یادداشتی بر نوشته ی «وهم یا نبوغ؟!» (II)

۲- یکی از معتبرترین مراجع بین المللی مورد استفاده در ارزیابی آموزش و یادگیری ریاضی و علوم در سطح جهان (که در مقالات مرتبط با هوش مورد استفاده قرار می گیرد) مطالعه ای به نام “TIMSS” یا (Trends in International Mathematics and Science Study) است که توسط موسسه بین المللی “The International Association for the Evaluation of Educational Achievement” یا “IEA” انجام می شود(۵).

این موسسه از سال ۱۹۹۵ هر چهار سال یکبار مطالعه “TIMSS” را در مقیاس بزرگ برای بررسی و مقایسه دستاوردهای آموزشی و سایر جنبه های آموزش ریاضی و علوم در کشورهای مختلف دنیا در پایه های چهارم و هشتم مدارس انجام می دهد و نهایتاً نتایج به طور جداگانه برای ریاضیات و علوم گزارش می شوند.

امتیاز ۵۰۰،‌ متوسط به دست آمده برای کشورهایی است که در سال ۱۹۹۵ در مطالعه شرکت داشته اند و به عنوان نقطه مرکزی (TIMSS scale centerpoint) در نظر گرفته شده است. انحراف استاندارد در سطح فردی و درون کشوری نیز ۸۵ است (۶). در مقاله “National IQs calculated and validated for 108 nations”، لین و همکارش نشان داده اند که همبستگی بسیار بالایی (۰٫۹۱۷) بین موفقیت در یادگیری ریاضی و علوم (که یکی از معیارهای معتبر آن امتیاز کسب شده دانش آموزان در TIMSS است) و ضریب هوشی محاسبه شده توسط این محققین برای ۸۶ کشور دنیا از جمله ایران وجود دارد.

خوشبختانه ایران در هر ۵ مطالعه ی TIMSS که تا کنون انجام شده (در سال های ۱۹۹۵، ۱۹۹۹، ۲۰۰۳، ۲۰۰۷ و ۲۰۱۱) شرکت داشته و امتیازات متوسط ایران در TIMSS 2011 اینگونه بوده است(۷):
– پایه چهارم در ریاضی ۴۳۱
– پایه هشتم در ریاضی ۴۱۵
– پایه چهارم در علوم ۴۵۳
– پایه هشتم در علوم ۴۷۴

همانطور که می بینیم، امتیاز دانش آموزان ایرانی در هر دو پایه، پایین تر از نقطه مرکزی TIMSS یعنی ۵۰۰ است.

۳- شاید مشاهده ضرایب هوشی پایین تر و کسب امتیازات کمتر در آزمون های استاندارد یادگیری، در کشورهای کمتر توسعه یافته، چندان دور از انتظار نباشد. چرا که از یک سو شواهد علمی ثابت نموده اند که میزان هوش افراد، تابعی از عوامل ژنتیکی (ژنها و نحوه وراثت آنها) و عوامل محیطی (تغذیه مادر در دوران بارداری، تربیت توسط والدین، روش های آموزشی و تجربیات فردی، رژیم غذایی، میزان فعالیت فیزیکی و…) است و از سوی دیگر استفاده از تعابیر توسعه یافته، در حال توسعه و عقب مانده برای توصیف رشد اقتصادی کشورها، نمودی از کیفیت و کمیت دست کم بخشی از این عوامل محیطی است.

لین و ونهانن نیز که بنیان گذاران نظریه «نشأت گرفتن تفاوتهای اجتماعی و اقتصادی ملت ها از تفاوت ضریب هوشی ملت ها» هستند، خود اذعان می کنند که در برخی موارد، بین این پدیده ها و ضریب هوشی، حلقه فیدبک مثبت وجود دارد و این دو از هم تأثیر پذیرفته و بر هم تأثیر می گذارند (۴).

۴- در مقاله ای با عنوان:
structure and sex differences across 12 nations Decomposing self-estimates of intelligence: فورنهام (Furnham) و همکارانش، تخمین مردم ۱۲ کشور دنیا از ضریب هوشی خودشان (self-estimates of intelligence) را با ضریب هوشی محاسبه شده توسط لین مقایسه کرده اند (۸):

– همان طور که مشاهده می شود مردم هر ۱۲ کشور، ضریب هوشی خود را بالاتر از مقدار محاسبه شده تخمین زده اند.
– تفاوت بین دو مقدار تخمینی و محاسبه شده برای ایران، حدود ۳۴ و بعد از آفریقای جنوبی در میان ۱۲ کشور بزرگترین تفاوت است.

۵- و سخن آخر اینکه بر اساس نظریه هوش های چند گانه گاردنر (Gardner)، یکی از اقسام هوش، هوش موسیقی و ریتم است که توانایی فرد در پردازش اطلاعات دریافت شده شنیداری و صوتی، درک آنها و میزان حساسیت به صداها، ریتم ها، تُن ها و نغمه ها را توصیف می کند. این توانایی مانند سایر انواع هوش، در همه انسانها با درجات مختلف وجود دارد و متأثر از عوامل ژنتیکی و محیطی است. برخی از افراد مانند موسیقیدانان بزرگ، از هوش ژنتیکی موسیقی بالایی برخوردارند ولی آنچه اهمیت دارد این است که هوش موسیقی هر فرد در هر سطحی که باشد تحت تأثیر عوامل محیطی مثبت و منفی، به ترتیب قابل تقویت و تضعیف است (۹).

اهمیت دادن به آموزش اصولی موسیقی به خصوص در سنین کودکی در خانواده و در سطوح مدیریتی و تخصیص بودجه مناسب به آن، بهره گیری از اساتید مجرب، تجلیل از هنرمندان موسیقی، برگزاری کنسرت ها، استفاده از موسیقی با کیفیت در رسانه های شنیداری و تصویری و غیره، همه و همه نمونه هایی از عوامل تأثیر گذار بر آن بخش از «هوش موسیقی» هستند که تحت تأثیر عوامل محیطی، قابل ارتقا هستند و در مورد کشور خودمان ایران، بی هیچ شکی بی توجهی به این عوامل در درازمدت افول سطح موسیقی در کشور را به دنبال خواهد داشت.

به امید ایرانی هوشمندتر.

منابع:

۴- Richard Lynna, Tatu Vanhanen; National IQs: A review of their educational, cognitive, economic, political, demographic, sociological, epidemiological, geographic and climatic correlates. Intelligence, Volume 40, Issue 2, March–April 2012, Pages 226–۲۳۴
۵- www.iea.nl
۶- timss.bc.edu
۷- nces.ed.gov
۸- von Stumm S, Chamorro-Premuzic T, Furnham A; Decomposing self-estimates of intelligence: structure and sex differences across 12 nations. Br J Psychol. 2009 May;100(Pt 2):429-42.
۹- “Intelligence and thinking” in Psychology.5th Edition, 2013. Martin, Neil Carlson, William Buskist

2 دیدگاه

  • samira
    ارسال شده در بهمن ۶, ۱۳۹۲ در ۱۰:۱۴ ب.ظ

    عالی بود. هر چند تاسف بار هم بود تا حدودی.

    ممنون از زحماتتون

  • معین
    ارسال شده در بهمن ۲۱, ۱۳۹۲ در ۱۱:۳۵ ق.ظ

    ممنون از یادداشتی که نسبت به خود مقاله ساختار محکمتری داشت و نکته اصلی به خوبی نمایان شده بود. همچنین تاکید به مسائل محیطی نیز مهم می بود که ذکر فرمودید.
    من در مقاله ای دیگر متوسط این ضرایب را ۸۶٫۴ دیدم اما به دلیل عدم اطمینان خواهش دارم به قسمت بعدی یادداشتتان اضافه فرمایید.
    سپاس از زحمات شما در راه تعالی موسیقی این سرزمین

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (X)

فرض کنید از این ۴۰۹۶ مجموعه در طی تقریبا چهارصد سال گذشته هر سال تنها از ۲۰ مجموعه مختلف استفاده شده است. این می‌شود ۸۰۰۰ مجموعه (۴۰۰*۲۰)؛ یعنی ۴۰۰۰ تا بالاتر از گنجایش سیستم. حال به‌طور فرضی سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هر سال ۱۵ مجموعه مختلف استفاده شده. این می‌شود ۶۰۰۰ مجموعه یعنی ۲۰۰۰ مجموعه بالا تر از گنجایش سیستم. باز سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هرسال از ۱۴ مجموعه مختلف استفاده شده. این می شود ۵۶۰۰ مجموعه.

نگاهی به غلبه موسیقی پاپ بر موسیقی کلاسیک در کنسرت «ارکستر سازهای ملیِ» جدید

به یاد می آورم پس از اولین کنسرت ارکستر سمفونیک تهران با عنوان جدید «ارکستر سمفونیک ملی ایران»، غوغایی در جامعه موسیقی به پا شده بود و طرفداران طرح علی رهبری (که تعطیلی ارکستر ملی و ادغام آن با ارکستر سمفونیک تهران و تغییر نام این ارکستر بود) و فرهاد فخرالدینی (که خواستار تشکیل ارکستری مجزا از ارکستر سمفونیک تهران به مانند سالهای گذشته با عنوان ارکستر ملی بود) در مقابل هم صف کشی کرده بودند؛ در نهایت برنده این بحث رهبر سابق ارکستر ملی فرهاد فخرالدینی بود و به سرعت طی برگزاری جلسه ای، ارکستر ملی تقریبا با همان ترتیب سابق شکل گرفت البته با این تفاوت که قرار شد با دعوت از رهبران میهمان، وضعیت تک بعدی ارکستر ملی که به شدت تحت تاثیر موسیقی سبک ارکسترال ایرانی بود تعدیل یابد. *

از روزهای گذشته…

طراحی با اتوکد (I)

طراحی با اتوکد (I)

یکی از دلایلی که موجب کند شدن پیشرفت سازسازی در ایران می شود، نبود الگو های دقیق سازها در دست سازندگان سازهای ایرانی است. بسیاری از سازندگان سازهای ایرانی، بدون استفاده از یک الگوی دقیق مجبور به پیاده کردن طرح الگوهای مختلف هستند که این روش باعث بالا رفتن درصد خطا و در نهایت افت کیفی سازها می شود. یکی از بهترین روش های نقشه برداری از سازها، استفاده از نرم افزارهای نقشه کشی مانند اتوکد (AutoCAD) است. اتوکد یکی از برنامه های مشهور نقشه کشی است که به طراح امکان بهره برداری ساده و دقیق از این نرم افزار را می دهد. در این مقاله به روش طراحی صفحه روی یک ساز ایرانی (سه تار) بوسیله این نرم افزار با روش پیشنهادی رضا ضیایی می پردازیم؛ ابتدا یک الگو را انتخاب کرده و نسبت به خصوصیات آن طراحی را آغاز می کنیم:
گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VII)

گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VII)

مدرس اشاره کرد: «حتی نام بردن از آنان که به هر روی جامعه‌ی موسیقی ما آنها را نقدگر (با تعریف محدود) می‌شناسد (برای تمام یا بخشی از زندگی حرفه‌ای‌شان)، نیز نشان می‌دهد کمیت نقد ما قابل چشم‌پوشی نیست. سیاهه‌ی زیر خود گویای این سخن است.
کتابی درباره رضا ورزنده (III)

کتابی درباره رضا ورزنده (III)

در این کتاب هر قطعه به دو شکل آوانگاری شده است: بخش اول آوانگاری براساس امکانات اجراییِ سنتور معمولِ نُه‌خرک و در مایه‌های مرسوم هر دستگاه یا آواز است، تا زمینۀ استفاده از این قطعات برای عموم نوازندگان سنتور فراهم آید، و بخش دومْ آوانگاری در مایۀ اصلی و همان‌گونه که استاد ورزنده با سنتور یازده‌خرک خود اجرا کرده است.
نگاهی به وضعیت خواننده و خواننده سالاری در موسیقی معاصر ایران (V)

نگاهی به وضعیت خواننده و خواننده سالاری در موسیقی معاصر ایران (V)

البته این مساله به برخی نوازندگان نیز سرایت کرده و برای مثال شاهد هستیم گروه شیدای کنونی نیز با همین وضعیت اداره می شود و اکثر نوازندگان این گروه از حقوق های هنری خود ناراضی هستند و آن را در شأن هنری خود نمی دانند. متاسفانه همانگونه که قبلا نیز ذکر شد هنرمندان خوانندۀ ما نه تنها تلاشی در جهت رفع این مشکلات فرهنگی و هنری نمی کنند بلکه در تلاش هستند تا این وضعیت همچنان به نفع آنها حفظ شود و آنها بتوانند از این مسیر، درآمد و حقوق بیشتری داشته باشند.
ژان میشل ژار و کنسرتهای نمایشی

ژان میشل ژار و کنسرتهای نمایشی

در سال ۷۸ دومین آلبوم ژار یعنی Equinoxe آماده شد و در ۳۵ کشور با استقبال فوق العاده روبرو شد. ژار در این سال با بازیگر بریتانیایی، شارلوت رامپلینگ (Charlotte Rampling) ازدواج کرد و با استفاده از موسیقی “Equinoxe” در فیلمی با بازی او و ساخته پیتر فلیشمان (Peter Fleischman) به نام بیماری هامبورگ (The Illness Of Hamburg) موافقت کرد.
طرحی برای فرآیند موسیقایی

طرحی برای فرآیند موسیقایی

امروزه مفهوم فرآیند در سیستم های نوین مدیریتی بکار گرفته می شود. در این مفهوم برای تولید هر محصول سلسله ای از فعالیت ها انجام می گردد. هر فرآیند در درون سیستمی انجام می گردد و طی آن ورودی ها پس از طی یک سری فعالیتها به محصول تبدیل می شوند.
خبر شوکه کننده برای ویولنیست ها؟! (I)

خبر شوکه کننده برای ویولنیست ها؟! (I)

دو سال پیش مطلبی با عنوان «عدم تشخیص صدای استراد توسط سولیست ها!» در سایت منتشر شد که در آن به نتیجه آزمایشی پرداخته شد که طی آن ویولنیست های شرکت کننده در آزمایش، طی شرایط خاصی به نوازندگی با ویولن های مختلف می پرداختند و پس از آن به پرسش هایی در باره سازی که با آن نواختند پاسخ می دادند که مطلب یاد شده به این پاسخ ها پرداخت. مطلب زیر علاوه بر مرور نتایج این آزمایش، نظرات مخالف و موافق با آن را نیز مرور می کند:
اگر نمی توانی مشهورترین باشی، بدنام ترین باش

اگر نمی توانی مشهورترین باشی، بدنام ترین باش

بدون شک فیلم شیکاگو (Chicago) به کارگردانی Rob Marshall بهترین فیلم موزیکالی است که در دهه اخیر ساخته شده است، فیلمی سراسر موسیقی ارکسترال، موسیقی با کلام و حتی مملو از کلام موسیقایی. فیلمی که با بازی زیبای هنرمندانی چون ریچارد گیر (Richard Gere) در نقش یک وکلیل، کاترینا زتا جونز (Catherine Zeta-Jones) در نقش یک خواننده معروف Jazz و رنی زلوگر (Renée Zellweger) در نقش یک خواننده معمولی کر، به روی صحنه آمد و پس از سالها جای خالی فیلم های موفق موزیکال در سینما را پر کرد.
افسانه‌ی شعرشناسِ خنیاگر (II)

افسانه‌ی شعرشناسِ خنیاگر (II)

پیش از این دوره آهنگ با کلام ساختن اغلب بر شعری بود پرداخته‌ی ترانه‌سرا، اما با تغییر ذائقه‌ی پیش آمده پس از گسست ژرف آن سال‌ها، موسیقی‌دانان شعر کلاسیک ایران را دستمایه‌ی کار کردند. بی داوری در مورد آن که کدام‌یک از این روش‌ها پسندیده‌تر است و بدل کردن تفاوت‌های سبکی به دگم‌های ایدئولوژیک، با یک مرور سریع خاطره‌های تاریخی می‌توان گفت که آثار مشکاتیان از این نظر بهترین‌های شیوه‌ی دوم هستند.
پژمان اکبر زاده

پژمان اکبر زاده

متولد ۱۳۵۹ شیراز نوازنده پیانو و پژوهشگر [email protected]