کلودیو آبادو در هشتاد سالگی درگذشت

کلودیو آبادو رهبر هشتاد ساله ایتالیایی امروز صبح پس چندین ماه مقاومت در برابر بیماری در منزلش در بولونیا در ایتالیا درگذشت. به گفته خانواده اش او در آرامش و در حضور اعضای خانواده اش چشم از جهان فرو بست. آبادو از سوی رئیس جمهور این کشور به عنوان سناتور مادام العمر پارلمان گمارده شده بود. مردم ایتالیا او را یکی از بزرگترین و قابل احترام ترین شخصیت های فرهنگی این کشور به شمار می آورند.

آبادو در مقایسه با هم نسلان ترکیب بی نظیری از عقل و احساس را در خود داشت. ترکیبی که به موسیقی یکپارچگی می داد بدون اینکه از در لحظگی آن چیزی بکاهد.

آبادو که متولد و بزرگ شده ایتالیا بود هیچ گاه رهبری نبود که از روی غریزه کار کند زیرا به خاطر شایستگی های ذهنی که داشت همیشه بر نحوه بیان احساسات نظارت داشت.

آبادو یکی از بزرگ ترین و شناخته شده ترین رهبران ارکستر زمان ما بود. از بین سمت های متعدد او می توان به مدیر موسیقی ارکستر لا اسکالا،‌خانه اپرای معروف میلان،‌ رهبر اصلی اکستر سمفونیک لندن از سال ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۸ و هم چنین رهبر اصلی ارکستر فیلارمونیک برلین از سال ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۲ نام برد. در واقع،‌ پس از درگذشت هربرت فون کارایان در سال ۱۹۸۹،‌ آبادو که یکی از گزینه های غیر منتظره بود، به عنوان رهبر اصلی ارکستر برگزیده شد، بدون این که هیچ گونه لابی گری برای به دست آوردن این سمت کرده باشد.

بر آوردن انتظارات مردم و پل زدن بین آن ها با انتظارات موزیسین ها پس از سال ها تجربه دیدن رهبری کارایان و شنیدن رپرتوار ارکستر در زمان او کاری بود که تقریبا غیر ممکن می نمود. ارکستر از آبادو توقع داشت که تصویری مدرن از آن به معرض تماشا بگذارد و رپرتوار و سازوکار درونی آن را نیز مدرن کند.

با ارکستر فیلارمونیک برلین بود که آبادو رپرتوار ارکستر را از آثار اصلی کلاسیک و رمانتیک فراتر برد و به آثار قرن بیستم را نیز به آن افزود. آبادو طرفدار پر و پا قرص موسیقی معاصر بود و مخصوصا با لوئیجی نونو آهنگساز رفاقت نزدیکی داشت و آثار از بسیاری از همکارانش از جمله کارل هاینز اشتوکهاوزن، برونو مدرنا و جورج بنجامین را اجرا و ضبط کرد.

آبادو در سال ۲۰۰۳ ارکستر فستیوال لوسرن (Lucerne Festival Orchestra) را پایه ریزی کرد. ارکستری که اعضای آن از بین بهترین موزیسین ها گلچین شده بودند. او هم چنین ارکستر موزار را نیز تأسیس کرد.

آبادو هنرمندی بود که نه از موسیقی استفاده می کرد و نه سوء استفاده. او هیچ گاه اجازه نمی داد که موفقیت در پیشرفت موسیقاییش‌ مداخله ای ایجاد کند. شاید او نهایتا در رده بزرگترین رهبران ارکستر قرار نگیرد اما قطعا یکی از بهترین رهبران ارکستر است.

theguardian.com
ft.com

یک دیدگاه

  • عادل
    ارسال شده در بهمن ۱۳, ۱۳۹۵ در ۱۲:۳۴ ب.ظ

    در جمله انتهایی گفتید” شاید بزرگترین نباشد اما یکی از بهترین هاست”
    این جمله کاملا نادرست، تنها اگه به کارنامه این مرد و فروتنی او در کارش توجه کنید متوجه می شوید که او بزرگترین رهبر ارکستر حداقل در ۲۰ سال آخر زندگیش یود..
    می توانید به راحتی اجراهای ابادو را در ارکستر برلین و مخصوصا لوزرن با اجراهای کارایان بزرگ و یا حتی با برنستین مقایسه کنید..
    شما ممکن است صدای قدرتمندی که کارایان علاقه داشت نشنوید اما وسعت ارکستر و آن چیزی را که آهنگساز خواسته را بهتر میشنوید. به خصوص در کارهای ماهلر و بروکنر که ابادو مفسر بزرگ انها بود..
    مگر میشود که شما سمفونی ۷ ماهلر که از پیچیده ترین سمفونی هاست را بشنوید و به ابادو و اجرای ارکستر لوزرن او فکر نکنید..
    شخصا اجرای رکوییم موزارت و رکوییم وردی کارایان را نمی توانم جایگزینی برایش پیدا کنم
    اما اگر بخواهم نسبت به موسیقی و وسعت ان فکر کنم قطعا ابادو جایگاهی دست نیافتنی بین همه رهبران ارکستر جهان دارد و شاید هم بزرگترین..
    گرچه این مرد بزرگ همیشه از واژگانی چون”بزرگترین و برترین و..” متنفر بود و هدفش تنها رسیدن به اعماق زندگی و موسیقی و انسانیت بود..
    میراث و جایگاه او در تک تک ارکسترهای بزرگ اروپا اکنون هویدا است..

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

فرهنگ اسلامی و پیدایش موسیقی چند صدائی در اروپا (I)

در ضمن بررسی منابعی برای تهیه مقاله ای درباره نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی به این مقاله جالب بر خوردم که برای روشنگری تاریخی درباره مبادلات فرهنگی و موسیقایی شرق و غرب لازم و مفید است؛ و با مقاله های «نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی» و جستارِ پیوست «درباره عقب ماندگی و پیشرفت» ارتباط دارد.

مروری بر آلبوم «بوم خیال»

اگر اجرای موسیقی آوازیِ مو به مو مبتنی بر بلوک‌بندی و جمله‌بندی و ساختار خرد و کلان ردیف‌ها را یک سرِ طیف، و موسیقی آوازیِ آهنگسازی‌شده را، که شاید از ماحضر موسیقی کلاسیک ایرانی تنها اشل‌هایِ صوتیِ مدها را در خود داشته باشد و تمام دیگر عناصرش (از الگوهای ملودیک و ریتمیک گرفته تا نحوه و روند تغییر مدها، فرم و غیره) از چشمه‌ی خلاقیتِ سازنده/نوازنده‌اش جوشیده، سرِ دیگرِ طیفِ آن سنتی بدانیم که در قرن اخیر بداهه‌نوازی نام گرفته است، پنج تکه تکنوازیِ مجملِ صائب کاکاوند در «بوم خیال» را باید جایی نزدیک به پایانه‌ی نخستِ طیف در نظر گرفت.

از روزهای گذشته…

نگاهی به موسیقی قوالی در هند و پاکستان (I)

نگاهی به موسیقی قوالی در هند و پاکستان (I)

کافی است به نزدیکترین فروشگاه محصولات فرهنگی بروید تا در بخش موسیقی ملل “world music” آن بتوانید حداقل یکی از آثار نصرت فاتح علی خان را ببینید. این هنرمند بزرگ، انقلابی در موسیقی قوالی پاکستان ایجاد کرد و آن را به جهانیان شناساند. البته پیش از او هم عده ای در این زمینه تلاش کرده بودند،اما محبوبیت وشهرت خاص او به دلیل تکنیک منحصربه فرد آوازش است. تلاش او برای ادغام موسیقی غربی مانند تکنو با قوالی باعث خلق آثار خارق العاده ای شد.
برای که می نوازید؟

برای که می نوازید؟

چندیست که خبر اجرای کنسرت موسیقی ایرانی توسط محمدرضا لطفی و محمد قوی حلم به خبر اول محافل هنری تبدیل شده است. مسلما چنین اجرایی آن هم پس از ۳۰ سال فاصله از جذابیت های خاص خود برخوردار خواهد بود. خصوصا شاید این تاخیر ۳۰ ساله باعث زنده شدن بسیاری از خاطرات علاقمندان و شنوندگان اینگونه برنامه ها باشد. به همین دلیل چنین اجراهایی آن هم پس از سه دهه با استقبال مردم مواجه می شود. اما اولین نکته ای در محاورات و صحبت های مردم و مخاطبان به نظر می آید، قیمت بسیار بالای بلیط این برنامه آن هم قیمتی بین ۲۰۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰ تومان می باشد.
موفق ترین موسیقیدان سینمایی

موفق ترین موسیقیدان سینمایی

موسیقی فیلمهای “طلسم شده” و “زندگی دوگانه” برای روژا جایزه اسکار را به دنبال داشت. پس از آن روژا به گروه تولید مترو گلدوین مایر پیوست و برای ۱۵ سال با آنها همکاری کرد. حاصل این همکاری موسیقی فیلمهایی چون بن هور (Ben-Hur) که اسکار سوم او را به ارمغان آورد، ال سید (El Sid)، آیوانهو (Ivanhoe)، بس جوان (Young Bess) و بسیاری از آثار مشهور MGM است.
پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (I)

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (I)

امروزه موسیقی را از هزاران کیلومتر دورتر اما در اتمسفر ایران می‌جوید. فارغ‎التحصیل مقطع فوق‌لیسانس آهنگسازی از آکادمی موسیقی وین در سال ۱۹۷۸ و فارغ‌التحصیل مقطع دکترای آهنگسازی و تئوری موسیقی دانشگاه پیتسبورگ به سال ۱۹۸۵ است. نام او سالها با موسیقی معاصر عجین بوده و آثارش در ارکسترهای بزرگی اجراشده است و اکنون نیز به تجربه در موسیقی مقامی و دستگاهی ایران می‌پردازد. در موسیقی صفی‌الدین ارموی، عبدالقادر مراغی و حتی دورتر تا فارابی مشغول تحقیق و بررسی است و آخرین اثرش به نام «ارموی» اخیراً در آمریکا اجراشده یعنی در آن سر دنیا هم ردپای موسیقی ایران در آثار او مشهود است.
تأملی بر عملکرد ارکستر «هنگام» و کنسرت اخیرش (II)

تأملی بر عملکرد ارکستر «هنگام» و کنسرت اخیرش (II)

چنان که پیشتر نیز گفته آمد، طی سالیان گذشته ارکسترهائی با ساختاری شبیه به آنسامبل زهی، ارکستر مجلسی و ارکستر ملی به فعالیت پرداخته یا می پردازند، که مشکلات عدیده ی مالی-اجرائی باعث شده است یا بطور کلی منحل شوند یا با توجه به مشکلات برگزاری کنسرت از اجرای عمومی چشم پوشیده و به تمرین و اجراهای خصوصی بسنده کنند. بقا، دوام و حضور فعال ارکستر هنگام طی سالیان گذشته، از مدیریت اجرائی و برنامه ریزی هدفمند و مدبرانه ای نشان دارد که پیشرفت این ارکستر در سالیان آتی را نوید می دهد.
گفتگوی هارمونیک ده ساله شد

گفتگوی هارمونیک ده ساله شد

امروز هجدهم فروردین ۱۳۹۳ سایت گفتگوی هارمونیک وارد اولین دهه فعالیت خود شد… در این یک ده سال تلاش بی وقفه، تنها دلگرمی ما، همراهی صمیمانه شما بود. در مدت یک دهه فعالیت، توانستیم بیش از ۳۷۰۰ شماره، مطلب را به انتشار برسانیم که از این تعداد نوشته، شاخه موسیقی کلاسیک ایرانی با ۱,۴۹۶ شماره و شاخه موسیقی کلاسیک غربی با ۱,۰۶۰ شماره، پرمطلب ترین شاخه ها بودند.
از موسیقی شناسی زیستی تا آواز میکروتونال پرندگان (I)

از موسیقی شناسی زیستی تا آواز میکروتونال پرندگان (I)

موسیقی شناسی زیستی یا Biomusicology مطالعه موسیقی است با دیدگاهی زیست شناسانه. از آنجائیکه موسیقی نماد رفتار موجودات زنده مانند انسان است پس می توان بین زیست شناسی و موسیقی پلی زد که این پل همان موسیقی شناسی زیستی است. یک موسیقی شناس زیستی باید احاطه کامل بر زیست شناسی و موسیقی داشته باشد تا بتواند دریکی از چند گرایش آن فعالیت کند:
پیرگلو: برای انتخاب اجباری سنتور خوشحالم

پیرگلو: برای انتخاب اجباری سنتور خوشحالم

من ۲۶ آبان هزار و سیصد و سی نه در تهران بدنیا آمده ام و موسیقی را از کتاب خانه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در واقع در پارک نیاوران (گمان می کنم سال ۱۳۴۸ یا ۴۹) شروع کرده ام. در آن مقطع مربیان زیادی می آمدند و می رفتند از جمله خانم ابراهیمی، آقای راسخ ولی تنها کسی که روی من تاثیر به سزابی گذاشتند و راهم را در زندگی عوض کردند، آقای محمد رضا درویشی بوده اند و اولین قطعه ای هم که راه من را مشخص کرده است، سونات اول بتهوون، سونات پاتیتیک بوده است که آن آکورد اول راه بنده را در زندگی عوض کرده و تا امروز هم ادامه دارد.
نگاهی به روند تحول کتاب سال شیدا (II)

نگاهی به روند تحول کتاب سال شیدا (II)

انتشار اولین دوره از کتاب سال شیدا در سال‌هایی که دوره‌ی سوم پژوهش‌های موسیقی ایرانی در حال شکل‌گیری بود، نشان می‌دهد که چگونه گرد‌آورندگان این مجموعه با وجود این‌که در آن زمان در ایران نبودند به درستی روح زمان خود را می‌شناختند و به تبعیت از این «شناخت» دست به عمل زدند. گواه این شناخت نیز تطابق مندرجات دوره‌ی کتاب سال شیدا با ویژگی‌های دوره‌ی سوم است.
فراخوان برای صلح جهانی

فراخوان برای صلح جهانی

به پیشنهاد گروه خیزش صلح (peace wave) در یاهو (Yahoo) طبل نوازان جهان – نوازندگان سازهای کوبه ای – دعوت شده اند تا بصورت هماهنگ در اقدامی نمادین، در روز جهانی زمین که اتفاقا” مصادف با نوروز ایرانیان است، بنوازند.