موسیقی کریسمس (I)

موسیقی کریسمس ژانرهای مختلفی از موسیقی را در بر می گیرد که معمولا در فصل کریسمس، یعنی از چند ماه مانده به روز کریسمس تا چند هفته پس از آن، اجرا یا پخش می شوند.

موسیقی جزئی اولیه از فصل کریسمس و جشن های آن بوده است. سرودهای مذهبی مانند هیم (hymn) و چنت (chant) و مناجات های دسته جمعی (litany) آثاری به زبان لاتین بودند که به جای آهنگ های مردمی تر در مراسم های نیایش در کلیسا استفاد می شدند. در قرن سیزدهم تحت تأثیر فرانسیس آسیزی (Francis of Assisi)، سرود ها به زبان عامیانه نوشته شدند.

در قرون وسطی، انگلیسی ها رقص های دوری را با آواز خوانی ترکیب کردند و آن را سرود (carol) نامیدند. سپس، واژه سرود تغییر معنی داد و به آهنگی گفته شد که در آن به موضوعی مذهبی به شیوه ای آشنا یا مناسب جشن و شادی پرداخته می شود. این نوع آهنگ از ایتالیا به فرانسه و آلمان و سپس به انگلیس رسید. سرود در انگلیس نخستین بار در سال ۱۴۲۶ در آثار جان اودلی (John Audelay) دیده شد.

اودلی کشیش و شاعر از اهالی شراپشر (Shropshire) بود که بیست و پنج سرود کریسمس (“Caroles of Cristemas”) را جمع آوری کرده بود که احتمالا همان سرود هایی بودند که مردم خانه به خانه می رفتند و می خواندند؛ این نوع سرود خواندن واسیلینگ (wassailing) نام دارد.

خیلی زود موسیقی به یکی از بزرگترین نشانه های کریسمس تبدیل شد.

موسیقی کریسمس برخی از تأثیرگذارترین آثار موزیسین های بزرگ را در بر می گیرد.

در حکومت جمهوری الیور کرامول در انگلیس، پارلمان خواندن سرودهای مسیحی را به عنوان عملی شرک آمیز و گناه آلود ممنوع اعلام کرد. این رسم نیز مانند دیگر رسم های مسیحیت کاتولیک مورد عدم تأیید پیوریتن های پروتستان قرار گرفت.

انجمن روحانیون وست مینستر در سال ۱۶۴۴ روز یکشنبه را به عنوان تنها تعطیلی تقویم اعلام نمود.

در تهیه آئین نیایش جدید برای کلیسای انگلستان در سال ۱۶۴۵ نیز این موضوع در نظر گرفته شد و در نتیجه، این انجمن کریمس را قانونی حذف کرد. در سال ۱۶۴۷ پارلمان جشن گرفتن کریسمس را غیر قانونی اعلام کرد.

وقتی که چارلز دوم در سال ۱۶۶۰ خاندان استوارت را به سلطنت بازگرداند، مردم انگلیس به اجرای عمومی سرودهای کریسمس به عنوان بخشی از احیای رسوم مسیحیت پرداختند.

در واقع جشن های پادشاه امکان انجام این کار را فراهم نمود. سرودهای کریسمس: باستانی و جدید (Christmas Carols Ancient and Modern ) اثر ویلیام سندیز (William Sandys) که در سال ۱۸۳۳ منتشر شد حاوی اولین ظهور چاپی بسیاری از سرود های انگلیسی بود که اکنون دیگر به عنوان سرود های کلاسیک شناخته می شوند. این اثر به احیای تعطیلات کریسمس در اواسط دوره ویکتوریا کمک کرد. خواندن سرود در شب کریسمس در کلیسا در سال ۱۸۸۰ در کلیسای ترورو (Truro Cathedral) در کورنوال انگلیس نهادینه شد که اکنون در تمام کلیساها در سراسر دنیا دیده می شود.

سنت خواندن سرود کریسمس برای دریافت خیرات یا صدقه در قرن هفدهم و پس از دوران بازگشت (بازگشت چالرز دوم به سلطنت در سال ۱۶۶۰) در انگلیس باب شد. موزیسین های شهری اجازه داشتند که در هفته های پیش از کریسمس در خیابان ها پول جمع کنند. این سنت در قرن های هجدهم و هفدهم بین مردم گسترش پیدا کرد و تا به امروز در جریان است.

سرود های کریسمسی که به جا مانده اند همگی متعلق به قرن نوزدهم به بعد هستند البته به جز چند آهنگ فولک سنتی مانند: “God Rest You Merry Gentlemen”، “As I Sat on a Sunny Bank” و “The Holly and the Ivy” .

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

متن نیز «دیگری» دریافت‌کننده است. نه چون از آنِ دیگری است یا از فرهنگ دیگری است بلکه چون خود «دیگری» است. فارغ از این که از ورای آن مؤلف را ببینیم که در بخش نخست دیدیم، خواه‌ناخواه دیگری است. خود متن امری است جدا از «خود»، ممکن است لحظه‌ای به درون بیاید اما ماندگار نمی‌شود. متن جزئی از هیچ دریافت‌کننده‌ی مثالی‌ای نیست همچنان که حتا جزئی از مؤلفش هم نیست. از این رو متن بیش از هر مؤلفه‌ی دیگری نیازمند مفاهمه و دریافت است. حلقه‌ی آنچه تاکنون گفته شد به یاری درک دیگری متن است که کامل می‌شود.

درباره «سرزمین کلاغ‌های مهاجر»

مؤسسه فرهنگی هنری «آوای ماد» آلبوم «سرزمین کلاغ‌های مهاجر» به آهنگسازی مزدک کوهستانی را روانه بازار موسیقی کرده است. این آلبوم شامل هفت قطعه برای ویولن و ارکستر زهی است که با تفکرات موسیقایی قرن بیستمی و با رگه‌هایی از موسیقی ایرانی هرچند نهفته در لایه‌های موسیقی پلی‌تنال و بعضاً آتنال موسیقی غربی تصنیف شده‌اند. به گفته مزدک کوهستانی او در این آلبوم تلاش داشته که از آنچه موسیقی مدرن گفته می‌شود فاصله بگیرد. بابک کوهستانی در نقش سولیست این اثر حضور داشته است.

از روزهای گذشته…

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (VII)

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (VII)

سیستم موسیقی اروپا دقیقاً روی سیستم دوازده تن معتدل بنیان‌گزاری شده است. و تمام آن موج‌هایی که در موسیقی اروپا آمده است مثل باروک، کلاسیک، رمانتیک، حتی موسیقی مدرن و اکسپرسیونیست همگی روی گام‌دوازده تن تعدیل‌شده است. حتی موسیقی بازار مثلاً موسیقی راک‌اند رول و یا پاپ همه روی گام دوازده تن تعدیل‌شده است. حالا این سیستم را با سیستم موسیقی ایران مقایسه کنیم.
به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژنده ی خود را (II)

به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژنده ی خود را (II)

مگر می شود برای ارتقاء ذائقه ی جسم، دیزی را در مایکرویو بپزیم، پیتزا را در زود پز؟! و به جهت رسیدن به طعمی جهانی، قرمه سبزی را با بیف استروگانف ترکیب کنیم و بگوییم به به! چه طعم جهانی و بکری؟! حال چگونه است که برای ارتقاء بخشیدن به ذائقه ی روح که بسیار حساس تر و مهم تر از جسم است، رو آورده ایم به نواختن آثار پاگانی نی با تار، گوشه ی لیلی و مجنون با پیانو و ترکیب اشعار شمس با موسیقی باخ و…؟
فریادی میهن پرستانه! (I)

فریادی میهن پرستانه! (I)

در زمان کودکی اش، مردم پراگ، در مدارس و اداره های دولتی به جای زبان چک به زبان آلمانی سخن میگفتند. سرزمینش زیر یوغ فرمانروایی اطریشی ها بود. در دوران انقلاب سال ۱۸۴۸، اصلاح طلبان چک، برای دستیابی به آزادی سیاسی و از میان بردن نظام سرفی به مبارزه پرداختند، اما شورش ملی شکست خورده و میهن پرستان دستگیر شدند. از این رو آهنگسازانی ملی گرا نظیر اسمتانا که یک بوهمی ناسیونالیست مشتاق و جدی بود و پیوسته در آرزوی استقلال و آزادی سرزمین مادریش می سوخت، جهت ایجاد تمایز فرهنگی از امپراطوری هاپسبورگ اطریش که قرن ها بر بوهمیا و موراویا سلطه داشت، به میدان آمدند.
رپرتوار جز و کلاسیک در کنسرت کر شهر تهران

رپرتوار جز و کلاسیک در کنسرت کر شهر تهران

گروه کر شهر تهران در روزهای ۱۷ و ۱۸ آبان ۱۳۹۰، ساعت ۲۰، در سالن رودکی به اجرای کنسرت می پردازد. در این کنسرت که به رهبری مهدی قاسمی انجام می شود، منتخبی از رکوییم های موتسارت و فوره و همچنین قطعات کلاسیک Jazz به اجرا گذاشته می شود. این دومین بار است که گروه کر شهر تهران در رپرتوار خود از قطعات جز استفاده میکند.
گاه های گمشده (VII)

گاه های گمشده (VII)

چرا نت پایان دستگاه ها بر اساس ردیف های موجود انتخاب نشده است؟ برای مثال در ردیف هفت دستگاه موسیقی ایرانی (که مرتضی حنانه به عنوان منبع خود در «به دست آوردن علامات ترکیبی و عرضی موسیقی امروز ایران» به آن استناد کرده است (صفحه ۱۵۷)) ماهور دو، شور سل، سه گاه می کرن و چهارگاه دو ارائه شده است.
نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XXVI)

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XXVI)

گفتمان موسیقی در ایران در این نشریه ها هنوز هم بر محور انواع مختلف تجدد طلبی جریان دارد. علاوه بر آن به استناد به سرمقاله های مجله «هنر موسیقی» می بینیم که در جمع مشکلات تجدد طلبی هنوز هم مشکل حقانیت و مشروعیت موسیقی در جامعه اسلامی موجود است و در کنار گفتمان تجدد، این مناظره هم جریان دارد که آیا ترویج موسیقی در برنامه دولتی ضرورتی دارد؟ و آیا دیدن ساز در هنگام شنیدن موسیقی از تلویزیون جایز است یا نیست؟
تحقیر ده هزار تومانی (II)

تحقیر ده هزار تومانی (II)

طنز تلخ قضیه آنجا بود که در مدت آنتراکت اعلام شده -به رسم صفهای شیر کوپنی و قبایل بدوی- هیچ کس جرات نداشت از روی صندلی خودش بلند شود تا مبادا همان جایی هم که به خیال خودش با زرنگی(!) به دست آورده بود از دست بدهد. ای کاش اگر منفعت مادی تا این حد برای برگزارکنندگان کنسرت اهمیت داشت، این تمایل را به شیوه‌ای کم‌توهین‌آمیزتری بصورت غیرآشکار بروز می دادند (مثلا می‌توانستند قیمت بلیت‌ها را دو هزار تومان بیشتر کنند).
ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (III)

ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (III)

آیا می‌توانیم مانند خارج از حوزه ایدئولوژی، با وسعتی به موسیقی بیندیشیم که غیر شفاهی باشد؟ (این قدری یادآورموضوعی است که «دلاوُلپه» (Della Volpe) را در نقدش با عنوان ” نقد ذوق” متاثر کرده بود). مشکلی که با پساساختارگرایی به طور کلی و با ساختارشکنی بخصوص وجود دارد، گرایش آنها به این است که ایدئولوژی را طوری ببینند که در اصل به وسیله زبان – نمادین- مقید شده است، بجای اینکه عموما حالات احساسی را سازمان دهد
پاواروتی، بزرگترین مروج اپرا در جهان درگذشت

پاواروتی، بزرگترین مروج اپرا در جهان درگذشت

ساعت پنج صبح امروز مشهور ترین خواننده تاریخ اپرای جهان لوچینیا پاواروتی در شهر مودنای ایتالیا درگذشت. با اینکه دیروز خبر وخامت حال او روی خبرگزاری ها نقش بسته بود، خبر مرگ او برای دوستدارانش کاملا غیر منظره بود، چراکه او چند هفته پیش با به دست آوردن سلامتی خود و خبر موفقیت در، درمان سرطان لوزالمعده، هوادارانش را امیدوار کرده بود.
دیوید اویستراخ (I)

دیوید اویستراخ (I)

سال ۱۹۰۸ اکراین شاهد تولد نابغه ای بود که زیباترین ستایش ها از بتهوون را درطول زندگی خود به انجام رساند. دیوید اویستراخ (David Oistrakh) شناختی بسیار عمیق از آثار بتهوون داشت و در نهایت استادی آثار او را اجرا می کرد. چه آنگاه که در سال ۱۹۶۲ به همراهی اوبورین مجموعه سوناتهای ویولن و پیانو او را بطور کامل اجرا و ضبط نمود و چه آنگاه که از سال ۱۹۵۰ و به مدت پانزده سال یعنی تا سال ۱۹۶۵ میلادی با ارکسترهای مختلف کنسرتو ویولن او را در نهایت ظرافت نواخت.