یادداشتی بر نوشته ی «وهم یا نبوغ؟!» (II)

۲- یکی از معتبرترین مراجع بین المللی مورد استفاده در ارزیابی آموزش و یادگیری ریاضی و علوم در سطح جهان (که در مقالات مرتبط با هوش مورد استفاده قرار می گیرد) مطالعه ای به نام “TIMSS” یا (Trends in International Mathematics and Science Study) است که توسط موسسه بین المللی “The International Association for the Evaluation of Educational Achievement” یا “IEA” انجام می شود(۵).

این موسسه از سال ۱۹۹۵ هر چهار سال یکبار مطالعه “TIMSS” را در مقیاس بزرگ برای بررسی و مقایسه دستاوردهای آموزشی و سایر جنبه های آموزش ریاضی و علوم در کشورهای مختلف دنیا در پایه های چهارم و هشتم مدارس انجام می دهد و نهایتاً نتایج به طور جداگانه برای ریاضیات و علوم گزارش می شوند.

امتیاز ۵۰۰،‌ متوسط به دست آمده برای کشورهایی است که در سال ۱۹۹۵ در مطالعه شرکت داشته اند و به عنوان نقطه مرکزی (TIMSS scale centerpoint) در نظر گرفته شده است. انحراف استاندارد در سطح فردی و درون کشوری نیز ۸۵ است (۶). در مقاله “National IQs calculated and validated for 108 nations”، لین و همکارش نشان داده اند که همبستگی بسیار بالایی (۰٫۹۱۷) بین موفقیت در یادگیری ریاضی و علوم (که یکی از معیارهای معتبر آن امتیاز کسب شده دانش آموزان در TIMSS است) و ضریب هوشی محاسبه شده توسط این محققین برای ۸۶ کشور دنیا از جمله ایران وجود دارد.

خوشبختانه ایران در هر ۵ مطالعه ی TIMSS که تا کنون انجام شده (در سال های ۱۹۹۵، ۱۹۹۹، ۲۰۰۳، ۲۰۰۷ و ۲۰۱۱) شرکت داشته و امتیازات متوسط ایران در TIMSS 2011 اینگونه بوده است(۷):
– پایه چهارم در ریاضی ۴۳۱
– پایه هشتم در ریاضی ۴۱۵
– پایه چهارم در علوم ۴۵۳
– پایه هشتم در علوم ۴۷۴

همانطور که می بینیم، امتیاز دانش آموزان ایرانی در هر دو پایه، پایین تر از نقطه مرکزی TIMSS یعنی ۵۰۰ است.

۳- شاید مشاهده ضرایب هوشی پایین تر و کسب امتیازات کمتر در آزمون های استاندارد یادگیری، در کشورهای کمتر توسعه یافته، چندان دور از انتظار نباشد. چرا که از یک سو شواهد علمی ثابت نموده اند که میزان هوش افراد، تابعی از عوامل ژنتیکی (ژنها و نحوه وراثت آنها) و عوامل محیطی (تغذیه مادر در دوران بارداری، تربیت توسط والدین، روش های آموزشی و تجربیات فردی، رژیم غذایی، میزان فعالیت فیزیکی و…) است و از سوی دیگر استفاده از تعابیر توسعه یافته، در حال توسعه و عقب مانده برای توصیف رشد اقتصادی کشورها، نمودی از کیفیت و کمیت دست کم بخشی از این عوامل محیطی است.

لین و ونهانن نیز که بنیان گذاران نظریه «نشأت گرفتن تفاوتهای اجتماعی و اقتصادی ملت ها از تفاوت ضریب هوشی ملت ها» هستند، خود اذعان می کنند که در برخی موارد، بین این پدیده ها و ضریب هوشی، حلقه فیدبک مثبت وجود دارد و این دو از هم تأثیر پذیرفته و بر هم تأثیر می گذارند (۴).

۴- در مقاله ای با عنوان:
structure and sex differences across 12 nations Decomposing self-estimates of intelligence: فورنهام (Furnham) و همکارانش، تخمین مردم ۱۲ کشور دنیا از ضریب هوشی خودشان (self-estimates of intelligence) را با ضریب هوشی محاسبه شده توسط لین مقایسه کرده اند (۸):

– همان طور که مشاهده می شود مردم هر ۱۲ کشور، ضریب هوشی خود را بالاتر از مقدار محاسبه شده تخمین زده اند.
– تفاوت بین دو مقدار تخمینی و محاسبه شده برای ایران، حدود ۳۴ و بعد از آفریقای جنوبی در میان ۱۲ کشور بزرگترین تفاوت است.

۵- و سخن آخر اینکه بر اساس نظریه هوش های چند گانه گاردنر (Gardner)، یکی از اقسام هوش، هوش موسیقی و ریتم است که توانایی فرد در پردازش اطلاعات دریافت شده شنیداری و صوتی، درک آنها و میزان حساسیت به صداها، ریتم ها، تُن ها و نغمه ها را توصیف می کند. این توانایی مانند سایر انواع هوش، در همه انسانها با درجات مختلف وجود دارد و متأثر از عوامل ژنتیکی و محیطی است. برخی از افراد مانند موسیقیدانان بزرگ، از هوش ژنتیکی موسیقی بالایی برخوردارند ولی آنچه اهمیت دارد این است که هوش موسیقی هر فرد در هر سطحی که باشد تحت تأثیر عوامل محیطی مثبت و منفی، به ترتیب قابل تقویت و تضعیف است (۹).

اهمیت دادن به آموزش اصولی موسیقی به خصوص در سنین کودکی در خانواده و در سطوح مدیریتی و تخصیص بودجه مناسب به آن، بهره گیری از اساتید مجرب، تجلیل از هنرمندان موسیقی، برگزاری کنسرت ها، استفاده از موسیقی با کیفیت در رسانه های شنیداری و تصویری و غیره، همه و همه نمونه هایی از عوامل تأثیر گذار بر آن بخش از «هوش موسیقی» هستند که تحت تأثیر عوامل محیطی، قابل ارتقا هستند و در مورد کشور خودمان ایران، بی هیچ شکی بی توجهی به این عوامل در درازمدت افول سطح موسیقی در کشور را به دنبال خواهد داشت.

به امید ایرانی هوشمندتر.

منابع:

۴- Richard Lynna, Tatu Vanhanen; National IQs: A review of their educational, cognitive, economic, political, demographic, sociological, epidemiological, geographic and climatic correlates. Intelligence, Volume 40, Issue 2, March–April 2012, Pages 226–۲۳۴
۵- www.iea.nl
۶- timss.bc.edu
۷- nces.ed.gov
۸- von Stumm S, Chamorro-Premuzic T, Furnham A; Decomposing self-estimates of intelligence: structure and sex differences across 12 nations. Br J Psychol. 2009 May;100(Pt 2):429-42.
۹- “Intelligence and thinking” in Psychology.5th Edition, 2013. Martin, Neil Carlson, William Buskist

2 دیدگاه

  • samira
    ارسال شده در بهمن ۶, ۱۳۹۲ در ۱۰:۱۴ ب.ظ

    عالی بود. هر چند تاسف بار هم بود تا حدودی.

    ممنون از زحماتتون

  • معین
    ارسال شده در بهمن ۲۱, ۱۳۹۲ در ۱۱:۳۵ ق.ظ

    ممنون از یادداشتی که نسبت به خود مقاله ساختار محکمتری داشت و نکته اصلی به خوبی نمایان شده بود. همچنین تاکید به مسائل محیطی نیز مهم می بود که ذکر فرمودید.
    من در مقاله ای دیگر متوسط این ضرایب را ۸۶٫۴ دیدم اما به دلیل عدم اطمینان خواهش دارم به قسمت بعدی یادداشتتان اضافه فرمایید.
    سپاس از زحمات شما در راه تعالی موسیقی این سرزمین

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «در آتش آوازها»

بعد از دوره‌ای طولانی، جای خرسندی است که نواخته‌هایی دیگر از ویرتوئوز کم‌کار «بهداد بابایی» در این آلبوم ثبت شده است؛ هرچند نه در سطح تکنوازی‌های قدیم. ریزهای رعدآسا، مضراب‌های تیزِ آشنا، جست و خیزهای جذابِ دست چپ، و پاساژهای سریع در اینجا نیز شنیده می‌شوند اما ابزارِ ارائه‌ی تحریرها و جمله‌هایی اغلب کم‌رمق شده‌اند و نوانس‌ها دیگر دامنه‌ی چشمگیرِ گذشته را ندارند.

مغالطات ایرانی – مکتب وزیری (II)

با مطالعه آثار مکتوب نویسندگان و منتقدان موسیقی ایران در مجلات فارسی زبان، به روشنی می توان نوشته هایی از پیروان وزیری یافت که به بعضی از موارد مطرح شده معتقد نباشند ولی همگی در موردِ اولین و به واقع، مهمترین اصل مکتب وزیری اعتقاد دارند و عدم اعتقاد آنها به مورد اول، می تواند…
ادامهٔ مطلب »

از روزهای گذشته…

نشست تخصصی پایگاه های مجازی موسیقی کلاسیک ایران

نشست تخصصی پایگاه های مجازی موسیقی کلاسیک ایران

امرزه دغدغه تمام کسانی که در عصر حاضر زندگی میکنند یعنی دوره ای که ما آن را با نام دنیای ارتباطات و فناوری اطلاعات میشناسیم کسب خبر از اتفاقات رخ داده در سراسر جهان و آشنا شدن با خواستگاها و اندیشه مردمان دیگر سرزمین میباشد.
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (VIII)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (VIII)

«به خاطر داشته باشیم که مشق موسیقی کاملاً بر مبنای تقلید بنا شده است و بر مبنای ادراکی تعقلی یا بر مبنای تجزیه و تحلیل نیست. یک نوازنده خوب لزوماً قادر نیست اولین ضرب یک ضربی یا نت اولِ گامِ یک دستگاه را تعیین کند. اما در عمل کاملاً از آنچه می کند، آگاه است‌‌» (دورینگ/۱۳۸۳، ۴۷). «در دوران قدیم شاگردان در درسهای موسیقیدانان معروف شرکت می کردند و با رفت و آمد متوالی نه تنها ردیف را می آموختند، بلکه از روحیه و سبک استادشان تأثیر می گرفتند‌‌» (دورینگ/۱۳۸۳، ۳۹). ‌‌«نوازندگان دربار بدون شک حداقل چند ساعت در روز می نواختند زیرا که تنها مشغله آنان بود، اما استادن فعلی و اغلبِ شاگردان به سختی دو ساعت در روز کار می کنند و برخی خیلی کمتر. بعضی عقیده دارند که در فن اجرای موسیقی ایرانی احتیاجی به تمرین پیاپی نیست و وقتی نوازنده ای بر موسیقی ایرانی احاطه پیدا کرد، ماحصل آن ابدی خواهد ماند‌‌» (دورینگ/۱۳۸۳، ۴۷ و ۴۸).
همگون و ناهمگون (VII)

همگون و ناهمگون (VII)

آن دسته از افراد که هنوز در خانه‌های خود مشغول به کار هستند نیز به دلیل بیماری، قالی‌ای را که در طول دو ماه به پایان می‌رساندند، اکنون یک ساله می‌بافند. در چندین کارگاه قالیبافی نقش‌خوانانی را دیدم که توانایی قالیبافی نداشتند و فقط نقش‌خوانی می‌کردند و همچنین نقش‌خوانانی هستند که در کارگاهها فقط به خاطر نقش‌خوانی خود حقوق می‌گیرند. (۱۸)
شرمِ آوایِ دوست

شرمِ آوایِ دوست

آیا ما در ارتباط با رؤیتِ مولد هایِ صوتی و تمامی سازهایی که در ایجاد صداها ما را یاری کرده اند از منظر اجتماعی محدود شده ایم؟ آیا نوازندگان ما در به صدا آوردن گونه های مختلف سازی مرتکب اشتباهی شده اند؟ یا ارجاعات بر آمده از تولید صداهای آلات موسیقی، در ذهن عده ای مصداقِ نامتعارفی یافته است؟!
نگاهی به موسیقی قاره آفریقا (III)

نگاهی به موسیقی قاره آفریقا (III)

موسیقی آفریقا یکی از پویاترین اشکال هنری است. مصر طی مدتی طولانی کانون فرهنگی جهان عرب بوده‌است، درحالی که تجدید خاطره‌ی نواخت‌های مناطق پایین صحرا به ویژه در غرب آفریقا، از طریق تجارت برده اطلسی به رقص سامبا، آهنگ‌های بلوز، جاز، رگا، موسیقی رپ، و بزن و بکوب نوین منتقل شد.
نگاهی به اپرای مولوی (III)

نگاهی به اپرای مولوی (III)

در تاریکی مطلق سالن، ناگهان فریادی شنوندگان را شوکه میکند… پرده باز میشود و نمایی از شهری سوخته و حمله مغولها دیده میشود؛ در همین صحنه مانند پرده اول اپرای عاشورا غریب پور با نهایت تکنیکهای تئاتر عروسکی بیننده را میخکوب میکند، البته تکنیک نور بسیار قوی تر از اپرای عاشورا خودنمایی میکند. ارکستر سمفونیک با تمام حجم در حال نواختن در چهارگاه است و طنین صدای “گانگ” فضا را پر استرس تر میکند.
سان را و فلسفه کیهانی (VI)

سان را و فلسفه کیهانی (VI)

زندگی در شیکاگو علاوه بر اینکه باعث پیشرفت حرفه ای بلاونت شد، دیدگاه او را نیز تغیر داد. شیکاگو مرکز فعالیت های سیاسی و جریان های حاشیه ای آفریقایی آمریکایی ها بود که در آن مسلمانان و یهودی های سیاهپوست و دیگران به تبلیغات مذهبی، بحث و گفتگو، پخش جزوه ها و کتاب مشغول بودند.
Reggae

Reggae

Reggae سبک خاصی از موسیقی منحصر به کشور جامائیکا است که در سایر نقاط آمریکای لاتین و شمالی طرفداران زیادی دارد.
تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (IV)

تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (IV)

نمودار ۵ تفاوت بین منحنی های میانگین نشان داده شده در نمودار ۴ را به تصویر می کشد. منحنی ها شباهت هایی را نشان می دهند که بر اساس آنها علیرغم تنوع سازهای نواخته شده، فرکانس صدای هر ساز نیز تاثیرگذار بوده است. احتمالا یک ویولون استرادیواری متوسط در باندهای ۲۰۰ هرتز، ۲۵۰ هرتز و ۶/۱ کیلو هرتز، سطوح صوتی بالاتری دارد.
لیر یا چنگ ارجان؟ (IV)

لیر یا چنگ ارجان؟ (IV)

موسیقی شناسان آلمانی و اتریشی “Curt Sachs” و “Erich von Hornbostel” سیستم رده بندی سازها را در ۱۹۱۴ ارائه دادند. خط کلی این رده بندی برمبنای بررسی اولین صفت مشترک سازها یعنی ویژگی فیزیکی ارتعاش ساز بنا شده است. بر این اساس سازها به پنج دسته تقسیم می شوند: