Swing Jazz Style


دهه ۱۹۳۰ متعلق به این سبک از موسیقی یعنی سوئینگ بود. سوینگ از جمله سبک های موسیقی Jazz است که در آن بداهه نوازی نقش بسیار کمرنگی دشته است. سویئنگ همان

موسیقی ای است که اغلب افرادی چون Count Basie یا Duke Ellington آنرا دنبال میکردند یا خوانندگانی مانند Sinatra یا Fitzgerald آنها را اجرا میکردند.

موسیقی سوینگ اغلب بصورت Big Band توسط سازهای بادی مانند ترمپت، سکسیفون، ترمبون – هر کدام چهار نوازنده! – از یک طرف و سازهای پیانو، کنترباس، گیتار و drums

از طرف دیگر اجرا میشود.

هنگامی که سوئینگ توسط گروه بزرگ نواخته میشه شما براحتی میتوانید در آن حالت سئوال جواب – call & response – را مشاهده کنید حالتی که درآن قسمتی از ارکستر شروع به

نواختن یک ملودی یا Riff میکند و بعد ساکت شده و قسمت دیگر دست بکار میشود و پاسخ لازم را ارائه میکند.


audio file
Big band swing

بخش ملودی در این سبک از موسیقی عموما” از نت های تریوله سیاه و چنگ (مجموعا” یک نت سیاه) بجای دو نت چنگ و یا با استفاده از نت های چنگ نقطه دار و نت دولا چنگ

بجای دو نت چنگ تشکیل میشود، میزان تغییر کشش نت های چنگ کاملا” بستگی حس نوازنده دارد گاهی بسیار سنگین و گاهی بسیار سبک تغییر کشش در نت های چنگ دیده میشود.

این در حالی است که که بخش باس عموما” با حرکت نت های سیاه، پایه های آکورد را تحکیم میکند و پیانو یا گیتار با زدن آکوردهایی خارج از ضرب باس، هارمونی هر قسمت را

مشخص میکنند. به همین دلیل موسیقی حاصله در این شکل حالت ریتمیک فوق العاده محکم و قوی یی دارد و این توان را دارد که در ثانیه های اول اجرای موسیقی، با مخاطب ارتباط

برقرار کند و اورا به حرکت موزون وادارد.

با وجود زیبایی بسیار و پر انرژی بودن این سبک از موسیقی Jazz، از اواخر دهه ۵۰ به بعد حضور سوئینگ در سبک jazz کمرنگ تر شد، بگونه ای که در سالهای ۱۹۷۰ به بعد

تقریبا” اثری از این سبک موسیقی در کارهای جدید مشاهده نشد، بسیاری دلیل این موضوع را نیاز این موسیقی به ارکستر بزرگ و هزینه های اجرای آن می دانند.

گفتگوی هارمونیک

یک progression از دهه ۶۰


یکی از progression هایی که در دهه ۶۰ توسط بسیاری از نوازنده ها در هارمونیزه کردن قطعات بکار میرفت توالی آکوردی است که در شکل آنرا مشاهده میکنید. کافی است از پایه

گام یک فاصله سوم کوچک پایین بیاییم، و بعد دوبار فاصله چهارم درست بالا برویم، در انتها میتوانیم به پایه گام برگردیم.

به شکل دقت کنید این progression را در گام می بمل ماژور نمایش میدهد، گوش کنید.


audio file
| Eb7 | Cm7 | F7 | Bb7 |

| Eb7 | Cm7 | F7 | Bb7 |
از progression های پر استفاده در ده ۶۰

این توالی آکورد را میتوانید در بسیاری از قطعات مانند But not for me یا Giant Steps یا Night & Day و … مشاهده کنید. بنظر ساده می آید اما اگر روی
آن بداهه نوازی کنیم میتوانیم نتیجه غیر قابل انتظاری بگیریم بخصوص اگر drums و bass به آن اضافه کنیم. به این قطعه گوش کنید که دوبار Progression بالا در آن
استفاده شده است.


audio file
Piano solo improvise

نکته ای که باید به آن Jazz دقت کرد این است که رمز موفقیت شما در این موسیقی داشتن شناخت کافی از هارمونی قطعه و توانایی در نوشتن یا اجرای ملودی روی آکوردها هست.

برای اینکار نوازندهای Jazz عموما” بر روی هارمونی قطعه ملودی ساده ای را تهیه میکنند، ملودی ای که معمولا” از نت های کشیده مانند سفید و سیاه – گاهی هم چنگ – در آنها

استفاده شده است.

آنها این ملودی را بخوبی به ذهن میسپارند و سپس هنگام Improvise در اطراف ملودی شروع به حرکت با ریتم و فاصله هایی میکنند که احساس Jazz القا میکند. برای تمرین از همین

توالی آکورد شروع کنید و با تمپوهای پایین ابتدا هارمونی را درک کنید و سپس شروع به بداهه نوازی کنید.

نکته مهم دیگر در بداهه نوازی در نظر گرفتن الگوهای ملودیکی هست که روی هارمونی میخواهید اجرا کنید، به الگوها ملودیکی که در این improvise از آنها استفاده شده دقت کنید

سعی کنید از آنها الهام بگیرید.

توماس آلبینونی آهنگساز ونیزی


توماس آلبینونی (Tomaso Albinoni) در سال ۱۶۷۱ در ونیز متولد شد. او فرزند کوچک خانواده ثروتمندی بود، پدرش تاجر و ملاک بود و برخلاف نظر خانواده ترجیح داد تا در زندگی به موسیقی بپردازه تا تجارت و بازرگانی. او موسیقی را از سن ۹ سالگی با ساز ویلن و آواز آغاز کرد و به دلیل وضعیت خوب مالی که داشت برخلاف اغلب موسیقیدانان نیازی به کار کردن برای امرار معاش نداشت و این نقطه قوتی برای او بود چون می توانست روی موسیقی تمرکز بیش از حد داشته باشد.


audio file
قسمتی از ابتدای Adagio in G minor از آلبینونی

او هیچ علاقه ای به گوش دادن یا تحلیل کارهای سایر موسیقیدانان نداشت و به همین خاطر موسیقی او موسیقی خاصی بود بدون آنکه اثری از سایر موسیقیدانها در آن دیده شود اما در

عین حال اغلب کارهای او روح باروک داشت.

کارهای Albinoni حالت دیگری هم داشت و آن تداعی کردن فضای روحانی بود، موسیقی او دارای حرکت بود، حرکت از سایه ها به سمت روشنایی، حرکتی که هرگز در آن اضطراب

و تشنج دیده نمی شد و برعکس سراسر آرامش توام با اطمینان بود.

آلبینونی همانند موسیقیدانان نزدیک خود مانند آرکانجلو کورلی یا آنتونیو ویوالدی اپراهای زیادی نوشت، بیش از ۵۰ اپرا، همچنین تعداد زیادی سونات، کنسرتو ویلن و … با وجود آنکه

کارهای اپرایی کورلی و ویوالدی شاید معروفتر باشند، اپراهای آلبینونی از نقطه قوت بالایی برخوردار بودند و آن داشتن ملودی های زیبا بود. در ارتباط با موسیقی Instrumental، او

نقش مهمی در تدوین فرم و ویژگی های کنسرت داشت.

شهرت آلبینونی در دنیا بیشتر به خاطر قطعه ای است که اصلا” جزو کارهای رسمی او نبوده و در میان دست خط های او به هنگام تحقیقی که فردی بنام Remo Giazotto روی
زندگی او میکرده پیدا شده است. تم قطعه Adagio in G Minor توسط Giazotto در سال ۱۹۴۵ میان کارهای او پیدا شد و سپس توسط او بصورت آنچه ما امروزه میشناسیم در آمد.


audio file
قسمتی از انتهای Adagio in G minor از آلبینونی

مسئله ای که جای تاسف است اینکه متاسفانه بسیاری از کارهای او به فراموشی سپرده شده اند و تعداد محدودی از آنها امروزه شناخته شده هستند، بطوریکه برخلاف بسیاری از

موسیقیدانان به درستی نمی توان تعداد دقیق کارهای او را شمارش کرد، برخی از کارهای او گم شده اند و در بسیاری دیگر از کارها این شک وجود دارد که آیا متعلق به او میباشد یا

خیر.

اما در مجموع محافل علمی موسیقی، حدود ۳۰۰ کار موسیقی را به او نسبت می دهند. او از پیشگامان کنسرتو برای ابوا بود و اینگونه کارهای وی همواره مورد ستایش باخ بود، او در

سال ۱۷۵۱ در همان شهر ونیز از دنیا رفت.

گفتگوی هارمونیک

میرهادی: هم قبیله ای های من با من وحشیانه برخورد کردند


در ادامه مطالب قبل در ارتباط با نظرات آقای کیوان میرهادی موسیقیدان معاصر راجع به موسیقی کشور، آخرین قسمت این مصاحبه در این مطلب آورده میشود. در اینجا لازم است به دو

نکته اشاره شود اول این مطلب که در تهیه این گزارش حتی المقدور هیچگونه تغییراتی در کلام ایشان داده نشده است و نکته دوم اینکه هفته آینده نظرات شما دوستان، پیرامون مصاحبه را

حتما” نزد ایشان خواهیم برد و پس از دریافت پاسخ های لازم آنها را منتشر خواهیم کرد.

در مورد ریشه نامهایی مثل راک و پاپ و ارتباط اونها با موسیقی یشون صحبت کنید،
اجازه بدهید راجع به جایزه هایی که در این جشنواره ها داده می شود صحبت کنم، مثلا“ جایزه گرمی: وقتی در شاخه رپ جایزه می دهند … رپ را الان به شاخه های زیادی تقسیم

کردند. آقای امینم الان یکی از مهمترین شاخه های رپ هست، خیلی جالبه که حتی به خواننده ای که در همون سال تازه خواننده شده جایزه میدن! ببینید چقدر تخصصی هست مسئله!

لهجه خواننده آمریکایی هست ولی بریتیش صحبت می کنه، جایزه بهش تعلق می گیره! جامایکایی با لهجه فرانسوی می خونه جایزه بهش می دن، کلاسیک باشه بولز رهبر کر و ارکستری

در آمریکا می شود کار بارتوک را می خواند و کر انگلیسی زبان با لهجه محلی ماگیار می خواند و جایزه گرامی می برد … چیزی که ما سعی میکردیم به کر بگیم تلفضها را درست ادا

کند مثل ک در کوره و در کشور …

بنابراین اونها همیشه دارند خودشون را نقد میکنند، یعنی منتقدین بزرگ دائما“ در حال ارزیابی هستند. حالا که زیبایی شناسی (اگر بشود هنوز گفت زیبایی شناسی وجود داره فعلا“!) داره

در حوزه نقد حرکت می کنه … ولی شما لازم نیست یک نقاش خوب یا یک آدم با استعدادی باشید! کافیه یک منتقد مثل مایکل والش را مجابش کنید که برای شما یک نقد بنویسه در تایم،

نیوزویک یا … دیگر معروف شده اید!

این در ایران باب نشد، ما دو سال در مجلات و روزنامه ها نقد نوشتیم؛ خیلی از هم قبیله ای های خودم (موزیسینها) وحشیانه با ما برخورد کردند ولی ما داریم به هر حال کار می کنیم و

دوستشون داریم. ما سعی کردیم نقدهامون بی غرض باشه، روی حساب و روی متد باشه … خودمون جوابها را چاپ کردیم که فحش می دادن اما ما فحش ندادیم، متلک می گفتند و … به

جز مطالب فلسفی که کسی جرات نمی کرد جواب بده! (نمی دونم چرا؟) و من از اون موقع تا حالا مقاله ندادم.

در مورد تحصیلاتتون هم اگر ممکن هست صحبت کنید ؟
البته گفتن نداره، همه می دونن! دوم ابتدایی ول کردم! و همیشه اعتقادم این بوده که نباید تو دانشگاههای ایران درس خوند بلکه باید تدریس کرد!

اصفهان از دوک الینگتون


هنگامی که نام دوک الینگتون (Duke Ellington) را می شنویم، در ذهن قطعه هایی مانند “In a sentimental mood” یا “Sophisticated lady” یا “Take The A Train” و… تداعی می شود، قطعه هایی که بدون شک جزو پایه های موسیقی جز (Jazz) محسوب می شوند. اما حتما” برای شما جالب خواهد بود که بدانید آقای دوک الینگتون علاوه بر یک موسیقیدان، رهبر ارکستر و نوازنده پیانو جز، به تحقیق راجع به موسیقی ملل مختلف هم پرداخته است.

او مسافرت های زیادی به کشورهای جهان از جمله ایران داشته است! بله تعجب نکنید این نابغه بزرگ موسیقی جز که به راستی کمتر از بزرگان موسیقی کلاسیک نبوده، بین سالهای
۱۹۶۴ تا ۱۹۶۵ مجموعه سفرهایی را به کشورهای ایران، هند، سریلانکا، ترکیه و ژاپن و… داشته تا از وضعیت و حال و هوای موسیقی این کشورها مطلع شود.

در این سفرها دوستی بنام “Billy Strayhorn” همراه دوک الینگتون بوده است. او حدود ۲۰ سال با دوک در زمینه تنظیم قطعات، نوشتن ترانه و حتی پیانیست دوم همکاری می کرد.

مقصود این دو از این سفر ها اصلا” کپی موسیقی محلی کشور ها و تبدیل آنها به جز نبوده بلکه بیشتر سعی داشتند با رفتن به سرزمین های تاریخی شرق، با قرار گرفتن در فضای این

سرزمین ها قطعاتی بسازند که بدور از حس موسیقی غرب، تداعی کننده روح شرقی باشد.

این دو در این سفر ها با شنیدن موسیقی های محلی و مصاحبه با موسیقیدانان این کشورها راجع به موسیقی محلی صحبت کردند و اطلاعات مورد نیاز خود را بدست آوردند.

آنها بسیار بزرگتر فکر کرده بودند و چون خوب می دانستند که ریتم از المان های بسیار مهم موسیقی محلی هر کشور هست، نوازنده درام بنام “Rufus Jones” را با خود به مسافرت

بردند. این نوازنده به عمد انتخاب شده بود چرا که ایشون علاوه بر توانایی در نواختن درام، فارغ التحصیل از کالج “Haverford” در فلسفه بود و تحقیقات و علاقه بسیاری به مسائل

صوفی گری شرق داشت.

به هر حال پس از این مسافرت ها در سال ۱۹۶۶ آلبومی تحت عنوان “Far East Suite” توسط دوک الینگتون و بیلی استری هورن تهیه و منتشر شد. این آلبوم شامل قطعات زیر
بود:

۱٫ Tourist Point Of View
2. Bluebird Of Delhi (Mynah) 9. Ad
Lib On Nippon
3. Isfahan
4. Depk
5. Mount Harissa
6. Blue
Pepper (Far East Of The Blues)
7. Agra
۸٫ Amad
9. Ad Lib On Nippon
10. Tourist Point Of View

۱۱٫ Bluebird Of Delhi
12. Isfahan
13. Amad

دو قطعه بسیار معروف در این آلبوم “Agra” و “Isfahan” هستند. “Agra” پایتخت قدیم مغولستان بود که این شهر در حال حاضر در کشور هند قرار داد و بنای تاریخی تاج محل در آن قرار

دارد. قطعه اصفهان توسط بسیاری از نوازنده های جز نواخته شده است.


audio fileقسمتی از ابتدای قطعه


audio file قسمتی از بداهه نوازی کنترباس


audio file قسمتی از انتهای قطعه

با کمال تاسف اطلاعات لازم راجع به اینکه این موسیقیدان بزرگ هنگام مسافرت به ایران با کدامیک از موسیقیدانان وقت کشور صحبت کرده در دسترس نبود، اما سعی داریم با پرسجو و

تحقیق حتما” این مطلب را مشخص کنیم و در صورت امکان با موسیقیدان مربوطه صحبتی داشته باشیم.

گفتگوی هارمونیک

Jazz Repertoire


اگر موسیقی کلاسیک (به معنای عام) کار کرده باشید حتما” متوجه شدید که برای یادگیری سبک و سیاق این موسیقی باید کارهای تعدادی از آهنگسازان این دوره ها را شنیده یا با ساز

خود تمرین کرده باشید.

مثلا” بعنوان یک نوازنده یا علاقمند به پیانو باید از کارهای باخ حداقل دفتر آنا ماگ دلنا و انوانسیونهای دوصدایی، از موتزارت باید سوناتهای دوماژور و

فاماژور، مارش ترکی ، فانتزی ر مینور و ….، از بتهون سونات مهتاب، پاتتیک و … ، از شوپن تعدادی از اتودها، مازورکاها، والسها و …. را حتما” گوش کرده و یا نواخته باشید. به

مجموعه این قطعات رپرتوآر (Repertoire) گفته میشه که برای شناخت و یادگیری هر سبکی از موسیقی یا هر سازی باید رپرتوآرهای مخصوص خودش رو دنبال کرد، رپرتوآر در

واقع حداقل هایی است که برای شناخت موسیقی باید آنها را دنبال کرد.

برای شناخت موسیقی Jazz نیز رپورتوآر های مشخصی وجود دارد که کم و بیش شبیه به هم بوده و با شنیدن قطعات مربوطه یا تمرین کردن آنها میتوان به دانش لازم برای شناخت و

درک موسیقی Jazz رسید. برای آگاهی از این امر به فهرست قطعاتی که در انتهای مطلب آورده شده و در بسیاری از دانشگاه های معتبر به هنگام تدریس Jazz دنبال میشود توجه کنید.

بدیهی است در این دانشگاه ها بر روی تمامی قطعات زیر بصورت کامل تحلیل هارمونی، فرم، ملودی و … انجام میگیرد.

در این میان برای هنرآموزان Jazz لازم است تا علاوه بر آشنایی با قطعات نامبرده تعدادی از قطعات را نیز بطور کامل بخاطر بسپارند و توانایی اجرای آنها را داشته باشند مانند Body

& Soul ، C Jam Blues ، Summer time ، Autumn Leaves ، I Got It Bad and That Ain’t Good ، Misty ، Stella by Starlight ، Blue Bossa

، I Remember You ، Girl From Ipanema و … این قطعات از جمله قطعاتی هستند که هر نوازنده یا موسیقیدان Jazz باید توانایی نواختن یا خواندن آنها را بدون نت داشته
باشد.

همچنین یک هنرآموز Jazz لازم است در زمینه های مختلف تئوری مانند Technique & Pattern ، Etude & Transcription و هارمونی

کتابهایی را مطالعه و تمرین کند تا به سطح بالایی از درک موسیقی Jazz برسد که حتما” در فرصتی دیگر راجع به کتابهای فوق صحبت خواهیم کرد.

RIFF BLUES
C Jam – Duke Ellington
Sonnymoon for Two
– Sonny Rollins
Bag’s Groove – Milt Jackson
Trane’s Slow Blues –
John Coltrane

SIMPLE BLUES HEADS
Buzzy – Charlie Parker

Blues by 5 – Red Garland
Blue Monk – Thelonious Monk
Tenor
Madness – Sonny Rollins
Freddie Freeloader – Miles Davis

BIRD BLUES HEADS
Now’s The Time
Au Privave

Billie’s Bounce
Blues For Alice

OTHER BLUES &
RHYTHM

Vierd Blues – Miles Davis
Blue 7 – Sonny Rollins

Mr. PC – John Coltrane
Some Other Blues – John Coltrane
I’ve
Got Rhythm – George Gershwin
Oleo – Sonny Rollins

ELLINGTON
Satin Doll Don’t
Get Around Much Anymore

I’ve Got It Bad
Take The A Train
In A Sentimental Mood

STANDARDS
Summertime
Autumn Leaves
How High The
Moon
What Is This Thing Called Love
On Green Dolphin Street

BE-BOP STANDARDS
Doxy – Sonny Rollins
Killer Joe –
Benny Golson
Four – Vinson/Davis
Groovin’ High – Dizzy Gillespie

Solar – Miles Davis
Half Nelson/Lady Bird – Parker/Dameron

DIFFICULT BE-BOP STANDARDS
Joy Spring – Clifford Brown

Ornithology – Charlie Parker
Confirmation – Charlie Parker

Donna Lee – Charlie Parker
Scrapple From The Apple – Charlie
Parker
Thrivin’ From A Riff – Charlie Parker
A Night In Tunisia –
Dizzy Gillespie

BALLADS
Body & Soul
Lover Man

My Funny Valentine
Here’s That Rainy Day
Peace

MORE
STANDARDS

Stella By Starlight
Invitation
There Will Never
Be Another
You Just Friends
Cherokee

BOSSA/LATIN

Blue Bossa
Ceora
Recorda_Me’ The Girl
From Ipanema

Wave
Quiet Nights
500 Miles High

HORACE SILVER
Song For My Father
Sister Sadie

Silver’s Serenade
Nica’s Dream
Nutville
Room 608

MODAL
All Blues – Miles Davis
Maiden Voyage –
Herbie Hancock
So What/Impressions – Davis/Coltrane
Witch Hunt –
Wayne Shorter
Milestones – Miles Davis
Straight Life – Freddie
Hubbard

THELONIOUS MONK
Well You Needn’t
Straight,
No Chaser
I Mean You
Rhythm-a-Ning
Round Midnight

JOHN COLTRANE
Giant Steps
Countdown
Lazy Bird

Moment’s Notice

OTHERS
Footprints -Wayne Shorter

Dolphin Dance – Herbie Hancock
Freedom Jazz Dance – Eddie Harris

Someday My Prince Will Come
Softly, As In A Morning Sunrise

سرزمین پدری


از زیباترین کارهای اسمتانا موسیقیدان اهل چک میتوان به قطعه سرزمین پدری اشاره کرد که یکی از تم های بسیار زیبای این قطعه برای بسیاری مردم آشنا و گوش نواز
است.


audio file
My Fatherland

او در سال ۱۸۲۴ بدنیا آمد و پس از حدود ۶۰ سال زندگی در سال ۱۸۸۴ از دنیا رفت. شهرت او بیشتر به دلیل تصنیف شش Symphonic Poem است که در مجموعه ای بنام Ma

Vlast به معنای سرزمین من تصنیف شده است.

پویم سمفنیک نوعی از موسیقی ارکسترال است که معمولا” در یک موومان اجرا میشه و حتما” داستان و ماجرایی را دنبال میکند که بر اساس شعر، رمان یا حتی یک اثر نقاشی تهیه می

شود.

اسمتانا از کودکی شروع به یادگیری ویلن نزد پدر و پیانو نزد معلم های موسیقی محلی کرد و خیلی زود نقش نوازنده ویلن در ارکستری که اغلب اعضای آن را فامیل تشکیل می داد بعهده
گرفت.

او برخلاف علاقه پدر به تحصیل موسیقی در پراگ مشغول شد و در سال ۱۸۴۸ با کمک مالی فرانتس لیست موفق به تاسیس مدرسه موسیقی شد. او در سال ۱۸۵۶ به سوئد رفت تا

بصورت حرفه ای کار رهبری ارکستر را ادامه دهد و پس از ۷ سال به پراگ برگشت و دومین مدرسه موسیقی خود را که مخصوص توسعه موسیقی ملی چک بود تاسیس کرد.

متاسفانه در سال ۱۸۷۴ به دلیل بیماری شنوایی خود را از دست داد اما این باعث سکون فعالیت هنری وی نشد و حتی زیباترین کارهای دوران زندگی خود یعنی همان مجموعه سرزمین

من را در سالهای بعد از این بوجود آورد.

او درسال ۱۸۸۳ دچار مشکلات روانی شد و به یکی از بیمارستان های پراگ منتقل شد و پس از مدت یکسال در گذشت.

اسمتانا بعنوان اولین آهنگسازی شناخته شده است که رسما” روی موسیقی ملی چک کار کرده و بسیاری از اپراهای او بر پایه تم های محلی چک ساخته شده اند. او با کار کردن بر روی

موسیقی محلی و تبدیل آن به کارهای ارکسترال توانست شخصیت جدید و جهانی به موسیقی چک بدهد. سبک کاری او بیشتر رمانتیک بود و موسیقی او تاثیر بسیار زیادی بر روی

کارهای هم میهن خود Anton Dvorak داشت.

گفتگوی هارمونیک