بدین صورت سنتور نوازی به محمد صادق خان انتقال یافت و سماع حضور سپس حبیب سماعی و دیگر اساتید، سنتور یاد گرفتند.

با توضیح تاریخچه سنتور، بد نیست که اشاره ای به تاریخچه سنتور سازی در ایران بکنید و برای ما از سازنده های مجرب آن دوران بگویید.
تا قبل از حبیب سماعی تقریبا عموم سنتور ها از هندوستان آورده می شد ولی با آمدن برق به تهران و بعد از حبیب سماعی با کمک سازنده های ارمنی و کلیمی و با بهره گرفتن از سیم فلزی صنعت مخابرات و صنعت فنر سازی، سنتور در ایران ساخته شد. در زمان حبیب سماعی اکثر سازنده ها ارمنی یا کلیمی بودند.

با قلع و قمع آتاترک، ارامنه به ایران آمدند و در جلفای اصفهان ساکن شدند و با پرورش شاگردان کلیمی نقش مهمی در ساز سازی این کشور ایفا کردند.مهاجرت ارامنه به تهران موجب شکوفایی این هنر در پایتخت شد و سازنده های ماهری چون ملکوم، آمبارسون، مارکار، خاچیک، یحیی، جعفر ظهور کردند و این اساتید تغییرات اساسی و بجایی را در ساز های متفاوت دادند و از جمله تار قفقازی را به تار تهرانی تبدیل کردند و تاری که قبلا به روی سینه گذاشته می شد با ایجاد تغییراتی در کاسه، بر روی زانو قرار گرفت.

سنتور رفته رفته با مشورت و کمک سازنده های ارامنه به شکل سل کوک یا راست کوک برای مردان و چپ کوک یا لا کوک برای زنان ساخته شد و سنتور های ۹ خرک منطبق بر روش های آموزشی نوین ایجاد شد. در تهران سنتور سازان برجسته ای ظهور کردند که عمدتا شاگردان سازندگان ارمنی بودند و معروف ترین آن ها سیف الله خان اصفهانی نام داشت که گل های ۶ پر داوودی یا همان گل تهرانی را بوجود آورد و جایگزین گل های اصفهانی کرد که ساختار مشبک یا سوراخ سوراخ داشتند.

گل تهرانی معمول شد و سازندگانی چون جوراب چی در امیریه تهران ، لئون ارمنی و ناظمی و معلوجی و بخشی ها و سرخوش ها و دل شاد ها از این گل ۶ پر استفاده کردند. مادر دلشاد سازنده توانایی بود و شاگردانی چون عزت الله کلیمی و اکبر سرخوش از شاگردان او هستند. از دیگر اساتید می توان از یاخا کلیمی و حسین ملک نام برد.

21 دیدگاه

  • saeed1922
    ارسال شده در شهریور ۱۴, ۱۳۸۵ در ۴:۳۴ ب.ظ

    اطلاعات واقعا جالبی بود. بسیار سپاسگزارم

  • صمصام
    ارسال شده در دی ۲۳, ۱۳۸۵ در ۲:۴۱ ب.ظ

    جناب داریوش سالاری را چطور میتوان از نزدیک ملاقات کرد بنده حقیر از تار سازان تازه کار هستم و می خواهم از ایشان تجربه اندوزی کنم از شما هم به خاطر اطلاعاتتان ممنون و متشکرم

    صمصام

  • حميد
    ارسال شده در فروردین ۲۵, ۱۳۸۶ در ۴:۲۱ ب.ظ

    با تشکر از اطلاعات ارزشمند استاد سالاری .می خواستم بگم من یک سنتور از ساخته های استاد سالاری دارم و تقریبا ازش راضی هستم ولی اخیرا یک سالی هست که سازهای مشقی وارد بازار کردند که اصلا کیفیت و مرغوبیت ساز های چنین سازنده ای رو نداره . می خواستم بپرسم آیا این کار باعث کمرنگ شدن نام چنین سازنده با تجربه ای نمی شه.آیا استاد خودشون موجبات بد نامیشون رو بوجود میارن؟

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۶ در ۵:۰۸ ب.ظ

    چرا دو لبه سنتور پس از چند سال بالا میاید وصفحه ی

    زیر بیرون می آید؟

    چگونه می شود مشکل را حل کرد؟

  • محمود
    ارسال شده در دی ۲۱, ۱۳۸۶ در ۹:۰۴ ب.ظ

    با عرض سلام خدمت آقای سالاری بنده کارمند و حدود ۱۵ سال است که سنتور می نوازم چکونه می توانم یک ساز خوب از شما خریداری نمایم با تشکر در انتظار جواب حضرتعالی

  • حسين جعفري
    ارسال شده در فروردین ۱۲, ۱۳۸۷ در ۷:۱۶ ق.ظ

    با عرض سلام خدمت آقای سالاری
    چکونه می توانم یک ساز خوب از شما خریداری نمایم
    لطفا قیمت مشخص کنید
    مرسی

  • ارسال شده در فروردین ۱۴, ۱۳۸۷ در ۷:۴۶ ق.ظ

    تقدیم به محضر هنر دوستان
    عاشقی را شرط اول ناله وفریاد نیست

    تا کسی از جان شیرین نگذرد فرهاد نیست

    عاشقی مقدورهر عیاش نیست

    غم کشیدن صنعت نقاش نیست

  • رضا افشار
    ارسال شده در مرداد ۲۰, ۱۳۸۷ در ۵:۱۶ ب.ظ

    با سلام خدمت استاد سالاری.میخواهم یک سنتور از خود جناب استاد و بدون واسطه خریداری کنم.لطفا در این مورد بنده را راهنمایی کنید.با سپاس فراوان

  • محمودهورتن
    ارسال شده در دی ۱۱, ۱۳۸۷ در ۸:۲۴ ب.ظ

    سلام بر آقای سالاری عزیز.دوستی که چندین سال است ندیده ام.لطفا در صورت داشتن فرصت شماره همراه ویا آدرس خودرا برایم بنویسید.متشکرم

  • رضا زينا لي
    ارسال شده در اسفند ۶, ۱۳۸۷ در ۸:۰۳ ب.ظ

    سلام آقای سالاری بنده از سال۶۸درکار سنتور سازی هستم وسازم توسط برخی اساتید از جمله استاد محترم رضا شفیعیان نیزدرسال۷۶ مورد باز بینی قرار گرفته و باتذکراتی پسندیدند خواهشا راهنمایی فر مایید حالا در ایران نظر کدام استاد در مورد سنتور مورد قبول جامعه هنری است.

  • مانی
    ارسال شده در اردیبهشت ۴, ۱۳۸۹ در ۱:۴۸ ب.ظ

    salam,salari vaeghan sazhash khobe?

  • الهه.پ
    ارسال شده در تیر ۱۳, ۱۳۸۹ در ۲:۳۴ ق.ظ

    سلام به آقای سالاری؛ من با عشق و علاقه زیادی سنتور می زنم .دوست دارم با سازی که با دستان هنرمند شما درست شده بنوازم .لطفا راهنمایی ام کنید .مرسی

  • arash jalili
    ارسال شده در مهر ۳, ۱۳۸۹ در ۴:۳۹ ب.ظ

    سلام استاد یک سنتور لا میخوام بدون واسطه می خوام بدونم چقدر قیمتش

  • ارسال شده در فروردین ۲۱, ۱۳۹۰ در ۶:۵۵ ب.ظ

    سلام…من خودم سنتور میزنم و می دانم که سنتور به دست نابغه ای مانند شما صدای زیبایی دارد و من از سنتور راضی هستم.سال نو را به همه ی استادان جهان تبریک عرض می کنم…

  • مریم
    ارسال شده در آذر ۲۶, ۱۳۹۰ در ۱۰:۳۶ ب.ظ

    این مطالب منبعش کجاست؟

  • مریم
    ارسال شده در دی ۱۸, ۱۳۹۰ در ۶:۲۸ ب.ظ

    سلام می خوام بدونم منبع مطالب بال از کجاست؟؟؟

    حتما سریع جوابو بدید برا پروژه دانشگام می خوام

    مرسی

  • مریم
    ارسال شده در دی ۱۸, ۱۳۹۰ در ۶:۳۲ ب.ظ

    کسی یعنی نیست که جواب بده؟؟؟؟؟

    حالا که اینطوره منم قهر می کنم دیگه هم به صفحه شما نمیام

    :-(

  • mahboub
    ارسال شده در دی ۱۹, ۱۳۹۰ در ۲:۱۵ ب.ظ

    اگر برای بخش منابع پروژه دانشگاهی می خواین خب باید آدرس سایت رو بدید دیگه!!! دنبال چه منبعی هستید جز خود گفتگوی هارمونیک؟!؟

  • رضا شفیع زاده
    ارسال شده در تیر ۲۲, ۱۳۹۲ در ۱۲:۰۲ ق.ظ

    اینا اراجیفه. سنتور از هند به ایران اومده؟ برند یه سری به نگاره های ساسانی بندازند سنتور رو میبینند.

  • محمد رضا ولدخانی
    ارسال شده در شهریور ۱۰, ۱۳۹۲ در ۱۱:۲۰ ق.ظ

    در یک جمله اگربخواهم معنی استاد را تفسیرکنم خواهم گفت :استاد به تمام معنا یعنی داریوش سالاری، استاد اخلاق ، یک انسان به تمام معنافرهیخته وبزرگوار، یک انسان تمام عیاروبی نیاز ازمال دنیا، یک فرشته درعالم موسیقی که میتوانم بگویم سنتوربه ایشان بدهکاراست و هرکس که اورامی شناسد و یا نامش را شنیده حتمأمی بایست درباره اوبیشترینها را بداند.
    استاد عزیزجناب آقای داریوش سالاری از صمیم قلب عاشقم دوستتان دارم و از خداوند منان آرزوی سلامتی و طول عمر با عزت وموفقیت وسربلندی روزافزون را برایتان خواستارم .
    شاگرد حقیروناقابل شما: محمد رضا ولدخانی

  • محمدرضاولدخانی
    ارسال شده در شهریور ۱۰, ۱۳۹۲ در ۱۱:۵۲ ق.ظ

    شما را به خدابیائید قدر و منزلت اساتید بزرگ و بزرگوار هنر موسیقی از جمله استاد عزیز داریوش سالاری را بدانیم .
    چنین گوهری نایاب واقعأ کمیاب است .
    استاد عزیزم ازشما آموختم بخشندگی را وزشما یادگرفتم دلبستگی را طریق حسن خلق جنابعالی را همه جا فریاد می کنم .
    الهی که هرچه از خدا می خواهید به خیر و موهبت دریغتان نفرماید . آمین …
    محمدرضاولدخانی –

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXIV)

او هیچ چیزی جز سودا نمی نوشید. بی نهایت در سیگار کشیدن افراط می کرد و وسایل دود کردن خود را در کیفی زنانه به همراه خود تا خانه ی ما آورده بود. تا می توانست به همراه خود چپق و تنباکو آورده بود. در سال ۱۹۱۶، وقتی که آلیس به دوستان قدیمی خود (خانواده الگار) سر می زد، الگار در خانه ی خواهرش و در شهری دیگر به سر می برد.

امینی: وفادار حدود ۴۰۰ اثر دارد

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با علیرضا امینی، نوازنده، ترانه سرا و مدیر ارکستر نیایش که قرار است در کنسرت «بگو کجایی» که قرار است ۹ شهریور ماه سال جاری در برج میلاد به روی صحنه برود؛ این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.

از روزهای گذشته…

نوازندگان ایرانی و اروپایی «کنسرت مولانا» را  در مادرید اجرا کردند

نوازندگان ایرانی و اروپایی «کنسرت مولانا» را در مادرید اجرا کردند

“کنسرت مولانا “Concieto Rumi توسط گروهی از نوازندگان ایرانی و اروپایی و بر اساس ساخته های جاوید افسری راد آهنگساز و سنتور نواز برجسته در مادرید پایتحت اسپانیا اجرا شد. صدای زیبای سالار عقیلی و هنر نوازندگان ارزنده یی چون بهنام و رضا سامانی (سازهای کوبه یی)، شهرام غلامی (عود) و داوود ورزیده (نی) بریت کارداس (Berit Cardas) ویولون ، الیزابت لی (Elisabeth Lie) ویولون ، گرو لودال (Gro Lovdahl) ویولا، امری کارداس (Emery Cardas) ویلونسل، کتیل ساندوم (Kjetil Sandum) کنترباس سبب آن بود تا به بهترین روی این برنامه به اجرا درآید.
بیانیه داوران ششمین دوره جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت

بیانیه داوران ششمین دوره جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت

در پایان ششمین دوره ی جشنواره می‌توان دید که تعیین و تعریف میدان آنچه دنیایی مجازی خوانده می شود زیر فشار شتابان فناوری دشوار و دشوارتر می‌شود. اکنون بزرگ‌ترین چالشی که به چشم می‌آید همچنان کشیدن مرز به قدر کافی دقیق میان جهان مجازی و غیرمجازی است در حقیقت تقریبا مرزی باقی نمانده است، آنچنان که گاه تعیین مصداق برای رصدگر تیزبین هم نشدنی است. اما علاوه بر در هم شدن مرزها، گرایش استفاده کنندگان از این فضای سیال به پیام‌رسان‌ها، در پی آن افولِ اقبالِ وب سایت‌ها، مرگ وبلاگ‌ها (که سرانجام در تغییر نام جشنواره پژواک یافت) و در نتیجه ظهور پدیده‌ی اینترنتِ تاریک روندی است که به ویژه دسترسی‌پذیری میدان نوشتارهای موسیقی را تهدید می‌کند. این تهدیدی واقعی و جدی است که باید به آن اندیشید.
برندگان اعزامی جایزه پیانوى باربد به پاریس رسیدند!

برندگان اعزامی جایزه پیانوى باربد به پاریس رسیدند!

برندگان جایزه بین المللی پیانوی باربد، «اشکان لایق» و «محمدجواد بهرامی» که از سوی این فستیوال به فرانسه اعزام شده اند، به مقصد رسیده و هم اکنون در پاریس هستند. به نقل از آرش اسماعیلی، دبیرهنری فستیوال پیانوی باربد، حضور در فستیوال پلاژ موزیکال در بل ایل فرانسه و شرکت در مستر کلاس های پیانو و موسیقی مجلسی این فستیوال، بخشى از جوایز برندگان نهایى نخستین دوره جایزه بین المللى پیانوى باربد است که ٢٢ تا ٢۴ دى ماه سال گذشته (۱۳۹۵) در شهر شیراز برگزار شد.
سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (VIII)

سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (VIII)

توماس بیچام در ۸۱ سالگی در اثر سکته قلبی در آپارتمانش در لندن درگذشت! او ۲ روز بعد در قبرستان بروکوود در سِری خاک سپرده شد. به خاطر تغییراتی در بروکوود، باقیمانده جسدش در سال ۱۹۹۱ پس از نبش قبر در حیاط کلیسای سن پترز در لیمپسفیلد در سِری به خاک سپرده شد. آرامگاه او حدودا ۱۰ متر با آرمگاه فردریک دلیوسِ آهنگ ساز فاصله دارد. پس از سر توماس پسر بزرگش آدریان ولز بیچام بارونت شد.
موسیقی آفریقای جنوبی (I)

موسیقی آفریقای جنوبی (I)

موسیقی آفریقای جنوبی، از اوایل دوره مستعمرگی این کشور، از ترکیب ایده ها و فرم های محلی با ایده ها و فرم هایی که از کشورهای دیگر به این کشور منتقل شدند، شکل گرفته است که باعث شده رنگ و بویی به خود بگیرد که خاص آفریقای جنوبی است.
لطفی، نظریه پرداز-پژوهشگر (III)

لطفی، نظریه پرداز-پژوهشگر (III)

در مورد فواصل او مانند بعضی از دیگر همدوره‌هایش (۹) سعی می‌کند پلی بر نظریات نظریه‌پردازان مشهور قرون گذشته در خاورمیانه بزند (مانند عبدالقادر مراغی و صفی‌الدین ارموی) و از آن‌ها برای توضیح مسائل امروزی موسیقی ایران بهره گیرد هر چند که او بر این نکته واقف است که ساختار اجرایی موسیقی دستگاهی با دوره‌ی مورد بحث تفاوت‌های اساسی دارد اما به دنبال قرابت‌ها می‌گردد و سعی می‌کند نشان دهد که فواصل از دوره‌ی مورد بحث تاکنون تغییری نکرده‌ است (البته در میزان موفقیت وی و دیگر همفکرانش هنوز جای بحث هست).
مصاحبه با ایگور ایستراخ (II)

مصاحبه با ایگور ایستراخ (II)

بله خیلی، بیش تر از هر دانش آموز دیگری، به آنها خیلی مؤدبانه آموزش می داد، شوخی می کرد و سعی می کرد به آنها توهین نکند اما من پسرش بودم و این مسئله زیاد اهمیت نداشت!
درگذشت یوجین فودور در شصت سالگی (II)

درگذشت یوجین فودور در شصت سالگی (II)

شیوه ماجراجویانه فودور در اواسط دهه ۸۰، بسیاری از فرصت های کاری او را ضایع کرد و زندگی حرفه ایش از کنترل خارج شد. به گفته خودش از مشروبات الکی بسیار می نوشیده و ماری جوانا، کوکائین و هروئین مصرف می کرده است. این اعتیاد باعث شد که تعهدش به نوازندگی بسیار کم شود.
بنی گودمن، پادشاه سوئینگ (I)

بنی گودمن، پادشاه سوئینگ (I)

بنجامین دیوید گودمن (Benjamin David Goodman) موسیقیدان آمریکایی جاز، نوازنده کلارینت، ملقب به “پادشاه سوئینگ”، “بنیانگذار کلارینت” و “استاد بزرگ”، در اواسط دهه ۱۹۳۰ گودمن یکی از مشهورترین گروههای موسیقی آمریکا را سرپرستی می کرد. کنسرت سال ۱۹۳۸ او در تالار کارنگی نیویورک توسط منتقد بروس ادر (Bruce Eder) چنین توصیف شد: “یکی از با اهمیت ترین و محبوب ترین کنسرتهای جاز در تاریخ این موسیقی”. گروه گودمن حرفه خود را با عنوان موسیقی سبک جاز آغاز نمودند، او همچنین گروههای زیادی را سرپرستی نمود. وی تا پایان عمرش به اجرای موسیقی ادامه داد و علاقه اش به موسیقی کلاسیک را نیز وسعت بخشید.
هنرستان موسیقی یا مدرسه تربیت بدنی!؟

هنرستان موسیقی یا مدرسه تربیت بدنی!؟

چندین سال است که از آن زمانها سپری شده و به نوعی علاقه ای به تجدید خاطرات آن دوران ندارم، چه رسد به اینکه راجع به این موضوع بنویسم. اما به اصرار برخی دوستان تصمیم گرفتم این مطالب تهیه کنم و برای شما دوستان ارسال کنم تا با وضعیت آموزش موسیقی در کشور – حداقل در ۱۴ سال پیش – آشنا شوید. بین خودمان بماند اما دوران بسیار مسخره ای بود، آدمهای عجیب و غریب، البته نه همه اما متاسفانه اغلب آنها…