مغالطات ایرانی – فرم اپرا (II)

اجراي آنسامبل اپرای تهران در تالار وحدت (تصوير از مهر نيوز)
اجراي آنسامبل اپرای تهران در تالار وحدت (تصوير از مهر نيوز)
واقعیت این است که در منابع معتبر، اپرا تعریف دیگر گونه ای نسبت به آن چیزی دارد که در این دو نوشته می خوانیم؛‌ در ادامه به بعضی از این تعاریف می پردازیم:
اجرا یا پرفورمنسی که موسیقی در آن نقش مهمی را دارد. (آکسفورد)
هر اثر دراماتیکی که بتواند خوانده یا دکلمه شود در محلی برای اجرا که روی آن موسیقی ای نوشته شده باشد برای خوانندگان و نوازندگان (وایکینگ اپرا گاید)
اثر موسیقایی که برای اجرای صحنه ای تهیه می شود با شخصیت های خواننده که ریشه آن به قرن هفده میلادی باز می گیردد (پیرس سایکلوپدیا)

در تعاریفی که میبینید هیچ کجا در مورد، استایل خوانندگان، آکوستیک بودن یا نبودن، عروسکی اجرا شدن یا نشدن صحبتی نشده است.

هر چند می توانیم بگوییم بیشتر اپراها (به خاطر سابقه تاریخی و نبود دستگاه های امروزی) به شکل سنتی (یعنی بدون تقویت صدا، نورپردازی مدرن، بازی روی صحنه و…) اجرا شده است ولی حتما میدانید که در قرن بیستم چه اپراهایی اجرا شده است و کاملا این روشها تغییر کرده است؛ تصاویر پرژکتوری، حضور خوانندگان میان جمعیت مخاطب کنسرت، استفاده گسترده از میکروفن، استفاده از استیل های کاملا ابداعی برای آواز و…

اگر لیستی داشته باشیم از امکاناتی که امروز اپرا خانه ها از آن برای اجرای آثارشان استفاده می کنند، حتی ممکن است به این نتیجه برسیم که سه اپرای اخیر، تا نه تنها زیاده روی نکرده است، هیچ رویه تندی نیز نداشته.

* توضیحی در مورد تفاوت اپرا و موزیکال: اپرت: به گونه ای از اجرای تئاتر موزیکال گفته می شود که هم موسیقی و هم موضوعی سبک (در بیشتر مواقع کمدی) دارد؛ اینگونه از اپرا گاه با ارکسترهای کوچک و گاه حتی با یک ساز اجرا شده و ممکن است بدون اجرای تئاتری باشد. لازم به ذکر است که در ادوار مختلف، تعریف اپرت متفاوت بوده است، برای کسب اطلاعات بیشتر (به زبان انگلیسی) در این زمینه می توانید به این صفحه مراجعه فرمایید و به بخش منابع توجه کنید.

موزیکال یا موزیکال تئاتر (Musical theatre): به نوعی از نمایش گفته می شود که همراه با موسیقی و بخصوص آواز باشد. با مقایسه تعاریفی که از موزیکال تئاتر و اپرا نوشته شده است، می بینیم که تفاوت عمده ای از نظر فرم و اجر نمی توان برای این دو قائل شد به جز اینکه در موزیکال تئاتر، اصل اساسی تئاتر است نه موسیقی و در اپرا بالعکس؛ البته باز مشخص کردن این تفاوت گاهی دچار اشکال می شود چون مرزهای این دو هنر در آثاری که در این زمینه خلق شده، بسیار به هم نزدیک است. نباید از نظر دور داشت که امروز اینقدر مرزهای هنری از تعاریف کلاسیک فاصله گرفته است که بحث بر روی این عنوان ها بیشتر در مراکز آموزشهای ابتدایی هنر روی می دهد تا در مباحث جدی مطبوعاتی.

بانی فیلم

4 دیدگاه

  • ریزوندی
    ارسال شده در دی ۶, ۱۳۹۲ در ۳:۲۱ ق.ظ

    من یک مثال ساده می زنم:هم نان سنگک ماشینی هست هم غیر ماشینی…به هر دو هم نان می گوییم و هر دو هم کاربرد دارند…اما این کجا و آن کجا…

    بحث من علاوه بر اپرا کنسرت های معمولی را هم شامل می شود.آیا ارزش هنری یک اجرا بدون میکروفن بیش تر نیست؟

  • ارسال شده در دی ۶, ۱۳۹۲ در ۱۰:۳۱ ق.ظ

    اگر هنر را داشتن صدای بلند بدانید حق با شماست!

  • ریزوندی
    ارسال شده در دی ۶, ۱۳۹۲ در ۱۱:۱۴ ب.ظ

    من درمورد تعریف اپرا و یا هنر با شما هم عقیده هستم.اما درمورد این که چه شکلی از اپرا یا کنسرت ارزش بیش تری دارد نظر دادم.به نظر من کارهایی که توسط میکروفن اجرا می شوند هم هنری هستند،اما ارزششان بسیار ناچیز است…
    شما خود از شنیدن یک اجرای بدون میکروفن بیشتر لذت نمی برید؟و یا از شنیدن صدایی پرحجم؟حقیقت این است که میکروفن حتی صدای خواننده و ساز را تا حدی نیز تغییر می دهد…

  • ارسال شده در دی ۷, ۱۳۹۲ در ۱۲:۲۶ ب.ظ

    بنده عقیده ندارم ارزش هنری ناچیز می شود ولی اعتقاد دارم که در حد ناچیزی از ارزش آن کاسته می شود. اگر کیفیت میکروفن ها در حد مناسبی باشد، شما نباید متوجه بشوید که حتی صدا تقویت میشود چه برسد که متوجه تغییر صدا بشوید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

رمضان: به اجرای آثار معاصر علاقه داشتم

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با لیلا رمضان، نوازنده و مدرس پیانو درباره فعالیت های اخیرش، این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است. لیلا رمضان مدتی است که مشغول ضبط و اجرای آثار آهنگسازان ایرانی برای ساز پیانو است و اخیراً هم با یکی از انتشارات‌های معتبر موسیقی کلاسیک در فرانسه یک CD از این آثار ضبط و منتشر کرده است.

مشاهدات موسیقی شناس آلمانی از موسیقی ایران (II)

ممکن نیست درباره موسیقی ایرانی قضاوت کرد بدون‏ آنکه اختصاصات اجتماعی گسترش تاریخی دولت در قرن‏ بیستم، سیاست فرهنگی و حتی سیاست خارجی کشور ایران‏ در نظر گرفته شود. در حقیقت این حاصل سیاست فرهنگی‏ ایران است که جشنواره شیراز هم یکی از مظاهر آن شمرده‏ می‏ شود. پس آنکه در سال ۱۳۰۵ شمسی (۱۹۲۶) حکومت‏ فاسد قاجار برافتاد، کشور ایران با سرعت و شدت بسوی‏ تمدن غربی رو آورد.

از روزهای گذشته…

نی هفت بند و شیو های نوازندگی آن (II)

نی هفت بند و شیو های نوازندگی آن (II)

همانطور که در مقاله قبل گفته شد، نوازندگی نی هفت بند به دو روش به اصطلاح “دندانی” و “لبی” صورت میگیرد. حال به توضیح تفصیلی هر یک از این دو روش و ویژگیهای آنها می پردازیم.
آروین صداقت کیش

آروین صداقت کیش

متولد ۱۳۵۳ تهران منتقد و محقق موسیقی aviehs@yahoo.com
سایه روشن تاریخ موسیقی ما (XII)

سایه روشن تاریخ موسیقی ما (XII)

بسیاری از مطالعات تطبیقی چه در دوره‌ی معاصر، در عرض و چه گذشته، در طول هنوز مجالی برای انجام نیافته‌اند. به تحقیقات تاریخموسیقی کمتر از جنبه‌ی مردم‌نگارانه نگریسته‌ایم (برای مطالعه یکی از معدود نمونه‌ها نک. (فاطمی ۱۳۸۰ ال و ب) و (فاطمی ۱۳۸۱))؛ مقادیر زیادی اطلاعات قابل استخراج در آثار ادبی، سفرنامه‌ها، تاریخ‌های عمومی و حتا نگاره‌ها وجود دارد که برای روشن‌تر شدن برخی قضایای تاریخی در طول چند صد سال گذشته قابل استفاده است (۳۹).
مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (I)

مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (I)

سنت عودنوازی در تاریخ موسیقی کلاسیک ایران، بر خلاف کشورهای همجوار، منقطع بوده‌است. حدود هفتاد سال پیش، زمانی‌که نسخه‌های دست‌نویس اتودهای محی‌الدین تارگان در کشور ترکیه دست‌به‌دست می‌شدند، سال‌ها و بلکه قرن‌ها بود که «عودنوازی» در ایران به یک سنت مهجور بدل شده‌بود. با این‌حال در دهه‌های گذشته، عود و عودنوازی، در ایران نیز مجدداً با اقبال مواجه شده و به‌ویژه در سالهای اخیر، چه به لحاظ فنی و تکنیکی و چه از نظر تعداد نوازندگان، رشد قابل ملاحظه‌ای داشته‌است. با وجود این، متأسفانه هنوز متد آموزشی استانداردی برای عود در موسیقی ایران نگاشته نشده و تنها تلاش صورت گرفته نیز گذشته از اینکه در معرفی کارگان موسیقی ایران ضعف دارد، از نظر فنی به ویژه در انگشت‌گذاری‌ها دارای ایراداتی‌ بنیادی است.
بالشتک نوین (I)

بالشتک نوین (I)

اگر تصور بر این باشد که حد فاصل فضای بین استخوان فک و شانه باید به بهترین شکل ممکن بوسیله قطعه ای کمکی تامین و کنترل شود، زیر چانه ایی (chinrest) و بالشتک (shoulder rest) از بهترین مواردی است که می توان درباره آنها و همچنین ویژگی های آن ها سخن به میان آورد.
نگاهی به موسیقی در سال ۱۳۹۴ (IV)

نگاهی به موسیقی در سال ۱۳۹۴ (IV)

عدم تشکیل مجمع عمومی برای انتخاب هیات مدیره جدیدی که دورانش در بهمن ماه سال ۹۳ به پایان رسیده و تصدی این پست تا این زمان کاملا غیر قانونیست، پستهایی که سالیان سال است در دست افراد ثابتی قرار دارد و هیچیک حاضر به واگذاری این مسئولیت به دیگران نیستند، عدم حمایت خانه موسیقی از موسیقیدانان و حضور خنثی این تشکل در مقابله با مشکلاتی که بر سر راه هنرمندان قرار میگیرد نمونه ای از اعتراضات هنرمندان به اعضای این خانه است.
روش سوزوکی (قسمت چهل و هشتم)

روش سوزوکی (قسمت چهل و هشتم)

هر انسانی مسئول خودش و وظایفش است این نگرش من نسبت به زندگی است و من از خود می‌خواهم و تمنا دارم که زندگی من در عشق و شادی طی بشود، در واقع هیچ کسی طالب بیچارگی و مورد نفرت قرار گرفتن نیست. کودکان نمونه‌های بارزی از پاکی هستند زیرا آنها سعی می‌کنند در پاکی و عشقی صاف و سرشار از وی زندگی کنند، من بدون کودکان قادر به زندگی نیستم اما بزرگترها را هم دوست دارم به آنها علاقه قلبی دارم و در نهایت آنها هم رفتنی هستند؛ انسانها باید به هم مهر بورزند و باعث تسلّای خاطر یکدیگر باشند و برای همدیگر باشند، این را موتسارت می‌آموزد و من هم بر این عقیده هستم.
گیتار گروه U2 در حراج بفروش رفت

گیتار گروه U2 در حراج بفروش رفت

۲۳ آوریل ۲۰۰۷- نوازنده گیتار گروه U2 که به نام “اج” (The Edge) شهرت دارد، گیتار گیبسون لس پاول (Gibson Les Paul) محبوبش را در یک حراج به نفع موسیقی دانانی که همه چیز خود را در طوفان کاترینا از دست داده بودند، فروخت. این گیتار به قیمت ۲۴۰ هزار دلار و عینک باب بونو Bob Bono خواننده و رپرست گروه نیز به قیمت ۲۰ هزار دلار به فروش رسید.
ادیت در ویولن (VII)

ادیت در ویولن (VII)

نگارنده در ادامه نوشته، راهکار انگشت گذاری مبتنی بر اصل تغییر پوزیسیون ها بر اساس حداقل جابجایی طولی بر روی گریف را در اجرای این جمله پیشنهاد می دهم. پیش از بررسی موضوع انگشت گذاری هفت دسته جمله سه نتی سه لا چنگ (از لا بکار تا می بمل)، پرداختن به انگشت گذاری سه جمله شامل تریوله های رابط الزامی می باشد.
صداسازی در آواز (III)

صداسازی در آواز (III)

در هنگام تنفس شکمی تصور کنید بادکنکی در داخل محوطه شکمی قرار گرفته که هوای درون آن در هنگام عمل دم و بازدم به توسط فشار دیواره های اطراف محوطه شکم، پر و خالی می شود و مجموعه قفسه سینه و مجرای تنفسی را صرفا به عنوان یک کانال برای عبور و هدایت جریان هوا از دهان به سمت شکم و بالعکس تلقی کنید. این بدان معنی است که وقتی در مقابل آینه نفس گیری می کنید نباید درناحیه قفسه سینه حرکت محسوسی دیده شود یا شانه ها به سمت بالا و پایین حرکت کنند. بر عکس در ناحیه شکم شاهد آن خواهید بود که پهلوها به طرف جناحین جابجا شده و قسمت جلوی شکم نیز به سمت بیرون و یا به داخل حرکت می کنند.