مغالطات ایرانی – فرم اپرا (II)

اجراي آنسامبل اپرای تهران در تالار وحدت (تصوير از مهر نيوز)
اجراي آنسامبل اپرای تهران در تالار وحدت (تصوير از مهر نيوز)
واقعیت این است که در منابع معتبر، اپرا تعریف دیگر گونه ای نسبت به آن چیزی دارد که در این دو نوشته می خوانیم؛‌ در ادامه به بعضی از این تعاریف می پردازیم:
اجرا یا پرفورمنسی که موسیقی در آن نقش مهمی را دارد. (آکسفورد)
هر اثر دراماتیکی که بتواند خوانده یا دکلمه شود در محلی برای اجرا که روی آن موسیقی ای نوشته شده باشد برای خوانندگان و نوازندگان (وایکینگ اپرا گاید)
اثر موسیقایی که برای اجرای صحنه ای تهیه می شود با شخصیت های خواننده که ریشه آن به قرن هفده میلادی باز می گیردد (پیرس سایکلوپدیا)

در تعاریفی که میبینید هیچ کجا در مورد، استایل خوانندگان، آکوستیک بودن یا نبودن، عروسکی اجرا شدن یا نشدن صحبتی نشده است.

هر چند می توانیم بگوییم بیشتر اپراها (به خاطر سابقه تاریخی و نبود دستگاه های امروزی) به شکل سنتی (یعنی بدون تقویت صدا، نورپردازی مدرن، بازی روی صحنه و…) اجرا شده است ولی حتما میدانید که در قرن بیستم چه اپراهایی اجرا شده است و کاملا این روشها تغییر کرده است؛ تصاویر پرژکتوری، حضور خوانندگان میان جمعیت مخاطب کنسرت، استفاده گسترده از میکروفن، استفاده از استیل های کاملا ابداعی برای آواز و…

اگر لیستی داشته باشیم از امکاناتی که امروز اپرا خانه ها از آن برای اجرای آثارشان استفاده می کنند، حتی ممکن است به این نتیجه برسیم که سه اپرای اخیر، تا نه تنها زیاده روی نکرده است، هیچ رویه تندی نیز نداشته.

* توضیحی در مورد تفاوت اپرا و موزیکال: اپرت: به گونه ای از اجرای تئاتر موزیکال گفته می شود که هم موسیقی و هم موضوعی سبک (در بیشتر مواقع کمدی) دارد؛ اینگونه از اپرا گاه با ارکسترهای کوچک و گاه حتی با یک ساز اجرا شده و ممکن است بدون اجرای تئاتری باشد. لازم به ذکر است که در ادوار مختلف، تعریف اپرت متفاوت بوده است، برای کسب اطلاعات بیشتر (به زبان انگلیسی) در این زمینه می توانید به این صفحه مراجعه فرمایید و به بخش منابع توجه کنید.

موزیکال یا موزیکال تئاتر (Musical theatre): به نوعی از نمایش گفته می شود که همراه با موسیقی و بخصوص آواز باشد. با مقایسه تعاریفی که از موزیکال تئاتر و اپرا نوشته شده است، می بینیم که تفاوت عمده ای از نظر فرم و اجر نمی توان برای این دو قائل شد به جز اینکه در موزیکال تئاتر، اصل اساسی تئاتر است نه موسیقی و در اپرا بالعکس؛ البته باز مشخص کردن این تفاوت گاهی دچار اشکال می شود چون مرزهای این دو هنر در آثاری که در این زمینه خلق شده، بسیار به هم نزدیک است. نباید از نظر دور داشت که امروز اینقدر مرزهای هنری از تعاریف کلاسیک فاصله گرفته است که بحث بر روی این عنوان ها بیشتر در مراکز آموزشهای ابتدایی هنر روی می دهد تا در مباحث جدی مطبوعاتی.

بانی فیلم

4 دیدگاه

  • ریزوندی
    ارسال شده در دی ۶, ۱۳۹۲ در ۳:۲۱ ق.ظ

    من یک مثال ساده می زنم:هم نان سنگک ماشینی هست هم غیر ماشینی…به هر دو هم نان می گوییم و هر دو هم کاربرد دارند…اما این کجا و آن کجا…

    بحث من علاوه بر اپرا کنسرت های معمولی را هم شامل می شود.آیا ارزش هنری یک اجرا بدون میکروفن بیش تر نیست؟

  • ارسال شده در دی ۶, ۱۳۹۲ در ۱۰:۳۱ ق.ظ

    اگر هنر را داشتن صدای بلند بدانید حق با شماست!

  • ریزوندی
    ارسال شده در دی ۶, ۱۳۹۲ در ۱۱:۱۴ ب.ظ

    من درمورد تعریف اپرا و یا هنر با شما هم عقیده هستم.اما درمورد این که چه شکلی از اپرا یا کنسرت ارزش بیش تری دارد نظر دادم.به نظر من کارهایی که توسط میکروفن اجرا می شوند هم هنری هستند،اما ارزششان بسیار ناچیز است…
    شما خود از شنیدن یک اجرای بدون میکروفن بیشتر لذت نمی برید؟و یا از شنیدن صدایی پرحجم؟حقیقت این است که میکروفن حتی صدای خواننده و ساز را تا حدی نیز تغییر می دهد…

  • ارسال شده در دی ۷, ۱۳۹۲ در ۱۲:۲۶ ب.ظ

    بنده عقیده ندارم ارزش هنری ناچیز می شود ولی اعتقاد دارم که در حد ناچیزی از ارزش آن کاسته می شود. اگر کیفیت میکروفن ها در حد مناسبی باشد، شما نباید متوجه بشوید که حتی صدا تقویت میشود چه برسد که متوجه تغییر صدا بشوید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بیانیه دبیر هفتمین دوره جشنواره نوشتار ها و وبسایت های موسیقی

هفتمین جشنواره‌ی رقابتیِ سایت‌ها و نوشتارهای موسیقی با تأخیری یک‌ساله، و با تجدیدِ نظر در ساختار و اساسِ جشنواره، سرانجام، جمعه ۲۴ اسفندماه ۱۳۹۷ اختتامیه‌ی خود را پشتِ‌سر گذراند. ازاین‌دوره برمبنای اساس‌نامه‌ی نو-دیوانِ جشنواره هیأتِ محترم اُمنا، به‌نمایندگیِ پژوهش‌گرِ ارجمند، آروین صداقت‌کیش مستقیماً هیأتِ داوران و دبیر هر دوره را انتخاب می‌کنند. امید است برمبنای این اساس‌نامه، جشنواره شاکله‌ی مشخص‌تر و منسجم‌تری به‌خود بگیرد.

هفتمین دوره جشنواره نوشتار ها و وبسایت های موسیقی برگزار شد

بیست و چهارم اسفند ماه ساعت ۱۹ مراسم اختتامیه هفتمین جشنواره نوشتارها و وب سایت های موسیقی در اینترنت با معرفی برگزیدگان در رشته های مختلف در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. این جشنواره با حمایت گروه ژی، موسسه فرهنگی و هنری رادنواندیش و فرهنگسرای ارسباران برگزار شد.

از روزهای گذشته…

نامه سرگشاده یک تنبک نواز به اهالی موسیقی

نامه سرگشاده یک تنبک نواز به اهالی موسیقی

از آنجایی که سازهای کوبه ای پوستی اصلی ترین سازها برای اجرای دورهای ایقاعی (یا به تعبیری همان میزانهای گوناگون موسیقایی) است، بررسی سازهای کوبه ای پوستی ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار می شود.
بنجامین وبستر

بنجامین وبستر

بنجامین فرانسیس وبستر (Benjamin Francis Webster) یکی از نوازندگان بنام ساکسیفون (تنور ساکسیفون) آمریکا و در سبک جز میباشد او در شهر میسوری ایالت کانزاس آمریکا و در تاریخ ۲۷ مارس ۱۹۰۹ بدنیا آمد. بن وبستر و Lester Young و Coleman Hawkins سه تن از برجسته ترین نوازندگان تنور ساکسیفون در تاریخ موسیقی جز محسوب میشوند.
محبوبه خلوتی

محبوبه خلوتی

آلبوم «به یاد لطفی» منتشر شد

آلبوم «به یاد لطفی» منتشر شد

آلبوم به یاد لطفی با اجرای گروه نهفت به سرپرستی جهانشاه صارمی و خوانندگی پوریا اخواص از سوی موسسه فرهنگی و هنری آوای گنبد نیلی منتشر گردید. جهانشاه صارمی که علاوه بر ۲۲ سال سرپرستی گروه نهفت، تالیف کتاب های آموزش تار و سه تار، همکاری در چندین کتاب معتبر موسیقی، انتشار چندین آلبوم صوتی و تصویری، تجربه بیش از سی سال آموزش موسیقی به ویژه در گروه سنی کودک و نوجوان را در کارنامه هنری خود دارد، در بخشی از بروشور این آلبوم می نویسد: «این آلبوم با هدف تجلیل از یکی از فرهنگ سازترین موسیقی دانان ایران و نیز ثبت توان اجرایی نسل دوم گروه نهفت منتشر می گردد.»
تحقق رویای علاقمندان موسیقی

تحقق رویای علاقمندان موسیقی

برای بسیاری از مردم، موسیقی معنایی بیشتر از چیزی برای شنیدن دارد، موسیقی میتواند وجود شما را تعریف کند. خصوصیت شما، چیزهایی که دوست دارید و از آنها بیزارید، همه در ترانه های مورد علاقه شما پدیدار میشوند.
رسیتال پیانوی پوریا رمضانیان در شهر مشهد برگزار می شود

رسیتال پیانوی پوریا رمضانیان در شهر مشهد برگزار می شود

در تاریخ ۱۴ و ۱۵ مردادماه ۱۳۹۵ ساعت ۱۹:۳۰ با همکاری «انجمن پیانو مشهد» رسیتال پیانوی پوریا رمضانیان در شهر مشهد برگزار می شود. در این برنامه آثاری از چهار دوره تاریخ موسیقی کلاسیک از باروک، کلاسیک، رومانتیک و مدرن به از باخ، بتهوون، شوپن، راخمانیِنُف و پراکوفیِف به اجرا در می آید.
اردوان کامکار و سنتور نوازی معاصر

اردوان کامکار و سنتور نوازی معاصر

اردوان کامکار که کوچکترین عضو گروه خانواده کامکار است، در زمانی که هنوز پا به دهه دوم زندگی خود نگذاشته بود به همراه برادرش هوشنگ کامکار کنسرتو سنتوری تصنیف کرد که در کاستی به نام “بر تارک سپیده” (همراه با یک کنسرتو کمانچه از برادرش) به بازار عرضه شد.
اکسپرسیونیسم در موسیقی

اکسپرسیونیسم در موسیقی

حرکت اکسپرسیونیسم (Expressionism) در هنر از اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ ام میلادی بدنبال محقق شدن ایده های امپرسیونیسم شروع شد و بر خلاف امپرسیونسیم که غرق در رویاها و تفکرات غیر واقعی بود سعی کرد که به واقعیات درونی هنرمند بپردازد، بخصوص قسمتهایی از درون انسان که افراد هموراه برای حفظ ظاهر و شخصیت، آنها را از دیگران و اجتماع پنهان میکنند.
سرگذشت ارکستر سمفونیک تهران (V)

سرگذشت ارکستر سمفونیک تهران (V)

در مهر ماه ۲۵۰۵ یعنی ۱۳۲۵، پرویز محمود به ریاست اداره موسیقی و هنرستان برگزیده شد و روبیک گریگوریان (به جای روح الله خالقی) معاونت او را عده دار شد؛ بله همینجا بود که با همت و تلاش جوانان چون حنانه و قریب (غریب) و شیروانی و… پایه های ارکستری گذارده می شد و با سومین رهبرش (نیروی سوم) توانست بر حسب تقدیر به زیر چتر وزارت فرهنگ و هنر (آن زمان) برود و این ارکستر خودش را تا به امروز حفظ نماید ولی متاسفانه باید گفت که در اداره ارکستر سمفونیک تهران، همگی به نوعی مقصر بوده اند، چه از زمان تشکیل آن و چه در دوران طلایی و چه در رکود آن…
عصیان ِ کلیدر (II)

عصیان ِ کلیدر (II)

در واکنشی دیگر به اجرای کنسرت روزبه تابنده آهنگساز و رهبر ارکستر هنگام در گفتگویی جداگانه در باره ی رهبر و اجرای ارکستر میگوید:« سیرنکو هم در مقام رهبر ارکستر آنچنان حرفی برای گفتن نداشت و دست کم وظیفه تحلیل و سبک شناسی آثار را بسیار ضعیف انجام داده بود. چون می دانیم که رهبر ارکستر علاوه بر دانش موسیقی و تکنیک رهبری باید حتما از قدرت تحلیل خوبی برخوردار باشد و کارهایی را که اجرا می کند به لحاظ تاریخی، سبک شناسی و شیوه آهنگ سازی به خوبی بشناسد. واضح بود که سیرنکو اطلاعی از حال و هوای دستگاه نوا ندارد و حتی دینامیک ارکستر و حالتهای رباتیکی هم در اجرای نینوا (به طور خاص) دچار اشکال بود. حتی سر ضربهای بسیار واضح ارکستر هم هماهنگ نبود و همانطور که قبلا گفتم به نظر میرسد سیرنکو و ارکستر اوکراین با این کنسرت بسیار سهل انگارانه برخورد کردند و ظاهرا کار اصلا برایشان جدی نبود. حداقل باید گفت زمان بسیار کمی را صرف تمرین این آثار کرده بودند»