سالاری: استاد ناظمی مبتکر پل رگلاژ بود

پل های سنتور چه وظیفه ای دارند و گل ها و اشکال مختلف آن چه نقشی در سنتور ایفا می کنند؟
در قدیم سیستم پل گذاری بدین گونه بوده است که قطعه چوبی را در عرض ساز زیر سیم ها ، بریده بریده کار می گذاشتند و به آن پل شانه ای و یا پل شتری می گفتند. اما از آن جا که این پل ها نمی توانستند صدای خوبی را بوجود آورند پل های ستونی توسط حبیب سماعی ساخته شد و تکنیک آن به ناظمی انتقال یافت و استاد ناظمی مبتکر پل رگلاژ بود.

نجارهای قابلی برای استاد ناظمی سنتور می ساختند و ۴ پل ثابت در طرفین ساز بصورت ثابت تعبیه می کردند. استاد ناظمی نیز در وسط ساز پل رگلاژ را قرار می داد و با بازی ارتفاع پل ، صدای بوجود آمده را تنظیم می کرد.

وظیفه پل ، تقسیم و تنظیم خرک هاست و موجب زیبایی حجم صدا می شود و در عین حال از تقه کردن ساز و از کاست شدن آن جلوگیری می کند.

جنس پل و قطر آن اهمیت به سزایی دارند و اگر قطر کمتر از ۸ میلیمتر داشته باشیم در ساز همهمه بوجود می آید و قطر زیاد هم صدا را کاهش می دهد و قطر بیشتر از ۱ سانتی متر صدا را سطحی می کند.اصولا هر نوع منفذی چون گل ها چه ریز و چه درشت ، موجب چرخش هوا درون ساز می شود و ماهیت صدا را تغییر می دهد.هر چه سوراخ های بزرگ تر داشته باشیم صدا باز تر می شود و سوراخ های کوچک صدای ساز را تو دماغی می کنند.یکی از ابتکارات من در این حیطه گل های سیمرغ ایرانی و گل سالاری است که موجب می شود صدا بازتر و رساتر به گوش برسد و صداها کمتر در همدیگر ادغام شوند.

در مورد سنتور های ناظمی برایمان بگویید واینکه چه مزایا و معایبی داشتند؟
استاد ناظمی تقریبا از سن بیست و پنج سالگی با کمک و آموزش حبیب سماعی سنتور سازی را شروع کرد.حبیب سماعی به ناظمی توصیه کرد بیشتر بر روی مقوله صدا تمرکز کند تا ساخت ساز.بنابراین سنتور های ناظمی را کس دیگری می ساخت و ناظمی بر روی پل گذاری و تراش و صدای ساز ها متمرکز می شد.وی در ابتدا با لئون درودگر همکاری می کرد و پس از آن با عطایی و معمارزاده.اما در کل متاسفانه ناظمی بیش از ۲۵۰۰ سنتور نساخت.

خوبی سازهای ناظمی به پل رگلاژ آن بود که متاسفانه با کسی آن را در میان نمی گذاشت.در سنتور های ناظمی ۲ عدد پل سمت راست و ۲ عدد سمت چپ پشت سیم های سفید توسط سازنده قرار می گرفت و ناظمی پل رگلاژ را که ارتفاع بیشتری داشت توسط یک سیم و یک تکه نخ در وسط ساز حدود نت های دو و سی نصب می کرد و با ارتفاع آن بازی می کرد تا تقه و تپ تپ صدای ساز را بگیرد.

Alizadeh and Lotfi
داریوش سالاری در کارگاه
اما ضعف این ساز های در این بود که ارتفاع بیشتر پل رگلاژ بر روی پل های دیگر تاثیر می گذاشت و نت فا پشت خرک یا ر بالای ساز تقه می کرد و موجب ادغام و همهمه صدا در ساز می شد.از دیگر معایب سنتور های ناظمی استفاده از سریشوم حیوانی در آن است.ناظمی در ابتدا با لئون همکاری می کرد و از چوب های کهنه ساز و کیفیت خوب بهره می گرفت اما متاسفانه با گذشت زمان این روند را ادامه نداد.

در پایان ، از آن جا که سی تار ، ساز تخصصی شماست، از این ساز برایمان بگویید.
سی تار ساز سنتی شمال هندوستان است و اسم واقعی آن سه تار می باشد اما از آن جا که سه در زبان هندی سی تلفط می شود به آن سی تار می گویند.سی تار ساخته امیر خسرو دهلوی است و عدد سه به این علت انتخاب شده که دهلوی برای ساخت این ساز از سه تکنیک ایرانی (چنگ ایرانی) ، هندی و ترکی (زخمه های ترکی) استفاده کرده است و در اصل سی تار ترکیبی از سه فرهنگ غنی مختلف است.سی تار ریشه ایرانی دارد و توسط هنرمندان ایرانی در شمال هند تکامل یافته است و من هم آن را بصورت تخصصی دنبال می کنم.

12 دیدگاه

  • فرید
    ارسال شده در مهر ۱۶, ۱۳۸۵ در ۴:۳۸ ب.ظ

    آا بسیار مصاحبه تخصصی و خوبی بود. اما ایکاش درباره ساختار سازهای اساتید دیگر مثل عارفی بیشتر صحبت می شد. خود بحث نامی نیز بحث مهمی است.

  • ارسال شده در مهر ۱۶, ۱۳۸۵ در ۱۰:۰۲ ب.ظ

    برای دوستانی که شماره تماسی از استاد داریوش سالاری خواسته بودند:
    ۷۷۸۰۶۹۹۷-۰۲۱
    ۷۷۸۹۹۶۹۹-۰۲۱
    ۷۷۴۵۳۳۲۲-۰۲۱

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۱۷, ۱۳۸۵ در ۱۲:۵۸ ب.ظ

    مصطفی

    دوستان عزیز نظر به اینکه در بزرگداشت استاد پایور از استاد عارفی هم تقدیر شد. طبعا خیلی از دوستان باید تمایل به آشنایی بیشتر با ایشان و نحوه ساز ساختن ایشان داشته باشند که در صورت امکان لطف کرده و از ایشان مطالبی به فراخور درج نمایید. ضمنا قطعاتی را با نام موازنده و نام سازنده ساز در سایت قرار بدهید لطفا. یا علی

  • شکوفه
    ارسال شده در آذر ۱۵, ۱۳۸۵ در ۹:۵۵ ق.ظ

    سلام . من شکوفه از گچسارانم .کسی می تونه آهنگ های فرهاد رو برام پیدا کنه؟

  • ارسال شده در اسفند ۲, ۱۳۸۶ در ۱۱:۰۵ ق.ظ

    با سلام

    لطفا ایمیل استاد سالاری رو در اختیار علاقه مندان بگذارید.

    با تشکر

  • hamoon
    ارسال شده در اردیبهشت ۷, ۱۳۸۷ در ۸:۰۱ ب.ظ

    salam arz mikonam.
    mikhstam bedoonam ke sazhaye aghaye salary ro az kojamitoonam tahiie konam(santoor) mamonoonam

  • morteza
    ارسال شده در اردیبهشت ۳۱, ۱۳۸۷ در ۵:۴۳ ب.ظ

    با سلام اگه امکن داره آدرس استاد رو بزارید ممنون میشم

  • فرزین کشاورز
    ارسال شده در فروردین ۱۱, ۱۳۸۸ در ۱۰:۵۳ ق.ظ

    ادرسی از استاد سالاری قرار بدین ممنون

  • ارسال شده در اردیبهشت ۲۵, ۱۳۹۰ در ۷:۳۱ ب.ظ

    سلام استاد میخواستم نوع و اسم چسبی را که استفاده میکنید را بدونم خیلی ممنون

  • bijan
    ارسال شده در مهر ۷, ۱۳۹۰ در ۳:۵۶ ب.ظ

    سلام من مدتی پیش به ایران رفتم و با آقای سالاری تماس گرفتم و بالاخره ۱ سنتور سفارش دادم که دارای ۴ ردیف اکتاو بود و ۳ سری خرک دشت . ولی با این روش نمیشود سیمهای زرد رو برای تغیر مقام جابجا کرد. ولی دیگر لازم نبود سیمهای سفید جابجا شوند و کلیه پردها قابل دسترس بود .ولی من چون به سیمهای زرد علاقه زیادی دارم ۱ سنتور ۱۲ خرک بجاش سفارش دادم. اگر به دستم برسه میتونم در موردش نظر بدم.در ضمن مبلغش هم تقریبا یک و نیم ملیون شد .امیدوارم که این اطلاعات مفید واقع بشه .

  • اىمان شىبانى
    ارسال شده در آبان ۱۱, ۱۳۹۲ در ۶:۰۶ ب.ظ

    سلام استاداىمان هستم فدات شم استاد خىلى کمکم کردىد درساخت قربونت استاد

    بوس

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۵, ۱۳۹۳ در ۱۲:۴۹ ق.ظ

    سلام استادشماهمیشه کارتون درسته ایما ن شیبانی هستم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

از روزهای گذشته…

درباره‌ی پتریس وسکس (I)

درباره‌ی پتریس وسکس (I)

پتریس ‌وسکس در ۱۶ اپریل سال ۱۹۴۶ در شهر آیزپوت (Aizpute) کشور لتونی متولد ‌شد. او پسر یک تعمید‌دهنده‌ بود و تحصیلات اولیه‌ی خود را در یک مدرسه‌ی موسیقی محلی با نام جوزف ویتولز لتونی میوزیک (Jazeps Vitols Latvian Academy Of Music) گذاراند. همچنین از سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۴ به یادگیری کنترباس در مدرسه‌ی موسیقی امیلز دارسینز (Emils Darzins Music School) شهر ریگا (پایتخت لتونی) پرداخت و از سال ۱۹۶۱ به عنوان نوازنده در ارکستر سمفونیک و ارکسترهای مجلسی‌ متعددی از جمله ارکستر فیلارمونیک لتونی، ارکستر فیلارمونیک لیتوانی و ارکستر رادیو لتونی فعالیت کرد.
شریفیان: بسیاری از آثار جشنواره ای سطحی اند

شریفیان: بسیاری از آثار جشنواره ای سطحی اند

راستش تا آنجا که به ذهنم می رسد، بسیاری از فعالیت ها مختص شده بود به فضای فیلمسازی. یادم هست در موسیقی اتفاقات به مراتب کمتری می افتاد و با اینکه سعی می کردیم کارهای مختلفی انجام بدهیم در نهایت کماکان همه جذب موسیقی فیلم می شدند به این دلیل که مسائل مختلف در سینما کار می شد و جریان اصلی هنرها را انسان در سینما یا انیمیشن می دید. بسیار بسیار سینمای فعالی بود و من این را به خوبی به خاطر دارم؛ سینمایی که انسان احساس می کرد خیلی امیدها را در خود دارد. نوع سوژه ها و کارها طیف بسیار وسیعی را دربرمی گرفت و این طور نبود که فقط در محدوده خاصی کار شود. الان انسان احساس می کند بعد از گذشت این همه سال سوژه ها اغلب در یکی دو مورد کلیشه ای محدود و کانالیزه شده اند.
در جست و جوی زنانِ خنیاگر

در جست و جوی زنانِ خنیاگر

نخستین زنانی که به تصنیف یا روایتی آهنگین پرداختند، نغمه ها را از زبانِ جاریِ طبیعت فراگرفتند و رفته رفته به تذهیب و آراستنِ آن نغمات، پرداختند و اینگونه مادران به درونی کردن گوهره ای از پیوندِ بشری که همانا نسبتِ آیینی میان روایت گر و مخاطب -که در اولین دیدار، مادر و فرزند اند- دست یازیدند و هنوز پس از گذشت قرن ها، با تمام دگرگونی های جوامع، این آوای رمز آلود، همچنان دوست داشتنی و گیراست و بوی بهار می دهد.
اجداد پیانو در ایران

اجداد پیانو در ایران

درسایت یکی از سازنده های بزرگ پیانو بنام Baldwin به نکته جالبی اشاره شده است. این سازنده که از سال ۱۸۶۲ مشغول ساخت پیانو است در قسمتی از سایت خود تحت عنوان Piano History راجع به تاریخچه پیانو صحبت کرده است.
پنجمین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی برگزار شد

پنجمین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی برگزار شد

پنجمین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی ایران، دیشب ۲۳ اردیبهشت در تالار هنر فرهنگسرای ارسباران با حمایت موسسه رادنواندیش و فرهنگسرای ارسباران برگزار شد. در ابتدای این برنامه، مجری این جشنواره زهرا تقی ملا، پس از خیر مقدم و معزفی جشنواره، از میهمان و حامی معنوی این جشنواره، دکتر محمد سریر درخواست کرد به ایراد سخنرانی بپردازد.
نقد تئوری پردازیِ داریوش طلایی (IV)

نقد تئوری پردازیِ داریوش طلایی (IV)

استناد داریوش طلایی در مورد اهمیت ویژه فاصله چهارم به ساختمان و کوک ساز های تار و عود است که سیم هایشان با فاصله چهارم کوک می شوند:
نگاهی به سمفونی فانتاستیک اثر جاودان هکتور برلیوز (V)

نگاهی به سمفونی فانتاستیک اثر جاودان هکتور برلیوز (V)

موومان چهارم برگرفته از مارش نگهبانان از اپرای Les francs-juges (برلیوز- ۱۸۲۶) می باشد. برای سازگار کردن این قطعه با سمفونی فانتاستیک، در اوج مارش، یک کلارینت سولو نواختن ایده فیکس را آغاز می کند و این در واقع توصیف لحظه ایست که هنرمندِ محکوم به سمت محل اعدام برده می شود و روی سکوی اعدام خاطره ی معشوق دیگر بار در برابرش پدیدار می شود.
درگذشت پوریا حاجی زاده

درگذشت پوریا حاجی زاده

پوریا حاجی زاده نوازنده و نویسنده موسیقی، سوم آبان ماه ۹۲ پس از چند ماه مبارزه با بیماری از میان ما رفت. حاجی زاده با ورود به هنرستان موسیقی و سپس دانشکده ی هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی تهران، رشته ی نوازندگی را ادامه داد و پا به عرصه ی هنر گذاشت. خانواده پدریش (محمد، حمید و فرخنده) از شاعران و نویسندگان مطرح هستند. پدر وی محمد حاجی زاده همچنین ساز سازی مطرح است و تارهای تیکه ای او که ترکیبی است از چوب های مختلف، میان نوازندگان برجسته ایرانی از جایگاهی خاص برخودار است.
ویولون گوارنری ویوتام (II)

ویولون گوارنری ویوتام (II)

ویولون ویوتام سالهای زیادی ذهن علاقه مندان به ویولون را به خود مشغول کرده بود. در سال ۱۸۹۱، آرتور هیل، تاجر اهل لندن زمانی که می خواست این ساز را بفروشد در دفترچه یادداشت روزانه اش نوشت: «افسوس که آنقدر ثروتمند نیستیم که خودمان این ویولون را نگهداریم چون آهنگ و ویژگی های دیگر این ساز معرکه هستند».
«خُرده‌روایت‌های صوتی» (IV)

«خُرده‌روایت‌های صوتی» (IV)

عدم اتکای یک اثر موسیقی پست‌مدرن به یک روایت کلان موسیقایی، سبب می‌شود تا این نوع از آثار، هم در تمامیت خود قائم به ذات باشند و هم اجزایشان استقلال بیشتری داشته باشند. می‌توان هر جزئی از چنین موسیقی‌هایی را حذف و به جای آن هر چیز دیگری جایگزین کرد. همین وی‍ژگی، خاستگاه انواع بی پایانی از فُرم‌هاست که می‌تواند وجود داشته‌ باشد و به همین دلیل است که فرم در پست‌مدرنیسم همواره خود، بخشی از محتوا و در مواردی تمام محتوا بوده است و «چیزی خارج از متن وجود ندارد»(۳). در یک اثر کلاسیک، فراروایت به عنوان اصل ساختاری حاکم، نقش اجزا را تعیین می‌کند و آنها را در قالب کلیّتی وحدت‌یافته با یکدیگر پیوند می‌دهد؛ اما در یک اثر اوانگارد، اجزا از استقلال چشمگیری در برابر کل، برخوردارند (بورگر، ۱۳۸۶: ۱۵۳).