«خُرده‌روایت‌های صوتی» (V)

جمله‌های تکمیل کننده‌ی زیر نیز بلاتکلیفی معنایی مخاطب را در تجربه‌ی شنیداری خرده‌روایتها، بیش از پیش برطرف می‌سازد (ایگلتون، ۱۳۹۱: ۶۵):
« … همواره این امکان وجود دارد که عده‌ای معنا یا دست‌کم بخش قابل‌توجهی از آن را، در تنوع دیدگاه‌ها درباره‌ی این موضوع پیدا کنند. اینان عمومن لیبرال نامیده می‌شوند. هرچند امروزه بعضی از آنها را پسامدرنیست هم می‌نامند. از دیدگاه آنها آنچه اهمیت دارد دادنِ پاسخی قطعی به پرسش معنا… نیست، بلکه این واقعیت است که راه‌های عجیب و غریب و متعددی برای پاسخ‌گویی به آن وجود دارد. در واقع خود این آزادی دلالت، ارزشمندترین معنایی‌ست که می‌توانیم درباره‌اش به تأمل بنشینیم. پس آنچه عده‌ای آن را تکه‌پاره‌شدنی نومیدانه تلقی می‌کنند، از نظر شماری دیگر، نوعی رهایی نشاط انگیز است.» (تأکید از من است)

به نظر می رسد به رسمیت نشناختن خرده روایتهای عجیب و غریب موسیقی که شنونده را گاه در مرز بین سر‌و‌صدا و موسیقی معلق می‌گذارند به مثابه‌ی پاک‌کردن صورت مسأله خواهد بود و فراتر از آن به معنیِ نادیده‌گرفتن دوره‌ای از تاریخ اندیشه خواهد ‌بود که بروز و ظهور آن، بعد از جنگهای جهانی و تغییرات بنیادینی که در نگرش‌های عمومی رخ داد، اجتناب‌ناپذیر بود. به عقیده‌ی کاترین میّه (Catherine Millet) آنجا که مدرنیّت، میان هنر و جامعه گسست ایجاد کرده بود، هنر معاصر اتصال بوجود آورد(میّه، ۱۳۹۰: ۳۸). آدورنو از این منظر موضع‌گیری تندتری دارد. از دید او اثر هنری اوانگارد، تنها شکل حقیقیِ بیان شرایط امروزی حاکم بر جهان است (بورگر، ۱۳۸۶: ۱۵۵).

بنابراین در مورد مسأله‌ی معنای موسیقایی خرده‌روایتها می‌توان گفت خرده‌روایتهای صوتی هرگز بر زمینه‌های استوار یک واقعیت ناب و از‌پیش‌موجود بنا نمی‌شوند و در این موضوع «آنچه که معنای عمیق یا اصلی به حساب می‌آید، بستگی به دیدگاه ما خواهد داشت» (وارد، ۱۳۸۷: ۱۴۷). (۴)

جمع بندی:
نباید از نظر دور داشت که بی‌تردید تبیین ماهیت موسیقی پست‌مدرن به صرفِ مطرح کردن ایده‌ی حذف فراروایتها و جایگزینی خرده‌روایت‌ها، بیانگر تمام موضوع نخواهد بود و ظهور آثار موسیقی از آن دست که در متن به آنها اشاره شد، از جنبه های متعدد دیگری نیز تبیین‌پذیر ا‌ست. اما در نظر داشتن چنین دیدگاهی نیز بی‌ثمر نخواهد بود چرا که عاملِ تکثر در مورد خرده‌روایت‌های موسیقایی، موجب می‌شود که در برخورد با این چنین آثاری پاسخ دقیق و روشنی برای این سوال که «این چگونه موسیقی‌ای است؟» وجود نداشته باشد اما با به رسمیت شناختن خرده‌روایتها و با درنظرگرفتن تقابل آنها با روایت‌های کلان موسیقی، دست کم می توان پرسش بالا را با تشریح این گزاره پاسخ گفت که «اینها چه نوع موسیقی‌ای نیستند!».

پی‌نوشت
۴- با اینحال نمی‌توان از خطر سوء استفاده از این کثرت‌گرایی لیبرال در امان بود و همواره این خطر وجود دارد که آزادیِ به رسمیت شناخته‌شده، با ویران کردن بنیانهای خود، از سویی آتش نوعی بنیادگرایی موسیقایی را تیزتر ‌کند و از سوی دیگر به اعتبار آثار دیگر لطمه بزند؛ آثاری که رد پایی از تعهد هنری و تخصصی و فکری از خود به‌جا گذاشته اند.

کتاب‌نامه
– استالابراس، جولیان، ۱۳۹۱، هنرمعاصر پس از دوره جنگ سرد، ترجمه بهرنگ پورحسینی، تهران، نشر چشمه.
– ایگلتون، تری، ۱۳۹۱، معنای زندگی، ترجمه عباس مخبر، تهران، نشر آگه.
– باتلر، کریستوفر، ۱۳۸۹، پسامدرنیسم درآمدی بسیار کوتاه، ترجمه محمد عظیمی، تهران، نشر علم.
– بورگر، پیتر، ۱۳۸۶، نظریه‌ی هنر آوانگارد، ترجمه مجید اخگر، تهران، نشر مینوی خرد.
– گامبریج، ارنست، ۱۳۸۸، تاریخ هنر، ترجمه علی رامین، تهران، نشر نی.
– مالپاس، سایمون، ۱۳۸۸، ژان فرانسوا لیوتار، ترجمه بهرنگ پورحسینی، تهران، نشر مرکز.
– میّه،کاترین، ۱۳۹۰، هنر معاصر؛ تاریخ و جغرافیا، ترجمه مهشید نونهالی، تهران، نشر نظر.
– نوذری،حسینعلی، ۱۳۸۸، صورتبندی مدرنیته و پست مدرنیته، تهران، انتشارات نقش جهان.
– وارد،گلن، ۱۳۸۷، پست مدرنیسم، ترجمه قادر فخر رنجبری و ابوذر کرمی، تهران، نشر ماهی.

انسان شناسی و فرهنگ

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پاسخ پیمان سلطانی به نامه سرگشاده سیاوش بیضایی

آقای پورقناد با من تماس گرفتند و از من خواستند تا در مورد ادعاهای (به زعم من کاذب و هیاهوی دوباره) آقای بیضایی درباره ی قطعه ی «ایران جوان» متنی را بنویسم. اینجانب اعلام‌ می کنم قطعه ی «ایران جوان» که قبلا خود من از آن به عنوان «نخستین سرود ملی ایران» نام برده ام ساخته ی اینجانب است. از آنجا که ملودی استفاده شده در بخش آوازی این اثر قدیمی است هر موزیسین علاقه مندی حق دارد و می تواند آن را برای هر آنسامبلی هارمونیزه، ارکستره و تنظیم کند کما اینکه چندین آهنگساز قبل و بعد از لومر نیز بر اساس این تم‌ قدیمی آثاری را ساخته اند لذا همین جا اعلام‌ می کنم که این ملودی متعلق به آقای لومر نیست و اسناد آن در اختیار اینجانب است.

نامه ای از سیاوش بیضایی درباره سرود «وطنم» یا «ایران جوان»

نوشته ای که پیش رو دارید، نامه ای از سیاوش بیضایی است که برای رعایت قانون مطبوعات در این ژورنال منتشر می شود. لازم به ذکر است که جلسه ای مطبوعاتی درباره موضوع این نامه در روز سه شنبه ۲۸ خرداد با حضور سیاوش بیضایی برگزار می گردد. بدینوسیله از پیمان سلطانی و کارشناسان قوه قضاییه دعوت می گردد که در این نشست که به منظور رونمایی از اسناد بیشتر درباره این پرونده برگزار می گردد حضور یابند. این نشست در ساعت ۱۰ بامداد در خبرگزاری ایلنا به آدرس پستی: تهران، خیابان انقلاب، خیابان دانشگاه نرسیده به روانمهر، پلاک ۱۳۲ برگزار می گردد.

از روزهای گذشته…

دو مضراب چپ (قسمت چهارم)

دو مضراب چپ (قسمت چهارم)

دومضراب چپ همان طور که قبلاً هم معرفی شد، یکی از تکنیک های متداول در سنتور نوازی است که از دو مضراب اقتباس شده و حالت اجرایی آن شبیه سرمضراب است.
تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (VII)

تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (VII)

هنگام مرگ ابراهیم پسر اسحق ۳۸ ساله و خود یکی از خوانندگان و نوازندگان معروف بود که این فن را نزد پدر و منصور زلزل که او هم ایرانی بود آموخت. ابولفرج او را به دریا و سایر موسیقی‌دانان را به نهر و جوی آب تشبیه کرده است. از تبحر او روایت کرده‌اند که قطعات موسیقی را حتی با عود نانوک می‌توانسته است، بخوبی بنوازد.
ساز حنجره و چالش‌های تولید صوت منتشر شد

ساز حنجره و چالش‌های تولید صوت منتشر شد

کتاب «ساز حنجره و چالش‌های تولید صوت»، که به‌تازگی توسط نشر سوره‌ی مهر در ۲۵۰۰ نسخه با قیمت ۱۰۰ هزار تومان منتشر شده است، ثمره‌ی سال‌ها پژوهش فریبا (فرنگیس) یاوری در زمینه‌ی صدای انسانی- چه گفتار و چه آواز- است. فریبا یاوری تحصیلکرده‌ دو رشته‌ی به‌ظاهر نامرتبط بیهوشی و موسیقی است.
سریر: آثار نوری چند ژانر را در بر دارد

سریر: آثار نوری چند ژانر را در بر دارد

جایگاهی که نوری داشته، ثمره شصت سال زندگی هنری او بوده و حتی بهترین شاگردانش هم ادعا نمیکنند که میتوانند امروز پا جای او بگذارند. اگر فرض کنیم این افراد حتی اجرایی کاریکاتور مانند هم از اثر من اجرا کنند، باز نفس کار و ذات آن موسیقی بالاخره جای خود را باز میکند و تاثیرش را میگذارد.
رهبری: آثاری را اجرای میکنم که در سطح بین المللی باشد

رهبری: آثاری را اجرای میکنم که در سطح بین المللی باشد

ببینید اگر در اختیار من قطعاتی گذاشته میشد که این قطعات نه فقط به این دلیل که آهنگسازشان هم وطن من بود بلکه به خاطر ارزش هنری بین المللی شان میشد به راحتی آنها را مطرح کرد من با کمال میل این کار را میکردم. شما میدانید که من آثار چندین آهنگساز ایرانی را در قابل صفحه گرامافون و بعدا سی دی ضبط و منتشر کرده ام؛ این تنها صفحه ضبط شده توسط رهبر ارکستر و آهنگساز ایرانی ای است که در مارکتهای بین المللی قابل خریداری است.
شبیه سازی سیستم ۱۲ نیم پرده مساوی در سیستم فواصل EDL

شبیه سازی سیستم ۱۲ نیم پرده مساوی در سیستم فواصل EDL

سیستم تقسیم مساوی طولی EDL یا Equal divisions of length به عنوان سیستمی از فواصل گویا و طبیعی٬ روش تعیین فواصل موسیقی است که در آن به جای به کارگیری نسبت های فرکانسی فواصل از روابط طولی وتقسیم طول سیم به فواصل مساوی و سپس برآورد نسبت های فرکانسی استفاده می شود.
عرضه آثار استاد حسین دهلوی

عرضه آثار استاد حسین دهلوی

علاقمندان رشته موسیقی می توانند پارتیتور ۱۸ اثر از ساخته های استاد حسین دهلوی را به صورت یک مجموعه، از طریق این سایت خریداری کنند.
مصائب اجرای دوباره (III)

مصائب اجرای دوباره (III)

از سوی دیگر تعداد مضاعف شدن سل و نقش دو نت دیگر در این آگورد نقش اساسی دارد چنان که در قسمت‌های بعدی نی نوا دیده می‌شود از طریق حذف تدریجی نت ر ابتدا تنش از حالت حداکثر به حالت میانه و سپس با حذف دو به فرود کامل می‌رسد، این حرکت گاهی هم با فرود‌های ملودیک در بافت که یادآور فرود نوا هستند تقویت می‌شود (نمونه‌ی ۱). این فرود‌ها در اجراهای مختلف بنا به سطح شدت و وضوحی که دارند باعث شنیده شدن آکورد‌هایی می‌شوند که ممکن است در احرای دیگری شنیده نشود.
حرکت های ملودی روی آکوردهای پنجم

حرکت های ملودی روی آکوردهای پنجم

قسمت ابتدایی یکی از مازورکا های شوپن به شکل زیر میباشد. به آن دقت کنید، خواهید دید که هارمونی انتخابی شوپن برای دست چپ در میزان دوم Em ، در میزان سوم Am و در میزان چهارم D7 میباشد.
فواصل زمانی (I)

فواصل زمانی (I)

مقدمه: ساختار متریک – ریتمیک موسیقایی، طبق اصول و قواعد تئوریک رایج، براساس سیستم نمائی با پایه۲ شکل گرفته است. این سیستم زمانبندی موسیقی دارای یک نظم ریاضی مرتبط با عدد دواست: دو برابر شدن سرعت و نصف شدن زمان. با اینحال هنگامی که زمان بندی موسیقی از نسبتهای سیستم نمائی خارج می شود و به سوی فواصل زمانی ترکیبی (مانند ترکیبات نقطه دار) یا فواصل تبدیلی (تقسیمات مضرب اعداد فرد مانند ۳،۵،۶،۷،۹،۱۰،۱۱،۱۲،۱۳،…) گرایش پیدا می کند، خروج از ساختار نمائی فوق الذکرمشاهده می شود.