سازهای الکترونیک ابتدایی و پیدایش موسیقی الکترو آکوستیک(I)

تراتونین
تراتونین
هرچند که آشنایی انسان با نیروی الکتریسیته به قرن هجدهم برمیگردد، اما اولین سازهایی که الکتریسیته را به شکلی عملی در اختیار گرفتند تا قبل از سالهای ۱۸۹۰ در آمریکا اختراع نشده بودند و حتا این سازها هم در واقع تجربیاتی کوتاه به شمار می آمدند.

تنها در دهه ۱۹۲۰ و در روسیه بود که سازی ساخته شد که توانست به شکلی واقعی مورد استفاده قرار گرفته و دارای اهمیت باشد.

این ساز به افتخار مخترعش لو ترمن Lev Termen، ترمین theremin نامیده شد. نواختن این ساز در شکل اصلی خود چنین بود که نوازنده دستهای خود را در مقابل دو آنتن حرکت میداد که یک آنتن کنترل کننده درجه صدا و دیگری برای تنظیم حجم آن به کار میرفت. نسخه های دیگر ترمین دارای یک صفحه کلید هم بودند.

آندری پاشنکو Andrey Paschenko دار سال ۱۹۲۴ قطعه ای کنسرتو مانند برای این ساز نوشت. این قطعه زمانی شنوندگان بسیاری یافت که آهنگساز هالیوود مجار، میکلوش روژا Miklós Rózsa در سال ۱۹۴۵ آنرا در موسیقی متن فیلم طلسم شده Spellbound، ساخته آلفرد هیچکاک Alfred Hitchcock، به کار برد. ادگار وارس Edgard Varèse (1965-1883 آهنگساز فرانسوی الاصل آمریکایی)، در قطعه Equatorial (1934) دو ترمین را با هم به کاربرد، اما در نسخه اصلاح شده آن از اوندس مارتنوت ondes martenot استفاده کرد.

این ساز دوم بسیار موفقتر بود، به خصوص که مبدل به ساز محبوب یک آهنگساز بزرگ نیز شده بود: اولیویه مسیان Olivier Messiaen ( 1992-1908 آهنگساز فرانسوی).

اوندس مارتنوت یا امواج مارتنوت، در سال ۱۹۲۸ توسط موریس مارتنوت Maurice Martenot که موسیقیدانی ماهر بود، اختراع شد. اوندس مارتنوت بر اساس همان اصول ترمین عمل میکندبا این تفاوت که به سرعت به یک صفحه کلید مجهز شده است.

این ساز برای اولین بار در قطعه ای به نام Poème symphonique ساخته دیمیتریوس لویدیس Dimitrios Levidis به کار رفت. در میان آهنگسازان دیگری که از همان ابتدا از این ساز استفاده کردند میتوان به درایوس میلو Darius Milhaud (1974-1892 آهنگساز فرانسوی)، ژاک ایبرت Jacques Ibert (1962-1890 آهنگساز فرانسوی) و آرتور هونگر Arthur Honegger (1955-1892 آهنگساز سوییسی/فرانسوی) اشاره نمود. ادگار وارس نیز آن را در دو اثر خود به عنوان ساز جانشین معرفی کرده است.

اما این اولیویه مسیان بود که با پشتیبانی از این ساز و به کار بردن آن در Fêtes des belles eaux در سال ۱۹۳۷، درواقع آن را به جهان معرفی نمود.

تراتونیوم trautonium، ساز دیگری بود که هرچند به اندازه موارد قبل موفق نبود اما به هیچ وجه نمیتوان آن را نادیده گرفت. تراتونیوم برای اولین بار توسط مخترعش فریدریش تراوتوین Friedrich Trautwein در سال ۱۹۳۰ در برلین به نمایش گذاشته شد.

در میان آهنگسازانی که مجذوب طلسم این ساز شدند میتوان به پل هیندمیت Paul Hindemith (1963-1895 آهنگساز آلمانی) اشاره کرد که یک کنسرتوی کوتاه یا Konzertstück برای آن نوشته بود، ورنر اگ Werner Egk (1983-1901 آهنگساز آلمانی) و حتا ریچارد اشتراوس (۱۹۶۴-۱۸۶۴ آهنگساز و رهبر ارکستر آلمانی) اشاره نمود.

bbc.co.uk

4 دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در آبان ۲, ۱۳۸۵ در ۱:۲۸ ق.ظ

    mohtaviyate site vaghan az hame nazar oft karde
    ba roozha ye aval vaghan ghabele moghayese nist lotfan taghiri dar in vaz ijad konid

  • safa
    ارسال شده در آبان ۲, ۱۳۸۵ در ۸:۲۹ ب.ظ

    سلام دوستان! اگه بشه که نمونه های این قطعات رو مثل پست های پیش تو سایت بذارین خیلی بهتر می شه. ممنون

  • آلما
    ارسال شده در آبان ۶, ۱۳۸۵ در ۱۰:۱۱ ق.ظ

    ظاهرا اگر محتویات سایت مطابق نظر “شما” نباشد یعنی ضعیف شده، پس تکلیف کسانی که از مطالب موجود استفاده میکنند چیست؟ لابد آنها هم محتوای مغزشان اندک است ؟!!
    لا اقل بنویسید: به نظر من…

  • سیما
    ارسال شده در فروردین ۲۳, ۱۳۸۸ در ۹:۴۵ ق.ظ

    سلام بر جمیع دوستان بنده عاشق وشیدای موسیقی هستم اما بدلایلی فلسفی فقط در محدوده نظری حق ادای عشق را دارم.می خواهم بگویم ما باید قدر موسیقی خودمان را بدانیم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «ایوارگاه»

وحید طهرانی آزاد با ایوارگاهش نشان می‌دهد که امروز، برخلاف تصور درونی‌شده‌ی عمومی، می‌توان بدون عملیات محیرالعقول و شعبده ساز درخور زد و گوشی یافت. اگر از چهار دونوازی کوتاه سنتور و ویلن (پرنای ۱ تا ۴)، با همه‌ی کمیابیِ خودِ ترکیب و نگاه متفاوت به سبک و سیاق خط ویلن، موقتا چشم بپوشیم هیچ چیز عجیب و غریبی در ایوارگاه نمی‌یابیم. آنچه در ایوارگاه به گوش می‌رسد غریبه که نه، اما شخصی است.

فرایند خم کردن زه وارها و اتصال آن به ساختمان کلافها در ویولن (I)

محتوای این مقاله بخشی از دروس ارائه شده در شهریورماه ۱۳۹۷ در کارگاه رضا ضیائی (RZW) توسط رضا ضیائی است که فرشاد شالپوش آن را گردآوری و تدوین کرده و امیر خمسه ویراستاری آن را بر عهده گرفته است. متن کامل و دیگر مقالات مرتبط در آرشیو کارگاه موجود است.

از روزهای گذشته…

گفتگو با جیمز دپریست (II)

گفتگو با جیمز دپریست (II)

جواب دادن به این سئوال بسیار مشکل است. اولین سمفونی باربر (Barber) در سال ۱۹۳۶ آهنگسازی شد، در حدود هجده دقیقه، یک شاهکار است. به طور کل آثاری از شوستاکوویچ، بنجامین بریتن (Benjamin Britten)، الیوت کارتر (Elliot Carter)، آرون کپلند (Aaron Copland)، لئونارد برنستین به عنوان شاهکارهای موسیقی می توان نام برد، اما این آثار آنقدر تازه و معاصر هستند که باید به اندازه فاصله خورشید، زمانشان بگذرد تا بتوان درباره جاودانه و شاهکار بودن آنها قضاوت کرد.
نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (V)

نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (V)

حبیب کاشی – خواننده باسلیقه و تنبک نواز ماهری بود که تصنیف و اشعار ضربی بسیار در حفظ داشت. او در زورخانه ای که پهلوان اکبر خراسانی در محله پاچنار تهران دائر کرده و در آن ورزش میکرد تنبک می نواخت و بین همکاران خود استاد شناخته می شد و در حدود سال ۱۳۱۵ شمسی در حدود هفتاد سالگی درگذشت.
درباره کتاب «شورانگیز» (I)

درباره کتاب «شورانگیز» (I)

چاپ دوم کتاب و سی‌دی «شورانگیز: آشنایی مقدماتی با دستگاه‌های موسیقی ایرانی برای سنتور» به گزینش، نت‌نگاری و تنظیم رامین صفایی توسط نشر خنیاگر منتشر شد. شورانگیز، ‌چنان‌که از نامش برمی‌آید، تلاشی است برای برانگیختن شور و شوق هنرجویان سنتور برای یادگیری دستگاه‌ها و ردیف موسیقی ایرانی؛ کتابی است برای هنرجویانی که می‌خواهند با کلیتی از دستگاه‌های موسیقی ایرانی و مهم‌ترین گوشه‌های آن آشنایی یابند و همۀ دستگاه‌ها و آوازهای ردیف را به‌جز نوا و راست‌پنجگاه در بر دارد.
تجزیه و تحلیل مجموعه‌ی ایرانی‌ها (II)

تجزیه و تحلیل مجموعه‌ی ایرانی‌ها (II)

با طرحی هفت ضربی آغاز می‌شود در این جا هم مانند ایرانی ۱، تنبک آغازگر قطعه است. عامل ریتم که در قطعات پیش نیز به عنوان تنها عنصری که به سوی فضای برآشفته نمی‌رود، نقش داشت، از طریق صدای ساز تمبک حضور خود را اعلام می‌کند.
گفتگو با زوکرمن (III)

گفتگو با زوکرمن (III)

برای خود زوکرمن هم جالب است که علیرغم سابقه تحصیلی لکه دارش، امروز آدم سخت گیری شده که از شاگردانش می خواهد که بسیار منظم باشند و آنها نیز اینگونه اند. «چند سال پیش یکی از معلم هایم، خانم نرینس، را دیدم. او ناگهان در یکی از کنسرت ها ظاهر شد و از من پرسید: من را به خاطر می آوری؟ گفتم: اوه خدای من! خانم نرینس! او گفت: می بینم که بدون کمک من به جای خیلی خوبی رسیده ای».
نخستین دوسالانه آهنگسازی موسیقی نو در تهران

نخستین دوسالانه آهنگسازی موسیقی نو در تهران

در یازدهم و دوازدهم آذرماه ۱۳۸۲، نخستین دوسالانه (بینا ل) آهنگسازی موسیقی نو (برای پیانو) در تالار آوینی دانشگاه تهران برگزار گردید. این برنامه به همت کانون موسیقی دانشگاه تهران، گروه موسیقی تهران و دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، با نظارت علیرضا مشایخی و فریما قوام صدری ترتیب یافته بود.
گروه ضربانگ در فستیوال کلن

گروه ضربانگ در فستیوال کلن

گروه ضربانگ دوازده نوامبر آینده، در چارچوب جشنواره ریتم کلن و در سالن فیلارمونی این شهر آلمان روی صحنه می رود. از دیگر میهمانان جشنواره امسال کلن، ذکیر حسین نوازنده بزرگ طبله هند و مارتین گروبینگر هنرمند جوان اتریشی است که در سالهای اخیر شهرت بسیار یافته است. ضربانگ که شناخته شده ترین گروه سازهای کوبه ای ایرانی در خارج از کشور است، برای برنامه خود در سالن فیلارمونی کلن ترکیبی نسبتا تازه را پیش بینی کرده است.
پیام تقدسی، ویلنسلیست ایرانی – اتریشی

پیام تقدسی، ویلنسلیست ایرانی – اتریشی

پیام تقدسی (متولد سال ۱۹۸۹) از چهارسالگی نزد مونیکا شرباوم (Monika Scherbaum) در شهر برگنز در اتریش به فراگیری موسیقی پرداخت. او در کنسرواتوار فلدکرش (Conservatory Feldkirch) در کلاس های ایمکه فرانک (Imke Frank) و مارتین مرکر (Martin Merker) شرکت کرد. او سپس در زوریخ در سوئیس به تحصیل موسیقی نزد توماس گروسنباخر (Thomas Grossenbacher) و کریستین پروسک (Christian Proske) پرداخت و در سال ۲۰۱۱ با مدرک لیسانس اجرای موسیقی فارغ التحصیل شد. دو سال بعد پیام تقدسی زیر نظر رافائل رزنفلد (Rafael Rosenfeld) مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته نوازندگی موسیقی دریافت کرد و سپس در سال ۲۰۱۶ با مدرک نوازندگی تخصصی موسیقی از مدرسه موسیقی بازل (Hochschule für Musik Basel FHNW) فارغ التحصیل شد.
ساز حنجره و چالش‌های تولید صوت منتشر شد

ساز حنجره و چالش‌های تولید صوت منتشر شد

کتاب «ساز حنجره و چالش‌های تولید صوت»، که به‌تازگی توسط نشر سوره‌ی مهر در ۲۵۰۰ نسخه با قیمت ۱۰۰ هزار تومان منتشر شده است، ثمره‌ی سال‌ها پژوهش فریبا (فرنگیس) یاوری در زمینه‌ی صدای انسانی- چه گفتار و چه آواز- است. فریبا یاوری تحصیلکرده‌ دو رشته‌ی به‌ظاهر نامرتبط بیهوشی و موسیقی است.
فرجامی ققنوس‌وار؟ (II)

فرجامی ققنوس‌وار؟ (II)

تک‌نوازی سنتور مشکاتیان؛ چیزی که خیلی‌ها منتظرش بودند، با حال و هوایی شبیه آن‌چه در نوار «مژده‌ی بهار» شنیده بودیم آغاز شد. این شیوه‌ی سنتورنوازی را (از دیدگاه صدادهی، ملودی و همراهی‌ها) آغازگر جریانی می‌دانند که بعدها به سنتورنوازی معاصر شهرت یافت. گونه‌ای از نوازندگی این ساز خوش صدا که در آن سال‌ها سخت تازه بود، اما امروز دیگر این طور نیست. ساز مشکاتیان با آواز «نوربخش» همراهی می‌شد.