پرواز «پروا» و زنگ خطری که باید شنید

برای درگذشت هنرمندِ صاحب‌لحن، مهم و مردمی
هنوز زخم درگذشت آذر عظیما، شاپور رحیمی و ایرج، سه خواننده پیشکسوت موسیقی دستگاهی ایران التیام نیافته بود که نغمه خوانی دیگر از گلستان موسیقی ایران پر کشید. درگذشت بانو پروا خواننده و مدرس آواز در حالی که به نظر می‌رسید بیماری سرطان را از سر گذرانده است و حتی درحال برنامه‌ریزی اجرای کنسرتی به رهبری خانم نزهت امیری بود، جامعه موسیقی ایران را دچار غمی دوچندان کرد.

او در سال‌های اخیر در میان هنرمندان موسیقی به عنوان نمادی از پایداری و استقامت در مقابل جورِ روزگار و بیماری جسمی‌اش شناخته می‌شد. بانو پروا در اوج بیماری و شرایط سخت شیمی درمانی با واکر به استودیو آمده و با صلابت به ضبط صدای خود پرداخته بود. او قصد داشت آثاری را به عنوان یادگار برای نسل‌های آینده و همچنین دوستان و دوستداران بی‌شمارش بگذارد.

بانو پروا شخصیتی مقتدر و در عین حال بی‌اندازه مهربان و مردم‌دار داشت. همکاران او در عرصه موسیقی مانند اعضای خانواده‌اش بودند. بی دلیل نبود که تعداد زیادی از هنرمندان جوان نیز همواره بدون چشم‌داشت در کنار او بودند.

پروا در ابتدا فراگیری موسیقی را به صورت خودآموز آغاز کرده بود و با یاری صدای پر صلابت و منعطف خود، توانسته بود در عرصه موسیقی پاپ روزگار جوانی‌اش خوش بدرخشد.

ممنوعیت صدای بانوان پس از سال ۱۳۵۸ باعث شد او وارد عرصه دیگر از هنر خوانندگی شود که در آن استعداد فراوانی داشت. او با استفاده از محضر استادانی مانند پریسا و معصومه مهرعلی به یادگیری اصولی ردیف موسیقی دستگاهی پرداخت. از آن پس در کنار خوانندگی به طور جدی به تدریس نیز مشغول شد.

وارد شدن به حوزه موسیقی کلاسیک ایرانی باعث نشد از فعالیت در عرصه موسیقی مردم پسند هم دست بکشد، همین موضوع باعث شده بود که به طور مرتب در هر دو حوزه به فعالیت خود ادامه دهد.

از همین روست که در کارنامه او آثار متفاوتی وجود دارد، از اثری مانند «بهار را باور کن» برای ارکستر سمفونیک، کر، سازهای ایرانی و آواز با آهنگسازی محمد شمس تا ترانه‌های مردم پسند فضل الله توکل.

پروا تا آخرین ضبط‌های خود با کیفیتی مثال زدنی سه تکنیک تحریر، غلت و ویبراسیون را اجرا می‌کرد و جدا از بعد تکنیکی، او یک خواننده صاحب لحن ویژه بود به راستی که جای تعجب دارد که چه طور عموم خوانندگان شاخص پیش از انقلاب تا پایان دهه شصت همگی دارای لحنی ویژه و شخصیتی منحصر به فرد هستند.

پرکشیدن پروا زنگ خطر بزرگی را به صدا درآورد که چه طور ممنوعیتی رنگ باخته می‌تواند عمر و توان هنری بانوان هنرمند را به باد دهد. یاد این هنرمند ارزشمند، گرامی و صلابت و استواری او پر رهرو باد… .
روزنامه اعتماد (۱ شهریور ۱۴۰۵)