یادداشتی بر نوشته ي «وهم یا نبوغ؟!» (II) – گفتگوی هارمونیک Harmony Talk

یادداشتی بر نوشته ی «وهم یا نبوغ؟!» (II)

۲- یکی از معتبرترین مراجع بین المللی مورد استفاده در ارزیابی آموزش و یادگیری ریاضی و علوم در سطح جهان (که در مقالات مرتبط با هوش مورد استفاده قرار می گیرد) مطالعه ای به نام “TIMSS” یا (Trends in International Mathematics and Science Study) است که توسط موسسه بین المللی “The International Association for the Evaluation of Educational Achievement” یا “IEA” انجام می شود(۵).

این موسسه از سال ۱۹۹۵ هر چهار سال یکبار مطالعه “TIMSS” را در مقیاس بزرگ برای بررسی و مقایسه دستاوردهای آموزشی و سایر جنبه های آموزش ریاضی و علوم در کشورهای مختلف دنیا در پایه های چهارم و هشتم مدارس انجام می دهد و نهایتاً نتایج به طور جداگانه برای ریاضیات و علوم گزارش می شوند.

امتیاز ۵۰۰،‌ متوسط به دست آمده برای کشورهایی است که در سال ۱۹۹۵ در مطالعه شرکت داشته اند و به عنوان نقطه مرکزی (TIMSS scale centerpoint) در نظر گرفته شده است. انحراف استاندارد در سطح فردی و درون کشوری نیز ۸۵ است (۶). در مقاله “National IQs calculated and validated for 108 nations”، لین و همکارش نشان داده اند که همبستگی بسیار بالایی (۰٫۹۱۷) بین موفقیت در یادگیری ریاضی و علوم (که یکی از معیارهای معتبر آن امتیاز کسب شده دانش آموزان در TIMSS است) و ضریب هوشی محاسبه شده توسط این محققین برای ۸۶ کشور دنیا از جمله ایران وجود دارد.

خوشبختانه ایران در هر ۵ مطالعه ی TIMSS که تا کنون انجام شده (در سال های ۱۹۹۵، ۱۹۹۹، ۲۰۰۳، ۲۰۰۷ و ۲۰۱۱) شرکت داشته و امتیازات متوسط ایران در TIMSS 2011 اینگونه بوده است(۷):
– پایه چهارم در ریاضی ۴۳۱
– پایه هشتم در ریاضی ۴۱۵
– پایه چهارم در علوم ۴۵۳
– پایه هشتم در علوم ۴۷۴

همانطور که می بینیم، امتیاز دانش آموزان ایرانی در هر دو پایه، پایین تر از نقطه مرکزی TIMSS یعنی ۵۰۰ است.

۳- شاید مشاهده ضرایب هوشی پایین تر و کسب امتیازات کمتر در آزمون های استاندارد یادگیری، در کشورهای کمتر توسعه یافته، چندان دور از انتظار نباشد. چرا که از یک سو شواهد علمی ثابت نموده اند که میزان هوش افراد، تابعی از عوامل ژنتیکی (ژنها و نحوه وراثت آنها) و عوامل محیطی (تغذیه مادر در دوران بارداری، تربیت توسط والدین، روش های آموزشی و تجربیات فردی، رژیم غذایی، میزان فعالیت فیزیکی و…) است و از سوی دیگر استفاده از تعابیر توسعه یافته، در حال توسعه و عقب مانده برای توصیف رشد اقتصادی کشورها، نمودی از کیفیت و کمیت دست کم بخشی از این عوامل محیطی است.

لین و ونهانن نیز که بنیان گذاران نظریه «نشأت گرفتن تفاوتهای اجتماعی و اقتصادی ملت ها از تفاوت ضریب هوشی ملت ها» هستند، خود اذعان می کنند که در برخی موارد، بین این پدیده ها و ضریب هوشی، حلقه فیدبک مثبت وجود دارد و این دو از هم تأثیر پذیرفته و بر هم تأثیر می گذارند (۴).

۴- در مقاله ای با عنوان:
structure and sex differences across 12 nations Decomposing self-estimates of intelligence: فورنهام (Furnham) و همکارانش، تخمین مردم ۱۲ کشور دنیا از ضریب هوشی خودشان (self-estimates of intelligence) را با ضریب هوشی محاسبه شده توسط لین مقایسه کرده اند (۸):

– همان طور که مشاهده می شود مردم هر ۱۲ کشور، ضریب هوشی خود را بالاتر از مقدار محاسبه شده تخمین زده اند.
– تفاوت بین دو مقدار تخمینی و محاسبه شده برای ایران، حدود ۳۴ و بعد از آفریقای جنوبی در میان ۱۲ کشور بزرگترین تفاوت است.

۵- و سخن آخر اینکه بر اساس نظریه هوش های چند گانه گاردنر (Gardner)، یکی از اقسام هوش، هوش موسیقی و ریتم است که توانایی فرد در پردازش اطلاعات دریافت شده شنیداری و صوتی، درک آنها و میزان حساسیت به صداها، ریتم ها، تُن ها و نغمه ها را توصیف می کند. این توانایی مانند سایر انواع هوش، در همه انسانها با درجات مختلف وجود دارد و متأثر از عوامل ژنتیکی و محیطی است. برخی از افراد مانند موسیقیدانان بزرگ، از هوش ژنتیکی موسیقی بالایی برخوردارند ولی آنچه اهمیت دارد این است که هوش موسیقی هر فرد در هر سطحی که باشد تحت تأثیر عوامل محیطی مثبت و منفی، به ترتیب قابل تقویت و تضعیف است (۹).

اهمیت دادن به آموزش اصولی موسیقی به خصوص در سنین کودکی در خانواده و در سطوح مدیریتی و تخصیص بودجه مناسب به آن، بهره گیری از اساتید مجرب، تجلیل از هنرمندان موسیقی، برگزاری کنسرت ها، استفاده از موسیقی با کیفیت در رسانه های شنیداری و تصویری و غیره، همه و همه نمونه هایی از عوامل تأثیر گذار بر آن بخش از «هوش موسیقی» هستند که تحت تأثیر عوامل محیطی، قابل ارتقا هستند و در مورد کشور خودمان ایران، بی هیچ شکی بی توجهی به این عوامل در درازمدت افول سطح موسیقی در کشور را به دنبال خواهد داشت.

به امید ایرانی هوشمندتر.

منابع:

۴- Richard Lynna, Tatu Vanhanen; National IQs: A review of their educational, cognitive, economic, political, demographic, sociological, epidemiological, geographic and climatic correlates. Intelligence, Volume 40, Issue 2, March–April 2012, Pages 226–۲۳۴
۵- www.iea.nl
۶- timss.bc.edu
۷- nces.ed.gov
۸- von Stumm S, Chamorro-Premuzic T, Furnham A; Decomposing self-estimates of intelligence: structure and sex differences across 12 nations. Br J Psychol. 2009 May;100(Pt 2):429-42.
۹- “Intelligence and thinking” in Psychology.5th Edition, 2013. Martin, Neil Carlson, William Buskist

2 دیدگاه

  • samira
    ارسال شده در بهمن ۶, ۱۳۹۲ در ۱۰:۱۴ ب.ظ

    عالی بود. هر چند تاسف بار هم بود تا حدودی.

    ممنون از زحماتتون

  • معین
    ارسال شده در بهمن ۲۱, ۱۳۹۲ در ۱۱:۳۵ ق.ظ

    ممنون از یادداشتی که نسبت به خود مقاله ساختار محکمتری داشت و نکته اصلی به خوبی نمایان شده بود. همچنین تاکید به مسائل محیطی نیز مهم می بود که ذکر فرمودید.
    من در مقاله ای دیگر متوسط این ضرایب را ۸۶٫۴ دیدم اما به دلیل عدم اطمینان خواهش دارم به قسمت بعدی یادداشتتان اضافه فرمایید.
    سپاس از زحمات شما در راه تعالی موسیقی این سرزمین

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تار و پودِ نشانه (I)

تار و پود بیش از آن که یک آلبوم باشد یک نشانه است؛ نشانی از دشواری‌های یک راه نکوبیده و نپیموده در موسیقی کلاسیک ایرانی. با آن، حمید متبسم که پیش از این طبع خود را رویاروی بلندترین قله‌ی شعر حماسی فارسی (شاهنامه‌ی فردوسی در قطعه‌ی سیمرغ) آزموده بود، حالا به صرافت طبع‌آزمایی موسیقایی با یکی از بلندترین ستیغ‌های شعر غنائی فارسی (خسرو و شیرین نظامی) افتاده است. به این ترتیب مجموعه‌ی تار و پود بدل به نشان مسئله‌ی موسیقی ما با روایت داستانی شده است. سیمرغ را می‌توانستیم «یک تجربه‌ی منفرد» (یا نادر) بشماریم و بگذریم یا همچون یک راه تازه‌گشوده با آن برخورد کنیم و منتظر آنچه در تداوم راه پیش می‌آمد بمانیم. اما با آمدن تار و پود، هنگامی که کار از یک گذشت، به وادی مقایسه می‌رسیم و خواه‌ناخواه آنچه پیش‌تر مبهم بود آشکار می‌شود. موقعیت این مجموعه به‌عنوان دومین تلاش است که آن را نشانه می‌کند.

امامی: استقبال خوبی از برنامه ما در سوئیس شد

من علاقه زیادی به موسیقی قدیم ایران داشته ام و سعی کرده ام در حد توانم بر روی آن حوزه موسیقی کارکرده و بر روی موسیقی دوره قاجار و هم قبل از آن دوره مطالعات مختصری داشته ام و به طبع در آثارم از آن ها بهره می برده ام در این سال ها آلبوم های تولید کرده ایم با همراهی دوستانم مثل آلبوم برافشان و آلبوم چهار سو که با آهنگسازی دوست خوبم حمید شریفی بوده و همچنین آلبوم بزم ۲ با آهنگسازی دوستانم سعید کورد مافی و علی کاظمی که همه این آلبوم ها توسط انتشارات ماهور منتشر شده است و تمامی این آثار رویکردی که ما داشته ایم استفاده از امکانات بالقوه موسیقی قدیم ایران بوده است و اینکه این امکانات بالفعل کرده و امکاناتی نظیر فرم و دورها و متدهای متفاوتی که در آن موسیقی وجود داشته است و الان کمرنگ شده است و یا کمتر استفاده می شوده است. این امکانات در هر صورت به ما راهی را نشان می دهند که شاید از این طریق بتوان رنگ و بوی تازه از موسیقی ایران رو شنید، البته شاید! در هر صورت راهی است که می شود در بستر تاریخی اصالت ها را حفظ کرد و موسیقی گذشته را به این شکل منتقل کرد.

از روزهای گذشته…

تنها نامى برجا مانده است

تنها نامى برجا مانده است

در روزهایى که PERSIA (نام باستانى ایران در زبان هاى غربى) بر سردر موزه بریتانیا خودنمایى مى کند و ده ها هزار نفر از سراسر جهان را براى بازدید از ارزش هاى تاریخى و فرهنگى ایران به لندن کشانده، کمپانى موسیقى کلوسئوم (Colosseum) در آلمان نیز با همین عنوان، دوستداران موسیقى کلاسیک را به شنیدن ساخته هاى آهنگسازان ایران امروز با حال و هوایى که طبعاً ریشه در همان تاریخ کهن دارد دعوت مى کند.
کاربرد نظریه آشوب در آهنگسازی (II)

کاربرد نظریه آشوب در آهنگسازی (II)

در سپیده دم قرن بیستم آرنولد شوئنبرگ روشی را برای آهنگسازی بوجود آورد که از دیدگاه زیباشناسی تقریبا به هیچ چیز پیش از خودش شبیه نبود. روشی نو که بعدا به سریالیسم شهرت یافت. به دلیل همین ساختمان ناآشنا، تعداد زیادی از شنوندگان نحوه آهنگسازی او را تصادفی می‌پنداشتند اما در حقیقت چنین نبود. اگر به جریان موسیقی در قرن بیستم نگاهی کلی بیافکنیم بدرستی متوجه می‌شویم تا پیش از جان کیج هیچ موسیقی دیگری را نمی‌توان به طور جدی دارای ویژگی‌های تصادفی دانست.
روایت های دیگری از سیستم دستگاهی

روایت های دیگری از سیستم دستگاهی

ردیف متداول کنونی موسیقی دستگاهی ایران، میراثی ارزشمند و یادگار خاندان فراهانی می‌باشد. شاید اگر میرزاعبدالله و آقاحسینقلی با سخاوت و همت مثال‌زدنی شاگردانِ فراوان، سرشناس و نام آشنای این موسیقی را پرورش نمی‌دادند و اندوخته‌های ارزشمند خود را به ایشان منتقل نمی‌کردند، امروزه از این گنجینه ارزشمند بی بهره بودیم. همچنین در اواسط قرن سیزدهم هجری شمسی (اوایل قرن بیستم میلادی) {همزمان با ورود تکنولوژی های جدید و سرعت زیاد تغییرات در زمینه‌های مختلف}، رپرتوار موسیقی دستگاهی و کلاسیک ایران تدوین یافته و در قالب مجموعه‌ای تحت عنوان ردیف شکل می‌گیرد (اسعدی ۱۳۸۰ :۷۱) که این فرآیند خلاقانه، موسیقی دستگاهی ایران را از گزند هجمه‌های فرهنگی و تغییرات سریع ماهیتی مصون نگه داشت. بنابراین نقش بنیادین و تاثیرگذار خاندان فراهانی در موسیقی دستگاهی ایران پوشیده نیست و هنر ایران زمین وام‌دار ایشان می‌باشد.
انتشار «نوشته های پارسی موسیقی» در سوئد

انتشار «نوشته های پارسی موسیقی» در سوئد

به تازگی، دانشگاه اوپسالا در سوئد، کتابی با عنوان «نوشته های پارسی موسیقی: از ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلادی» منتشر ساخته است. این کتاب در واقع پایان نامه دکترای مهرداد فلاح زاده، موسیقی شناس ایرانی مقیم سوئد است که با ارائه آن موفق به دریافت دکترای اتنوموزیکولوژی از دانشگاه مذکور شده است.
Sorry seems to be the hardest word

Sorry seems to be the hardest word

به ملودی مقدمه این آهنگ که یکی از زیباترین کارهای التون جان (Elton John) در میان انبوه کارهای موسیقی او است، دقت کنید.
سارا برایتمن

سارا برایتمن

سارا برایتمن (Sarah Brightman) سال ۱۹۶۰ در انگلستان متولد شد و از سن سه سالگی شروع به فراگیری فنون رقص نمود.
به استقبال شب فیلیپ گلس در تهران (III)

به استقبال شب فیلیپ گلس در تهران (III)

بعضى ها فکرمى کنند تنها یک رویکرد از مدرن وجود دارد که نوع اصیلى از آن هم هست و سایر رویکردها به آن نزدیک و شبیه هستند و یا از آن دوراند و درصورتى که شبیه و نزدیک باشند صحیح اند و اگر دور طبعاً غلط. اینان کاملاً در اشتباهند!
چندگاه کورش متین به روی صحنه می رود

چندگاه کورش متین به روی صحنه می رود

فرهنگسرای نیاوران در ۲ اسفند ۱۳۹۲، ساعت ۱۹:۰۰ شاهد اجرای کوارتتی از سازهای ایرانی به سرپرستی کورش متین آهنگساز و نوازنده سنتور است. نوازندگان این کوارتت: احسان امامی نوازنده عود، مسعود براره نوازنده تمبک و سازهای کوبه‌ای، فرشاد صارمی نوازنده کمانچه، کورش متین نوازنده سنتور و نوازنده میهمان این گروه متین آهنگری نوازنده کمانچه آلتو است.
سالشمار زنان موسیقیدان ایران

سالشمار زنان موسیقیدان ایران

نیکو یوسفی نوازنده تار و سه تار و محقق موسیقی قرار است در ماه های آینده سالشماری مختص زنان موسیقیدان ایران به انتشار برساند. این سالنامه پس از گذشتن از مراحل بازبینی و مراحل قانونی نشر، در زمستان آینده به بازار می آید.
تروایس، گروه موسیقی موفق انگلیسی

تروایس، گروه موسیقی موفق انگلیسی

تراویس “Travis” یک گروه راک اهل گلاسکو، اسکاتلند متشکل از فران هیلی Fran Healy ، دوگی پین Dougie Payne، اندی دانلوپ Andy Dunlop و نیل پریمروز Neil Primrose است. این گروه از محبوب ترین گروههای موسیقی انگلستان است که در ادامه راه گروههای موفقی چون Coldplay و Keane تا کنون دو بار موفق به دریافت جایزه بهترین آلبوم سال Brit awards شده است.