سالاری: استاد ناظمی مبتکر پل رگلاژ بود

پل های سنتور چه وظیفه ای دارند و گل ها و اشکال مختلف آن چه نقشی در سنتور ایفا می کنند؟
در قدیم سیستم پل گذاری بدین گونه بوده است که قطعه چوبی را در عرض ساز زیر سیم ها ، بریده بریده کار می گذاشتند و به آن پل شانه ای و یا پل شتری می گفتند. اما از آن جا که این پل ها نمی توانستند صدای خوبی را بوجود آورند پل های ستونی توسط حبیب سماعی ساخته شد و تکنیک آن به ناظمی انتقال یافت و استاد ناظمی مبتکر پل رگلاژ بود.

نجارهای قابلی برای استاد ناظمی سنتور می ساختند و ۴ پل ثابت در طرفین ساز بصورت ثابت تعبیه می کردند. استاد ناظمی نیز در وسط ساز پل رگلاژ را قرار می داد و با بازی ارتفاع پل ، صدای بوجود آمده را تنظیم می کرد.

وظیفه پل ، تقسیم و تنظیم خرک هاست و موجب زیبایی حجم صدا می شود و در عین حال از تقه کردن ساز و از کاست شدن آن جلوگیری می کند.

جنس پل و قطر آن اهمیت به سزایی دارند و اگر قطر کمتر از ۸ میلیمتر داشته باشیم در ساز همهمه بوجود می آید و قطر زیاد هم صدا را کاهش می دهد و قطر بیشتر از ۱ سانتی متر صدا را سطحی می کند.اصولا هر نوع منفذی چون گل ها چه ریز و چه درشت ، موجب چرخش هوا درون ساز می شود و ماهیت صدا را تغییر می دهد.هر چه سوراخ های بزرگ تر داشته باشیم صدا باز تر می شود و سوراخ های کوچک صدای ساز را تو دماغی می کنند.یکی از ابتکارات من در این حیطه گل های سیمرغ ایرانی و گل سالاری است که موجب می شود صدا بازتر و رساتر به گوش برسد و صداها کمتر در همدیگر ادغام شوند.

در مورد سنتور های ناظمی برایمان بگویید واینکه چه مزایا و معایبی داشتند؟
استاد ناظمی تقریبا از سن بیست و پنج سالگی با کمک و آموزش حبیب سماعی سنتور سازی را شروع کرد.حبیب سماعی به ناظمی توصیه کرد بیشتر بر روی مقوله صدا تمرکز کند تا ساخت ساز.بنابراین سنتور های ناظمی را کس دیگری می ساخت و ناظمی بر روی پل گذاری و تراش و صدای ساز ها متمرکز می شد.وی در ابتدا با لئون درودگر همکاری می کرد و پس از آن با عطایی و معمارزاده.اما در کل متاسفانه ناظمی بیش از ۲۵۰۰ سنتور نساخت.

خوبی سازهای ناظمی به پل رگلاژ آن بود که متاسفانه با کسی آن را در میان نمی گذاشت.در سنتور های ناظمی ۲ عدد پل سمت راست و ۲ عدد سمت چپ پشت سیم های سفید توسط سازنده قرار می گرفت و ناظمی پل رگلاژ را که ارتفاع بیشتری داشت توسط یک سیم و یک تکه نخ در وسط ساز حدود نت های دو و سی نصب می کرد و با ارتفاع آن بازی می کرد تا تقه و تپ تپ صدای ساز را بگیرد.

Alizadeh and Lotfi
داریوش سالاری در کارگاه
اما ضعف این ساز های در این بود که ارتفاع بیشتر پل رگلاژ بر روی پل های دیگر تاثیر می گذاشت و نت فا پشت خرک یا ر بالای ساز تقه می کرد و موجب ادغام و همهمه صدا در ساز می شد.از دیگر معایب سنتور های ناظمی استفاده از سریشوم حیوانی در آن است.ناظمی در ابتدا با لئون همکاری می کرد و از چوب های کهنه ساز و کیفیت خوب بهره می گرفت اما متاسفانه با گذشت زمان این روند را ادامه نداد.

در پایان ، از آن جا که سی تار ، ساز تخصصی شماست، از این ساز برایمان بگویید.
سی تار ساز سنتی شمال هندوستان است و اسم واقعی آن سه تار می باشد اما از آن جا که سه در زبان هندی سی تلفط می شود به آن سی تار می گویند.سی تار ساخته امیر خسرو دهلوی است و عدد سه به این علت انتخاب شده که دهلوی برای ساخت این ساز از سه تکنیک ایرانی (چنگ ایرانی) ، هندی و ترکی (زخمه های ترکی) استفاده کرده است و در اصل سی تار ترکیبی از سه فرهنگ غنی مختلف است.سی تار ریشه ایرانی دارد و توسط هنرمندان ایرانی در شمال هند تکامل یافته است و من هم آن را بصورت تخصصی دنبال می کنم.

12 دیدگاه

  • فرید
    ارسال شده در مهر ۱۶, ۱۳۸۵ در ۴:۳۸ ب.ظ

    آا بسیار مصاحبه تخصصی و خوبی بود. اما ایکاش درباره ساختار سازهای اساتید دیگر مثل عارفی بیشتر صحبت می شد. خود بحث نامی نیز بحث مهمی است.

  • ارسال شده در مهر ۱۶, ۱۳۸۵ در ۱۰:۰۲ ب.ظ

    برای دوستانی که شماره تماسی از استاد داریوش سالاری خواسته بودند:
    ۷۷۸۰۶۹۹۷-۰۲۱
    ۷۷۸۹۹۶۹۹-۰۲۱
    ۷۷۴۵۳۳۲۲-۰۲۱

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۱۷, ۱۳۸۵ در ۱۲:۵۸ ب.ظ

    مصطفی

    دوستان عزیز نظر به اینکه در بزرگداشت استاد پایور از استاد عارفی هم تقدیر شد. طبعا خیلی از دوستان باید تمایل به آشنایی بیشتر با ایشان و نحوه ساز ساختن ایشان داشته باشند که در صورت امکان لطف کرده و از ایشان مطالبی به فراخور درج نمایید. ضمنا قطعاتی را با نام موازنده و نام سازنده ساز در سایت قرار بدهید لطفا. یا علی

  • شکوفه
    ارسال شده در آذر ۱۵, ۱۳۸۵ در ۹:۵۵ ق.ظ

    سلام . من شکوفه از گچسارانم .کسی می تونه آهنگ های فرهاد رو برام پیدا کنه؟

  • ارسال شده در اسفند ۲, ۱۳۸۶ در ۱۱:۰۵ ق.ظ

    با سلام

    لطفا ایمیل استاد سالاری رو در اختیار علاقه مندان بگذارید.

    با تشکر

  • hamoon
    ارسال شده در اردیبهشت ۷, ۱۳۸۷ در ۸:۰۱ ب.ظ

    salam arz mikonam.
    mikhstam bedoonam ke sazhaye aghaye salary ro az kojamitoonam tahiie konam(santoor) mamonoonam

  • morteza
    ارسال شده در اردیبهشت ۳۱, ۱۳۸۷ در ۵:۴۳ ب.ظ

    با سلام اگه امکن داره آدرس استاد رو بزارید ممنون میشم

  • فرزین کشاورز
    ارسال شده در فروردین ۱۱, ۱۳۸۸ در ۱۰:۵۳ ق.ظ

    ادرسی از استاد سالاری قرار بدین ممنون

  • ارسال شده در اردیبهشت ۲۵, ۱۳۹۰ در ۷:۳۱ ب.ظ

    سلام استاد میخواستم نوع و اسم چسبی را که استفاده میکنید را بدونم خیلی ممنون

  • bijan
    ارسال شده در مهر ۷, ۱۳۹۰ در ۳:۵۶ ب.ظ

    سلام من مدتی پیش به ایران رفتم و با آقای سالاری تماس گرفتم و بالاخره ۱ سنتور سفارش دادم که دارای ۴ ردیف اکتاو بود و ۳ سری خرک دشت . ولی با این روش نمیشود سیمهای زرد رو برای تغیر مقام جابجا کرد. ولی دیگر لازم نبود سیمهای سفید جابجا شوند و کلیه پردها قابل دسترس بود .ولی من چون به سیمهای زرد علاقه زیادی دارم ۱ سنتور ۱۲ خرک بجاش سفارش دادم. اگر به دستم برسه میتونم در موردش نظر بدم.در ضمن مبلغش هم تقریبا یک و نیم ملیون شد .امیدوارم که این اطلاعات مفید واقع بشه .

  • اىمان شىبانى
    ارسال شده در آبان ۱۱, ۱۳۹۲ در ۶:۰۶ ب.ظ

    سلام استاداىمان هستم فدات شم استاد خىلى کمکم کردىد درساخت قربونت استاد

    بوس

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۵, ۱۳۹۳ در ۱۲:۴۹ ق.ظ

    سلام استادشماهمیشه کارتون درسته ایما ن شیبانی هستم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (VI)

پیروزی (چهارگاه): قطعه ای است در دستگاه چهارگاه با الگوی ساختاری چهارمضراب و با وزنی لنگ و دور ده تایی با ترکیب منظم و دائمی ۳+۴+۳، با اینکه وزن اجرایی این اثر پیچیده است و اجرا و حفظ آن برای نوازندگان کاری مشکل، ولی از لحاظ نغمات و جمله بندی ترکیبی است بسیار شنیدنی و گوش آشنا، این قطعه از مشهور ترین آثار ساخته شدۀ بی کلام در مجموعه آثار چاووش است که برای ترکیب ساز های سنتور، تار، بمتار و کمانچه به عنوان بخش ساز های نغمه پرداز و تنبک به عنوان بخش کوبه ای گروه، طراحی و تنظیم شده است. در قسمتی از اثر نیز شاهد همنوازی دو تنبک بدون همراهی ساز های نغمه پرداز هستیم. در ساخت این قطعه به گوشه هایی چون درآمد، زابل، مخالف چهارگاه، حصار و فرود به چهارگاه اشاره شده است. همانطور که ذکر شد وزن ده تایی این اثر از ابتدا تا انتها ثابت است و در حین اجرای قطعه تغییری نمی کند. ابتدا به پایۀ اثر توجه کنید؛ بعد اجرای هر یک جملات مجددا به این پایه در فواصل مختلف دستگاه چهارگاه می رسیم:

غلامرضا مین باشیان، مرد اولین ها (II)

غلامرضا خان از روی کتابهایی که با کمک مزین الدوله از فرانسه به فارسی ترجمه شده بود به هنرجویان سازشناسی و ارکستراسیون موسیقی نظامی و هارمونی درس می داد. جزوه هایی نیز از او نوشته شد در باب سلفژ و تعلیم سازهای بادی که منتشر نشده است.

از روزهای گذشته…

مصالحه فیزیک و موسیقی (II)

مصالحه فیزیک و موسیقی (II)

گفتیم که مشکل از اینجا پیش آمد که در یک گام ماژور نسبت فرکانس نتها به نت پایه بصورت یکنواخت بالا نمی رود؛ یعنی برای هر فاصله نسبت فرکانس نت به فرکانس نت پایه اینگونه بود :
مصاحبه ای با رنه فلمینگ (I)

مصاحبه ای با رنه فلمینگ (I)

خانم رنه فلمینگ یکی از موفقترین ستارگانی است که در عرصه بین المللی در سالهای اخیر درخشیده است. او سه اثر خود را در شرایط بسیار مشکلی از لحاظ اجرا و تکنیک ضبط کرده، اجرای زنده وی بسیار موفقیت آمیز بوده و در ایفای نقشی بسیار دشوار نشان داده که توانایی های زیادی دارد. رنه فلمینگ استاد سبک موتسارت است، در نسخه جدید کوزی فان توته (Cosi fan Tutte) با رهبر درگذشته بزرگ، سر جرج سولتی (Sir Georg Solti) هیچ وحشتی از سبک پر خطر این اپرای قرن نوزدهمی نداشت و توانست، اثری رضایت بخش به اجرا در آورد. ضبط های جدید اپراهای موتزارت شامل آثاری است از هنرمندان متعدد و ناشناس. خانم فلمینگ یک استثنا در عرصه موسیقی می باشد، خود او می گوید دوست دارد زمانی اثرش را ضبط کند که صدایش توانایی بالا خواندن را داشته باشد.
برندگان اعزامی جایزه پیانوى باربد به پاریس رسیدند!

برندگان اعزامی جایزه پیانوى باربد به پاریس رسیدند!

برندگان جایزه بین المللی پیانوی باربد، «اشکان لایق» و «محمدجواد بهرامی» که از سوی این فستیوال به فرانسه اعزام شده اند، به مقصد رسیده و هم اکنون در پاریس هستند. به نقل از آرش اسماعیلی، دبیرهنری فستیوال پیانوی باربد، حضور در فستیوال پلاژ موزیکال در بل ایل فرانسه و شرکت در مستر کلاس های پیانو و موسیقی مجلسی این فستیوال، بخشى از جوایز برندگان نهایى نخستین دوره جایزه بین المللى پیانوى باربد است که ٢٢ تا ٢۴ دى ماه سال گذشته (۱۳۹۵) در شهر شیراز برگزار شد.
چکناوریان از عروج تا افول (II)

چکناوریان از عروج تا افول (II)

یکی دیگر از آثاری که در آن سالها توسط چکناوریان خلق شد، باله «سیمرغ» بود که با همکاری گروه فرامرز پایور به اجرا رسید. موسیقی این باله با اینکه مانند موسیقی دستگاهی ایرانی نیست ولی فضایی اسطوره ای و افسانه ای دارد، چکناوریان در این اثر به خوبی توانسته با سازهای ایرانی به خلق این فضا بپردازد.
فراخوان یازدهمین دوره مسابقه گیتار کلاسیک تهران (مگتان ۱۰)

فراخوان یازدهمین دوره مسابقه گیتار کلاسیک تهران (مگتان ۱۰)

دهمین دوره این مسابقات به صورت غیر رقابتی در اواسط تابستان ۹۶ برگزارخواهد شد. محل و تعداد روزهای برگزاری متعاقبا اعلام خواهد شد.
منتشری: صدا و سیما مقصر است

منتشری: صدا و سیما مقصر است

سی دی را که گوش دادم متوجه شدم که مواردی را نواخته است که حتی خود “پرویز” ننواخته است. این ثابت می کند که در دنیا بسته نیست یعنی ممکن است کسی بیاید و از همه ما بهتر بخواند. کسی نمی تواند بگویم که من خواننده ای هستم که از من کسی نمی تواند بهتر بخواند و چنین چیزی وجود ندارد.
دوازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران (مگتان ۱۲- بهمن ماه ۹۶) برگزار می شود

دوازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران (مگتان ۱۲- بهمن ماه ۹۶) برگزار می شود

دوازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران در روز ششم بهمن ماه ۱۳۹۶ به صورت اینترنتی برگزار خواهد شد. ای دومین دوره مسابقات مگتان است که به صورت اینترنتی به صورت ترکیب اجرای زنده و اینترنتی برگزار می شود و طبق معمول به برنده این مسابقه یک گیتار با ارزش اهدا خواهد شد.
ارکستر فیلارمونیک وین

ارکستر فیلارمونیک وین

تا قبل از آنکه در ۲۸ مارچ سال ۱۸۴۲ ارکستر فیلارمونیک وین اولین اجرای رسمی خود را انجام دهد، شهر وین اعتبار خود را مدیون افرادی چون ژزف هایدن، ولفگانگ آمادئوس موتزارت و لودویک فون بتهوون بود و هیچ تجربه حرفه ای در زمینه اجرای کنسرت نداشت. کارهای سمفونیک بیشر برای مراسم و موقعیت های خاص اجرا می شد و نوازندگان اغلب متشکل از حرفه ای ترین موسیقی دانهایی بودند که در تئاتر ها کار می کردند.
بلا بارتوک و اتنوموزیکولوژی (III)

بلا بارتوک و اتنوموزیکولوژی (III)

آثار سالهای ۱۹۳۰ بارتوک بیش از دیگر آثارش به یاد مانده اند که اغلب به سفارش حامیان و طرفداران غیر مجاری او ساخته شده. در سال ۱۹۳۴ پنجمین کوارتت زهی خود را برای الیزابت اسپراگو کولیج آمریکایی (Elisabeth Sprague Coolidge) نوشت. در سال ۱۹۳۶ برای رهبر سوئیسی پائول ساشر (Paul Sacher) موسیقی برای سازهای زهی، کوبه ای و چلستا (Celesta) را ساخت، از جمله سونات برای دو پیانو و ساز کوبه ای در سال ۱۹۳۷ و آثاری متنوع در سال ۱۹۳۹… بنی گودمن (Benny Goodman) نوازنده کلارینت، به او سفارش قطعه ای برای کلارینت، ویولن و پیانو را در سال ۱۹۳۸ داد.
نگاهی به سبکهای موسیقی – رمانتیک

نگاهی به سبکهای موسیقی – رمانتیک

هنرمندان این دوره هنری اغلب در درگیریهای زندگی خصوصی خودشون غرق می شدند و به جایی میرسیدند که به رویا و خیال پناه می آوردند و در این میان هنری که از آنها خلق می شد هنری بود که واقعی نبود و به دنیای رویاها تعلق داشت.