موسیقی و کپی رایت – قسمت اول

موسیقی وکپی رایت در ایران شاید یکی از مباحثی باشد که نه تنها قانونگذاران توجه کافی را به آن مبذول ننموده اند بلکه خود یکی از بانیان نقض حقوق آثار هنرمندان بشمار میرود. شاید جالب باشد بدانید یک قطعه موسیقی برای پخش در رسانه های عمومی اعم از رادیو و تلویزیون و اماکن عمومی مانند رستوران ها و هتل ها و یا حتی آسانسورها هر یک قانون مربوط به خود را دارا میباشد و تمام این قوانین در جهت حفظ حقوق مادی و معنوی صاحب اثر میباشد.

در این قسمت سعی میشود تا بصورت ساده نگاهی مختصر به قوانین کپی رایت در جهان بیندازیم. در مطالب آتی با نگاهی تاریخی به تحیلی این قوانین در خارج و داخل ایران خواهیم پرداخت.

سوالات عمومی :
چه کسی مسوول و ناظر بر رعایت قوانین کپی رایت یک قطعه موسیقی از یک نوازنده میباشد: شرکت ضبط اثر – آهنگساز – ناشر قطعه ؟
در حقیقیت بیش از یک مالک (حقیقی و حقوقی) در یک قطعه از موسیقی وجود دارد. در یک قطعه چندین عامل نقش دارد از جمله آهنگساز قطعه – نوازندگان – شاعر که بعنوان مثال هنرمندان شرکت کننده در یک قطعه (نوازنده یا خواننده) قانون مربوط به خود بعنوان اجرا کننده را دارا میباشد و شرکت یا تهیه کننده از حقوق و قوانین مخصوص به ضبط و انتشار استفده مینمایند. برای پخش یک آلبوم و حتی یک قطعه، اجازه تمامی این عوامل و رضایت آنها طبق قرارداد و رعایت موازین قانونی شرط انتشار آن اثر میباشد!

از کجا متوجه بشویم که مثلا یک قطعه موسیقی را دارای کپی رایت میباشد؟
کلیه آثار موسیقی و ضبط های موسیقی، از زمانی که بوجود آمده اند بمدت ۵۰ سال شامل کپی رایت میباشد (در برخی از کشورها این مدت ۱۲۰ سال میباشد) بعنوان مثال در اروپا نویسندگان و ناشرین موسیقی به مدت ۷۰ سال بعد از مرگ آهنگساز و یا نویسنده کپی رایت آن اثر را محفوظ میدارند (بصورت قانونی) و بعد از آن بصورت آزاد، اثر در اختیار عموم قرار میگیرد.

مثلا شما میخواهید اجرایی از قطعه ۱۸۱۲ Overture چایکوفسکی را ضبط و منتشر کنید، چون بیش از هفتاد سال از مرگ چایکوفسکی میگذرد، شما میتوانید بصورت رایگان این قطعه را بدون پرداخت هیچ مبلغی به وراث و یا ناشرین این آهنگساز منتشر کنید. اما از سوی دیگر کسی نمیتواند اثر شما را کپی کند و بفروش برساند، اینجایست که قانون کپی رایت به کمک شما می آید چرا که این اثر به نام شما ضبط شده است و حقوق و آثار مادی و معنوی آن در اختیار شما میباشد.

اما اگر بخواهید بعنوان مثال کنسرتو آرانخوئز از خواکین رودیگو را اجرا کنید، باید از ناشر وی اجازه این کار را بگیرید و مبلغی را بعنوان حق اجرای اثر پرداخت نمایید.

برای فهمیدن اینکه آیا اثری تحت کپی رایت میباشد، احتیاجی به این نیست که حتما دارای علامت و یا آرم مشخصی مانند : © (P) 2003, Acme Records Ltd باشد این حمایت بصورت اتوماتیک به اجرا در آورده میشود.

اما علامت خاصی برای این منظور وجود دارد: © بصورت سنتی با نشان دادن علامت C در داخل دایره میتوان نشان داد که نت – قطعه – شعر و یا طرح جلد مورد نظر شامل قوانین کپی رایت میباشد. دومین نشان از کپی بصورت علامت P در داخل دایره میشود که مربوط قطعات ضبط شده میباشد.

استفاده از آثار دیگران:
قبل از استفاده از موسیقی و یا هر اثر هنری دیگر در کارتان مطمئن شوید تا اجازه استفاده از آنرا در کارتان را دارید یا خیر، مثلا در ساخت یک فیلم کوتاه استفاده از موسیقی و شعراز دیگران باید اجازه صاحب اثر مورد نظر را کسب نمایید.

اما چگونه و از کجا کسب اجازه نمایید؟
بهترین راه این است که شما انتشاراتی مورد نظر را پیدا کنید، آنها میتوانند شما را راهنمایی نمایید و به نوعی از نظر قانونی ملزم به همکاری با شما میباشند. در کشور امریکا (اگر هنرمند مورد نظر شما در آمریکا باشد ) شما میتوانید به این اتحادیه ها رجوع نمایید: American Society of Composers ، Authors and Publishers ، BMI یا Broadcast Music, Inc ، SESAC

وضعیت و حقوق اعضا در یک گروه:
در یک گروه موسیقی تمامی مسوولیت ها مشخص میشود و توصیه میشود موافقت نامه ای بین اعضا امضا شود تا مشخص شود، چه حقوقی را هر شخص متصرف میباشد. (مثلا تنظیم کننده – ترانه سرا – نوازنده و غیره) و یا در صورت خارج شدن یکی از اعضا ادامه فعالیت گروه به چه صورتی میباشد.

آیا قوانین کپی رایت شامل نام گروه میشود؟
جواب این سوال منفی است، نام ها تحت عنوان -عناوین تجاری – رده بندی میشوند که برای ثبت هر گروه و نامی باید به اداره ثبت نام های تجاری مراجعه نمود.

اجرای عمومی:
در زمینه اجرای قطعات موسیقی در یک کلوب شبانه و غیره در هر کشوری قانون خاصی وجود دارد که میتوان به کشورها و مراجع زیر اشاره نمود:
UK :the Performing Rights Society.
Australia : Australia Phonographic Performance Company of Australia Limited یا PPCA.
The American Society of Composers, Authors and Publishers and SESAC

در قسمت بعدی بیشتر به این موضوع میپردازیم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (V)

کودکان دزفولی نیز در این روز به شیوه جشن گرگیعان به درب خانه های همسایه ها برای دریافت شیرینی می رفتند که این رسم در میان مردم دزفول به «ثوابه یا جوابه؟» معروف است و در این مراسم دختران که سعی می کنند چهره خود را با چادر بپوشانند درب خانه همسایه ها را می کوبند و می گویند «خاله مرادبندی، ثوابه یا جوابه؟»

همه همصدا با سمفونی نهم بتهوون (I)

نوشته ای که پیش رو دارید، گفت و گوی محمدهادی مجیدی با مهدی قاسمی و شهرداد روحانی است پیرامون اجرای ارکستر سمفونیک تهران و گروه کر شهر تهران:

از روزهای گذشته…

روش سوزوکی (قسمت هفدهم)

روش سوزوکی (قسمت هفدهم)

من در بین سنین بیست تا سی سالگی غالبا به عنوان دانشجو در برلین بسر می بردم. وقتی که من به آلمان رسیدم به دنبال بهترین معلم ویولون بودم و کارل کلینگر را پیدا کردم. پروفسور به من قطعات بسیار سختی را داد که بر روی آنها کار کنم من هر روز پنج ساعت تمرین می کردم اما هر چه بیشتر کار میکردم مثل این بود که من عقب تر می رفتم! روزها و ماه ها به همین گونه سپری می شدند و من اصلا پیشرفتی نمی کردم تا اینکه بطور کلی قطع امید کردم. فکر می کردم که امیدی نیست من بی استعداد هستم. از کنسرتهای موسیقیدانهای بزرگ هم دیدن می کردم که مرا دلسردتر می کرد.
در باب متافیزیک موسیقی (VIII)

در باب متافیزیک موسیقی (VIII)

دقیقا به همین ترتیب، بازگشت به تونیک باید پس از همان تعداد میزان، به همان نحو در یک بخش صحیح میزان به آن برسد که در نتیجه آن رضایت کامل به وجود می آید. مادام که این تطابق لازم، یعنی برآورده شدن دو عامل به دست نیامده باشد، ممکن است که ریتم، از یک سو، مسیر منظم خود را دنبال کند و نت های مورد نیاز از سوی دیگر، به قدر کفایت به دست آیند؛ اما این ها یکسره فاقد آن تاثیری که ملودی به واسطه آن به وجود می آید خواهند ماند. شاید نمونه بسیار ساده زیر به روشن شدن این مطلب کمک کند:
وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (I)

وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (I)

مساله‌ی انتخاب مواد و مصالح اولیه برای آهنگسازی یکی از دغدغه‌های موسیقی‌دانان ایرانی است که به موسیقی سمفونیک می‌پردازند. این موسیقی‌دانان چه در ایران کار کنند و چه خارج از آن با این چالش روبرو می‌شوند که چه عناصری را برای کار خودشان برگزینند. به طور معمول این دغدغه‌ای است که هر آهنگسازی ممکن است با آن مواجه شود، اما نزد ما معنایی فراتر از مکاشفه‌ای هنرمندانه برای یافتن آوایی نو نیز می‌تواند داشته باشد. معناهایی مانند: روبرو شدن با هویت‌مان تحت تاثیر تحمیلیِ «دیگری»، سازوکار دفاعی هویت‌گرا (که هر دو می‌توانند به گونه‌ای ژرف با سطوح مختلفی از حساسیت‌های ملی‌گرایانه ترکیب شود)، داشتن سبک و زبانی متمایز در موسیقی‌ سمفونیک، یا حتا به سادگی چون نمی‌توانیم جور دیگری تصنیف کنیم، که می‌توانند در مجموعه‌ای از علاقه‌مندی‌ها و گرایش‌های فنی نهان شوند.
تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا (V)

تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا (V)

در سالهای ۱۹۷۰ تلاش و کوشش فراوانی بطور گسترده و جامع در ایالات متحده آمریکا در جهت شکوفایی موسیقی انجام گرفت و به موفقیتهای قابل توجهی نیز دست یافت که البته بیشتر این فعالیتها فردی بود.
مصاحبه با هنری باتلر پیانیست (I)

مصاحبه با هنری باتلر پیانیست (I)

مارتا آرگریچ (Martha Argerich) در بوینوس آیرس، آرژانتین متولد شد. از سن پنج سالگی آموختن پیانو را نزد Vicenzo Scaramuzza آغاز کرد. در ۱۹۵۵ او همراه با خوانواده اش به اروپا رفت و تحت تعلیم فردریک گولدا (Friedrich Gulda) قرار گرفت؛ همچنین از دیگر آموزگاران او نیکیتا ماگالوف (Nikita Magaloff) و استفان اسکناس (Stefan Askenase) بودند.
نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (V)

نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (V)

جنبش اجتماعی چپ جدید: بلند شدن صدای دانشجویان چپ گرا در اروپا به ویژه در فرانسه جهان غرب را با یک شوک بزرگ مواجه ساخت. شورش بزرگی که دانشجویان در ۱۹۶۸ به راه ‌انداختند، بدون گرایش به شوروی سابق، نسبت به رویه ‌های ظالمانه و فاصله طبقاتی در نظام سیاسی اقتصادی لیبرالیسم معترض بود. ریشه این جنبش در مکتب فرانکفورت قرار داشت که یورگن هابرماس آخرین و برترین فیلسوف آن به شمار می رود. جنبش تسخیر وال‌ استریت که به جنبش ۹۹% نیز مشهور است، از نسل های بعدی همان دانشجویان چپ گرا محسوب می شود.
روش سوزوکی (قسمت سیزدهم)

روش سوزوکی (قسمت سیزدهم)

سه سالی که کوجی می بایستی در شرابخانه به عمویش کمک می کرد مسیر تربیتی ای را که در توکیو طی کرده بود، به راه دیگری انداخت. به طور اساسی راه تربیتش را دگرگون شده بود. با تاسف ما متوجه شدیم که رفتارش با اطراف و محیط زیستش ناپسند است، به این دلیل ابتدا شروع کردیم به سرزنش و توبیخ، کار دیگری می توانستیم بکنیم؟ اما توبیخ و سرزنش کار خوبی نیست و باید از این رفتار خودداری می کردیم. یکی از روزها که کوجی در مدرسه بود، همگی ما به یک قول و قراری رسیدیم. در آن سه سال کوجی محیط زیست سخت و آداب و معاشرت ناشایست و بدی را تجربه کرده بود.
کاربرد نظریه آشوب در آهنگسازی (VI)

کاربرد نظریه آشوب در آهنگسازی (VI)

دراین حال کیج آنقدر به عملکرد طبیعت نزدیک شده بود که موسیقی‌اش تنها یک گام دیگر با استفاده آگاهانه از نظریه آشوب فاصله داشت و آن گام این بود که عامل پیش برنده موسیقی بر پایه معادلاتی که با آنها جریان‌های طبیعی را مدل‌سازی می‌کنیم استوار شود.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه ششم

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه ششم

مبحث «موسیقی و زندگی اجتماعی» از سه منظر قابل مطالعه است. هریک از این سه منظر نیز جنبه‌های بسیاری از نسبت موسیقی و جامعه را مورد توجه قرار می‌دهد. این سه منظر اصلی عبارت‌اند از:
سازهای کوبه ای

سازهای کوبه ای

سازهای کوبه ای از قدیمی ترین سازهایی هستند که از هزاران سال پیش تمدن بشری از آنها استفاده میکرده است. اولین استفاده بشر از سازهای کوبه ای برای برقراری ارتباط راه دور بوده و بتدریج برای مراسم شادی، عزا، تشریفات مذهبی و … از آنها استفاده شده است. سازهای کوبه ای به همراه سازهای بادی برنجی از زمانهای دور در خدمت موسیقی بوده اند که این نشان دهنده لزوم وجودی آنها در موسیقی است. ریتم نیاز طبیعی هر انسان است و شاید یادآوری این مطلب برای شما جالب باشد که در هر فرهنگ و کشوری که نگاه کنید، کودکان علاقه مفرط دارند تا با چوب روی سطل یا شیء مشابه بکوبند که این مسئله نیاز فطری انسان به ریتم را نمایش می دهد.